Interpelacja w sprawie zapowiedzianych działań pomocowych administracji państwowej i premiera D. Tuska w związku z występowaniem zapadlisk/deformacji nieciągłych na terenie m. Trzebinia (woj. małopolskie)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2628
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zapowiedzianych działań pomocowych administracji państwowej i premiera D. Tuska w związku z występowaniem zapadlisk/deformacji nieciągłych na terenie m. Trzebinia (woj. małopolskie)
Zgłaszający: Łukasz Kmita
Data wpływu: 20-04-2024
Od kilku lat na terenie miasta i gminy Trzebinia nasilają się niebezpieczne zjawiska jakim są zapadliska czyli deformacje nieciągłe. W ubiegłych latach doszło nawet do sytuacji, w której na części cmentarza zapadła się ziemia pochłaniając znajdujące się tu groby. Zapadliska były także zauważalne na terenie części zamieszkałych osiedli mieszkaniowych. Naukowcy nie mają wątpliwości, że ich powstawanie jest następstwem likwidacji kopalni Siersza w Trzebini.
Jako ówczesny wojewoda małopolski podejmowałem szereg działań pomocowych i koordynacyjnych, aby zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom oraz zobowiązać służby i instytucje (w tym Spółkę Restrukturyzacji Kopalń) do minimalizacji powstawania zapadlisk, podjęcia szeregu działań zaradczych oraz przeprowadzenia badań naukowych, które dadzą odpowiedź o dalszych kierunkach działań. Odbyłem w tej sprawie wiele spotkań w tym zorganizowałem posiedzenia Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego.
W wyniku moich działań, przy współpracy z gminą Trzebinia i instytucjami państwowymi (Centrum Geozagrożeń PIB) oraz SRK udało się m.in. uruchomić na nowo odwadnianie górotworu, przeprowadzono szereg analiz naukowych oraz rozpoczęto wypełnianie tzw. pustek we wskazanych miejscach (zatłaczanie specjalnej mieszaniny). Działania te miały być kontynuowane w kolejnych miesiącach i latach.
Chciałbym jednak w tej interpelacji wrócić do wizyty Pana Donalda Tuska w Trzebini i złożonych tam publicznie obietnic. Jak czytamy w komunikatach prasowych, cyt. „Tusk obiecał, że nie zostawi mieszkańców samych, że postara się zorientować, jakie przepisy można zastosować w Trzebini i w ciągu kilkudziesięciu godzin przygotuje plan pomocowy. - Mam nadzieję, że media przypomną dzisiaj o tym, że tu de facto jest stan klęski żywiołowej. Trzeba środków nadzwyczajnych, i natychmiastowych. Tu nie ma co badać, to znaczy – badajcie, ile chcecie, ale trzeba prócz badań i programów na odległą przyszłość natychmiast pomóc ludziom, dać im gwarancję bezpieczeństwa i także alternatywy. Jeśli się tutaj w niektórych miejscach nie da mieszkać, trzeba dać wam nowe mieszkania, jeden do jednego. Postarać się ratować tę ziemię, ale jak się nie da, żebyście nie pozostali na lodzie – mówił Donald Tusk”.*)
Obecnie minęło już 5 miesięcy od objęcia przez Donalda Tuska funkcji premiera. Szef rządu od 13 grudnia 2023 r. miał możliwości udzielenia zapowiadanej szybkiej pomocy mieszkańcom Trzebini. Proszę w odpowiedzi na interpelację o wskazanie konkretnych działań administracji państwowej – w tym premiera Donalda Tuska dotyczących pomocy mieszkańcom Trzebini realizowanym od 13 grudnia do dnia odpowiedzi na interpelację.
Jakie działania podjęli przedstawiciele administracji państwowej na wniosek premiera Donalda Tuska od dnia 13 grudnia do dnia dzisiejszego polegające na przygotowaniu „planu pomocowego” dla mieszkańców i samorządu miasta i gminy Trzebinia w związku z występującymi na tym obszarze zjawiskami deformacji nieciągłych?
Czy temat zapadlisk na terenie gminy Trzebinia był omawiany od 13 grudnia 2023 r. na Rządowym Zespole Zarządzania Kryzysowego? Jeśli tak – proszę o wskazanie kiedy oraz jakie były ustalenia w tym zakresie? Proszę o załączenie protokołu jeśli dotyczy.
Czy od 13 grudnia 2023 Pan Premier lub podległe mu resorty podejmowały działania związane z udzieleniem wsparcia mieszkańcom gminy Trzebinia oraz samorządowi lokalnemu? Czy dedykowano na ten cel środki np. z rezerwy ogólnej budżetu państwa? Jeśli tak – w jakiej wysokości i na jaki cel?
Czy obecne ministerstwa na wniosek Premiera Donalda Tuska kontynuują przygotowany jeszcze przez poprzedni rząd (tj. Ministerstwo Klimatu i Środowiska w rządzie M. Morawieckiego) szczegółowy plan działania dotyczący zapadlisk w Trzebini. Plan ten został opracowany przez ekspertów i był omawiany m.in. z ówczesną minister M. Golińską oraz min. P. Dziadzio.
Czy premier Donald Tusk planuje wprowadzenie na części obszaru Trzebini - w miejscach szczególnie zagrożonych – stanu klęski żywiołowej. Taka zapowiedź padła podczas wizyty Donalda Tuska w Trzebini. Czy w tej sprawie przeprowadzono analizę RZZK? Jeśli tak – jakie są rekomendacje zespołu?
Czy lokalny parlamentarzysta poseł Marek Sowa wnioskował od 13 grudnia 2023 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na interpelację o wprowadzenie stanu klęski żywiołowej w Trzebini?
Czy lokalny parlamentarzysta poseł Marek Sowa wnioskował od 13 grudnia 2023 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na interpelacje o przeznaczenie dodatkowych środków pomocowych przez rząd dla samorządu miasta Trzebinia lub mieszkańców celem udzielenia im pomocy? Jaki jest efekt tych wniosków?
Czy temat deformacji nieciągłych występujących na terenie Trzebini był tematem oficjalnego spotkania/narady powołanego w styczniu br. nowego głównego geologa kraju?
*) cytat za https://tvn24.pl/krakow/trzebinia-donald-tusk-spotkal-sie-z-mieszkancami-w-sprawie-zapadlisk-wojewoda-malopolski-lukasz-kmita-komentuje-st7127756
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwe” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8408 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGK-WK-II.050.4.2024.MK
3213198.13001187.10489773
Warszawa, 01-08-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji Pana Posła Łukasza Kmity w sprawie zapowiedzianych działań
pomocowych administracji państwowej i premiera Donalda Tuska w związku z
występowaniem zapadlisk/deformacji nieciągłych na terenie m. Trzebinia (woj.
małopolskie), K10INT2628, poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania:
1. Jakie działania podjęli przedstawiciele administracji państwowej na wniosek Premiera
Donalda Tuska od dnia 13 grudnia do dnia dzisiejszego polegających na przygotowaniu
„planu pomocowego” dla Mieszkańców i samorządu miasta i Gminy Trzebinia w związku
z występującymi na tym obszarze zjawiskami deformacji nieciągłych?
Jak wskazują raporty dotyczące działań SRK S.A., przekazane przez Ministerstwo
Przemysłu, w obszarze dotkniętym przez skutki płytkiej eksploatacji węgla kamiennego
kontynuowane są działania zmierzające do usunięcia powstałych deformacji oraz ich
negatywnych skutków. Większość z podjętych działań jest naturalną kontynuacją działań
wcześniej już prowadzonych. I tak podzielić można je na działania ciągłe takie jak monitoring
zatapiania górotworu i wyrobisk po byłej KWK „Siersza” czy też monitoring osiadania
powierzchni w rejonach płytkiej eksploatacji. Drugą kategorię stanowią działania
o charakterze interwencyjno-naprawczym polegające na likwidacji powstałych zapadlisk
oraz prowadzeniu niezbędnych prac geofizycznych przeprowadzanych w celu rozpoznania
stanu górotworu, co umożliwia jego uzdatnienie. Prowadzone jest także odwadnianie
górotworu w celu utrzymania wód gruntowych na bezpiecznym poziomie. Niezależnie od
powyższego trwają także rozmowy na temat zawarcia ugód w zakresie odszkodowań
poniesionych przez mieszkańców m. Trzebini. Działania te zgodnie z kompetencjami
nadzoruje Ministerstwo Przemysłu. Należy przy tym zaznaczyć, iż Ministerstwo Klimatu
i Środowiska ze względu na brak właściwości w tym zakresie i posiadane możliwości
prowadzi jedynie działania o charakterze wspierającym. Zgodnie z deklaracją byłego GGK –
Piotra Dziadzio, państwowa służba geologiczna realizuje zadanie polegające na działaniach
interwencyjnych w oparciu o zgłoszenia samorządów dotkniętych problemem zapadlisk,
poprzez rozpoznanie i inwentaryzację zapadliska w tym rejonie. W tym celu, od stycznia
2024 r., uruchomione zostało zadanie państwowej służby geologicznej pt.: Zapadliska – etap
I – studium wykonalności. Zadanie to zostało wszczęte w celu stworzenia jednolitego
systemu rozpoznawania i monitorowania zapadlisk, który mógłby być wykorzystywany
przez władze samorządowe oraz jednostki zaangażowane w rozwiązywanie problemu szkód
górniczych (w przypadku Trzebini - SRK S.A.). W pierwszej kolejności pracami zostaną
objęte powiat Olkuski i gmina Trzebinia.
-- 1 of 4 --
2. Czy temat zapadlisk na terenie gminy Trzebinia był omawiany od 13 grudnia 2023 r. na
Rządowym Zespole Zarządzania Kryzysowego? Jeśli tak – proszę o wskazanie kiedy oraz
jakie były ustalenia w tym zakresie? Proszę o załączenie protokołu jeśli dotyczy.
Rządowy Zespół Zarządzania Kryzysowego poinformował, że we wskazanym okresie temat
zapadlisk na terenie gminy Trzebinia nie był przedmiotem prac RZZK.
3. Czy od 13 grudnia 2023 Pan Premier lub podległe mu resorty podejmowały działania
związane z udzieleniem wsparcia Mieszkańcom gminy Trzebinia oraz samorządowi
lokalnemu? Czy dedykowano na ten cel środki np. z rezerwy ogólnej budżetu państwa.
Jeśli tak – w jakiej wysokości i na jaki cel?
Z informacji pozyskanej z Ministerstwa Przemysłu, wynika, że do chwili obecnej resort
odpowiedzialny w sprawie tj. Ministerstwo Przemysłu nie podejmowało działań związanych
z uruchomieniem środków z rezerwy ogólnej na opisywany cel. Jednakże, działanie takie nie
są wykluczone o ile zaistniała sytuacja będzie tego wymagać.
4. Czy obecne Ministerstwa na wniosek Premiera Donalda Tuska kontynuują
przygotowany jeszcze przez poprzedni rząd (tj. Ministerstwo Klimatu i Środowiska w
rządzie M. Morawieckiego) szczegółowy plan działania dot. zapadlisk w Trzebini. Plan
ten został opracowany przez ekspertów i był omawiany m.in. z ówczesną minister M.
Golińską oraz min. P. Dziadzio.
Zadania pomocowe państwowej służby geologicznej, opisane w odpowiedzi na pytanie 1,
są kontynuowane. Cel podstawowy zadania Zapadliska – etap I – studium wykonalności to
długoletnia strategia redukcji ryzyka związanego z zapadliskami w Polsce. Do jej osiągniecia
wymagana jest realizacja celów wstępnych poprzez zgromadzenie i analizę baz danych oraz
publikacji dotyczących zapadlisk w Polsce i w oparciu o nie opracowanie mapy rejonów
zapadliskowych. Na tej podstawie przeprowadzona zostanie analiza problemów
zapadliskowych w wyznaczonych rejonach, oraz oszacowana zostanie strategia
przeprowadzenia rejestracji zapadlisk w rejonach z podziałem na lata realizacji.
Do wymienionych celów zalicza się również opracowanie koncepcji bazy danych
o zapadliskach w Polsce wraz projektem aplikacji internetowej i przeprowadzenie badań
pilotażowych wybranych zapadlisk z wykorzystaniem nowoczesnych metod (naziemny
skaning laserowy, skaning laserowy niskiego pułapu, fotogrametria niskiego pułapu - UAV,
badania georadarowe, metody płytkiej geofizyki refrakcyjnej itp.). Po realizacji celów
wstępnych możliwe jest osiągnięcie celów nadrzędnych, czyli opracowania metodyki
rejestracji (inwentaryzacji) zapadlisk, prowadzenia prac interwencyjnych i wskazanie
rodzajów badań niezbędnych do ich przeprowadzenia oraz opracowanie „Instrukcji
rejestracji i badań zapadlisk” wraz z „Kartą rejestracyjną terenu objętego zapadliskiem”.
W ramach zadania przewiduje się prowadzenie prac interwencyjnych, które będą
realizowane po otrzymaniu zgłoszenia. Z jednej strony pozwoli to na natychmiastową
pomoc merytoryczną dla zainteresowanych, którą otrzymają w ramach zadania, z drugiej
strony pozwoli to na nabycie niezbędnych doświadczeń koniecznych do stworzenia strategii
redukcji ryzyka związanego z zapadliskami, zwłaszcza dla zapadlisk naturalnych.
5. Czy Premier Donald Tusk planuje wprowadzenie na części obszaru Trzebini -w miejscach
szczególnie zagrożonych – stanu klęski żywiołowej. Taka zapowiedź padła podczas
wizyty Donalda Tuska w Trzebini. Czy w tej sprawie przeprowadzono analizę RZZK? Jeśli
tak – jakie są rekomendacje zespołu?
Z informacji pozyskanych z RZZK, wynika iż w sprawie nie była prowadzona analiza RZZK.
-- 2 of 4 --
6. Czy lokalny parlamentarzysta poseł Marek Sowa wnioskował od 13 grudnia 2023 r. do
dnia udzielenia odpowiedzi na interpelację o wprowadzenie stanu klęski żywiołowej w
Trzebini?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie odebrało takiego sygnału, ale też nie jest właściwe
w sprawie.
7. Czy lokalny parlamentarzysta poseł Marek Sowa wnioskował od 13 grudnia 2023 r. do
dnia udzielenia odpowiedzi na interpelacje o przeznaczenie dodatkowych środków
pomocowych przez Rząd dla samorządu miasta Trzebinia lub Mieszkańców celem
udzielenia im pomocy? Jaki jest efekt tych wniosków?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie odebrało takiego sygnału, ale też nie jest właściwe
w sprawie.
8. Czy temat deformacji nieciągłych występujących na terenie Trzebini był tematem
oficjalnego spotkania/narady powołanego w styczniu br. nowego głównego geologa
kraju?
Główny Geolog Kraju nie uczestniczył, ani nie organizował spotkań w temacie deformacji
nieciągłych występujących na terenie Trzebini, gdyż sprawa ta znajduje się poza
właściwością merytoryczną pionu GGK. Należy podkreślić, że Ministerstwo Klimatu
i Środowiska nie jest właściwe w przedmiotowych sprawach. Odpowiedzialność ta ciąży na
Ministrze Przemysłu oraz jednostkach nadzoru górniczego mu podległym.
Ponadto informuję, że NFOŚiGW realizuje program priorytetowy pn. Zmniejszenie
uciążliwości wynikających z wydobywania kopalin w zakresie usuwania negatywnych skutków
eksploatacji na terenie gmin, z którego w chwili obecnej korzysta m.in. Spółka
Restrukturyzacji Kopalń S.A.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 4 --
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --