Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 16 maja 2024 r.
znak sprawy: DBD.pp.058.10.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 2625 w sprawie dopłat do zboża, które miały być
wypłacane w pierwszej połowie 2024 r.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 2625 złożoną przez Pana Posła Norberta Jakuba
Kaczmarczyka w sprawie dopłat do zboża, które miały być wypłacane w pierwszej
połowie 2024 r., uprzejmie informuję, że w dniu 25 kwietnia 2024 r. Rada Ministrów
przyjęła rozporządzenia na podstawie, którego będzie realizowana pomoc w formie
dopłat do zbóż dla producentów rolnych.
Pomocą zostaną objęci producenci zbóż, którzy w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r.
do dnia 31 maja 2024 r. dokonali sprzedaży pszenicy, pszenżyta, żyta, jęczmienia i
mieszanek zbożowych.
Wysokość pomocy nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni
upraw pszenicy, żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta lub mieszanek zbożowych:
1) deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności
bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie
Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;
2) stanowiącej iloraz liczby ton pszenicy, żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta lub
mieszanek zbożowych wynikającej z faktur, i liczby:
a) 5,4 – w przypadku pszenicy,

-- 1 of 6 --

b) 3,7 – w przypadku żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych –
jednak nie większej niż 300 ha.
Wysokość stawki pomocy w przypadku sprzedaży tych upraw w okresie od dnia:
1) 1 stycznia do dnia 10 marca 2024 r. przez producentów rolnych, podmiotom
prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż,
jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te
podmioty produkcją zwierzęcą, proponuje się w wysokości:
a) 1 080 zł na 1 ha powierzchni upraw pszenicy,
b) 740 zł na 1 ha powierzchni upraw żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek
zbożowych;
2) 11 marca 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. przez producentów rolnych, podmiotom
prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż,
jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te
podmioty produkcją zwierzęcą, proponuje się w wysokości:
a) 1 620 zł na 1 ha powierzchni upraw pszenicy,
b) 1 110 zł na 1 ha powierzchni upraw żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek
zbożowych.
Wnioski o pomoc producenci zbóż będą składać w biurach powiatowych Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do 5 czerwca br.
Na realizację tej pomocy zaplanowano 2,1 mld zł, w sytuacji gdy ze złożonych
wniosków wyniknie, że zapotrzebowanie na pomoc przekroczy łącznie kwotę 2,1 mld
zł to do obliczenia wysokości tej pomocy stosuje się współczynnik korygujący.
A zatem wypłata pomocy będzie mogła się rozpocząć po zakończeniu naboru
wniosków o pomoc i ich wstępnej weryfikacji, w celu ustalenia konieczności
zastosowania współczynnika korekty i ewentualnie jego wysokości.
Ponadto aktualnie przygotowywany jest na posiedzenie Stałego Komitetu Rady
Ministrów projekt ustawy o pomocy producentom rolnym w zapłacie części
podatku rolnego za 2024 r., który był przedmiotem uzgodnień
międzyresortowych i konsultacji społecznych.

-- 2 of 6 --

W projekcie ustawy proponuje się, że część zapłaty IV raty podatku rolnego
za 2024 r. nastąpi ze środków budżetu państwa na podstawie wniosku o
pomoc złożonego przez producentów rolnych do urzędu gminy/miasta lub
producenci rolni otrzymają częściową refundację na rachunek bankowy,
wskazany we wniosku o pomoc, w przypadku dokonania zapłaty w całości
podatku rolnego za 2024 r. do dnia złożenia wniosku o pomoc.
W związku z toczącą się w ostatnich miesiącach na forum UE debatą nt. uproszczenia
Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) i zmniejszenia obciążeń administracyjnych
nakładanych na rolników, Polska, będąca aktywnym uczestnikiem tej dyskusji,
opowiada się za wprowadzeniem uproszczeń i wycofaniem wymogów zbytnio
obciążających rolników.
W rezultacie działań podjętych m.in. przez Polskę i inne państwa członkowskie,
Komisja Europejska (KE) w dniu 15 marca 2024 r. przedstawiła projekt zmiany dwóch
aktów bazowych UE 2021/2115 oraz 2021/2116 („zmiana rozporządzeń bazowych”)
(1) w zakresie m.in. warunkowości i ekoschematów. Zaproponowane zmiany są
szybką reakcją na obecną sytuację w rolnictwie i stanowią efekt dyskusji nad
uproszczeniem WPR. Przedmiotowy projekt zmiany rozporządzeń bazowych należy
ocenić pozytywnie, gdyż zaproponowane przepisy usuwają albo znacznie
upraszczają, zgodnie z oczekiwaniami rolników i w zgodzie z poprawną agrotechniką,
te normy w ramach warunkowości WPR, które wpływały na decyzje produkcyjne
rolników lub wręcz ograniczały produkcję. Przedmiotowy projekt został w dniu 24
kwietnia br. przyjęty przez Parlament Europejski. Następnym krokiem jest
zatwierdzenie przez Radę. Po zatwierdzeniu przez ministrów, nowe prawo zostanie
opublikowane w Dzienniku Urzędowym i wejdzie w życie dzień po opublikowaniu.
Zmiany zaproponowane przez KE w projekcie zmiany rozporządzeń bazowych
dotyczą głównie:
1) Zniesienia obowiązku ugorowania 4% gruntów ornych (tzw. GAEC 8) Tym
samym w Polsce po zniesieniu od 2024 r. tego wymogu, norma GAEC 8
będzie się składała z dwóch elementów: (i) zachowanie elementów
krajobrazu, (ii) zakaz przycinania żywopłotów i drzew podczas okresu
lęgowego ptaków oraz okresu wychowu młodych.

-- 3 of 6 --

2) Uproszczenia w normie dot. obowiązku utrzymania okrywy glebowej (tzw.
GAEC 6) – państwo członkowskie będzie miało swobodę w decydowaniu w
jakim okresie roku ustanowić obowiązek utrzymania okrywy glebowej.
Propozycja wychodzi naprzeciw polskim postulatom i oczekiwaniom rolników.
Najważniejszym uproszczeniem jest wprowadzenie dla państwa członkowskiego
możliwości wyboru w jakim okresie roku ustanowić obowiązek utrzymania okrywy
glebowej.
3) Uproszczenia w normie dot. zmianowania (tzw. GAEC 7) – rolnicy teraz będą
mieli wybór, czy stosować dywersyfikację upraw, czy zmianowanie.
Dzięki zmianie rozporządzeń bazowych państwa członkowskie mają możliwość
wprowadzenia w ramach normy GAEC 7 (obok zmianowania) również dywersyfikacji
upraw. Tym samy w Polsce rolnik będzie miał wybór czy stosować zmianowanie na
40% powierzchni gruntów ornych każdego roku, czy stosować dywersyfikację upraw.
W przypadku wyboru dywersyfikacji upraw dla gospodarstw od 10 do 30 ha
wystarczy posiadać 2 uprawy, z tym że największa uprawa nie może stanowić więcej
niż 75% w strukturze zasiewów, a dla gospodarstw powyżej 30 ha wystarczy
posiadać 3 uprawy, z tym że największa uprawa nie może stanowić więcej niż 75%, a
dwie uprawy główne więcej niż 95% w strukturze zasiewów.
4) Zwolnienia gospodarstw do 10 ha użytków rolnych z kontroli i sankcji za
niespełnianie warunkowości.
Obciążenie administracyjne mniejszych gospodarstw (do 10 ha użytków rolnych)
zostanie złagodzone poprzez zwolnienie ich z wizyt kontrolnych, mających na celu
sprawdzenie przestrzegania wymogów warunkowości. Gospodarstwa te będą
również zwolnione z kar.
W tym momencie konieczne jest jak najszybsze zakończenie prac legislacyjnych na
forum UE oraz sprawne przyjęcie przez instytucje unijne obecnie procedowanej
zmiany unijnych rozporządzeń bazowych, czego konsekwencją będzie nowelizacja
krajowych aktów prawnych w tym zakresie. Przyjęcie tego projektu i jego wdrożenie
powinno wpłynąć na poprawę sytuacji ekonomicznej rolników.

-- 4 of 6 --

Wyżej wymieniony projekt zmiany rozporządzeń bazowych przewiduje
wprowadzenie w państwach członkowskich nowego ekoschematu. W dniu 5
kwietnia 2024 r. Komitet Monitorujący Plan Strategiczny WPR 2023-2027
pozytywnie zaopiniował projekt uchwały wprowadzającej w Polsce od 2024 r.
ekoschemat Grunty wyłączone z produkcji. Ekoschemat jest dobrowolny dla rolnika.
Rolnicy realizujący ten ekoschemat będą otrzymywali płatność za wyłączenie
gruntów ornych z produkcji – do powierzchni nie większej niż 4% powierzchni
gruntów ornych w gospodarstwie. Szacowana stawka płatności wynosi 563 zł/ha, tj.
ok. 126,52 EUR/ha.
Wdrożenie nowego ekoschematu umożliwi rolnikom dobrowolne wyłączenie z
produkcji części gruntów ornych, za co będą otrzymywali płatności. Na gruntach
wyłączonych z produkcji będzie obowiązywał zakaz prowadzenia produkcji rolnej (w
tym zakaz wypasu i koszenia) oraz zakaz stosowania środków ochrony roślin.
Mając na uwadze powyższe oraz trwającą kampanię składania wniosków, wprowadza
się rozwiązania legislacyjne umożliwiające rolnikom złożenie wniosków o przyznanie
płatności w ramach ekoschematu Grunty wyłączone z produkcji lub dokonanie zmian
już złożonych wniosków o przyznanie płatności. Projektowane są przepisy
umożliwiające złożenie wniosku o przyznanie płatności w ramach nowego
ekoschematu lub dokonanie zmian we wcześniej złożonych wnioskach w terminie do
dnia 31 sierpnia 2024 r. Projekt ustawy zmieniającej ustawę o planie strategicznym
(UC36) w powyższym zakresie został zamieszczony na stronie Biuletynu Informacji
Publicznej Rządowego Centrum Legislacji (BIP RCL) -
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12384207.
Rolnicy, którzy chcą otrzymać płatność w ramach tego ekoschematu w 2024 r.
muszą najpierw złożyć standardowy wniosek w podstawowym terminie (na obecnie
obowiązujących zasadach). Od dnia wejścia w życie zmienionych przepisów
krajowych możliwe będzie zawnioskowanie o ten ekoschemat.
Niezależnie od powyższego, na poziomie przepisów krajowych Polska stara się
maksymalnie uprościć procedury i odpowiadać pozytywnie na postulaty w zakresie
zmian pierwotnie przyjętych rozwiązań w kierunku dalszych uproszczeń.

-- 5 of 6 --

Obecnie przedstawiliśmy do akceptacji KE szereg propozycji zmian PS WPR i mamy
nadzieje na sprawną ich akceptację tak, aby planowane rozwiązanie pomogły
rolnikom już w kampanii 2024 r.
Zdajemy sobie sprawę z tego, że należy dążyć do upraszczania systemu wdrażania
WPR i zmniejszania obciążeń administracyjnych. Jednocześnie jednak jesteśmy
przekonani, że dyskusja na ten temat nie może być prowadzona w oderwaniu od
potrzeby zapewnienia odpowiedniej możliwości i systemu kontroli oraz takiego
programowania instrumentów wsparcia, aby realizowały one założone cele.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.)
(2) Projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego
rozporządzenie (UE) 2021/2115 i (UE) 2021/2116 w odniesieniu do norm
dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, schematów na rzecz
klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, zmian w planach strategicznych
WPR, przeglądu planów strategicznych WPR oraz zwolnień z kontroli i kar
(COM(2024)139)
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 6 of 6 --