Interpelacja w sprawie naliczania czynszu dzierżawnego za grunty dzierżawione z Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2617
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie naliczania czynszu dzierżawnego za grunty dzierżawione z Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa
Zgłaszający: Łukasz Horbatowski
Data wpływu: 19-04-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z prośbą o podjęcie działań mających na celu zmianę obecnie obowiązujących przepisów dotyczących naliczania czynszu dzierżawnego za grunty dzierżawione z Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Niniejsza interpelacja jest odpowiedzią na liczne głosy niezadowolenia ze strony rolników z powiatu głogowskiego, którzy zwrócili się do mnie z prośbą o wsparcie w tej sprawie.
Obecnie system naliczania czynszu dzierżawnego oparty jest na analizie średnich cen pszenicy z ostatnich 11 kwartałów. Taki sposób kalkulacji, jak wskazują rolnicy, nie odzwierciedla rzeczywistych warunków rynkowych, które mogą znacznie zmieniać się w krótszym okresie czasu. W związku z tym, proponują oni przywrócenie sposobu naliczania czynszu dzierżawnego w oparciu o średnią cenę pszenicy z ostatnich sześciu miesięcy. Taka zmiana pozwoliłaby na bardziej sprawiedliwe i elastyczne dostosowanie opłat dzierżawnych do bieżącej sytuacji na rynku zbożowym. Należy jednak zwrócić uwagę na czynniki incydentalne, niezwiązane z normalnymi warunkami podaży i popytu zjawisk o charakterze siły wyższej.
Rolnicy argumentują, że taka modyfikacja przepisów przyczyni się do poprawy stabilności finansowej gospodarstw rolnych, co w efekcie przekłada się na większą efektywność i konkurencyjność polskiego rolnictwa na rynku krajowym i międzynarodowym.
W związku z powyższym, proszę o rozważenie możliwości przeprowadzenia stosownej analizy obecnych przepisów oraz podjęcie działań legislacyjnych mających na celu ich modyfikację. Uważam, że wprowadzenie zmian jest niezbędne, by zapewnić odpowiedni poziom adaptacji prawa do zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej oraz ochronę interesów polskich rolników.
Proszę także o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozważało już wprowadzenie zmian w obecnym sposobie naliczania czynszu dzierżawnego, tak aby był on bardziej zgodny z aktualnymi warunkami rynkowymi, szczególnie w odniesieniu do cen pszenicy? Jeśli tak, jakie byłyby to zmiany?
2. Jakie są główne przeszkody w zmianie obecnego systemu naliczania czynszu dzierżawnego z ostatnich 11 kwartałów na ostatnie 6 miesięcy, według opinii ministerstwa?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło jakieś analizy lub badania dotyczące wpływu obecnych metod naliczania czynszu na stabilność finansową gospodarstw rolnych, a jeśli tak, to jakie były wyniki tych analiz?
4. Jakie kroki mogłoby podjąć Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu przyspieszenia procesu ewentualnej zmiany przepisów regulujących naliczanie czynszu dzierżawnego, aby lepiej odzwierciedlały one zmiany na rynku zbożowym? Kiedy konkretnie można spodziewać się zmian w tym zakresie?
Z poważaniem
Łukasz Horbatowski
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4093 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 14 maja 2024 r.
Znak sprawy: DNI.mr.058.8.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 2617 Pana Posła Łukasza Horbatowskiego
„w sprawie naliczania czynszu dzierżawnego za grunty dzierżawione z Krajowego
Ośrodka Wsparcia Rolnictwa”.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z ww. interpelacją, uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1)
W dniu 2 maja 2024 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazał Przewodniczącemu
Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu wniosek o wprowadzenie do wykazu prac
legislacyjnych Rady Ministrów projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o wstrzymaniu sprzedaży
nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych
ustaw.
W projekcie tym zaproponowano, aby, jeżeli jest to korzystniejsze dla dzierżawcy,
w latach 2024-2026 równowartość pieniężna odpowiedniej ilości pszenicy ustalana była
na podstawie średniej krajowej ceny skupu pszenicy w danym półroczu, a więc
w sposób obowiązujący przed dniem 1 stycznia 2024 r. Ponadto projekt przewiduje
nałożenie na KOWR obowiązku ponownego ustalenia (jeżeli do tej pory już to uczynił),
wysokości czynszu dzierżawnego za II półrocze 2023 r. na podstawie średniej krajowej
ceny skupu pszenicy w półroczu roku kalendarzowego poprzedzającym termin płatności
-- 1 of 3 --
czynszu, w sytuacji gdy będzie to korzystniejsze dla dzierżawcy. Ewentualna różnica
w wysokości czynszu uwzględniona zostałaby przy ustalaniu kolejnej należności,
tj. za I półrocze 2024 r., a jeżeli byłoby to niemożliwe – zostałaby zwrócona dzierżawcy.
Ad 2 i 3)
Należy podkreślić, że obecne przepisy dotyczące sposobu obliczania czynszu
dzierżawnego obowiązują od dnia 1 stycznia 2024 r. Kolejna ich zmiana (tj. zmiana
o charakterze „trwałym”), po zaledwie kilku miesiącach obowiązywania, może rodzić
wątpliwości w kontekście stabilności i pewności prawa, a co za tym idzie podważać
zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Proponowane przepisy, opisane w pkt 1, mają zatem jedynie charakter epizodyczny
(czasowy) i są reakcją na obecną sytuację związaną z niskimi cenami pszenicy. Zasadnym
jest docelowo pozostawienie stałego, jednego, mechanizmu obliczania czynszów
dzierżawnych. Ma to znaczenie w kontekście wspomnianej stabilności i pewności prawa.
Pragnę w tym miejscu przypomnieć, że wprowadzenie obecnego sposobu obliczania
czynszu, tj. na podstawie średniej ceny pszenicy za 11 kwartałów poprzedzających
okres, za który naliczany jest czynsz, było reakcją na postulaty rolników, którzy
– w obliczu gwałtownego wzrostu cen pszenicy w I półroczu 2023 r. – domagali się
wprowadzenia takich samych rozwiązań, jak w przypadku podatku rolnego, gdyż ich
zdaniem taki sposób liczenia czynszu jest mniej podatny na gwałtowne zmiany cen
pszenicy. Po wprowadzeniu postulowanych zmian cena pszenicy gwałtownie spadła,
dlatego okazało się, że naliczanie czynszu w I półroczu 2024 r. „starym” sposobem
(tj. według średniej ceny pszenicy za II półrocze 2023 r.), byłoby korzystniejsze
dla rolników.
Ad 4)
W celu kontynuowania prac nad wspomnianym projektem ustawy niezbędne jest jego
wprowadzenie do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Wniosek Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi w tym zakresie jest obecnie rozpatrywany przez Zespół
do spraw Programowania Prac Rządu, który podejmie decyzję w tym zakresie.
Ponadto nie jest możliwe wskazanie kiedy, oraz czy w ogóle, proponowane przepisy
wejdą w życie. Należy bowiem podkreślić, że w proces legislacyjny zaangażowane są
-- 2 of 3 --
liczne podmioty i jest on wieloetapowy (składający się z prac na etapie rządowym,
a następnie z prac w parlamencie), a zatem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
nie ma jedynego wpływu na czas jego trwania.
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --