Interpelacja w sprawie sprzeciwu wobec ograniczenia chowu i hodowli zwierząt
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (23)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
19001 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, $data podpisu r.
znak sprawy: DŻW.hzg.058.3.2024.1
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 2611 w sprawie sprzeciwu wobec ograniczania chowu
i hodowli zwierząt.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2611 z dnia 24 kwietnia 2024 r. Pana Zbigniewa
Chmielowca, Posła na Sejm RP, w sprawie sprzeciwu wobec ograniczania chowu
i hodowli zwierząt, uprzejmie informuję, co następuje.
Ad. 1. Czy resort planuje odejście od unijnych pomysłów ograniczenia lub
zakazywania działu produkcji, niezależnie od sektora?
Obecnie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie są prowadzone prace
legislacyjne, których celem byłoby wprowadzanie zakazu chowu i hodowli zwierząt
gospodarskich. Nie są prowadzone również dyskusje nad propozycjami prawnymi,
które, w ramach np. płatności bezpośrednich, wymuszałyby na rolnikach
ograniczenie produkcji w jakimkolwiek sektorze.
Ad. 2 i Ad. 7. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań, których celem będzie
odbudowa oraz wsparcie chowu i hodowli zwierząt w Polsce? Czy przewiduje się
zwiększenie poziomu wsparcia działań inwestycyjnych w gospodarstwach
utrzymujących zwierzęta?
Produkcja zwierzęca, w tym kwestie związane z hodowlą zwierząt i wsparciem
postępu biologicznego, są traktowane jako nierozerwalny element rolnictwa w Polsce
niezbędny dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego. Dlatego też rolnictwo
od wielu lat jest wspierane na różnych płaszczyznach i z wykorzystaniem zarówno
instrumentów i środków pochodzących z Unii Europejskiej jak i środków krajowych.
W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS
-- 1 of 9 --
2
WPR) wdrażany jest szereg instrumentów wsparcia służących rozwojowi produkcji
zwierzęcej, który obejmuje m. in.:
płatności związane z produkcją do zwierząt (ok. 350,6 mln EUR/rok - średnia
z lat 2024-2026),
ekoschemat Dobrostan zwierząt (ok. 250 mln EUR/rok - średnia z lat 2024-
2026),
interwencję Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt
w rolnictwie (ok. 22 mln EUR/rok - średnia z lat 2024-2026).
Produkcja zwierzęca jest także wspierana pośrednio m.in. poprzez wsparcie do
ekstensywnego użytkowania trwałych użytków zielonych (w ramach ekoschematu
Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, praktyka Ekstensywne
użytkowanie trwałych użytków zielonych (TUZ) z obsadą zwierząt) oraz poprzez
interwencję Rolnictwo ekologiczne (Premia za zrównoważoną produkcję roślinno-
zwierzęcą, pakiet Trwałe użytki zielone i pakiet Uprawy paszowe na gruntach
ornych).
Wsparcie związane z produkcją realizowane jest we wszystkich dopuszczonych
przepisami Unii Europejskiej sektorach, tj. wołowiny i cielęciny (płatność do bydła),
mleka i przetworów mlecznych (płatność do krów), mięsa baraniego i mięsa koziego
(płatność do owiec i płatność do kóz). Płatności te mają charakter powszechny – są
skierowane do wszystkich hodowców bydła, owiec i kóz w całym kraju i do
wszystkich ras.
Dodatkowo w 2024 r. wprowadzono nową płatność dobrostanową dla rolników
utrzymujących zwierzęta zgodnie z wymogami krajowych systemów jakości, tj. bydło
rzeźne (krowy mamki i opasy) zgodnie z wymogami systemu QMP oraz świnie i drób
rzeźny (kurczęta brojlery i indyki) zgodnie z wymogami systemu QAFP, z tytułu
obowiązujących w tych systemach ograniczeń w zakresie stosowania antybiotyków.
W ramach kampanii 2024 r. rolnicy mogą składać wnioski o przyznanie płatności
dobrostanowej za realizację praktyk polegających na utrzymywaniu zwierząt zgodnie
z systemem QAFP lub systemem QMP.
W ramach PS WPR, przewidziano także interwencje, które mają wpływ na wsparcie
chowu i hodowli zwierząt w Polsce, tj.:
inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność,
inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF,
inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu,
inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń, a także
-- 2 of 9 --
3
inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie odnawialnych źródeł energii
(OZE) i poprawy efektywności energetycznej.
Ponadto, w ramach PS WPR 2023-2027 zaprojektowano preferencyjne wsparcie
skierowane wprost do producentów świń, którego celem jest odbudowa pogłowia
tych zwierząt w Polsce. Wsparcie będzie mieć formę kredytu preferencyjnego
z przeznaczeniem na budowę, rozbudowę i modernizację chlewni, w tym instalację
elektryczną i wodno-kanalizacyjną (roboty budowlane i zakup materiałów
budowlanych). Ta propozycja wparcia producentów świń, została zawarta w zmianie
PS WPR 2023-2027, który został przedstawiony do zatwierdzania przez Komisję
Europejską.
Natomiast ze środków pochodzących z budżetu państwa finansowane jest wsparcie
postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej. Pomoc dla hodowców realizowana
jest w formie subsydiowanych usług polegających na:
1) prowadzeniu ksiąg hodowlanych (pomoc o stawce do 100% kosztów
kwalifikujących się do objęcia dotacją),
2) prowadzeniu oceny wartości użytkowej lub hodowlanej zwierząt (pomoc
o stawce do 70% kosztów kwalifikujących się do objęcia dotacją).
Pomoc ta udzielana jest hodowcom na zasadach określonych w rozporządzeniu
z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych
podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (1).
Oprócz tego, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (2) dla producentów rolnych zajmujących
się chowem i hodowlą zwierząt zostały wprowadzone różne formy pomocy mające
na celu odbudowę, wsparcie, realizację działań inwestycyjnych dla producentów
utrzymujących zwierzęta.
W ramach wsparcia o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie producenci mogą
otrzymać:
1) pomoc dla producentów świń na refundację wydatków poniesionych na
działania związane z bioasekuracją. Pomoc jest udzielana na zakup mat
dezynfekcyjnych; sprzętu do dezynfekcji, odzieży ochronnej, zabezpieczenie
budynków, w których są utrzymywane świnie, a także na przebudowę lub
remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń;
2) pomoc finansową do zakupu buhaja mięsnego przeznaczonego do rozrodu
naturalnego. Wysokość pomocy ustala się jako iloczyn kwoty 5000 zł i liczby
-- 3 of 9 --
4
zakupionych buhajów nie większej niż iloraz średniej liczby krów
w gospodarstwie i liczby 15. Wniosek można złożyć na formularzu
opracowanym i udostępnionym ARiMR nie później niż do dnia 30 listopada
danego roku;
3) preferencyjny kredyt bankowy na ponowne uruchomienie produkcji świń po
zaprzestaniu produkcji w związku z obowiązującym zakazem utrzymywania w
gospodarstwie świń lub ich wprowadzenia do gospodarstwa, wydanym w
związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (ASF).
Pomoc polega na stosowaniu przez okres nie dłuższy niż 10 lat dopłat do
oprocentowania kredytów bankowych zaciągniętych w celu ponownego
uruchomienia produkcji świń po zaprzestaniu produkcji.
Ponadto producenci zajmujących się chowem i hodowlą zwierząt mogą ubiegać się o:
1) pomoc finansową w związku z zaprzestaniem produkcji z powodu
obowiązującego zakazu utrzymywania w gospodarstwie świń lub ich
wprowadzenia do gospodarstwa wydanym w związku z wystąpieniem ASF.
Celem pomocy jest wsparcie producentów świń, którzy utracili dochody w
związku z zaprzestaniem produkcji świń. Pomoc jest udzielana za okres
obowiązywania zakazu, a wnioski o przyznanie pomocy należy składać do
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pomoc może być
przyznawana i wypłacana jedynie do dnia 15 stycznia 2025 r.;
2) kredyt na utrzymanie płynności finansowej (linia UP) w celu poprawy płynności
finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi
agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Pomoc polega na stosowaniu
dopłat do oprocentowania kredytów bankowych udzielonych producentowi
rolnemu na uregulowanie zobowiązań finansowych związanych z
prowadzeniem działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym oraz ponoszenie
przez producentów rolnych bieżących nakładów przyczyniających się do
poprawy płynności finansowej. Kredyty te mogą być udzielane nie później niż
do dnia 30 czerwca 2024 r.
3) kredyt na realizację inwestycji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych
produkcji rolnej. Pomoc polega na stosowaniu dopłat do oprocentowania
kredytów bankowych udzielonych producentowi rolnemu.
Ad 3. Czy i kiedy ministerstwo przewiduje zwiększenie pułapu DJP/gospodarstwo?
Zgodnie z wytycznymi rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie
szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy
finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach
-- 4 of 9 --
5
PS WPR (3), w zakresie ekoschematu Dobrostan zwierząt, płatność dla rolników
przyznawana jest z zastosowaniem poniższych progów degresywności:
- do 100 DJP - 100% płatności,
- powyżej 100 DJP do 150 DJP - 75% płatności,
- powyżej 150 DJP - brak płatności.
Ekoschemat Dobrostan zwierząt został skonstruowany na podstawie zgłaszanych
przez rolników postulatów, które zostały ujęte w zatwierdzonym przez Komisję
Europejską PS WPR. Na wniosek organizacji reprezentujących m.in. producentów
świń, bydła mięsnego, bydła mlecznego czy drobiu, w celu ukierunkowania wsparcia
na małe i średnie gospodarstwa rolne, wprowadzono w ekoschemacie Dobrostan
zwierząt degresywność, wg której płatność dobrostanowa w obrębie danej grupy
technologicznej zwierząt (np. lochy, tuczniki, krowy mleczne czy opasy) przyznawana
jest do 150 DJP/gospodarstwo.
Należy jednak zaznaczyć, że degresywność płatności dobrostanowej, w ramach
obowiązującego PS WPR, nie dotyczy płatności do zwierząt utrzymywanych
w systemie rolnictwa ekologicznego oraz płatności do loch lub tuczników
utrzymywanych w ramach krajowego systemu jakości QAFP, jeżeli rolnik ubiega się
o te płatności na uproszczonych zasadach oraz płatności w ramach praktyki
polegającej na utrzymywaniu zwierząt zgodnie z wymogami krajowych systemów
jakości QAFP i QMP.
W przypadku zwiększenia poziomu DJP należy mieć na uwadze, że budżet
ekoschematów, w tym ekoschematu Dobrostan zwierząt, jest ściśle określony
a objęcie wsparciem większej liczby zwierząt wiąże się ze zwiększeniem
zapotrzebowania na środki. Budżet przeznaczony na ekoschematy stanowi minimum
25% kwoty płatności bezpośrednich na rok. Mając na uwadze wprowadzenie nowej
płatności w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt oraz planowany nowy
ekoschemat Grunty wyłączone z produkcji, a także większe zainteresowanie
rolników wnioskowaniem o ekoschemat Dobrostan zwierząt (w porównaniu do
analogicznego okresu ubiegłego roku rolnicy złożyli o ok. 30% więcej wniosków),
należy szczegółowo przeanalizować możliwości budżetowe dokonywania zmian
w zakresie progów degresywności. Ponadto zmiany PS WPR w tym zakresie
wymagałyby także akceptacji Komisji Europejskiej
Natomiast w przypadku wsparcia związanego z produkcją, płatności przysługują do
sztuki zwierzęcia, a nie do DJP.
-- 5 of 9 --
6
Ad. 4 Czy i kiedy ministerstwo przewiduje uruchomienie pomocy dla hodowców i
producentów zwierząt w ramach tzw. pomocy wojennej?
Ministerstwo od początku agresji Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy analizowało
możliwości udzielenia pomocy hodowcom i producentom zwierząt w związku
z ograniczeniami na rynku rolnym. Poprzez kilkukrotną nowelizację rozporządzenia
Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i
sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (2) udzielono pomocy producentom rolnym, którzy zgłosili do Agencji,
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i
rejestracji zwierząt (4), oznakowanie świń urodzonych w ich gospodarstwie i którym
zagrażała utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym
spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Pomoc ta, w formie
dopłaty do świń, była udzielana zarówno w roku 2022 jak i w 2023 i wynosiła 100 zł
do każdej sztuki świni, jednak nie więcej niż 500 000 zł dla producenta świń.
Ponadto hodowcy i producenci zwierząt mogli i mogą korzystać z kredytów na
utrzymanie płynności finansowej (linia UP) w celu poprawy tej płynności w związku
z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej
wobec Ukrainy. Pomoc polega na stosowaniu dopłat do oprocentowania kredytów
bankowych udzielonych producentowi rolnemu na uregulowanie zobowiązań
finansowych związanych z prowadzeniem działalności rolniczej w gospodarstwie
rolnym oraz ponoszenie przez producentów rolnych bieżących nakładów
przyczyniających się do poprawy płynności finansowej. Kredyty te zgodnie
z obwiązującymi przepisami mogą być udzielane nie później niż do dnia 30 czerwca
2024 r.
Ad. 5 Czy i kiedy ministerstwo przewiduje uruchomienie pomocy suszowej za
ubiegły rok?
Zgodnie z przepisami § 13zze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia
2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (2), producenci rolni u których
w gospodarstwach powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r.
niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w wysokości powyżej 30% średniej rocznej
produkcji roślinnej, mogli składać wnioski o pomoc w biurach powiatowych Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 29 lutego do 15 marca 2024 r. Obecnie
trwa wydawanie decyzji i wypłata pomocy. Do 9 maja 2024 r. pomoc otrzymało
ponad 66,6 tys. producentów rolnych na kwotę 499,5 mln zł.
-- 6 of 9 --
7
Ad 6. Czy przewiduje się odejście od pomysłu oparcia systemu decyzji kredytowych
i inwestycyjnych o wyliczany dla produktów wytwarzanych w gospodarstwach ślad
węglowy?
Zagadnienia dotyczące systemu decyzji kredytowych i inwestycyjnych w kontekście
wytwarzanego w gospodarstwach śladu węglowego należą do kompetencji
Ministerstwa Finansów.
Ad. 8 Czy i jakie ułatwienia przewiduje rząd w celu realizacji inwestycji
w gospodarstwach utrzymujących zwierzęta?
Od 12 stycznia do 31 marca 2022 r. za pośrednictwem formularza ankiety
(udostępnionego na stronie internetowej MRiRW) przeprowadzono szerokie
konsultacje i każdy zainteresowany obywatel mógł przekazać postulaty uproszczeń
lub wskazać problemy, które w jego ocenie wymagają usprawnień. MRiRW
otrzymało wiele propozycji, które zostały zweryfikowane oraz skonsultowane
z innymi ministerstwami oraz jednostkami podległymi i nadzorowanymi.
Propozycje dotyczyły np.:
1) zmian legislacyjnych;
2) racjonalizacji procedur administracyjnych (np. poprzez ograniczenie liczby
dokumentów czy formalności do spełnienia, integrację rejestrów publicznych);
3) większej cyfryzacji postępowań administracyjnych;
4) likwidacji nadmiarowych regulacji w procesie inwestycyjno-budowlanym
i uproszczeń w uzyskaniu pozwolenia na budowę;
5) uproszczeń przepisów prawa dotyczącego rolników;
6) dostosowania procedur do sytuacji epidemicznej;
7) szkoleń dla rolników.
W ramach zaproponowanych ułatwień umożliwiono prowadzenie korespondencji
związanej ze składaniem wniosków za pośrednictwem systemu teleinformatycznego
ARiMR. Elektronizacja postępowań zapewnia sprawne przekazywanie informacji
i obieg dokumentacji, gwarantując uzyskanie informacji w czasie rzeczywistym.
Odstąpiono także od konieczności spełniania części wymagań wprowadzonych
w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń (ASF) w stosunku do
gospodarstw utrzymujących świnie wyłącznie w celu produkcji mięsa na użytek
własny. Wprowadzone zmiany mają na celu ułatwienie funkcjonowania tych
gospodarstw przy zachowaniu minimalnych wymagań w zakresie bioasekuracji
w związku z afrykańskim pomorem świń (ASF).
-- 7 of 9 --
8
Ponadto na początku bieżącego roku, w wyniku wejścia w życie rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lutego 2024 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu
przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub
innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej
Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (5), wprowadzono korzystne zmiany w zakresie
płatności dla obszarów z ograniczeniami do prowadzenia działalności rolniczej
(ONW) :
1. Zwiększono stawki płatności ONW:
- na obszarach strefy II ONW typ specyficzny tzw. podgórskiej ze zwierzętami,
ze stawki 550 zł/ha do 676 zł/ha;
- na obszarach ONW typ górski, z 750 zł/ha do 829 zł/ha.
2. Zmniejszono wymóg minimalnej obsady zwierząt trawożernych uprawniającej
do ubiegania się o wyższe płatności ONW z 0,5 DJP do 0,3 DJP.
Ad. 9 Czy i kiedy przewiduje się wprowadzenie taryfy energetycznej dla rolników?
Zasady ustanawiania taryf w obrocie energią elektryczną reguluje rozporządzenie
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie sposobu
kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią
elektryczną (6). Organem właściwym w tym zakresie jest Minister Klimatu
i Środowiska, który zgodnie z art. 7a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach
administracji rządowej (7) jest odpowiedzialny m.in. za kreowanie polityki
energetycznej państwa oraz sprawy związane z rynkami energii, surowców
energetycznych i paliw.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
1. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2015 r.
w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących
zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. poz. 1170, z późn. zm.);
2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.);
-- 8 of 9 --
9
3. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2023 r.
w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania
i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt
w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027
(Dz. U. poz. 797, z późn. zm.);
4. Ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt
(Dz.U. z 2023 r. poz. 1815);
5. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lutego 2024 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i
szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z
ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (Dz. U.
z 2024 r. poz. 299);
6. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 listopada 2022 r.
w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń
w obrocie energią elektryczną (Dz. U. z 2022 poz. 2505, z późn. zm.);
7. Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2022
poz. 22512 oraz z 2023 poz. 2029).
-- 9 of 9 --