Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 10 maja 2024 r.
Znak sprawy: DPB.śk.060.2.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 2610 w sprawie przepisów dotyczących Europejskiego
Zielonego Ładu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 2610 z dnia 24 kwietnia 2024 r. złożoną przez
pana posła Zbigniewa Chmielowca, przekazuję poniżej następujące wyjaśnienia.
Jakie jest stanowisko resortu w sprawie Zielonego Ładu? Czy planowane jest odejście
od szkodliwych przepisów Nowego Zielonego Ładu zwiększających koszty produkcji?
Europejski Zielony Ład to strategia na rzecz wzrostu, której celem jest przekształcenie
UE w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej,
zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce, która w 2050 r. osiągnie zerowy
poziom emisji gazów cieplarnianych. Strategia dotyczy wszystkich sektorów europejskiej
gospodarki. W odniesieniu do sektora rolnego nie formułuje konkretnych celów, ale
wymienione w niej wyzwania dotyczą także rolnictwa, a dokument odnosi się do roli,
jaką ten sektor powinien odegrać.
Ambicje związane z celami EZŁ znalazły swoje odzwierciedlenie m.in. w przepisach
dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej i procesie przygotowania Planu Strategicznego dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. W obecnej sytuacji kryzysowej (zakłócenia
rynkowe, niska opłacalność produkcji i spadające dochody rolników) nadmierny poziom

-- 1 of 5 --

ambicji środowiskowych doprowadził do protestów rolniczych i żądań rewizji polityki
rolnej.
Dlatego też, odpowiadając na wnioski państw członkowskich, w tym Polski, Komisja
Europejska w dniu 15 marca 2024 roku przedstawiła projekt rozporządzenia
zmieniającego rozporządzenia bazowe (UE) 2021/2115 i 2021/2116 (1), który m.in. jest
odpowiedzią na zgłaszane postulaty. Publikacja rozporządzenia nowelizującego akty
bazowe planowana jest na maj br.
Zmiany rozporządzeń bazowych, w zakresie warunkowości i ekoschematów dotyczą
głównie:
1) Zniesienia obowiązku ugorowania 4% gruntów ornych (tzw. GAEC 8) – w zamian
państwo członkowskie ma obowiązek ustanowienia tożsamego ekoschematu.
W dniu 5 kwietnia 2024 r. Komitet Monitorujący Plan Strategiczny WPR 2023-2027
pozytywnie zaopiniował projekt uchwały wprowadzającej w Polsce od 2024 r.
ekoschemat Grunty wyłączone z produkcji. Przystąpienie do tego ekoschematu jest
dobrowolne dla rolnika.
Rolnicy realizujący ten ekoschemat będą otrzymywali płatność za wyłączenie gruntów
ornych z produkcji – do powierzchni nie większej niż 4% powierzchni gruntów ornych w
gospodarstwie. Szacowana stawka płatności wynosi 563 zł/ha, tj. ok. 126,52 EUR/ha.
Wdrożenie nowego ekoschematu umożliwi rolnikom dobrowolne wyłączenie z
produkcji części gruntów ornych, za co będą otrzymywali płatności. Na gruntach
wyłączonych z produkcji będzie obowiązywał zakaz prowadzenia produkcji rolnej (w
tym zakaz wypasu i koszenia) oraz zakaz stosowania środków ochrony roślin.
Mając na uwadze powyższe oraz trwającą kampanię składania wniosków, wprowadza
się rozwiązania legislacyjne umożliwiające rolnikom złożenie wniosków o przyznanie
płatności w ramach ekoschematu Grunty wyłączone z produkcji. W tym celu, w
pierwszej kolejności rolnik powinien złożyć wniosek o przyznanie pomocy w terminie
składania wniosków, a następnie będzie mógł złożyć wniosek o nowy ekoschemat z
dniem następującym po dniu ogłoszenia ustawy zmieniającej ustawę o planie
strategicznym do dnia 31 sierpnia 2024 r. Projekt ustawy zmieniającej ustawę o planie

-- 2 of 5 --

strategicznym w powyższym zakresie został w dniu 7 maja 2024 r. skierowany do
Sejmu.
Zgodnie ze zmianą rozporządzeń bazowych, wdrożenie nowego ekoschematu pozwoli
na zniesienie obowiązku ugorowania 4% gruntów ornych w ramach normy GAEC 8 już
w 2024 r.
2) Uproszczenia w normie dot. obowiązku utrzymania okrywy glebowej (tzw.
GAEC 6) – państwo członkowskie będzie miało swobodę w decydowaniu w jakim
okresie roku ustanowić obowiązek utrzymania okrywy glebowej.
3) Uproszczenia w normie dot. zmianowania (tzw. GAEC 7) – rolnicy teraz będą
mieli wybór, czy stosować dywersyfikację upraw, czy zmianowanie.
Rolnik będzie miał wybór czy stosować zmianowanie na 40% powierzchni gruntów
ornych każdego roku czy stosować dywersyfikację upraw. W przypadku wyboru
dywersyfikacji upraw dla gospodarstw od 10 do 30 ha wystarczy posiadać 2 uprawy, z
tym że największa uprawa nie może stanowić więcej niż 75%, a dla gospodarstw
powyżej 30 ha wystarczy posiadać 3 uprawy, z tym że największa uprawa nie może
stanowić więcej niż 75%, a dwie uprawy główne więcej niż 95%.
4) Zwolnienia gospodarstw o powierzchni do 10 ha użytków rolnych z kontroli i
sankcji za niespełnianie norm i wymogów warunkowości.
Zaproponowane przez KE zmiany wychodzą naprzeciw postulowanym przez Polskę
uproszczeniom oraz w dużej mierze odpowiadają na potrzeby rolników wyrażane
podczas protestów, gdyż dotyczą takich wymagań, które mogą wpłynąć na ograniczenie
produkcji i wzrost kosztów.
Jakie jest stanowisko Rządu w sprawie procedowanego nowego unijnego prawa o
odbudowie zasobów przyrodniczych? Czy Rząd sprzeciwi się procedowanym
przepisom UE i przeanalizuje możliwości jego zmiany mające na uwadze obronę
interesów polskich rolników?
W dniu 22 czerwca 2022 r. Komisja Europejska przedstawiła wniosek dotyczący
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odbudowy zasobów
przyrodniczych (Nature Restoration Law) wraz z towarzyszącą mu oceną wpływu.

-- 3 of 5 --

Wniosek powiązany jest z Europejskim Zielonym Ładem, tj. unijną strategią na rzecz
bioróżnorodności 2030 „Przywracanie przyrody do naszego życia”.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi we współpracy z Ministerstwem Klimatu i
Środowiska, które jest resortem wiodący i koordynującym wdrażanie przepisów
projektu rozporządzenia na poziomie krajowym, zgłaszało negatywne stanowisko do
zaproponowanych przepisów oraz informowało o możliwych niekorzystnych dla
rolników konsekwencjach wynikających z konieczności realizacji celów dotyczących
odtworzenia ekosystemów rolniczych, w szczególności: odtwarzania osuszonych
torfowisk, zwiększenia liczebności ptaków i motyli krajobrazu rolniczego oraz odsetka
gruntów rolnych z elementami krajobrazu o wysokiej różnorodności.
W wyniku uwag, m.in. Polski, złagodzono przepisy w zakresie ekosystemów rolnych i
zwiększono elastyczność dla państw członkowskich. Jednak nowe przepisy nadal
wskazują m.in. na potrzebę przywracania osuszonych torfowisk (co najmniej 30%
osuszonych torfowisk do 2030r., z czego co najmniej 1/4 musi zostać nawodniona).
Dodano również zapisy zapewniające dobrowolny charakter zobowiązań z zakresu
nawodnień względem rolników. W przypadku ponownego nawadniania osuszonych
torfowisk, umożliwiono obniżenie celów ze względu na znaczący negatywny wpływ
m.in. na infrastrukturę lub interes publiczny.
Pomimo wprowadzonych uproszczeń, przepisy ww. rozporządzenia budzą nadal duże
obawy środowiska rolniczego, w szczególności w zakresie celu dotyczącego ponownego
odtworzenia osuszonych torfowisk, m.in. poprzez obowiązkowe nawodnienia. Rolnicy
sprzeciwiają się kolejnym ograniczeniom w zakresie możliwości użytkowania przestrzeni
rolnej i podkreślają podstawową funkcję rolnictwa, jaką jest zapewnienie
bezpieczeństwa żywnościowego obywateli.
Z tego względu na posiedzeniu Rady UE w dniu 25 marca 2024 r. Polska miała
zagłosować przeciwko przyjęciu tych przepisów. Jednak prezydencja belgijska odłożyła
to głosowanie. Obecnie nie jest znany termin zakończenia prac nad tym projektem
rozporządzenia.

-- 4 of 5 --

Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego
rozporządzenie (UE) 2021/2115 i (UE) 2021/2116 w odniesieniu do norm
dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, schematów na rzecz
klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, zmian w planach strategicznych
WPR, przeglądu planów strategicznych WPR oraz zwolnień z kontroli i kar
(COM(2024)139)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 5 of 5 --