Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPM-WJP.050.9.2024.MP
3164886.12424457.10006432
Warszawa, 14-05-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację z dnia 24 kwietnia 2024 r., Pana Posła Artura Łąckiego
w sprawie Programu „Czyste Powietrze”, znak: K10INT2606, uprzejmie informuję, że
wypłacenie zaległych środków i wdrożenie długofalowych rozwiązań zapewniających
płynność finansowania Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze” (PP CP) jest
priorytetem Ministra Klimatu i Środowiska. Program ten jest obecnie finansowany ze
środków ujętych w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) za
pośrednictwem Polskiego Funduszu Rozwoju. Wyjaśniam, że problemy z płynnością
finansowania PP CP są spowodowane zaniedbaniami i opóźnieniami w realizacji KPO,
powstałymi przed październikiem 2023 r., w szczególności związanymi z brakiem składania
przez Polskę wniosków o płatność do Komisji Europejskiej w założonych wcześniej
terminach. W związku z powyższym, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej (NFOŚiGW) musiał przeznaczyć znaczną część środków własnych na wypłatę
zaległych płatności na rzecz beneficjentów pogorszając swoją płynność, z kosztem dla innych
programów wsparcia.
Wyjaśniam, że począwszy od stycznia 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz
NFOŚiGW podjęły szereg działań mających na celu zapewnienie środków finansowych
i uregulowanie wcześniejszych zaległości w ramach Programu. Podkreślić należy, że do
chwili obecnej na ten cel przeznaczono już 1,82 mld zł, z czego ponad 1,36 mld zł to środki
pochodzące z KPO. Jednocześnie sukcesywnie są składane kolejne dyspozycje
o uruchomienie środków.
Dodatkowo, w dniu 15 kwietnia 2024 r. do Polski wpłynęło z Komisji Europejskiej 27 mld zł
w ramach pierwszego wniosku o płatność z KPO, z których ponad 1,6 mld zł ma zostać
przeznaczone na finansowanie PP CP w I półroczu 2024 r.
Ponadto podejmowane są działania mające na celu uruchomienie środków unijnych
z Programu „Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko” (FEnIKS), co
pozwoli zagwarantować niezakłóconą ciągłość realizacji Programu. W ramach podjętych
działań, NFOŚiGW ogłosił nabór wniosków dla wojewódzkich funduszy ochrony środowiska
i gospodarki wodnej, mający na celu rozdysponowanie środków FEnIKS. Wszystkie
wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej zgłosiły się do naboru.
W wyniku tego, w dniu 16 kwietnia 2024 r. zawarto 16 umów o dofinansowanie pomiędzy
NFOŚiGW a wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej, które
pozwolą na zasilenie budżetów wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki
wodnej kwotą 6,4 mld zł ze środków FEnIKS, z możliwością zwiększenia o 1,4 mld, na
realizację PP CP.

-- 1 of 4 --

Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad zapewnieniem długoterminowego
finansowania Programu, co nie zostało zrobione przed październikiem 2023 r. Program
został uruchomiony bez zapewnienia mu całkowitego zakładanego budżetu, szacowanego
na ponad 100 mld złotych.
Uprzejmie przypominam, że głównym celem PP CP jest poprawa jakości powietrza poprzez
podnoszenie efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych, a tym samym
zmniejszenie zapotrzebowania na ciepło. Program skupia się na dofinansowaniu wymiany
starych pieców i kotłów na paliwo stałe na nowoczesne niskoemisyjne źródła,
w szczególności na odnawialne źródła energii oraz na przeprowadzeniu termomodernizacji
budynków jednorodzinnych w celu zwiększenia ich efektywności energetycznej.
Program cały czas ewoluuje i zmienia się w zależności od potrzeb i zmian zachodzących na
rynku urządzeń grzewczych oraz materiałów budowlanych, a także w celu urealnienia
poziomu dofinansowania, co pozwoli na uatrakcyjnienie jego warunków, tak aby zwiększyć
grono beneficjentów Programu.
Poniżej przedstawiam informację NFOŚiGW, przygotowaną na podstawie przekazanych
przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej danych, na temat
liczby przeprowadzonych w okresie od 2019 r. do końca 2023 r. przedsięwzięć
proekologicznych, które polegały na wymianie kotłów na paliwa stałe oraz na wykonaniu
termomodernizacji jednorodzinnych budynków mieszkalnych.
Podsumowanie efektów z umów zakończonych w ramach PP CP – stan na dzień
31.12.2023 r.
L.p. Nazwa wskaźnika j.m. efekty osiągnięte
2019-2023
1 Liczba budynków o poprawionej efektywności
energetycznej
szt. 346 431
2 Liczba wymienionych nieefektywnych źródeł
ciepła
szt. 311 518
3 Liczba zamontowanych niskoemisyjnych źródeł
ciepła w budynkach nowo budowanych
szt. 14 106
4 Ograniczenie zużycia energii końcowej MWh/rok 6 025 132
5 Ograniczenie emisji pyłów zwieszonych o
średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów (PM10)
Mg/rok 8 395
6 Ograniczenie emisji benzo(a)pirenu Mg/rok 9,90
7 Ograniczenie emisji CO2 Mg/rok 2 579 858

-- 2 of 4 --

Dodatkowo informuję, że od początku realizacji Programu tj. 19.09.2018 r.- 03.05.2024 r.
złożono 851 922 wniosków na łączną kwotę dofinansowania 27 272 146 990 zł. W tym
okresie podpisanych zostało 702 529 umów o dofinansowanie na kwotę 20 127 545 331 zł.
Natomiast kwota wypłat beneficjentom od początku funkcjonowania Programu wyniosła:
10 133 750 536 zł.
Natomiast najlepszym odzwierciedleniem efektów ekologicznych realizacji PP CP są wyniki
pomiarów jakości powietrza przeprowadzane przez Główny Inspektorat Ochrony
Środowiska.
Minister Klimatu i Środowiska informuje, że zgodnie z udostępnionymi przez Główny
Inspektorat Ochrony Środowiska wynikami oceny jakości powietrza i klasyfikacji stref
w województwach za poprzedni rok1 wynika, że w 2023 r., spośród wszystkich 46 stref
w kraju, w których dokonuje się oceny jakości powietrza, nie stwierdzono przekroczeń
średniorocznego poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM10 (0 stref
z przekroczeniami). Natomiast przekroczenie 24-godzinnego poziomu dopuszczalnego pyłu
zawieszonego PM10 zaobserwowano wyłącznie w 2 strefach. Jednocześnie podobnie jak to
ma miejsce w przypadku średniorocznego poziomu dopuszczalnego dla PM10, w 2023 r. nie
stwierdzono przekroczeń poziomu dopuszczalnego dla pyłu zawieszonego PM2,5 w żadnej
ze stref w kraju.
Dobrym przykładem osiągniętych efektów ekologicznych jest także porównanie wyników
ocen jakości powietrza w województwach za 2023 r. do wyników oceny wykonanej w latach
poprzednich – w tym w szczególności począwszy od roku 2018 r. (termin uruchomienia PP
CP), które potwierdzają wyraźną poprawę jakości powietrza. Przykładowo liczba stref
zaliczonych do klasy C (przekroczenie poziomów dopuszczalnych) zmniejszyła się:
- dla pyłu zawieszonego PM10 z 39 w 2018 r. do 2 w 2023 r.;
- dla pyłu zawieszonego PM2,5 z 14 w 2018 r. do 0 w 2023 r.
Innym parametrem statystycznym, opisującym trendy i efektywność działań na rzecz
poprawy jakości powietrza, w tym zwłaszcza w ramach PP CP, niż średnie roczne, czy średnie
dobowe stężenia pyłu zawieszonego jest wskaźnik średniego narażenia na pył zawieszony
PM2,5. Co jest warte podkreślenia, wskaźnik ten w mniejszym stopniu jest zależny od
warunków meteorologicznych w danym roku, gdyż jest obliczany na podstawie średniej
z 3 lat.
Dane za 2023 r. będą dostępne w czerwcu 2024 r. ale analiza danych za poprzednie lata już
pokazuje, że wartość krajowego wskaźnika średniego narażenia na pył zawieszony PM2,5
dla 2022 r.2 wyniosła 16 μg/m3. Wartość ta jest o 1 μg/m3 mniejsza od wartości krajowego
wskaźnika średniego narażenia dla roku 2021 oraz o 6 μg/m3 mniejsza od wskaźnika w latach
2016-2018 (22 μg/m3).
1 Ocena jakości powietrza za rok 2023 - raporty wojewódzkie
(https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1005004)
2 Zgodnie z art. 86a ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r.
poz. 54), Główny Inspektor Ochrony Środowiska w terminie do dnia 30 czerwca 2024 r. obliczy
wartość wskaźnika średniego narażenia na pył PM2,5 za 2023 r. dla miast o liczbie mieszkańców
większej niż 100 tysięcy i aglomeracji dla każdego takiego miasta i aglomeracji oraz wartość
krajowego wskaźnika średniego narażenia.

-- 3 of 4 --

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
0
5
10
15
20
25
30
Krajowy
wskaźnik
średniego
narażenia
na pył
zawieszony
PM2,5 [μg/m3]
Rys. Krajowe wskaźniki średniego narażenia na pył zawieszony PM2,5 w latach 2011-2022
w odniesieniu do: (a) krajowego celu redukcji narażenia (linia żółta); (b) pułapu stężenia ekspozycji
(linia czerwona)
Rok 2022 był kolejnym rokiem, w którym odnotowano spadek wartości krajowego
wskaźnika narażenia na pył zawieszony PM2,5 i drugim z kolei, w którym wskaźnik średniego
narażenia nie przekroczył krajowego celu redukcji narażenia na pył zawieszony PM2,5
(18 μg/m3), który należało osiągnąć do roku 2020. Ponadto, wartość krajowego wskaźnika
średniego narażenia dla 2022 r. jest o 20% mniejsza od pułapu stężenia ekspozycji
(20 μg/m3), będącego standardem jakości powietrza, który należy dotrzymywać od roku
2015.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 4 of 4 --