Interpelacja w sprawie sytuacji rolników woj. warmińsko-mazurskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13563 znakówWarszawa, 16 maja 2024 r.
znak sprawy: DRE.pr.058.9.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 2598 pana Posła Pawła Papke
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 2598 pana Posła Pawła Papke dotyczącej sytuacji
rolników w województwie warmińsko-mazurskim informuję, że ustawa z dnia 4
września 1997 r. o działach administracji rządowej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2512)
określa zakres działów administracji rządowej oraz właściwość ministra kierującego
danym działem.
Dział rolnictwo obejmuje sprawy: produkcji roślinnej i ochrony roślin uprawnych;
nasiennictwa, z wyłączeniem leśnego materiału rozmnożeniowego; produkcji
zwierzęcej i hodowli zwierząt; ochrony zdrowia zwierząt, weterynaryjnej ochrony
zdrowia publicznego oraz ochrony zwierząt; nadzoru nad jakością zdrowotną środków
spożywczych i żywności; nadzoru nad obrotem produktami leczniczymi
weterynaryjnymi i wyrobami medycznymi stosowanymi w weterynarii; nadzoru nad
zdrowotną jakością pasz oraz sprawy organizmów genetycznie zmodyfikowanych
przeznaczonych do użytku paszowego i pasz genetycznie zmodyfikowanych w
zakresie niektórych zadań lub czynności określonych właściwymi przepisami oraz
kontroli upraw w zakresie organizmów genetycznie zmodyfikowanych; izb rolniczych,
związków zawodowych rolników i organizacji społeczno-zawodowych rolników.
Dział rozwój wsi obejmuje sprawy: kształtowania ustroju rolnego państwa; ochrony
gruntów przeznaczonych na cele rolne; scalania i wymiany gruntów, gleboznawczej
klasyfikacji gruntów oraz podziału i rozgraniczenia nieruchomości na obszarze wsi;
infrastruktury wsi; rozwoju przedsiębiorczości, w tym w szczególności podnoszenia
kwalifikacji zawodowych, wspomagania pozarolniczych form aktywności zawodowej i
gospodarczej mieszkańców wsi; ubezpieczenia społecznego rolników.
Dział rynki rolne obejmuje sprawy przetwórstwa i przechowalnictwa rolno-
spożywczego, jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz mechanizmów
regulacji rynków rolnych.
Oznacza to, że pytanie zawarte w interpelacji Pana Posła dotyczące ilości pojazdów z
Ukrainy przekraczających polską granicę wykracza poza zakres właściwości
Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Odnosząc się do pytania o rodzaj przewożonego towaru z Ukrainy do Polski informuję,
że z danych Ministerstwa Finansów wynika, iż od 1 stycznia 2023 r. do 31 marca 2024
r. procedurą celną dopuszczenia do obrotu na obszarze celnym UE, w Oddziałach
-- 1 of 5 --
Celnych zlokalizowanych na polsko-ukraińskich przejściach granicznych, objęto ponad
4 mln ton (masa netto) produktów rolno-spożywczych oraz zwierząt żywych, drzew
żywych i pozostałych roślin, bulw, korzeni, kwiatów ciętych i liści ozdobnych, tytoniu.
Natomiast w procedurze wywozu w ww. okresie wyprowadzono (przez polskie
oddziały celne) ok. 8,7 mln ton (masa netto) ww. towarów.
W odniesieniu do pytań dotyczących rodzaju służb, które zajmują się kontrolą
wwożonych towarów oraz sposobu kontroli napływu zboża z Ukrainy informuję, że
działania kontrolne na granicy polsko-ukraińskiej realizowane są zarówno przez organy
celne, jak i inne służby/inspekcje graniczne, tj. Granicznego Lekarza Weterynarii,
Granicznego Inspektora Sanitarnego, Oddziały Graniczne Wojewódzkiego Inspektora
Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej
Artykułów Rolno-Spożywczych. Przepisy z zakresu prawa żywnościowego i
paszowego regulują zakres kontroli/badań realizowanych przez te inspekcje.
Natomiast do zadań Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt
4 i art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji
Skarbowej (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 813 z późn. zm.), należy w szczególności:
obejmowanie towarów procedurami celnymi i regulowanie sytuacji i towarów
związanych z przywozem i wywozem towarów oraz
wykonywanie kontroli celno-skarbowej w zakresie przestrzegania prawa celnego
oraz innych przepisów związanych z przywozem i wywozem towarów w obrocie
między obszarem celnym Unii Europejskiej a państwami trzecimi, w szczególności
przepisów dotyczących towarów objętych ograniczeniami lub zakazami.
Informuję, że towary wskazane w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Technologii z
dnia 15 września 2023 r. w sprawie zakazu przywozu z Ukrainy produktów rolnych
(Dz. U. z 2023 r. poz.1898) takie jak kukurydza, rzepak, pszenica, słonecznik oraz
niektóre produkty ich przetwórstwa są objęte zakazem przywozu z Ukrainy do Polski.
Dozwolony jest jedynie ich tranzyt z Ukrainy przez terytorium naszego kraju. Zgodnie
z informacją z KAS wszystkie przesyłki zbóż i nasion oleistych przewożone przez
polsko-ukraińskie przejścia graniczne do Polski są poddawane obligatoryjnej kontroli
celnej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa celnego unijnego i krajowego.
Działania KAS w odniesieniu do towarów przejeżdżających tranzytem przez Polskę są
też związane z zabezpieczeniem trasy przewozu i samego towaru, do momentu jego
dostarczenia do miejsca zakończenia procedury tranzytu i uzyskania pewności, że
transport opuścił granice kraju.
Od momentu wprowadzenia zakazu przywozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
produktów rolnych pochodzących z terytorium Ukrainy, organy celne nie stwierdziły,
aby towary te zostały dopuszczone do obrotu na terytorium kraju.
W kwestii wwiezionego zboża technicznego informuję, że dane Krajowej Administracji
Skarbowej wskazują na przywóz zboża z Ukrainy zadeklarowanego na cele
„techniczne” lub „energetyczne” od 1 stycznia 2023 r. do 30 kwietnia 2023 r. w ilości
1966 ton (masa netto).
Odnosząc się do pytania o genezę terminu zboża technicznego informuję, że z punktu
widzenia bezpieczeństwa żywności, pasz oraz zdrowia roślin można wyróżnić trzy
kategorie zbóż importowanych z państw trzecich: ziarna zbóż z przeznaczeniem do
siewu (materiał siewny), zboża przeznaczone na cele paszowe, zboża przeznaczone na
cele spożywcze.
-- 2 of 5 --
Prawo żywnościowe oraz przepisy z zakresu zdrowia roślin nie definiują natomiast
pojęcia tzw. „zboża technicznego”. Jest to zazwyczaj najsłabszy sort zboża lub odpad
zbożowy, który nie może zostać wykorzystany do siewu, ani do produkcji żywności
czy pasz.
Przywóz do Polski zboża deklarowanego w dokumentach celnych jako „techniczne”,
przed wprowadzeniem zakazu przywozu do kraju m.in. pszenicy i kukurydzy z Ukrainy,
był zgodny z prawem, natomiast niezgodne z prawem było wykorzystanie zboża
deklarowanego jako „techniczne” na cele np. spożywcze czy paszowe. Taki materiał
mógł zostać wykorzystany wyłącznie poza łańcuchem żywnościowym, jako np.:
surowiec opałowy, surowiec przeznaczony do produkcji bioetanolu na cele
energetyczne, surowiec przeznaczony do produkcji etanolu technicznego
wykorzystywanego na cele medyczne, kosmetyczne lub biobójcze.
W grudniu 2022 r. Krajowa Administracja Skarbowa wzmocniła nadzór nad
przywozem takiego zboża. Wszystkie przesyłki zboża deklarowanego jako techniczne
od tej pory były kierowane do granicznej kontroli zarówno weterynaryjnej, jak i
sanitarnej oraz fitosanitarnej.
W przypadku otrzymania informacji o konkretnym podejrzeniu, że produkt
przeznaczony na cele techniczne jest niezgodnie z przeznaczeniem wykorzystywany
na cele np. spożywcze, czy paszowe, organy właściwych inspekcji podejmowały
działania w celu ustalenia dalszego postępowania z towarem. Kompetentne inspekcje
zawiadamiały również prokuraturę o stwierdzonych nieprawidłowościach.
Odnosząc się do kolejnego pytania Pana Posła informuję, że w spotkaniach z
protestującymi rolnikami, które odbyły się w dniach: 6 lutego, 15 lutego, 29 lutego i 9
marca br., uczestniczył przedstawiciel protestujących rolników z województwa
warmińsko-mazurskiego.
W kwestii pomysłów MRiRW w sprawie zalegającego, polskiego zboża w skupach oraz
uruchomienia dopłat rządowych informuję, że rozumiejąc trudną sytuację rolników
wynikającą z niskich cen zbóż oraz nieprzewidywalności na rynku w związku z wojną
na Ukrainie, w dniu 25 kwietnia 2024 r. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie
zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji
niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 657),
zgodnie z którym w 2024 r. ARiMR udzieli pomocy rolnikom w związku z
udokumentowaną fakturami VAT sprzedażą niektórych zbóż w okresie od 1 stycznia
do 31 maja 2024 r.: Stawki pomocy wyniosą od 740 do 1 620 zł/ha powierzchni upraw
w zależności od rodzaju zboża i terminu sprzedaży. Powyższa pomoc będzie mogła być
udzielona po ogłoszeniu pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności tej
pomocy ze wspólnym rynkiem.
Ponadto na wsparcie trudnej sytuacji rolników którzy w 2023 r. uprawiali kukurydzę
przeznaczono ok. 1 mld zł. Wnioski o wsparcie przyjmowane były od 22 do 29
lutego br.
Odnosząc się do wspomnianej przez Pana Posła kwestii zamrożenia średniej wartości
krajowej ceny skupu pszenicy informuję, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie
może regulować cen, byłoby to niezgodne m.in. z przepisami unijnymi. Poza tym, jeśli
stabilizacja rynku miałaby polegać na utrzymaniu wysokich cen zbóż i rzepaku na rynku
krajowym, w sytuacji spadku cen na rynkach międzynarodowych, to taka stabilizacja
doprowadziłaby do załamania eksportu ww. produktów z Polski i braku możliwości
upłynnienia nadwyżek z uwagi na to, że polskie produkty nie byłyby konkurencyjne
-- 3 of 5 --
cenowo na rynku europejskim i światowym. Nastąpiłoby także zwiększenie przywozu
zbóż i rzepaku do Polski, ponieważ produkty te na świecie byłyby tańsze niż w Polsce.
W odpowiedzi na pytanie, czy możliwe jest zwiększenie limitów dla rolników na
zużycie energii elektrycznej z 3000kWh do 6000kWh informuję, że limity zużycia
energii elektrycznej dla poszczególnych grup odbiorców chronionych określa ustawa z
dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie
odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją
na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1704, 1785, 2760).
Zgodnie z przepisami tej ustawy w przypadku odbiorcy uprawnionego prowadzącego
gospodarstwo rolne, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r.
o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333), lub prowadzącego dział specjalny
produkcji rolnej w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.),
nieprowadzącego innego rodzaju działalności gospodarczej, którego punkty poboru
energii oprócz budynku mieszkalnego służą również rozliczeniom zużytej energii
elektrycznej na potrzeby urządzeń i instalacji położonych na gruntach gospodarstwa
rolnego lub gruntach, na których prowadzi się dział specjalny produkcji rolnej oraz
służą wyłącznie działalności rolniczej lub prowadzeniu działów specjalnych produkcji
rolnej maksymalny limit zużycia energii elektrycznej wynosi 4 MWh.
Ustawą z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii
elektrycznej, paliw gazowych i ciepła (Dz.U. z 2023 r. poz. 2760) przedłużono ww.
limity zużycia energii na okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. Z tego też
względu dla odbiorców uprawnionych prowadzących, w dniu wejścia w życie ustawy,
gospodarstwo rolne lub dział specjalny produkcji rolnej limit zużycia energii na okres
od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. wynosi 50% dotychczas przyjętych
limitów, a więc maksymalnie 2 MWh.
Jednocześnie informuję, że zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach
administracji rządowej (Dz.U. z 2022 r., poz. 2512) bezpieczeństwo energetyczne
kraju, w tym bezpieczeństwo dostaw energii, surowców energetycznych i paliw, należy
do kompetencji ministra właściwego do spraw energii.
W kwestii kosztów zakupu nawozów informuję, że obecnie sytuacja podażowo -
popytowa na rynku nawozowym jest mniej napięta, a ceny, chociaż nadal stosunkowo
wysokie, wyraźnie zmalały w porównaniu z rekordowymi poziomami z 2022 r. Z
prognoz Banku Światowego wynika, że indeks cen nawozów w 2024 r. zmaleje w
porównaniu z rokiem poprzednim o 15,4%.
Na polskim rynku w lutym 2024 r. ceny nawozów mineralnych były średnio o 27,8%
niższe niż rok wcześniej. Poprawiła się fizyczna dostępność nawozów mineralnych na
krajowym, ponadto ceny gazu ziemnego zauważalnie zmalały, co również powinno
wpływać na kształtowanie się cen nawozów zawierających w swoim składzie azot.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące struktury gospodarstw rolnych w województwie
warmińsko – mazurskim informuję, że zgodnie z informacjami z Powszechnego Spisu
Rolnego z 2020 roku w województwie warmińsko-mazurskim funkcjonowało 42,6 tys.
gospodarstw rolnych, w tym większość (98,6%) to gospodarstwa indywidualne.
Stanowiły one 3,2% liczby gospodarstw w Polsce. Gospodarstwa rolne użytkowały
powierzchnię 1 173,5 tys. ha, stanowiącą 7,0% powierzchni gruntów gospodarstw
rolnych w kraju.
-- 4 of 5 --
W 2020 r. w województwie, podobnie jak w Polsce, najwięcej było gospodarstw
o powierzchni 5–10 ha użytków rolnych. Gospodarstwa z grupy obszarowej 100 ha
i więcej zajmowały ponad 1/3 powierzchni użytków rolnych.
Spadek liczby gospodarstw, przy jednoczesnym zwiększeniu powierzchni gruntów,
skutkował wzrostem średniej powierzchni gospodarstwa.
W roku 2023 średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie
w województwie warmińsko - mazurskim wynosiła 23,88 ha. Średnia powierzchnia
była większa jedynie w województwie zachodniopomorskim i wynosiła 32,99 ha.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --