Interpelacja nr 2580
Interpelacja w sprawie utrudnień stawianych przez sądy w postępowaniach dotyczących zgromadzeń publicznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie utrudnień stawianych przez sądy w postępowaniach dotyczących zgromadzeń publicznych
Interpelacja nr 2580
do ministra sprawiedliwości
w sprawie utrudnień stawianych przez sądy w postępowaniach dotyczących zgromadzeń publicznych
Zgłaszający: Paweł Szrot
Data wpływu: 16-04-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z art. 9a § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych minister sprawiedliwości sprawuje zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością administracyjną sądów. Jest to istotne w kontekście zapewnienia właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu, szczególnie w przypadkach, gdy dochodzi do ewidentnych nieprawidłowości proceduralnych, które mogą zaszkodzić interesom obywateli ze względu na długi okres planowanego zgromadzenia.
W związku z przewlekłością postępowania w sądzie oraz podejrzeniem celowego wydłużania procedury w celu uniemożliwienia rozpoczęcia protestów zwracam się z interpelacją do ministra sprawiedliwości w sprawie poniżej opisanego przypadku.
W dniu 12 marca 2024 r. osoby fizyczne oraz Ogólnopolskie Stowarzyszenie Obrony Praw Rolników Producentów i Przetwórców Rolnych dokonały zgłoszeń planowanych zgromadzeń (Bydgoszcz – 3 zgłoszenia; Białe Błota – 3 zgłoszenia; Koronowo – 1 zgłoszenie; Nowa Wieś Wielka – 1 zgłoszenie), które zostały zakazane przez wójtów/prezydentów miast z powodu rzekomego zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców oraz mienia. Jednakże sposób, w jaki sąd przeprowadził postępowanie odwoławcze, budzi poważne wątpliwości co do jego rzetelności oraz zgodności z obowiązującym prawem.
Przedstawiony przypadek obejmuje szereg zdarzeń, które sugerują nie tylko niedostateczną efektywność postępowania sądowego, ale również podejrzenie celowego utrudniania procesu odwoławczego w celu uniemożliwienia organizacji planowanych zgromadzeń. W dniu 16 marca 2024 r. złożono 8 odwołań od decyzji o zakazie zgromadzeń. Cztery odwołania, udało się złożyć w formie papierowej bezpośrednio w Sądzie Okręgowym w Bydgoszczy, złożono zachowując termin. Pozostałe, z uwagi na trudności logistyczne, zostały złożone po terminie w formie papierowej, ale wcześniej (z zachowaniem terminu) zostały przesłane wraz z załącznikami na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu Okręgowego w Bydgoszczy (ePUAP) oraz na adres e-mailowy Biura Obsługi Interesanta sądu. W treści wiadomości przekazano informację, że z powodu wzmożonego ruchu w Bydgoszczy odwołania są pierwotnie przesyłane w formie elektronicznej w celu zachowania terminu. Wszystkie odwołania zostały podpisane przez pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a na potwierdzenie wydruków papierowych odwołań zostały dołączone nośniki z wersją elektroniczną dokumentu umożliwiającą weryfikację ważności podpisu elektronicznego. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy odrzucił wszystkie odwołania złożone w formie elektronicznej, argumentując, że przepisy procedury cywilnej nie przewidują takiej możliwości. Jednakże zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa o zgromadzeniach nie ma wyraźnego wskazania na to, że odwołania muszą być składane wyłącznie w formie papierowej. Dodatkowo sąd zobowiązał pełnomocnika do własnoręcznego podpisania odwołań, zignorowawszy możliwość weryfikacji ważności podpisu elektronicznego, który został dołączony do dokumentów.
Pełnomocnik organizatorów złożył zażalenia na każde z czterech postanowień odrzucających odwołania do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Zażalenia zostały złożone w formie papierowej i dołączono do nich nośniki potwierdzające ważność podpisu elektronicznego na zażaleniach. W swoich zarzutach pełnomocnik skrytykował sąd za nieuznanie za złożone w terminie odwołań w formie elektronicznej. Wskazał na brak precyzyjnych wytycznych dotyczących sposobu doręczenia pism w ustawie o zgromadzeniach, sugerując, że każda forma złożenia odwołania umożliwiająca weryfikację czasu nadania do sądu powinna być uznana za prawidłową. Zastanawiające jest działanie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który w przypadku trzech zażaleń nie wezwał do uzupełnienia braków, natomiast w przypadku jednego zażalenia na odrzucenie zdecydował się wezwać pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych, chociaż odpowiedź została wysłana w terminie, ale ostatecznie nie została przyjęta przez sąd. Należy także zwrócić uwagę, że pracownik sądu wezwał pełnomocnika telefonicznie w późnych godzinach popołudniowych do uzupełnienia braków formalnych do godziny 8 rano następnego dnia. Dla kancelarii, która mieści się w Warszawie, dostarczenie dokumentacji do Gdańska w terminie mniejszym niż doba uniemożliwia wręcz spełnienie zobowiązania.
Powyższe fakty budzą wątpliwości co do rzetelności oraz sprawiedliwości postępowania sądowego, co może zaszkodzić zaufaniu obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Wobec powyższego uprzejmie proszę Pana Ministra o podjęcie działań kontrolnych w celu wyjaśnienia tej sprawy, podjęcia odpowiednich środków zaradczych, a także po zakończeniu postępowania – udzielenie wyjaśnienia przedmiotowej sprawy oraz odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie kroki podjęło Ministerstwo Sprawiedliwości w celu wyjaśnienia zarzutów dotyczących niedokładności oraz nieprawidłowości w postępowaniu sądowym opisanym w przedstawionym przypadku?
2. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje wprowadzenie jasnych wytycznych dotyczących sposobu doręczania pism sądowych, zwłaszcza w kontekście zgromadzeń, aby uniknąć niejasności i ewentualnych nadużyć proceduralnych?
Interpelacja nr 2580
do ministra sprawiedliwości
w sprawie utrudnień stawianych przez sądy w postępowaniach dotyczących zgromadzeń publicznych
Zgłaszający: Paweł Szrot
Data wpływu: 16-04-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z art. 9a § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych minister sprawiedliwości sprawuje zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością administracyjną sądów. Jest to istotne w kontekście zapewnienia właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu, szczególnie w przypadkach, gdy dochodzi do ewidentnych nieprawidłowości proceduralnych, które mogą zaszkodzić interesom obywateli ze względu na długi okres planowanego zgromadzenia.
W związku z przewlekłością postępowania w sądzie oraz podejrzeniem celowego wydłużania procedury w celu uniemożliwienia rozpoczęcia protestów zwracam się z interpelacją do ministra sprawiedliwości w sprawie poniżej opisanego przypadku.
W dniu 12 marca 2024 r. osoby fizyczne oraz Ogólnopolskie Stowarzyszenie Obrony Praw Rolników Producentów i Przetwórców Rolnych dokonały zgłoszeń planowanych zgromadzeń (Bydgoszcz – 3 zgłoszenia; Białe Błota – 3 zgłoszenia; Koronowo – 1 zgłoszenie; Nowa Wieś Wielka – 1 zgłoszenie), które zostały zakazane przez wójtów/prezydentów miast z powodu rzekomego zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców oraz mienia. Jednakże sposób, w jaki sąd przeprowadził postępowanie odwoławcze, budzi poważne wątpliwości co do jego rzetelności oraz zgodności z obowiązującym prawem.
Przedstawiony przypadek obejmuje szereg zdarzeń, które sugerują nie tylko niedostateczną efektywność postępowania sądowego, ale również podejrzenie celowego utrudniania procesu odwoławczego w celu uniemożliwienia organizacji planowanych zgromadzeń. W dniu 16 marca 2024 r. złożono 8 odwołań od decyzji o zakazie zgromadzeń. Cztery odwołania, udało się złożyć w formie papierowej bezpośrednio w Sądzie Okręgowym w Bydgoszczy, złożono zachowując termin. Pozostałe, z uwagi na trudności logistyczne, zostały złożone po terminie w formie papierowej, ale wcześniej (z zachowaniem terminu) zostały przesłane wraz z załącznikami na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu Okręgowego w Bydgoszczy (ePUAP) oraz na adres e-mailowy Biura Obsługi Interesanta sądu. W treści wiadomości przekazano informację, że z powodu wzmożonego ruchu w Bydgoszczy odwołania są pierwotnie przesyłane w formie elektronicznej w celu zachowania terminu. Wszystkie odwołania zostały podpisane przez pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a na potwierdzenie wydruków papierowych odwołań zostały dołączone nośniki z wersją elektroniczną dokumentu umożliwiającą weryfikację ważności podpisu elektronicznego. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy odrzucił wszystkie odwołania złożone w formie elektronicznej, argumentując, że przepisy procedury cywilnej nie przewidują takiej możliwości. Jednakże zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa o zgromadzeniach nie ma wyraźnego wskazania na to, że odwołania muszą być składane wyłącznie w formie papierowej. Dodatkowo sąd zobowiązał pełnomocnika do własnoręcznego podpisania odwołań, zignorowawszy możliwość weryfikacji ważności podpisu elektronicznego, który został dołączony do dokumentów.
Pełnomocnik organizatorów złożył zażalenia na każde z czterech postanowień odrzucających odwołania do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Zażalenia zostały złożone w formie papierowej i dołączono do nich nośniki potwierdzające ważność podpisu elektronicznego na zażaleniach. W swoich zarzutach pełnomocnik skrytykował sąd za nieuznanie za złożone w terminie odwołań w formie elektronicznej. Wskazał na brak precyzyjnych wytycznych dotyczących sposobu doręczenia pism w ustawie o zgromadzeniach, sugerując, że każda forma złożenia odwołania umożliwiająca weryfikację czasu nadania do sądu powinna być uznana za prawidłową. Zastanawiające jest działanie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który w przypadku trzech zażaleń nie wezwał do uzupełnienia braków, natomiast w przypadku jednego zażalenia na odrzucenie zdecydował się wezwać pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych, chociaż odpowiedź została wysłana w terminie, ale ostatecznie nie została przyjęta przez sąd. Należy także zwrócić uwagę, że pracownik sądu wezwał pełnomocnika telefonicznie w późnych godzinach popołudniowych do uzupełnienia braków formalnych do godziny 8 rano następnego dnia. Dla kancelarii, która mieści się w Warszawie, dostarczenie dokumentacji do Gdańska w terminie mniejszym niż doba uniemożliwia wręcz spełnienie zobowiązania.
Powyższe fakty budzą wątpliwości co do rzetelności oraz sprawiedliwości postępowania sądowego, co może zaszkodzić zaufaniu obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Wobec powyższego uprzejmie proszę Pana Ministra o podjęcie działań kontrolnych w celu wyjaśnienia tej sprawy, podjęcia odpowiednich środków zaradczych, a także po zakończeniu postępowania – udzielenie wyjaśnienia przedmiotowej sprawy oraz odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie kroki podjęło Ministerstwo Sprawiedliwości w celu wyjaśnienia zarzutów dotyczących niedokładności oraz nieprawidłowości w postępowaniu sądowym opisanym w przedstawionym przypadku?
2. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje wprowadzenie jasnych wytycznych dotyczących sposobu doręczania pism sądowych, zwłaszcza w kontekście zgromadzeń, aby uniknąć niejasności i ewentualnych nadużyć proceduralnych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
17%
Konkretność
83%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.8 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6782 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.113.2024
Warszawa, 23 maja 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2580 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
Posła Pawła Szrota w sprawie utrudnień stawianych przez sądy w postępowaniach
dotyczących zgromadzeń publicznych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zakres kompetencji nadzorczych Ministra
Sprawiedliwości został szczegółowo określony w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo
o ustroju sądów powszechnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334). Minister Sprawiedliwości
uprawniony jest do sprawowania zewnętrznego nadzoru administracyjnego nad
działalnością administracyjną sądów, którego istota sprowadza się do oceny
prawidłowości oraz skuteczności wykonywania przez prezesów sądów wewnętrznego
nadzoru administracyjnego. W ramach tego nadzoru Minister Sprawiedliwości dokonuje
oceny informacji rocznych o działalności sądów sporządzonych przez prezesów sądów
apelacyjnych, ustala ogólne kierunki wewnętrznego nadzoru administracyjnego
wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych, kontroluje wykonywanie
obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych oraz wydaje stosowne
zarządzenia.
W aktualnym stanie prawnym uprawnionym do podjęcia czynności nadzorczych
w indywidualnej sprawie jest przede wszystkim prezes sądu, który sprawuje wewnętrzny
nadzór nad działalnością administracyjną sądu. W ramach tego nadzoru prezes sądu ma
prawo wglądu w czynności sądów i w akta sprawy, może żądać wyjaśnień oraz usunięcia
uchybień, a także ma prawo do podjęcia decyzji o objęciu indywidualnego postępowania
sądowego nadzorem (art. 37 § 1 u.s.p.). Prezes sądu jest uprawniony również do badania
toku postępowania w poszczególnych sprawach, do uchylania czynności
administracyjnych niezgodnych z prawem, naruszających sprawność postępowania
sądowego lub z innych przyczyn niecelowych (art. 37 § 3 u.s.p.).
W zakresie podniesionych w interpelacji kwestii, należy zauważyć, iż w istocie odnoszą się
one do prawidłowości czynności procesowych sądu, w szczególności do oceny
skuteczności wniesienia pism procesowych, uzupełnienia braków formalnych tych pism,
sposobu dokonywania zawiadomień przez sądy oraz treści wydanych orzeczeń. Wszystkie
te kwestie mają charakter procesowy i ich ocena należy do sądu rozpoznającego sprawę,
bądź też sądu rozpoznającego środki odwoławcze. Nadzór Ministra Sprawiedliwości nie
obejmuje kontroli merytorycznych rozstrzygnięć sądów powszechnych, a czynności
orzecznicze sądów podlegają wyłącznie kontroli instancyjnej w ramach przysługujących
stronom środków zaskarżenia.
-- 1 of 3 --
Czynności z zakresu nadzoru administracyjnego nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której
sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli (art. 9b u.s.p.). W związku z powyższym Minister
Sprawiedliwości nie posiada uprawnień do podjęcia kontroli i oceny prawidłowości decyzji
procesowych sądu, jak też weryfikacji treści orzeczeń, albowiem oznaczałoby
to wkroczenie w sferę orzeczniczą, która należy wyłącznie do sądu.
Jednocześnie informuję, że dotąd do Ministerstwa Sprawiedliwości nie wpłynęły skargi
w zakresie działalności sądów w związku z opisanymi w treści interpelacji sprawami
dotyczącymi odwołań od decyzji dotyczących zakazu organizacji zgromadzeń, a tym
samym nie podejmowano w tym przedmiocie działań nadzorczych.
W odniesieniu do problematyki dotyczącej wprowadzenia jasnych wytycznych co do
sposobu doręczania pism sądowych w kontekście zgromadzeń, należy wskazać, że zgodnie
z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. z 2022
poz. 1389, dalej: „p.o.z.”) odwołanie od decyzji o zakazie zgromadzenia wnosi się
bezpośrednio do sądu okręgowego właściwego ze względu na siedzibę organu gminy
w terminie 24 godzin od jej udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej. Natomiast
na podstawie art. 16 ust. 3 p.o.z. sąd okręgowy rozpatruje odwołanie od decyzji o zakazie
zgromadzenia w postępowaniu nieprocesowym niezwłocznie, nie później jednak niż
w terminie 24 godzin od wniesienia odwołania. Określenie takiego trybu działania sądu
okręgowego, powoduje, że odwołanie od decyzji o zakazie zgromadzenia w postepowaniu
cywilnym posiada charakter wniosku inicjującego postępowanie nieprocesowe
w rozumieniu art. 506 k.p.c. Z tego powodu powinno spełniać wymogi określone dla tego
pisma przez przepisy k.p.c. Nadto poprzez odpowiednie odesłanie z art. 13 § 2 k.p.c., do
postępowania nieprocesowego stosuje się odpowiednio przepisy o procesie.
W poruszanej kwestii należy również mieć na uwadze, że obecnie dopuszczalne jest
wniesienie do sądu pisma za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, przez który
rozumie się system teleinformatyczny obsługujący postępowanie sądowe (art. 125 § 21
k.p.c.). Jednak dopuszczalność dokonania wyboru wnoszenia pism procesowych
za pośrednictwem systemu teleinformatycznego została uzależniona od warunków
technicznych leżących po stronie sądu (art. 125 § 21a k.p.c.). Katalog tych systemów jest
ograniczony do kilku obsługujących określone postępowania sądowe. Są to – system
Elektronicznego Postępowania Upominawczego, system Elektronicznego Postępowania
Wieczystoksięgowego, system obsługujący postępowanie rejestrowe, system obsługujący
postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne. Dodatkowo konieczne jest
odnotowanie faktu, że żaden z nich przy wnoszeniu pism procesowych nie wykorzystuje
platformy ePUAP, czy też poczty elektronicznej, która to forma wnoszenia pism została
wskazana w treści interpelacji.
Pisma procesowe, w tym m. in. pozwy, wnioski i wszelkie oświadczenia nie mogą być
wnoszone drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP, a ich wniesienie
w taki sposób nie wywołuje skutków prawnych (tak też: Sąd Najwyższy w postanowieniach
z: 26 marca 2009 r., I KZP 39/08; 15 lipca 2010 r., III SW 87/10; 25 października 2011 r., III
SW 70/11; 29 marca 2023 r., III CZ 427/22). Wykorzystanie platformy ePUAP może
dotyczyć jedynie pism w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), tj. petycje, skargi, wnioski
i inne pisma, które mogą być składane poza właściwym postępowaniem sądowym.
Niezależnie od powyższego, należy wskazać, iż decyzja o podjęciu ewentualnych prac
legislacyjnych nad zmianą przepisów ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo
o zgromadzeniach (Dz. U. z 2022 poz. 1389) należy do kompetencji Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji, a nie Ministra Sprawiedliwości.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.113.2024
Warszawa, 23 maja 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2580 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
Posła Pawła Szrota w sprawie utrudnień stawianych przez sądy w postępowaniach
dotyczących zgromadzeń publicznych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zakres kompetencji nadzorczych Ministra
Sprawiedliwości został szczegółowo określony w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo
o ustroju sądów powszechnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334). Minister Sprawiedliwości
uprawniony jest do sprawowania zewnętrznego nadzoru administracyjnego nad
działalnością administracyjną sądów, którego istota sprowadza się do oceny
prawidłowości oraz skuteczności wykonywania przez prezesów sądów wewnętrznego
nadzoru administracyjnego. W ramach tego nadzoru Minister Sprawiedliwości dokonuje
oceny informacji rocznych o działalności sądów sporządzonych przez prezesów sądów
apelacyjnych, ustala ogólne kierunki wewnętrznego nadzoru administracyjnego
wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych, kontroluje wykonywanie
obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych oraz wydaje stosowne
zarządzenia.
W aktualnym stanie prawnym uprawnionym do podjęcia czynności nadzorczych
w indywidualnej sprawie jest przede wszystkim prezes sądu, który sprawuje wewnętrzny
nadzór nad działalnością administracyjną sądu. W ramach tego nadzoru prezes sądu ma
prawo wglądu w czynności sądów i w akta sprawy, może żądać wyjaśnień oraz usunięcia
uchybień, a także ma prawo do podjęcia decyzji o objęciu indywidualnego postępowania
sądowego nadzorem (art. 37 § 1 u.s.p.). Prezes sądu jest uprawniony również do badania
toku postępowania w poszczególnych sprawach, do uchylania czynności
administracyjnych niezgodnych z prawem, naruszających sprawność postępowania
sądowego lub z innych przyczyn niecelowych (art. 37 § 3 u.s.p.).
W zakresie podniesionych w interpelacji kwestii, należy zauważyć, iż w istocie odnoszą się
one do prawidłowości czynności procesowych sądu, w szczególności do oceny
skuteczności wniesienia pism procesowych, uzupełnienia braków formalnych tych pism,
sposobu dokonywania zawiadomień przez sądy oraz treści wydanych orzeczeń. Wszystkie
te kwestie mają charakter procesowy i ich ocena należy do sądu rozpoznającego sprawę,
bądź też sądu rozpoznającego środki odwoławcze. Nadzór Ministra Sprawiedliwości nie
obejmuje kontroli merytorycznych rozstrzygnięć sądów powszechnych, a czynności
orzecznicze sądów podlegają wyłącznie kontroli instancyjnej w ramach przysługujących
stronom środków zaskarżenia.
-- 1 of 3 --
Czynności z zakresu nadzoru administracyjnego nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której
sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli (art. 9b u.s.p.). W związku z powyższym Minister
Sprawiedliwości nie posiada uprawnień do podjęcia kontroli i oceny prawidłowości decyzji
procesowych sądu, jak też weryfikacji treści orzeczeń, albowiem oznaczałoby
to wkroczenie w sferę orzeczniczą, która należy wyłącznie do sądu.
Jednocześnie informuję, że dotąd do Ministerstwa Sprawiedliwości nie wpłynęły skargi
w zakresie działalności sądów w związku z opisanymi w treści interpelacji sprawami
dotyczącymi odwołań od decyzji dotyczących zakazu organizacji zgromadzeń, a tym
samym nie podejmowano w tym przedmiocie działań nadzorczych.
W odniesieniu do problematyki dotyczącej wprowadzenia jasnych wytycznych co do
sposobu doręczania pism sądowych w kontekście zgromadzeń, należy wskazać, że zgodnie
z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. z 2022
poz. 1389, dalej: „p.o.z.”) odwołanie od decyzji o zakazie zgromadzenia wnosi się
bezpośrednio do sądu okręgowego właściwego ze względu na siedzibę organu gminy
w terminie 24 godzin od jej udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej. Natomiast
na podstawie art. 16 ust. 3 p.o.z. sąd okręgowy rozpatruje odwołanie od decyzji o zakazie
zgromadzenia w postępowaniu nieprocesowym niezwłocznie, nie później jednak niż
w terminie 24 godzin od wniesienia odwołania. Określenie takiego trybu działania sądu
okręgowego, powoduje, że odwołanie od decyzji o zakazie zgromadzenia w postepowaniu
cywilnym posiada charakter wniosku inicjującego postępowanie nieprocesowe
w rozumieniu art. 506 k.p.c. Z tego powodu powinno spełniać wymogi określone dla tego
pisma przez przepisy k.p.c. Nadto poprzez odpowiednie odesłanie z art. 13 § 2 k.p.c., do
postępowania nieprocesowego stosuje się odpowiednio przepisy o procesie.
W poruszanej kwestii należy również mieć na uwadze, że obecnie dopuszczalne jest
wniesienie do sądu pisma za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, przez który
rozumie się system teleinformatyczny obsługujący postępowanie sądowe (art. 125 § 21
k.p.c.). Jednak dopuszczalność dokonania wyboru wnoszenia pism procesowych
za pośrednictwem systemu teleinformatycznego została uzależniona od warunków
technicznych leżących po stronie sądu (art. 125 § 21a k.p.c.). Katalog tych systemów jest
ograniczony do kilku obsługujących określone postępowania sądowe. Są to – system
Elektronicznego Postępowania Upominawczego, system Elektronicznego Postępowania
Wieczystoksięgowego, system obsługujący postępowanie rejestrowe, system obsługujący
postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne. Dodatkowo konieczne jest
odnotowanie faktu, że żaden z nich przy wnoszeniu pism procesowych nie wykorzystuje
platformy ePUAP, czy też poczty elektronicznej, która to forma wnoszenia pism została
wskazana w treści interpelacji.
Pisma procesowe, w tym m. in. pozwy, wnioski i wszelkie oświadczenia nie mogą być
wnoszone drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP, a ich wniesienie
w taki sposób nie wywołuje skutków prawnych (tak też: Sąd Najwyższy w postanowieniach
z: 26 marca 2009 r., I KZP 39/08; 15 lipca 2010 r., III SW 87/10; 25 października 2011 r., III
SW 70/11; 29 marca 2023 r., III CZ 427/22). Wykorzystanie platformy ePUAP może
dotyczyć jedynie pism w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), tj. petycje, skargi, wnioski
i inne pisma, które mogą być składane poza właściwym postępowaniem sądowym.
Niezależnie od powyższego, należy wskazać, iż decyzja o podjęciu ewentualnych prac
legislacyjnych nad zmianą przepisów ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo
o zgromadzeniach (Dz. U. z 2022 poz. 1389) należy do kompetencji Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji, a nie Ministra Sprawiedliwości.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --