Interpelacja w sprawie protestów rolniczych w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (11)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
24136 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
1
Czesław Siekierski
Warszawa, 17 maja 2024 r.
znak sprawy: WPR.wpr.510.22.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 2578 Pani Magdaleny Sroki Poseł na Sejm RP w sprawie
protestów rolniczych w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2578 Pani Magdaleny Sroki Poseł na Sejm RP, która
skierowała pytanie: Jakie działania podjęło dotychczas i podejmuje Ministerstwo Rolnictwa i
Rozwoju Wsi pod Pana kierownictwem w odpowiedzi na postulaty protestujących polskich
rolników?, przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Gdy z końcem 2023 roku nasiliły się protesty rolników, jako Minister Rolnictwa i Rozwoju
Wsi wraz z członkami Kierownictwa resortu rozpoczęliśmy stały dialog z protestującymi
rolnikami. Spotkania z przedstawicielami protestujących rolników odbywały się nie tylko w
ministerstwie, ale także na przejściach granicznych z Ukrainą. Rozmowy z protestującymi
rolnikami skoncentrowane są na trzech głównych postulatach, tj.
- zmianie kształtu Europejskiego Zielonego Ładu,
- relacjach handlowych z Ukrainą, w szczególności kwestii nadmiernego i
niekontrolowanego napływu do Polski ukraińskiego zboża, oraz
- zapewnieniu opłacalności produkcji rolnej.
-- 1 of 13 --
2
Postulaty zgłaszane przez protestujących rolników są w pełni popierane przez Kierownictwo
Ministerstwa.
W dniu 19 marca 2024 r. w Jasionce wraz z panem Michałem Kołodziejczakiem,
Sekretarzem Stanu w MRiRW, podpisaliśmy z przedstawicielami organizacji i środowisk
rolniczych uzgodnienia, które objęły w znacznej części kwestie handlowe pomiędzy Polską a
Ukrainą, rekompensaty dla rolników oraz uproszczenia Europejskiego Zielonego Ładu.
Postulaty i uzgodnienia z przedstawicielami protestujących rolników są sukcesywnie
realizowane.
Z liderami protestujących rolników dwukrotnie spotkał się również pan Donald Tusk, Prezes
Rady Ministrów (29 lutego br. oraz 9 marca br.). Premier wraz ze mną oraz członkami
kierownictwa resortu rolnictwa omawiali z protestującymi rolnikami działania mające na
celu poprawę sytuacji dochodowej rolników i podejmowane przez Premiera na forum Unii
Europejskiej działania umożliwiające zmianę niekorzystnych, w opinii rolników, zapisów
Europejskiego Zielonego Ładu oraz służące uszczelnieniu tranzytu ukraińskiego zboża przez
Polskę i inne państwa członkowskie UE.
Rekompensaty dla rolników
W zakresie wspomnianych wyżej ustaleń dotyczących rekompensat dla rolników 25
kwietnia br. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), które przewiduje udzielanie pomocy dla producenta
zbóż, który w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy,
żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom prowadzącym działalność
w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża
w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Przyjęte przepisy mają na
celu zrekompensowanie rolnikom poniesionych strat, a także intensyfikację obrotu zbożami i
opróżnianie magazynów przed żniwami.
Proponowana wysokość stawki pomocy w przypadku sprzedaży tych produktów w okresie
od:
-- 2 of 13 --
3
- 1 stycznia do 10 marca 2024 r. wynosi:
a) 1 080 zł na 1 ha powierzchni upraw pszenicy,
b) 740 zł na 1 ha powierzchni upraw żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych.
- 11 marca 2024 r. do 31 maja 2024 r. wynosi:
a) 1 620 zł na 1 ha powierzchni upraw pszenicy,
b) 1 110 zł na 1 ha powierzchni upraw żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek
zbożowych.
Wnioski o pomoc rolnicy będą mogli składać w ARiMR do 5 czerwca 2024 r. na formularzu
opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej. Ponadto zgodnie z
przepisami ww. rozporządzenia Rady Ministrów podwyższono z 50% do 100 % wysokość
refundacji wydatków poniesionych przez producentów świń na działania związane z
bioasekuracją. Pomoc związana z bioasekuracją jest udzielana przez Agencję
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na:
zakup mat dezynfekcyjnych;
zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub
deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub
deratyzacyjnych;
zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego;
zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie przed dostępem zwierząt
domowych;
-- 3 of 13 --
4
przebudowę lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń w gospodarstwie w
odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach mających oddzielne wejścia oraz niemających
bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta
kopytne – w przypadku gospodarstwa, w którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej niż
50 sztuk świń.
Pomoc ta ma charakter pomocy de minimis w rolnictwie. Aktualnie przygotowywany jest na
posiedzenie Stałego Komitetu Rady Ministrów projekt ustawy o pomocy producentom
rolnym w zapłacie części podatku rolnego za 2024 r. Projekt ten był już przedmiotem
uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych.
W projekcie ustawy proponuje się, że część zapłaty IV raty podatku rolnego za 2024 r.
nastąpi ze środków budżetu państwa na podstawie wniosku o pomoc złożonego przez
producentów rolnych do urzędu gminy/miasta lub producenci rolni otrzymają częściową
refundację na rachunek bankowy wskazany we wniosku o pomoc, w przypadku dokonania
zapłaty w całości podatku rolnego za 2024 r. do dnia złożenia wniosku o pomoc.
Na początku bieżącego roku rolnicy otrzymali także pomoc do kukurydzy uprawianej w
2023 r.
Kwestie handlowe pomiędzy Polską a Ukrainą
Protesty rolników związane były również z obawami o import produktów rolnych z Ukrainy.
W tym obszarze od 15 kwietnia 2023 r. obowiązuje bezterminowy zakaz przywozu
produktów rolnych z Ukrainy (na początku pszenicy kukurydzy, rzepaku i słonecznika,
obecnie również ich produktów przetwórstwa). Dozwolony jest wyłącznie tranzyt tych
produktów przez Polskę.
Należy podkreślić, że MRiRW prowadzi intensywny dialog ze stroną ukraińską. Dialog
nakierowany jest na rozwiązanie bieżących problemów. W wyniku uzgodnień ze stroną
ukraińską m.in.: doprowadzono do sukcesywnego zmniejszania tranzytu najbardziej
wrażliwych ukraińskich produktów (pszenicy, kukurydzy i rzepaku) przez terytorium Polski,
czego oczekiwali protestujący rolnicy. W kwietniu br. Tranzyt pszenicy, kukurydzy i
rzepaku zmniejszył się 2-krotnie w stosunku do tranzytu w II połowie 2023 r. i wyniósł ok.
-- 4 of 13 --
5
160 tys. ton. Ponadto w wyniku prowadzonych rozmów Ukraina ograniczyła wywóz cukru
na Polski rynek. Nadzór nad tranzytem pełni Krajowa Administracja Skarbowa (KAS), która
monitoruje tranzyty w systemie NCTS2 (nowy skomputeryzowany system tranzytowy) oraz
ma wiedzę o terminie dostarczenia towarów do miejsca przeznaczenia czy też docelowym
urzędzie celnym, do którego przesyłka ma być dostarczona. Nie jest możliwe objęcie towaru
„zakazowego” procedurą dopuszczenia do obrotu w Polsce. Systemy informatyczne KAS
odrzucają zgłoszenia celne dotyczące wprowadzenia tych towarów na polski rynek. Należy
podkreślić, że od momentu wprowadzenia zakazu przywozu do Polski niektórych produktów
rolnych pochodzących z terytorium Ukrainy, organy celne nie wyraziły zgody, aby towary te
zostały dopuszczone do obrotu na terytorium kraju. Produkty rolne przywożone do Polski
spoza UE są kontrolowane na granicy przez właściwe inspekcje. W przypadku, gdy
importowana z państwa trzeciego przesyłka nie spełnia wymagań przywozowych
(stwierdzenie uchybień, nieprawidłowości, niezgodne wyniki badań laboratoryjnych, błędne
oznakowanie lub brak oznakowania produktu), organy urzędowej kontroli na granicy nie
wydają decyzji zezwalającej na wwóz towaru na terytorium UE.
Obecnie prowadzony jest przegląd procedur realizowanych przez służby celne, Inspekcję
Weterynaryjną, Państwową Inspekcję Sanitarną i Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów
Rolno-Spożywczych na wszystkich etapach kontrolnych produktów rolno-spożywczych na
granicy z Ukrainą. Celem tego przeglądu jest uszczelnienie tych kontroli i zapewnienie, że
produkty te są dokładnie sprawdzane na granicy.
W dniu 12 marca br. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi skierował pismo do pana Janusza
Wojciechowskiego, Komisarza UE ds. rolnictwa, apelując do Komisji Europejskiej o
podjęcie niezbędnych działań w celu zdjęcia z unijnego rynku, w tym w szczególności rynku
polskiego, nadmiaru zbóż przed rozpoczęciem tegorocznych zbiorów. W ocenie Polski
można to osiągnąć poprzez przekazanie części tych zapasów na pomoc humanitarną dla
państw najbardziej potrzebujących, co nie tylko zmniejszyłoby obciążenia finansowe
unijnych producentów, ale także przyczyniłoby się do wsparcia państw dotkniętych
niedostatkiem żywności. Apelowano, aby rozważyć pilne uruchomienie dopłat do transportu
unijnego zboża w ramach obszaru UE oraz do regionów deficytowych poza UE. Wsparcie
do transportu unijnego ziarna pozwoli na wywóz nadwyżek zalegających w magazynach.
-- 5 of 13 --
6
Ponadto zabiegamy na forum Unii Europejskiej, aby Ukraina, chcąc eksportować swoje
produkty rolno-spożywcze na rynek europejski, dostosowała prawo ukraińskie do
standardów produkcji w UE.
Zmiana kształtu Europejskiego Zielonego Ładu
W obszarze rolnictwa założenia dot. Europejskiego Zielonego Ładu zawarte zostały w nw.
strategiach:
1. Strategia „od pola do stołu” na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla
środowiska systemu żywnościowego,
2. Strategia na rzecz bioróżnorodności 2030: Przywracanie przyrody do naszego życia.
Zapisy przywołanych dokumentów strategicznych nie są przepisami prawa, obligującymi
państwa członkowskie do odpowiednich działań. Wymogi wobec państw członkowskich
określają przepisy rozporządzeń bazowych oraz aktów niższego rzędu, wydawanych w
oparciu o akty bazowe. W rezultacie działań podjętych m.in. przez Polskę, 15 marca 2024 r.
Komisja Europejska przedstawiła projekt zmiany dwóch przepisów bazowych Wspólnej
Polityki Rolnej, tj. rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2115 oraz
2021/2116. Zmiany zaproponowane w dwóch ww. aktach prawnych dotyczą m.in.
warunkowości oraz ekoschematów i są reakcją na obecną sytuację w rolnictwie. Projekt ten
procedowany był w trybie pilnym: 24 kwietnia br. projekt został przyjęty przez Parlament
Europejski, a 13 maja br. przez Radę UE. Oczekujemy na jak najszybszą publikację
przyjętych przepisów w Dzienniku Urzędowym UE.
Zmiany wprowadzane w tym rozporządzeniu dotyczą głównie:
1. Zniesienia obowiązku ugorowania 4% gruntów ornych (tzw. GAEC 8) – tym samym w
Polsce po nowelizacji prawa krajowego w tym zakresie, norma GAEC 8 nadal będzie
obowiązywała i będzie się składała z dwóch elementów: (i) zachowanie elementów
krajobrazu, (ii) zakaz przycinania żywopłotów i drzew podczas okresu lęgowego ptaków
oraz okresu wychowu młodych.
-- 6 of 13 --
7
2. Uproszczenia w normie dot. obowiązku utrzymania okrywy glebowej (tzw. GAEC 6) –
państwo członkowskie będzie miało swobodę w decydowaniu w jakim okresie roku
ustanowić obowiązek utrzymania okrywy glebowej. Propozycja wychodzi naprzeciw
polskim postulatom i oczekiwaniom rolników. Najważniejszym uproszczeniem jest
wprowadzenie dla państwa członkowskiego możliwości wyboru, w jakim okresie roku
ustanowić obowiązek utrzymania okrywy glebowej.
3. Uproszczenia w normie dot. zmianowania (tzw. GAEC 7) – rolnicy teraz będą mieli
wybór, czy stosować dywersyfikację upraw, czy zmianowanie. Dzięki zmianie ww.
rozporządzeń bazowych państwa członkowskie mają możliwość wprowadzenia w ramach
normy GAEC 7 (obok zmianowania) również dywersyfikacji upraw. Tym samym, w Polsce
rolnik będzie miał wybór czy stosować zmianowanie na 40% powierzchni gruntów ornych
każdego roku, czy stosować dywersyfikację upraw. W przypadku wyboru dywersyfikacji
upraw dla gospodarstw od 10 do 30 ha wystarczy posiadać 2 uprawy, z tym że największa
uprawa nie może stanowić więcej niż 75% w strukturze zasiewów, a dla gospodarstw
powyżej 30 ha wystarczy posiadać 3 uprawy, z tym że największa uprawa nie może stanowić
więcej niż 75%, a dwie uprawy główne więcej niż 95% w strukturze zasiewów.
4. Zwolnienia gospodarstw do 10 ha użytków rolnych z kontroli i sankcji za niespełnianie
warunkowości. Obciążenie administracyjne mniejszych gospodarstw (do 10 ha użytków
rolnych) zostanie złagodzone poprzez zwolnienie ich z wizyt kontrolnych, mających na celu
sprawdzenie przestrzegania wymogów warunkowości. Gospodarstwa te będą również
zwolnione z kar. Wyżej wymieniony projekt zmiany rozporządzeń bazowych przewiduje
także wprowadzenie w państwach członkowskich nowego ekoschematu dotyczącego
wyłączenia gruntów ornych z produkcji, co oznacza, że obowiązkowe dotychczas
„ugorowanie” zostanie zastąpione dobrowolną dla rolników interwencją. Wdrożenie nowego
ekoschematu pozwoli na zniesienie już w 2024 r. obowiązku ugorowania 4% gruntów
ornych w ramach normy GAEC 8.
W dniu 5 kwietnia 2024 r. Komitet Monitorujący Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027 pozytywnie zaopiniował projekt uchwały wprowadzającej w
Polsce od 2024 r. ekoschemat Grunty wyłączone z produkcji. Ekoschemat jest dobrowolny
dla rolnika. Rolnicy realizujący ten ekoschemat będą otrzymywali płatność za wyłączenie
gruntów ornych z produkcji – do powierzchni nie większej niż 4% powierzchni gruntów
-- 7 of 13 --
8
ornych w gospodarstwie. Na gruntach wyłączonych z produkcji będzie obowiązywał zakaz
prowadzenia produkcji rolnej (w tym zakaz wypasu i koszenia) oraz zakaz stosowania
środków ochrony roślin. Szacowana stawka płatności wynosi 563 zł/ha, tj. ok. 126,52
EUR/ha. Obecnie trwają prace legislacyjne w celu umożliwienia rolnikom złożenie
wniosków o przyznanie płatności w ramach ekoschematu Grunty wyłączone z produkcji lub
dokonanie zmian już złożonych wniosków o przyznanie płatności w kampanii 2024 r. W
szczególności przygotowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o Planie Strategicznym
dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (projekt nr UC36 w Wykazie prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów). Projekt ustawy został zamieszczony na
stronie: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12384207 Przyjęcie ww. zmian rozporządzeń
bazowych to krok w dobrym kierunku. Potrzebne są jednak dodatkowe zmiany we Wspólnej
Polityce Rolnej, o które Polska aktywnie zabiega na forum UE.
Ponadto, niezależnie od ww. projektu rozporządzenia UE, Polska wprowadziła (lub w
najbliższym czasie wprowadzi) zmiany w przepisach krajowych, które również są
odpowiedzią na zgłaszane przez rolników postulaty. Przykładowo w ramach:
ekoschematu Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, zmiany w
praktykach:
- Wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji oraz
- Stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo, nadal
możliwe będzie potwierdzanie ich realizacji poprzez wykonanie zdjęć geotagowanych lub
poprzez oświadczenie o wykonaniu praktyki złożone do kierownika biura powiatowego
ARiMR;
ekoschematu Dobrostan zwierząt:
- wprowadzono nową płatność dla rolników uczestniczących w krajowych systemach jakości
(obecnie są to: system QMP dla bydła rzeźnego i system QAFP dla świń, kurcząt brojlerów i
indyków rzeźnych) z tytułu obowiązujących w tych systemach ograniczeń w zakresie
stosowania antybiotyków;
-- 8 of 13 --
9
- objęto tym ekoschematem rolników utrzymujących w jednym gospodarstwie konie w
systemie otwartym oraz ogiery w pomieszczeniach /budynkach;
interwencji rolnictwo ekologiczne:
- obniżono z 0,5 DJP/ha do 0,3 DJP/ha minimalny poziom obsady zwierząt w przypadku
ubiegania się o premię za zrównoważoną produkcję roślinnozwierzęcą;
- umożliwiono zmianę zobowiązania podjętego na TUZ zobowiązaniem na gruntach ornych
lub zobowiązaniem do sadów - dowolna zmiana upraw w trakcie pięcioletniego
zobowiązania ekologicznego;
- obniżono z 0,3 do 0,1 współczynnik wykorzystywany do przeliczania posiadanych przez
rolników świń na DJP. Nowa wartość wskaźnika jest lepiej dostosowana do wartości
wynikającej z uwzględnienia cyklu produkcyjnego świń;
- wprowadzono możliwość corocznego uwzględniania posiadanych przez rolników
jeleniowatych (daniele i jelenie szlachetne), w odniesieniu do których zastosowano
odstępstwo od obowiązku ich rejestrowania w komputerowej bazie danych (IRZ);
interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznych:
- złagodzono warunki i wymogi w ramach Interwencji 7. Bioróżnorodność na gruntach
ornych;
- obniżono minimalną obsadę z 0,5 DJP/ha do 0,3 DJP dla trwałych użytków zielonych w
interwencjach przyrodniczych;
- uproszczono wnioskowanie w ramach interwencji przyrodniczych na obszarach Natura
2000 dzięki wykorzystaniu warstw cyfrowych opracowanych przez Generalną Dyrekcję
Ochrony Środowiska.
-- 9 of 13 --
10
Ponadto, przywołany powyżej projekt ustawy o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 przewiduje również wdrożenie, na lata 2024-
2027, płatności dla małych gospodarstw. Tak jak w kampanii 2023 r. płatność będzie
przyznawana rolnikom posiadającym maksymalnie 5 ha użytków rolnych, a stawka płatności
wyniesie 225 euro/ha. Dzięki wprowadzeniu tej płatności gospodarstwa najmniejsze (do 5
ha), a więc w przeważającej większości gospodarstwa rodzinne, będą mogły uzyskać
wsparcie w znacznie uproszczonej formie, ponieważ płatność dla małych gospodarstw
zastępuje inne rodzaje płatności bezpośrednich, tj. m.in. ekoschematy i płatności związane z
produkcją. Wprowadzenie tej zmiany wymaga jeszcze akceptacji Komisji Europejskiej.
Europejski Zielony Ład a ograniczenie stosowania środków ochrony roślin.
Jednym z istotniejszych dla rolnictwa założeń Europejskiego Zielonego Ładu jest
ograniczenie stosowania środków ochrony roślin.
Cele polityczne Europejskiego Zielonego Ładu w powyższym zakresie miały zostać
przeniesione na poziom wymagań prawa Unii Europejskiej przepisami rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zrównoważonego stosowania środków ochrony
roślin i w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2021/2115. Cele te nie zostały jednak
odpowiednio uzasadnione naukowo, jak również nie została przygotowana przez Komisję
Europejską dla projektowanego rozporządzenia rzetelna ocena wpływu, określająca wpływ
radykalnego ograniczenia stosowania środków ochrony roślin. Nie dokonano także
właściwej oceny dostępności rozwiązań alternatywnych dla środków ochrony roślin, ani
możliwości zapewnienia skutecznej ochrony upraw po wejściu w życie proponowanych
ograniczeń.
Należy podkreślić, że Polska od początku prac nad projektem jednoznacznie i
konsekwentnie sprzeciwiała się jego założeniom. Polska podkreślała, że proponowane
rozwiązania miałyby negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe i konkurencyjność
unijnego rolnictwa, a także prowadziłyby do zwiększenia uzależnienia unijnego systemu
żywnościowego od importu żywności. Powyższe zastrzeżenia były szczególnie aktualne w
kontekście zdarzeń zakłócających łańcuchy dostaw, jak pandemia COVID-19 i wojna w
Ukrainie.
-- 10 of 13 --
11
Sprzeciwiając się przyjęciu zaproponowanych przez KE rozwiązań Polska prowadziła
aktywnie działania na poziomie organów Unii Europejskiej. Wokół stanowiska Polski udało
się zbudować silną koalicję państw członkowskich podzielających te same zastrzeżenia.
Działania te istotnie przyczyniły się do zatrzymania prac na poziomie Unii Europejskiej nad
tym projektem. W dniu 6 lutego br. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der
Leyen zapowiedziała wycofanie przez Komisję Europejską projektu rozporządzenia.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej uzasadniając swoją decyzję podkreśliła, że przez
ponad półtora roku nie osiągnięto podstępu w pracach nad projektem na poziomie Rady Unii
Europejskiej. Projekt rozporządzenia stał się przy tym „symbolem polaryzacji”.
Doprowadzenie do odrzucenia projektu przepisów, wdrażających nieakceptowalne założenia
Europejskiego Zielonego Ładu, jest najlepszym przykładem aktywności polskiego Rządu w
ochronie interesów polskich rolników na forum Unii Europejskiej.
Europejski Zielony Ład a ograniczenie nawożenia oraz uproszczenia dyrektywy
azotanowej.
Strategia „od pola do stołu” oraz Strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 wskazują na
potrzebę ograniczania strat składników odżywczych/pokarmowych, co z jednej strony
przełożyć się ma na zmniejszenie ilości stosowanych nawozów, z drugiej zaś, ma nie
wpływać na pogorszenie żyzności gleby. Rolą rolnictwa jest przede wszystkim zapewnienie
dostępu do przystępnej cenowo żywności. Przyjęte cele w zakresie ograniczenia strat
składników pokarmowych są dalece nieadekwatne do obecnej sytuacji i potrzeb. Ich
„sztywne” przyjęcie miałoby negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe i
konkurencyjność polskiego i unijnego rolnictwa, a także prowadziłyby do zwiększenia
uzależnienia unijnego systemu żywnościowego od importu żywności. Zaproponowany na
poziomie UE cel redukcyjny, tj. ograniczenie o 50% strat składników pokarmowych bez
pogorszenia żyzności gleby, co ma pozwolić na ograniczenie stosowania nawozów o co
najmniej 20% do 2030 r. jest zbyt ambitny. Musi być celem elastycznym, który każdy kraj
dostosuje do lokalnych potrzeb i możliwości. Nie może być celem narzuconym „odgórnie”.
Należy pamiętać, że efektywne i zrównoważone zarządzanie składnikami odżywczymi w
rolnictwie, o czym nasi rolnicy pamiętają, jest jednym z elementów sprzyjających
budowaniu europejskiej suwerenności żywnościowej. Azot, fosfor i potas są niezbędne w
produkcji rolniczej jako składniki odżywcze dla roślin i odpowiedzialne za żyzność gleby.
-- 11 of 13 --
12
MRiRW aktywnie uczestniczy pracach nad przeglądem tzw. dyrektywy azotanowej, w
trakcie którego analizowany jest jej cel w kontekście współczesnych wyzwań związanych z
rolnictwem, bezpieczeństwem żywnościowym oraz zmieniającymi się warunkami
środowiskowymi i klimatycznymi.
Krajowy Plan Odbudowy
W trakcie protestów w kwestii zobowiązań wynikających z Europejskiego Zielonego Ładu,
MRiRW zaproponowało wprowadzenie w ramach II rewizji KPO dwóch instrumentów
wsparcia, z których:
1. pierwszy dotyczy utworzenia w ramach KPO nowej subinwestycji A1.4.1.3 przeznaczonej
na wsparcie rozwoju i unowocześnienia bazy dydaktycznej i demonstracyjnej szkół
rolniczych i jednostek doradztwa rolniczego w maszyny, sprzęt i wyposażenie (w tym
rozwiązania cyfrowe) niezbędny do prowadzenia edukacji i szkoleń z zakresu rolnictwa 4.0.
Dzięki zrealizowanym inwestycjom jednostki doradztwa rolniczego oraz szkoły rolnicze
będą mogły efektywniej prowadzić działania ukierunkowane na podnoszenie wiedzy i
umiejętności rolników i mieszkańców wsi w zakresie wykorzystania nowoczesnych
technologii, które docelowo pozwolą m.in. na zmniejszenie kosztów produkcji przy
jednoczesnym zapewnieniu optymalnego poziomu ochrony środowiska naturalnego.
2. drugi dotyczy rozszerzenia zakresu inwestycji A2.4.1 o wsparcie dla rozwoju potencjału
analityczno-laboratoryjnego jednostek doradztwa rolniczego i stacji chemiczno-rolniczych,
poprzez doposażenie ich w infrastrukturę laboratoryjną, laboratoria mobilne i sprzęt do
pobierania prób.
Zakup infrastruktury laboratoryjnej, mobilnych laboratoriów i ich wykorzystanie przyczyni
się do możliwości szerszego wykorzystania badań gleby w procesie planowania nawożenia
składnikami odżywczymi (posiadanie danych nt. Zasobności gleb w składniki pokarmowe
daje możliwości bardziej precyzyjnego doboru dawek/ilości nawozów), a w konsekwencji do
zmniejszenia kosztów produkcji w gospodarstwie przy jednoczesnym zapewnieniu
optymalnego poziomu ochrony środowiska naturalnego.
-- 12 of 13 --
13
Ponadto, na naradzie z kadrą zarządzającą jednostkami doradztwa rolniczego, zaapelowałem
o zwrócenie szczególnej uwagi na realizację zadań szkoleniowodoradczych, mających na
celu przekazywanie wiedzy na temat Europejskiego Zielonego Ładu rolnikom i
mieszkańcom obszarów wiejskich.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 13 of 13 --