Interpelacja w sprawie aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnością wzroku oraz kampanii społecznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2571
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnością wzroku oraz kampanii społecznych
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 15-04-2024
Szanowna Pani Minister,
13 marca 2024 roku odbyło się pierwsze posiedzenie Krajowej Rady Konsultacyjnej ds. Osób Niepełnosprawnych. Pan Łukasz Krasoń, sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, pełnomocnik rządu ds. osób z niepełnosprawnościami, zapowiedział, że będzie stawiał na realizację kampanii społecznych. W tym kontekście wspomniał o zmianach systemowych, takich jak mieszkalnictwo wspomagane oraz asystencja osobista.
Kierunki polityki państwa dotyczące osób z niepełnosprawnością wyznacza Strategia na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021-2030 przyjęta uchwałą nr 27 Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2021 r. (poz. 218). Główny cel to włączenie społeczne i zawodowe osób z niepełnosprawnościami mierzone przez współczynnik aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym.
Osoby z niepełnosprawnością wzroku stanowią ponad 25% wszystkich osób z niepełnosprawnością (według badań GUS z 2009). Tylko 17% z nich pracuje. Wśród niewidomych pracuje zaledwie 7% osób. Co więcej, 35% niewidomych nigdy nie pracowało.
Tymczasem jest to grupa o dużym potencjale do rozwoju. Osoby z niepełnosprawnością wzroku mogą pracować w wielu zawodach – od produkcji, przez tłumaczy, prawników po menadżerów. Stopniowa poprawa dostępności przestrzeni cyfrowej poszerza te możliwości.
Podstawę aktywności zawodowej stanowią jednak umiejętności niezależnego życia: wykonywanie podstawowych czynności domowych, orientacja i poruszanie się w przestrzeni publicznej samodzielnie, szczególnie przy użyciu białej laski. Wciąż mamy do czynienia z niewielką świadomością społeczną w tym zakresie. Dlatego tak istotne jest promowanie aktywnych postaw wśród osób z niepełnosprawnością wzroku. Edukacji potrzebują także rodziny i otoczenie społeczne, by adekwatnie wspierać osoby z niepełnosprawnością wzroku w uzyskaniu przez nie samodzielności.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Jakie działania (w tym kampanie) w zakresie budowania świadomości społecznej planuje zrealizować Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, aby zwiększyć aktywność zawodową i zatrudnienie wśród osób z niepełnosprawnością wzroku?
Czy ministerstwo przewiduje działania edukacyjne kierowane do rodzin i otoczenia społecznego osób z niepełnosprawnością wzroku, w tym działania promujące odpowiednie reakcje i postawy, które pozwolą w odpowiedni sposób wspierać osoby z niepełnosprawnością wzroku w przestrzeni publicznej?
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5742 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.235.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 2571 Posłanki Joanny Wichy, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Działania na rzecz osób z niepełnosprawnościami, mające na celu ograniczenie skutków
niepełnosprawności oraz barier utrudniających osobom nimi dotkniętych funkcjonowanie
w społeczeństwie, są jednym z głównych priorytetów Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej.
Instrumenty wyrównywania szans osób z niepełnosprawnościami w codziennym
funkcjonowaniu określają m. in. przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych1.
Przedmiotowa ustawa - poza wsparciem osób niepełnosprawnych w codziennym
funkcjonowaniu - określa także działania podejmowane na rzecz zwiększenia zatrudnienia
osób tej grupy, w tym osób z niepełnosprawnością wzroku.
Pomoc ta ma charakter systemowy i obejmuje m.in.
możliwość uzyskania odpowiedniego zatrudnienia (w tym w zakładach aktywności
zawodowej i zakładach pracy chronionej),
możliwość uczestnictwa w szkoleniach (w tym specjalistycznych),
możliwość korzystania ze ściśle określonych przywilejów pracowniczych (m. in.: prawo
do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, dłuższej przerwy w pracy, krótszego
wymiaru czasu pracy),
możliwość wsparcia działalności gospodarczej lub rolniczej.
Osoba niepełnosprawna może także skorzystać z doradztwa zawodowego w celu znalezienia
odpowiedniej ścieżki zawodowej i ewentualnego przekwalifikowania się.
Obecnie trwają prace legislacyjne nad projektem zmiany ww. ustawy w zakresie
dofinansowań i dotacji. Celem zmian ma być podniesienie wysokości miesięcznego
dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, finansowanego ze
środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jak również
zmiana wysokości dotacji celowej z budżetu państwa na realizację tego zadania.
Projekt ustawy, uwzględniając wzrost płacy minimalnej, proponuje podniesienie wysokości
miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Zachęci
1 Dz. U. z 2024 r., poz. 44.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
to pracodawców do przyjmowania nowych pracowników niepełnosprawnych i dalszego
zatrudniania obecnego personelu, zrekrutowanego spośród przedstawicieli tej grupy.
Proponowane rozwiązanie zwiększa o 15% ustawowe stawki dofinansowań do
wynagrodzeń, co oznacza, że wysokość miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń
wyniesie:
2760 zł (dotychczas 2400 zł) w przypadku osób niepełnosprawnych z orzeczoną
niepełnosprawnością w stopniu znacznym;
1550 zł (dotychczas 1350 zł) w przypadku osób z orzeczona niepełnosprawnością
w stopniu umiarkowanym;
575 zł (dotychczas 500 zł) w przypadku osób z orzeczoną niepełnosprawnością
w stopniu lekkim.
Dodatkowo, w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, którym orzeczono chorobę
psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz
niewidomych (czyli dla osób ze schorzeniami szczególnymi), kwoty te zostaną podwyższone
do wysokości:
1380 zł (dotychczas 1200 zł) w przypadku osób niepełnosprawnych z orzeczoną
niepełnosprawnością w stopniu znacznym;
1035 zł (dotychczas 900 zł) w przypadku osób niepełnosprawnych z orzeczoną
niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym;
690 zł (dotychczas 600 zł) w przypadku osób niepełnosprawnych z orzeczoną
niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym.
Ustawa uzyskała wpis do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów.
Jednocześnie informuję, że w ramach Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami
2021-2030 zarówno aktywizacja zawodowa jak i budowanie świadomości w grupie osób
z niepełnosprawnościami zostały określone jako obszary priorytetowe, a konkretnie: Obszar
priorytetowy IV: Praca; Obszar priorytetowy VII: Budowanie świadomości. Działania w tych
obszarach są kierowane do całego środowiska osób z niepełnosprawnościami, a więc
również do osób z niepełnosprawnością wzroku.
Osoby z niepełnosprawnością wzroku zostały również bezpośrednio wymienione jako grupa
adresatów działań z Obszaru priorytetowego II: Dostępność. To w szczególności działania:
II. 1. Dostępna przestrzeń publiczna - Wdrożenie uniwersalnego projektowania
i jednolitych standardów dostępności obiektów przestrzeni publicznej
II. 3.5. Dostosowanie internetowych narzędzi wyszukiwania ofert miejsc pracy
w administracji rządowej do potrzeb osób z niepełnosprawnościami
II. 3.7. Zwiększenie dostępności audiowizualnych usług medialnych dla osób
z niepełnosprawnościami
Strategia w sposób kompleksowy łączy priorytety z różnych obszarów społeczno-
ekonomicznych, tak aby wszystkie osoby z niepełnosprawnościami, w tym osoby
z niepełnosprawnością wzroku, miały możliwość kształcić się, pracować i żyć w inkluzywnym
i dostępnym środowisku społecznym.
Nadmieniam, że Biuro Pełnomocnika, jako część struktury Ministerstwa Rodziny Pracy
i Polityki Społecznej, corocznie włącza się w promocję ważnych dni dla społeczności osób
z niepełnosprawnościami wzroku, w szczególności promowane są w mediach
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
społecznościowych takie dni jak: Międzynarodowy Dzień Białej Laski, Międzynarodowy
Dzień Psa Przewodnika czy Światowy Dzień Alfabetu Braille’a.
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --