Interpelacja nr 2569
Interpelacja w sprawie poszerzenia granic parków narodowych na terenie woj. lubuskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (55%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie poszerzenia granic parków narodowych na terenie woj. lubuskiego
Interpelacja nr 2569
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie poszerzenia granic parków narodowych na terenie woj. lubuskiego
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 15-04-2024
Szanowna Pani Minister,
ochrona środowiska naturalnego jest jednym z kluczowych elementów działalności krajów cywilizowanych. Człowiek dostrzega potrzebę ochrony dziedzictwa środowiskowego w zakresie gatunków oraz terenów o szczególnej wartości przyrodniczej. Jednym ze sposobów zabezpieczenia wartościowych systemów środowiska, przedstawiających szczególne walory ekosystemowe, jest zakładanie parków narodowych. Dostrzegając potrzebę szczególnej ochrony dziedzictwa przyrodniczego, polski ustawodawca powziął decyzję o ustanowieniu szczególnych warunków tej ochrony zawierając ją w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W art. 6 tej ustawy wskazał park narodowy, umieszczając go w katalogu form ochrony na pierwszym miejscu, podkreślając, że jest to najdonioślejsza i najściślejsza metoda ochrony dziedzictwa przyrodniczego. Konieczność podejmowania działań zmierzających do ochrony środowiska nie budzi wątpliwości, jednak wskazać należy, że jest ona związana z szeregiem czynników negatywnie oddziałujących na samorząd terytorialny, między innymi obniżeniem wpływów z podatków od nieruchomości, na których zlokalizowany jest park narodowy, jak również z ograniczeniem inwestycji w otulinie parku.
Mając na względzie konieczność prawidłowej ochrony środowiskowej terenów o wyjątkowych walorach przyrodniczych znajdujących się na terytorium woj. lubuskiego, niniejszym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy planowane jest poszerzenie granic parków narodowych znajdujących się na terenie woj. lubuskiego?
W jakim terminie planowane jest takie poszerzenie?
Których parków narodowych ma dotyczyć poszerzenie?
O jakie obszary mają zostać poszerzone poszczególne parki narodowe?
Czy istnieją już plany poszerzenia parków?
Na jakim etapie znajdują się prace nad poszerzeniem granic parków narodowych?
Czy przeprowadzono w tej sprawie konsultacje społeczne?
Czy resort planuje wypłacić rekompensaty za grunty przejęte od samorządów w celu tworzenia na ich terenie parku narodowego oraz rekompensaty za ograniczenie możliwości inwestycji w otulinie parku narodowego?
Z poważaniem dr Anita Kucharska–Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 2569
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie poszerzenia granic parków narodowych na terenie woj. lubuskiego
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 15-04-2024
Szanowna Pani Minister,
ochrona środowiska naturalnego jest jednym z kluczowych elementów działalności krajów cywilizowanych. Człowiek dostrzega potrzebę ochrony dziedzictwa środowiskowego w zakresie gatunków oraz terenów o szczególnej wartości przyrodniczej. Jednym ze sposobów zabezpieczenia wartościowych systemów środowiska, przedstawiających szczególne walory ekosystemowe, jest zakładanie parków narodowych. Dostrzegając potrzebę szczególnej ochrony dziedzictwa przyrodniczego, polski ustawodawca powziął decyzję o ustanowieniu szczególnych warunków tej ochrony zawierając ją w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W art. 6 tej ustawy wskazał park narodowy, umieszczając go w katalogu form ochrony na pierwszym miejscu, podkreślając, że jest to najdonioślejsza i najściślejsza metoda ochrony dziedzictwa przyrodniczego. Konieczność podejmowania działań zmierzających do ochrony środowiska nie budzi wątpliwości, jednak wskazać należy, że jest ona związana z szeregiem czynników negatywnie oddziałujących na samorząd terytorialny, między innymi obniżeniem wpływów z podatków od nieruchomości, na których zlokalizowany jest park narodowy, jak również z ograniczeniem inwestycji w otulinie parku.
Mając na względzie konieczność prawidłowej ochrony środowiskowej terenów o wyjątkowych walorach przyrodniczych znajdujących się na terytorium woj. lubuskiego, niniejszym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy planowane jest poszerzenie granic parków narodowych znajdujących się na terenie woj. lubuskiego?
W jakim terminie planowane jest takie poszerzenie?
Których parków narodowych ma dotyczyć poszerzenie?
O jakie obszary mają zostać poszerzone poszczególne parki narodowe?
Czy istnieją już plany poszerzenia parków?
Na jakim etapie znajdują się prace nad poszerzeniem granic parków narodowych?
Czy przeprowadzono w tej sprawie konsultacje społeczne?
Czy resort planuje wypłacić rekompensaty za grunty przejęte od samorządów w celu tworzenia na ich terenie parku narodowego oraz rekompensaty za ograniczenie możliwości inwestycji w otulinie parku narodowego?
Z poważaniem dr Anita Kucharska–Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5694 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WOPPN.050.11.2024.WH
3164601.12404136.9989549
Warszawa, 12-05-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pani Poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic w sprawie poszerzenia
granic parków narodowych na terenie woj. lubuskiego (K10INT2569) informuję, co
następuje.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1336, ze zm.) określenie i zmiana granic parku narodowego może
nastąpić, w szczególności po uzgodnieniu z właściwymi miejscowo organami
uchwałodawczymi jednostek samorządu terytorialnego, na których obszarze działania
planuje się powyższe zmiany. Utworzenie lub powiększenie parku narodowego jest
procesem wieloetapowym, wymagającym m.in. określenia granic parku narodowego i jego
otuliny, własności działek wchodzących w obszar projektowanego parku narodowego,
rodzajów użytków gruntowych oraz wartości przyrodniczych i rodzajów działań
ochronnych, które są niezbędne do ich zachowania.
Park narodowy jako forma ochrony przyrody ma znaczenie ponadlokalne, bowiem
dostarczane przez niego korzyści są odczuwane w skali całego kraju. Koszty utworzenia
i istnienia parku narodowego są ponoszone zarówno przez szczebel centralny jak i lokalny.
Szczebel centralny łoży na utrzymanie parku, finansując zwykle jego administrację, działania
ochronne oraz potencjalne korzyści utracone w wyniku przyjęcia pewnych rygorów
ochronnych, których koszty są ponoszone przez samorządy lokalne (m.in. zwrot utraconych
korzyści z tytułu zwolnienia parków narodowych z podatku od nieruchomości), co często
skłania je do zajmowania negatywnego stanowiska wobec tworzenia nowych parków
narodowych. Obawy dotyczące wprowadzenia nadmiernych rygorów ochronnych są
w dużej mierze nieuzasadnione i wynikają głównie z niepełnej informacji przekazywanej
dotychczas społecznościom lokalnym co do ich praw w odniesieniu do funkcjonowania
parku narodowego. Oczywiście, w parkach narodowych obowiązują ograniczenia, które
określają wprost regulacje prawne, a w szczególności art. 15 ust. 1, ustawy o ochronie
przyrody. Zakazy wymienione w ustawie wcale nie muszą być uciążliwe dla społeczeństwa.
Ustawa, o której mowa, określa również zasady, na jakich park narodowy jest udostępniany.
Wprowadzanie pewnych i zarazem koniecznych ograniczeń, na przykład ograniczanie
wstępu, dotyczy tylko niektórych stref i służy wyłącznie zachowaniu najcenniejszych
walorów przyrodniczych. Właśnie ten element funkcjonowania parku budzi wśród
mieszkańców okolic obszarów chronionych i cennych przyrodniczo zawsze dużo
kontrowersji, a nawet sprzeciw. Dlatego też istotne jest wypracowanie wspólnych
-- 1 of 2 --
rozwiązań, które sprawią, że podstawowy cel przyrodniczy funkcjonowania parku
narodowego zostanie zrozumiany i zaakceptowany przez społeczność lokalną, przy czym
nie zostanie ograniczona możliwość rozwoju gmin i gospodarstw. Należy również zauważyć,
że park narodowy jest swoistą wizytówką regionu, podkreślającą jego unikatowość w skali
kraju, w związku z czym może być także bodźcem rozwoju.
Utworzenie parku narodowego nie musi i najczęściej nie oznacza zahamowania rozwoju
regionu. Istnienie parku narodowego może być impulsem przyciągającym turystów, bowiem
jest to „marka” rozpoznawalna na całym świecie. Pozwala to z kolei miejscowej ludności
czerpać korzyści wynikające z tego faktu i sprzyja rozwojowi gospodarczemu regionu.
Naturalnie samo objęcie danego obszaru ochroną w postaci parku narodowego nie zapewni
napływu zwiększonej liczby turystów, a co za tym idzie środków finansowych, gdyż
niezbędny jest również dobry stan środowiska oraz obecność infrastruktury turystycznej
dostosowanej do charakteru parku i potrzeb turystów. Warto zauważyć, że zarówno
dbałość o dobry stan środowiska, jak i zapewnienie infrastruktury turystycznej spoczywa na
administracji parku narodowego i jest finansowane z budżetu centralnego. Społeczności
lokalne nie są obciążane tymi kosztami, czerpiąc jednocześnie korzyści z ww. dóbr.
W procesie tworzenia parków narodowych niezwykle ważna jest współpraca jednostek
samorządu terytorialnego z administracją rządową. Decyzje o utworzeniu lub powiększeniu
parku narodowego muszą uwzględniać zarówno potrzeby ochrony przyrody, jak i potrzeby
lokalnych społeczności. Tym samym mieszkańcy powinni mieć wpływ na decyzje ich
dotyczące. Tworzenie parków narodowych oraz ich powiększanie musi być realizowane we
współpracy i przy zaangażowaniu lokalnych społeczności. Chroniąc przyrodę, w tym
tworząc lub powiększając parki narodowe niezwykle ważne jest aby budować wzajemne
porozumienie i zwiększać akceptację dla idei ochrony przyrody i idei parków narodowych
w społeczeństwie. Nie ma bowiem skutecznej ochrony przyrody bez akceptacji społecznej.
Tym samym podstawą tworzenia i powiększania parków narodowych powinien być dialog
ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami, w szczególności z jednostkami samorządu
terytorialnego.
Aktualnie nie są prowadzone prace związane z powiększaniem parków narodowych na
obszarze województwa lubuskiego. W przypadku podjęcia takich prac proces ten zostanie
uspołeczniony, by mogły w nim wziąć udział wszystkie zainteresowane podmioty,
w szczególności jednostki samorządu terytorialnego.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WOPPN.050.11.2024.WH
3164601.12404136.9989549
Warszawa, 12-05-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pani Poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic w sprawie poszerzenia
granic parków narodowych na terenie woj. lubuskiego (K10INT2569) informuję, co
następuje.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1336, ze zm.) określenie i zmiana granic parku narodowego może
nastąpić, w szczególności po uzgodnieniu z właściwymi miejscowo organami
uchwałodawczymi jednostek samorządu terytorialnego, na których obszarze działania
planuje się powyższe zmiany. Utworzenie lub powiększenie parku narodowego jest
procesem wieloetapowym, wymagającym m.in. określenia granic parku narodowego i jego
otuliny, własności działek wchodzących w obszar projektowanego parku narodowego,
rodzajów użytków gruntowych oraz wartości przyrodniczych i rodzajów działań
ochronnych, które są niezbędne do ich zachowania.
Park narodowy jako forma ochrony przyrody ma znaczenie ponadlokalne, bowiem
dostarczane przez niego korzyści są odczuwane w skali całego kraju. Koszty utworzenia
i istnienia parku narodowego są ponoszone zarówno przez szczebel centralny jak i lokalny.
Szczebel centralny łoży na utrzymanie parku, finansując zwykle jego administrację, działania
ochronne oraz potencjalne korzyści utracone w wyniku przyjęcia pewnych rygorów
ochronnych, których koszty są ponoszone przez samorządy lokalne (m.in. zwrot utraconych
korzyści z tytułu zwolnienia parków narodowych z podatku od nieruchomości), co często
skłania je do zajmowania negatywnego stanowiska wobec tworzenia nowych parków
narodowych. Obawy dotyczące wprowadzenia nadmiernych rygorów ochronnych są
w dużej mierze nieuzasadnione i wynikają głównie z niepełnej informacji przekazywanej
dotychczas społecznościom lokalnym co do ich praw w odniesieniu do funkcjonowania
parku narodowego. Oczywiście, w parkach narodowych obowiązują ograniczenia, które
określają wprost regulacje prawne, a w szczególności art. 15 ust. 1, ustawy o ochronie
przyrody. Zakazy wymienione w ustawie wcale nie muszą być uciążliwe dla społeczeństwa.
Ustawa, o której mowa, określa również zasady, na jakich park narodowy jest udostępniany.
Wprowadzanie pewnych i zarazem koniecznych ograniczeń, na przykład ograniczanie
wstępu, dotyczy tylko niektórych stref i służy wyłącznie zachowaniu najcenniejszych
walorów przyrodniczych. Właśnie ten element funkcjonowania parku budzi wśród
mieszkańców okolic obszarów chronionych i cennych przyrodniczo zawsze dużo
kontrowersji, a nawet sprzeciw. Dlatego też istotne jest wypracowanie wspólnych
-- 1 of 2 --
rozwiązań, które sprawią, że podstawowy cel przyrodniczy funkcjonowania parku
narodowego zostanie zrozumiany i zaakceptowany przez społeczność lokalną, przy czym
nie zostanie ograniczona możliwość rozwoju gmin i gospodarstw. Należy również zauważyć,
że park narodowy jest swoistą wizytówką regionu, podkreślającą jego unikatowość w skali
kraju, w związku z czym może być także bodźcem rozwoju.
Utworzenie parku narodowego nie musi i najczęściej nie oznacza zahamowania rozwoju
regionu. Istnienie parku narodowego może być impulsem przyciągającym turystów, bowiem
jest to „marka” rozpoznawalna na całym świecie. Pozwala to z kolei miejscowej ludności
czerpać korzyści wynikające z tego faktu i sprzyja rozwojowi gospodarczemu regionu.
Naturalnie samo objęcie danego obszaru ochroną w postaci parku narodowego nie zapewni
napływu zwiększonej liczby turystów, a co za tym idzie środków finansowych, gdyż
niezbędny jest również dobry stan środowiska oraz obecność infrastruktury turystycznej
dostosowanej do charakteru parku i potrzeb turystów. Warto zauważyć, że zarówno
dbałość o dobry stan środowiska, jak i zapewnienie infrastruktury turystycznej spoczywa na
administracji parku narodowego i jest finansowane z budżetu centralnego. Społeczności
lokalne nie są obciążane tymi kosztami, czerpiąc jednocześnie korzyści z ww. dóbr.
W procesie tworzenia parków narodowych niezwykle ważna jest współpraca jednostek
samorządu terytorialnego z administracją rządową. Decyzje o utworzeniu lub powiększeniu
parku narodowego muszą uwzględniać zarówno potrzeby ochrony przyrody, jak i potrzeby
lokalnych społeczności. Tym samym mieszkańcy powinni mieć wpływ na decyzje ich
dotyczące. Tworzenie parków narodowych oraz ich powiększanie musi być realizowane we
współpracy i przy zaangażowaniu lokalnych społeczności. Chroniąc przyrodę, w tym
tworząc lub powiększając parki narodowe niezwykle ważne jest aby budować wzajemne
porozumienie i zwiększać akceptację dla idei ochrony przyrody i idei parków narodowych
w społeczeństwie. Nie ma bowiem skutecznej ochrony przyrody bez akceptacji społecznej.
Tym samym podstawą tworzenia i powiększania parków narodowych powinien być dialog
ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami, w szczególności z jednostkami samorządu
terytorialnego.
Aktualnie nie są prowadzone prace związane z powiększaniem parków narodowych na
obszarze województwa lubuskiego. W przypadku podjęcia takich prac proces ten zostanie
uspołeczniony, by mogły w nim wziąć udział wszystkie zainteresowane podmioty,
w szczególności jednostki samorządu terytorialnego.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --