Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 16 maja 2024 r.
znak sprawy: BM.zp.058.23.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 2568
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 2568 złożoną przez Poseł na Sejm RP Panią Annę
Gembicką w sprawie protestów rolników, przedstawiam następujące informacje
w odniesieniu do przedstawionych w przedmiotowym wystąpieniu zagadnień.
„Wprowadzenie ceł i kontyngentów taryfowych na płody rolne i produkty z Ukrainy.
(…) Czy Ministerstwo widzi możliwość wprowadzenia kontyngentów lub systemu
kaucyjnego, który znalazł się w programie wyborczym PSL, oraz czy planuje podjąć
działania w kierunku wprowadzenia takich rozwiązań”
W imporcie z Ukrainy do UE przed wybuchem wojny obowiązywały stawki celne
wynikające z Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina i będącej jego częścią umowy
o Pogłębionej i Kompleksowej Strefie Wolnego Handlu (DCFTA). Na mocy tej umowy
cła UE na większość towarów ukraińskich zostały zniesione, z wyjątkiem niektórych
towarów rolnych, dla których liberalizacja ceł została ograniczona.
Ograniczenie to w większości polega na ustanowieniu bezcłowych kontyngentów
taryfowych (TRQ), po przekroczeniu których import nadal jest możliwy, ale podlega
unijnym stawkom celnym obowiązującym poza kontyngentami (erga omnes).

-- 1 of 26 --

Obecnie wszelkie cła, które miały jeszcze zastosowanie zgodnie z Układem
o stowarzyszeniu, zostały jednostronnie i czasowo zawieszone po przyjęciu przez UE
w 2022 r. autonomicznych środków handlowych (ATM). Zawieszenie dotyczy również
TRQ i ceł, które obowiązywały po ich przekroczeniu.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od kilku miesięcy zabiegało o modyfikację
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ATM, aby wyłączyć
z niego towary najbardziej wrażliwe (tj. wrócić do kontyngentów taryfowych i ceł
wynikających z umowy DCFTA) oraz aby wzmocnić i przyspieszyć przepisy dotyczące
możliwości wprowadzenia przez Komisję Europejską (KE) środków ochronnych
ograniczających bezcłowy import z Ukrainy.
Nie wszystkie z naszych postulatów dotyczących rozporządzenia ATM zostały
uwzględnione. Jednak w wyniku naszej aktywności mają być przyjęte rozwiązania
wzmacniające ochronę sektora rolnego w porównaniu z obecnym stanem prawnym.
Dla najbardziej wrażliwych produktów takich jak cukier, jaja czy mięso drobiowe,
a także owies, niektóre przetwory zbożowe oraz miód, przewidziany jest
automatyczny mechanizm przywrócenia przez Komisję Europejską kontyngentów
taryfowych (TRQ) i ceł zgodnych z Układem o stowarzyszeniu UE-Ukraina, jeśli import
z Ukrainy przekroczy średnią z okresu referencyjnego (II połowa 2021, całe lata 2022
i 2023). W przypadku wszystkich produktów objętych ATM (tj. nie w pełni
zliberalizowanych w umowie stowarzyszeniowej z Ukrainą), w razie gdyby import
powodował zakłócenia na rynku, kraje członkowskie będą mogły wnioskować do KE
o przywrócenie ceł lub przyjęcie innych środków ograniczających import.
Informuję ponadto, że w dalszym ciągu obowiązuje zakaz importu z Ukrainy kukurydzy,
pszenicy, rzepaku i słonecznika oraz niektórych produktów ich przetwórstwa
wprowadzony przez Polskę od 16 września 2023r. Decyzja Polski o jednostronnym
przedłużeniu i rozszerzeniu zakresu towarowego zakazu jest kwestionowana zarówno
przez KE, jak i Ukrainę. Może się wiązać z negatywnymi konsekwencjami w postaci
wszczęcia wobec naszego kraju postępowania naruszeniowego na wniosek KE lub
podmiotu gospodarczego. Może też prowadzić do działań odwetowych strony
ukraińskiej w postaci barier w dostępie do rynku ukraińskiego dla polskiego eksportu
(Ukraina już zaskarżyła omawiany zakaz do WTO). W związku z tym Polska prowadzi
rozmowy z Ukrainą na temat wypracowania dwustronnych zasad handlu, które byłyby
akceptowalne dla Polski, dla KE i strony ukraińskiej, a jednocześnie zapobiegałyby

-- 2 of 26 --

nadmiernemu przywozowi towarów rolnych z Ukrainy i destabilizacji polskiego rynku
rolnego. W celu usprawnienia i przyśpieszenia rozmów do udziału w spotkaniach
ministrów rolnictwa Polski i Ukrainy zaangażowane zostały także organizacje rolnicze
z obu krajów.
W związku z odwołaniem ukraińskiego ministra rolnictwa i powołaniem ministra
tymczasowego, aktualnie rozmowy mogą spowolnieć ale staramy się je podtrzymywać
na szczeblu technicznym i dyrektorskim.
Jednocześnie chciałbym zauważyć, że postulat wprowadzenia kaucji w tranzycie leży
w gestii Ministerstwa Finansów (Krajowej Administracji Skarbowej).
„Brak zgody na ratyfikowanie przez Polskę umów o wolnym handlu pomiędzy Unią
Europejską a państwami trzecimi, których realizacja mogłaby godzić w interesy
polskich producentów rolnych oraz krajowych przetwórców rolno-spożywczych -
proszę o informację jaki jest status procedowanych przez UE umów o wolnym handlu
z państwami trzecimi oraz jakie działania Ministerstwo Rolnictwa oraz Rząd RP
zamierza podjąć na forum UE w tym zakresie?”
MRiRW monitoruje stan negocjacji umów o wolnym handlu prowadzonych przez KE
z krajami trzecimi. Zgłaszamy na bieżąco postulaty wprowadzenia do umów zapisów
służących interesom sektora rolnego. Są to np. postulaty: ograniczenia liberalizacji ceł
w przypadku towarów wrażliwych, uwzględnienia zapisów wprowadzających
możliwość stosowania środków ochronnych na wypadek nadmiernego wzrostu
importu, zagrażającego stabilności rynkowej, uzależnienia preferencji w dostępie do
rynku UE od spełnienia przez importowane produkty unijnych standardów i wymogów
produkcji rolnej, jak również eliminacji lub przynajmniej ograniczenia barier w dostępie
do rynków krajów trzecich, na które napotyka polski eksport.
Te i inne postulaty zgłaszamy do wiodącego w sprawach handlu Ministerstwa Rozwoju
i Technologii, które następnie prezentuje je w dyskusjach na forum UE właściwych dla
Wspólnej Polityki Handlowej. Prezentujemy je również na forach właściwych dla
rolnictwa.
MRiRW nie popiera zawarcia umów, co do których mamy obawy o ich możliwy
negatywny wpływ na rolnictwo. Należy jednocześnie pamiętać, że za każdym razem
decyzja w sprawie konkretnej umowy zapada na podstawie jej

-- 3 of 26 --

całościowej oceny i analizy bilansu zysków i strat. Umowy obejmują wiele sektorów
gospodarki – nie tylko handel towarami rolnymi, ale również przemysłowymi, dot.
rybołówstwa, liberalizacji rynku usług, zamówień publicznych i innych obszarów.
Odnosząc się do projektu umowy z Mercosurem, informuję, że negocjacje umowy
o wolnym handlu UE-Mercosur zasadniczo zakończyły się w 2019 r. Jak dotąd KE nie
wystąpiła jednak z formalnym wnioskiem do Rady UE o zgodę na podpisanie tej
umowy. Jeśli KE wystąpi z takim wnioskiem, to wiodące w sprawach handlowych
Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotuje stanowisko Rządu, które będzie
uzgadniane międzyresortowo. Zaznaczam jednak, że w okresie poprzedzającym
zakończenie negocjacji dzięki staraniom grupy krajów członkowskich, w tym Polski,
koncesje taryfowe dla Mercosuru na najbardziej wrażliwe towary rolne zostały
ograniczone kontyngentami taryfowymi (TRQ). Do projektowanej umowy
wprowadzono również zapisy w sprawie klauzuli ochronnej, umożliwiające czasowe
wycofanie koncesji w przypadku wzrostu importu powodującego szkodę dla produkcji
UE. Niemniej jednak wciąż formułowane są poważne wątpliwości co do możliwego
negatywnego wpływu umowy z punktu widzenia rynku rolnego UE oraz ochrony
klimatu i środowiska w krajach Mercosur i w skali globalnej. Dlatego MRiRW nie
popiera szybkiej finalizacji prac nad zawarciem tej umowy. Przed wystąpieniem przez
KE z oficjalnym wnioskiem o podpisanie umowy z Mercosurem należy wyjaśnić
wszelkie wątpliwości.
Jeśli chodzi o inne negocjowane umowy handlowe wymienione w postulatach
rolników, informuję, że negocjacje umowy o wolnym handlu (FTA) z Australią zostały
zawieszone i nie są prowadzone, natomiast negocjacje z Indiami są na początkowym
etapie. Rynek indyjski jest chroniony wysokimi cłami, więc w wyniku tych negocjacji
polscy eksporterzy towarów rolnych mogliby również uzyskać istotne korzyści.
„Wprowadzenie embarga na produkty żywnościowe z Rosji i Białorusi – jak
Ministerstwo ocenia możliwość wprowadzenia takiego embarga?”
W wyniku działań Polski i innych krajów UE o podobnym stanowisku Komisja
Europejska zaproponowała 22 marca 2024 r. podniesienie ceł na przywóz do UE zbóż,
nasion oleistych i produktów pochodnych z Rosji i Białorusi, w tym pszenicy
kukurydzy, rzepaku. Realizacja tej propozycji będzie oznaczać wprowadzenie ceł
wobec Rosji i Białorusi znacznie wyższych niż cła stosowane wobec któregokolwiek

-- 4 of 26 --

innego partnera handlowego UE (znacznie przekraczających poziom wynikający
z klauzuli najwyższego uprzywilejowania w WTO). KE jest zdania, że to działanie
sprawi, iż import objętych tą regulacją produktów z obu krajów na rynek UE stanie się
nieopłacalny, a więc będzie mieć efekt podobny do embarga. Projekt ten jest obecnie
przedmiotem dyskusji. Polska popiera politycznie propozycję KE.
„Realizacja szczegółowych kontroli fitosanitarnych i weterynaryjnych na granicach –
rolnicy często wskazują, że należy wzmocnić system kontroli na granicy, w taki
sposób aby zapewnić, że produkty, które nie zostały wyprodukowane w ramach
systemów tożsamych do tych wymaganych na terenie Unii Europejskiej, nie powinny
mieć prawa wjazdu na teren Wspólnoty. Czy Ministerstwo planuje zmiany
w przepisach krajowych w zakresie systemu kontroli produktów roślinnych lub
zwierzęcych? Czy planowane jest podjęcie działań na forum UE przez Rząd RP w
zakresie zmian dot. systemu bezpieczeństwa żywności na terenie Unii Europejskiej?
Jak tak, to jakie działania są planowane?”
Organy Inspekcji Weterynaryjnej (IW) prowadzą nadzór, w tym kontrolują import:
1) produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi;
2) produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez
ludzi (pasze zawierające elementy pochodzenia zwierzęcego);
3) pasz niezawierających tkanek zwierząt - zbóż przeznaczonych na cele paszowe
oraz innych pasz pochodzenia roślinnego.
Graniczny lekarz weterynarii jest organem właściwym do prowadzenia urzędowej
kontroli, w punktach kontroli granicznej (BCP), przywożonych na terytorium Unii
Europejskiej przesyłek w oparciu o przepisy rozporządzenia (UE) nr 2017/625(1), która
obejmuje:
 kontrolę dokumentów - weryfikacja świadectw urzędowych, poświadczeń
urzędowych oraz innych dokumentów, w tym dokumentów o charakterze
handlowym, które muszą towarzyszyć przesyłce;
 kontrolę identyfikacji - sprawdzenie, czy zawartość i oznakowanie przesyłki,
plomby i środki transportu odpowiadają informacjom zawartym w
świadectwach urzędowych, poświadczeniach urzędowych lub innych
dokumentach towarzyszących przesyłce;

-- 5 of 26 --

 kontrolę bezpośrednią – inspekcja towarów oraz w stosownych przypadkach
oględziny opakowania, środków transportu, oznakowania i temperatury,
a także pobieranie próbek do analiz, badania lub diagnostyki oraz inne kontrole
niezbędne do sprawdzenia zgodności z przepisami prawa.
Urzędowa kontrola produktów pochodzenia zwierzęcego przywożonych z państw
trzecich (w tym z Ukrainy) odbywa się na zasadach określonych w przepisach Unii
Europejskiej (brak w tym zakresie przepisów krajowych).
Każda przesyłka produktów pochodzenia zwierzęcego podlega kontroli dokumentacji
- najczęściej jest to wymagane przepisami świadectwo zdrowia, sygnowane przez
właściwy do certyfikacji urzędowy organ w państwie trzecim, w którym poświadczone
są określone warunki dla przywożonego towaru.
Kontrola identyfikacji i kontrola bezpośrednia prowadzone są z częstotliwością
określoną w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 2019/2129(2) , które ustala
podstawowe poziomy częstotliwości kontroli identyfikacyjnych i kontroli
bezpośrednich dla poszczególnych grup towarów, z uwzględnieniem dostępnych ocen
naukowych i informacji dotyczących ryzyka związanego z tymi towarami. W ramach
kontroli bezpośredniej pobierane są wyrywkowo próby do badań laboratoryjnych,
m.in. w kierunku zanieczyszczeń mikrobiologicznych, pozostałości leków
weterynaryjnych oraz skażeń radioaktywnych. Kontrole te dotyczą również norm
określonych w rozporządzeniu (UE) 2023/915(3).
Urzędowa kontrola przywożonych z państw trzecich (w tym z Ukrainy) pasz
niezawierających tkanek zwierząt i zbóż przeznaczonych na cele paszowe
wykonywana jest w oparciu o przepisy krajowe – art. 46 ustawy o paszach(4) (przepisy
unijne nie uwzględniają konieczności takiej kontroli) - każda przesyłka pasz, w tym zbóż
przeznaczonych na cele paszowe, poddawana kontroli urzędowej na granicy podlega
weryfikacji dokumentów towarzyszących przesyłce (świadectwo zdrowia nie jest
wymagane przepisami prawa), natomiast częstotliwość kontroli identyfikacji i kontroli
bezpośredniej wynika z przeprowadzanej przez Inspekcję Weterynaryjną analizy
ryzyka zgodnie z art. 44 rozporządzenia (UE) nr 2017/625.

-- 6 of 26 --

Podczas urzędowej kontroli, graniczny lekarz weterynarii ma prawo pobrać próbki do
badań laboratoryjnych - zgodnie z Planem Urzędowej Kontroli Pasz (opracowanym
przez Głównego Lekarza Weterynarii) lub z tzw. „podejrzenia”, jeżeli ma wątpliwości
w stosunku do danej przesyłki.
Należy również mieć na uwadze, że powiatowi lekarze weterynarii pełnią nadzór nad
wszystkimi podmiotami sektora paszowego w kraju. W ramach nadzoru
sprawowanego nad podmiotami importującymi i/lub wprowadzającymi do obrotu
pasze, pobierane są próbki do urzędowych badań laboratoryjnych, zgodnie z art. 7 ust.
2 pkt 2 ustawy o paszach oraz art. 14 lit. h rozporządzenia (UE) 2017/625.
W przypadku uzyskania informacji o niezgodnym wyniku badań, powiatowy lekarz
weterynarii, zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy o paszach, niezwłocznie podejmuje
działania mające na celu niedopuszczenie do wykorzystania takiej paszy w żywieniu
zwierząt. Ponadto, powiatowy lekarz weterynarii, w zależności od poczynionych
ustaleń i zakresu nieprawidłowości, stosuje katalog działań przewidzianych w art. 138
rozporządzenia (UE) 2017/625 (m.in. wycofanie towaru lub jego zniszczenie).
W przypadku gdy importowana z państwa trzeciego przesyłka nie spełnia wymagań
przywozowych (stwierdzenie uchybień, nieprawidłowości, niezgodne wyniki badań
laboratoryjnych, błędne oznakowanie lub brak oznakowania produktu), organy
urzędowej kontroli na granicy podejmują działania mające na celu niedopuszczenie do
wykorzystania, w żywieniu ludzi lub zwierząt, zakwestionowanego produktu – nie
zostaje wydana decyzja zezwalająca na wwóz na terytorium UE, towar nie jest
dopuszczony do obrotu, a przesyłka podlega odesłaniu do państwa pochodzenia lub
zniszczeniu.
Reasumując, przeprowadzone przez Inspekcję Weterynaryjną, kontrole urzędowe
przesyłek pochodzących z państw trzecich jak dotąd nie wykazały, aby ww. towary
stanowiły istotne zagrożenie dla zdrowia i życia zwierząt lub polskich konsumentów.
Jednocześnie chciałbym poinformować, że obecnie w Ministerstwie Rolnictwa
i Rozwoju Wsi nie są prowadzone prace legislacyjne zmierzające do zmiany systemu
kontroli urzędowej, prowadzonej przez Inspekcję Weterynaryjną, przesyłek
pochodzących z państw trzecich.
„Jak Ministerstwo odnosi się do projektu złożonego przez posłów należących do
klubu Koalicji Obywatelskiej, który dotyczy ograniczenia hodowli zwierząt

-- 7 of 26 --

futerkowych? Czy Ministerstwo planuje wdrożenie programów pomocowych ze
środków krajowych, dla hodowców zwierząt, w szczególności trzody chlewnej? Jeśli
tak, to jakie wsparcie jest planowane i jakie będą zasady tych programów?”
Obecnie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie są prowadzone prace
legislacyjne, których celem byłoby wprowadzanie zakazu chowu i hodowli zwierząt
gospodarskich, w tym zwierząt futerkowych.
Produkcja zwierzęca, w tym kwestie związane z hodowlą zwierząt i wsparciem postępu
biologicznego, są traktowane jako nierozerwalny element rolnictwa w Polsce
niezbędny dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego.
Ministerstwo realizuje zadania dotyczące określania zasad i kierunków wykorzystania
środków finansowych przeznaczonych na wspieranie postępu biologicznego
w produkcji zwierzęcej w zakresie hodowli i ochrony zasobów genetycznych zwierząt
gospodarskich. W związku z tym, w ramach kompetencji pozostaje wsparcie hodowli
zwierząt gospodarskich, związane z udzielaną pośrednio pomocą dla hodowców
w formie subsydiowanych usług polegających na:
1) prowadzeniu ksiąg hodowlanych (pomoc o stawce do 100% kosztów
kwalifikujących się do objęcia dotacją),
2) prowadzeniu oceny wartości użytkowej lub hodowlanej zwierząt (pomoc
o stawce do 70% kosztów kwalifikujących się do objęcia dotacją).
Pomoc ta udzielana jest na zasadach określonych w rozporządzeniu w sprawie stawek
dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz
rolnictwa(6).
Dodatkowo w 2023 r. zwiększono dotacje na postęp biologiczny w produkcji
zwierzęcej w celu zwiększenia potencjału hodowli świń, stanowiących bazę dla
produkcji tych zwierząt. Zwiększenie stawek nastąpiło poprzez rozporządzenie
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie
w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących
zadania na rzecz rolnictwa, które weszło w życie 23 sierpnia 2023 r.
Rozporządzenie to wskazuje obecnie łączną roczną stawkę dotacji na pomoc dla
hodowców świń w ww. zakresie wynoszącą 8 817 000 zł (3 529 000 zł na prowadzenie
ksiąg hodowlanych i 5 288 000 zł na prowadzenie oceny wartości użytkowej świń), co

-- 8 of 26 --

stanowi wzrost o 2 933 000 zł. Termin składania wniosków na udzielenie dotacji
upływa 30 czerwca 2024 r.
Jakie jest stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie przepisów
tzw. odtwarzania natury? Czy od 13.12.2023 r. Ministerstwo podejmowało działania
w zakrasie wyrażenia stanowiska dot. tych przepisów? Czy Ministerstwu znane jest
stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska w tym zakresie? Czy są rozbieżności
w zakresie stanowisk tych dwóch resortów? Jeśli tak, to jakie?
W zakresie postulatu dotyczącego przepisów tzw. odtwarzania natury, należy
wskazać, że 22 czerwca 2022 r. Komisja Europejska przedstawiła wniosek dotyczący
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odbudowy zasobów
przyrodniczych (Nature Restoration Law) wraz z towarzyszącą mu oceną wpływu.
Wniosek powiązany jest z Europejskim Zielonym Ładem, tj. unijną strategią na rzecz
bioróżnorodności 2030 „Przywracanie przyrody do naszego życia”. Ministerstwo
Rolnictwa i Rozwoju Wsi we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska
(MKiŚ), które jest resortem wiodącym i koordynującym wdrażanie przepisów projektu
rozporządzenia na poziomie krajowym, zgłaszało negatywne stanowisko do
zaproponowanych przepisów oraz informowało o możliwych niekorzystnych dla
rolników konsekwencjach wynikających z konieczności realizacji celów dotyczących
odtworzenia ekosystemów rolniczych, w szczególności: odtwarzania osuszonych
torfowisk, zwiększenia liczebności ptaków i motyli krajobrazu rolniczego oraz odsetka
gruntów rolnych z elementami krajobrazu o wysokiej różnorodności.
W wyniku uwag, m.in. Polski, złagodzono przepisy w zakresie ekosystemów rolnych
i zwiększono elastyczność dla państw członkowskich. Jednak nowe przepisy nadal
wskazują m.in. na potrzebę przywracania osuszonych torfowisk (co najmniej 30%
osuszonych torfowisk do 2030 r., z czego co najmniej 1/4 musi zostać nawodniona).
Dodano również zapisy zapewaniające dobrowolny charakter zobowiązań z zakresu
nawodnień względem rolników. W przypadku ponownego nawadniania osuszonych
torfowisk, umożliwiono obniżenie celów ze względu na znaczący negatywny wpływ,
np. na infrastrukturę lub interes publiczny.
Pomimo wprowadzonych uproszczeń, przepisy ww. rozporządzenia budzą nadal duże
obawy środowiska rolniczego, w szczególności w zakresie celu dotyczącego

-- 9 of 26 --

ponownego odtworzenia osuszonych torfowisk, m.in. poprzez obowiązkowe
nawodnienia. Rolnicy sprzeciwiają się kolejnym ograniczeniom w zakresie możliwości
użytkowania przestrzeni rolnej i podkreślają podstawową funkcję rolnictwa, jaką jest
zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego obywateli.
Z tego względu na posiedzeniu Rady UE w dniu 25 marca 2024 r. Polska miała
zagłosować przeciwko przyjęciu tych przepisów. Z uwagi na przewidywany brak
poparcia państw członkowskich dla tego rozporządzenia Prezydencja belgijska
odłożyła to głosowanie. Obecnie nie jest znany termin zakończenia prac nad tym
projektem rozporządzenia.
„Jak wskazali rolnicy w swoim piśmie, kluczem do odzyskania i utrzymania
opłacalności produkcji roślinnej jest odbudowa i rozwój hodowli w Polsce. Rolnictwo
działa jak system naczyń połączonych - nie można wyłączyć jednego elementu, bez
silnego oddziaływania na inne sektory. Dodatkowo, w związku z zawirowaniami na
globalnych rynkach, wzrostem cen środków do produkcji, a także wzrostem obciążeń
administracyjnych, rolnicy związani z chowem i hodowlą zwierząt znaleźli się
w wyjątkowo trudnej sytuacji. Jak Ministerstwo odnosi się do projektu złożonego
przez posłów należących do klubu Koalicji Obywatelskiej, który dotyczy ograniczenia
hodowli zwierząt futerkowych? Czy Ministerstwo planuje wdrożenie programów
pomocowych ze środków krajowych, dla hodowców zwierząt, w szczególności trzody
chlewnej? Jeśli tak, to jakie wsparcie jest planowane i jakie będą zasady tych
programów?”
W odniesieniu do postulatu dotyczącego wdrożenia programów pomocowych ze
środków krajowych dla hodowców zwierząt, w szczególności trzody chlewnej oraz
zasad tych programów należy nadmienić, że w chwili obecnej nie istnieją żadne
przepisy, które nakazywałyby rolnikom ograniczanie liczby zwierząt, które utrzymują.
Obecnie nie są też prowadzone dyskusje nad propozycjami prawnymi, które
wymuszałyby na rolnikach ograniczenie pogłowia. Przeciwnie, wdrażany jest szereg
instrumentów wsparcia służących rozwojowi tej gałęzi produkcji rolnej. MRiRW
dostrzega szczególne trudności, których doświadczają rolnicy utrzymujący zwierzęta.
W Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR),
w ramach płatności bezpośrednich, przewidziane zostało wsparcie do zwierząt we

-- 10 of 26 --

wszystkich dopuszczonych przepisami UE sektorach, tj. wołowiny i cielęciny (płatność
do bydła), mleka i przetworów mlecznych (płatność do krów), mięso baranie i mięso
kozie (płatność do owiec i płatność do kóz). Płatności te mają charakter powszechny,
są skierowane do wszystkich hodowców bydła, owiec i kóz w całym kraju i do
wszystkich ras.
W przypadku płatności do bydła i płatności do krów wprowadzone zostały pewne
zmiany w porównaniu do rozwiązań obowiązujących do 2022 r. Mianowicie, z uwagi
na specyficzne trudności, jakich doświadczają rolnicy z województw, w których średnia
wielkość gruntów rolnych jest niższa od średniej krajowej (tj. lubelskiego, łódzkiego,
małopolskiego, mazowieckiego, podkarpackiego, śląskiego i świętokrzyskiego) mogą
oni ubiegać się o wsparcie posiadając tylko 1 szt. kwalifikujących się zwierząt (w
pozostałych województwach – tak jak do 2022 r., co najmniej 3 szt.). Pozostałe
warunki (maksymalna liczba sztuk zwierząt kwalifikujących się do płatności - 20 szt.
w przypadku obu płatności, wiek nieprzekraczający 24 miesięcy - w przypadku
płatności do bydła oraz wiek ponad 24 miesiące - w przypadku płatności do krów) nie
uległy zmianie.
Wsparcie do owiec przysługuje rolnikom posiadającym co najmniej 10 maciorek
owczych w wieku co najmniej 12 miesięcy. Płatność ta przyznawana jest do wszystkich
kwalifikujących się zwierząt (maciorek owczych) w gospodarstwie (brak limitu).
Natomiast wsparcie do kóz przysługuje rolnikom posiadającym co najmniej 5 samic
kozy w wieku co najmniej 12 miesięcy. Wsparcie wypłacane jest do wszystkich
kwalifikujących się zwierząt (samic kóz) w gospodarstwie.
Szczegółowe informacje dotyczące płatności do zwierząt w kampanii 2023 r. zostały
przedstawione w poniższej tabeli.
Tabela 1. Dane dotyczące płatności związanych z produkcją do zwierząt w kampanii
2023 r*
Rodzaj płatności
Liczba
wnioskujących
[tys.]
Wnioskowana
liczba szt.
zwierząt [tys.]
Stawka
[PLN]
Koperta
finansowa [mln
PLN]
Płatność do bydła 196,4 2 300,4 343,46 787,3
Płatność do krów 151,6 1 604,5 439,41 703,9

-- 11 of 26 --

Rodzaj płatności
Liczba
wnioskujących
[tys.]
Wnioskowana
liczba szt.
zwierząt [tys.]
Stawka
[PLN]
Koperta
finansowa [mln
PLN]
Płatność do owiec 3,6 194,0 116,44 21,5
Płatność do kóz 1,3 27,0 47,84 1,2
* Dane ARiMR do ustalenia stawek płatności bezpośrednich za 2023 r.
Ogółem w latach 2024-2027 na wsparcie związane do zwierząt Polska zamierza
przeznaczyć ok. 1,37 mld EUR (w tym ok. 714,3 mln EUR na płatność do bydła, ok.
631,7 mln EUR na płatność do krów, ok. 19,4 mln EUR na płatność do owiec oraz ok.
1,1 mln EUR na płatność do kóz).
Ponadto, w ramach PS WPR w I filarze, rolnicy mogą również otrzymać wsparcie
w ramach Interwencji 4.6 - ekoschemat Dobrostan zwierząt. Rolnikom jest udzielane
wsparcie finansowe za realizację zobowiązań w zakresie dobrostanu zwierząt, które
wykraczają ponad odpowiednie obowiązkowe normy wynikające z powszechnie
obowiązującego prawa oraz powszechnie stosowane praktyki. Celem tego wsparcia
jest zrekompensowanie rolnikom dodatkowych kosztów i utraconych dochodów w
wyniku prowadzenia praktyk hodowlanych związanych z podwyższonym
dobrostanem zwierząt.
W ramach ekoschematu Dobrostanu zwierząt wspierane są następujące gatunki
i grupy zwierząt, tj. świnie (lochy i tuczniki), bydło (krowy mleczne, krowy mamki
i opasy), owce, kozy, konie oraz drób (kury nioski, kurczęta brojlery, indyki
z przeznaczeniem do produkcji mięsa), a rolnik ma do dyspozycji 13 wariantów.
W odniesieniu do świń i bydła zastosowanie ma tzw. system punktowy polegający na
możliwości wyboru przez rolnika z katalogu poszczególnych praktyk podwyższających
poziom dobrostanu zwierząt – praktyk możliwych do realizacji w danym
gospodarstwie. Każdej praktyce (zgodnie z poniższą tabelą) została przypisana
odpowiednia liczba punktów. Płatność dobrostanowa przyznawana jest zgodnie
z liczbą uzyskanych przez rolnika punktów za realizację wybranej praktyki lub
wybranych praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt. W przypadku świń

-- 12 of 26 --

rolnik jest zobowiązany do realizacji jednej z dwóch praktyk polegających na
zwiększeniu powierzchni bytowej w pomieszczeniach/budynkach co najmniej o 20%
lub co najmniej o 50% warunkujących realizację pozostałych dostępnych praktyk.
Rolnicy wnioskujący o płatność dobrostanową są wynagradzani za podwyższone
warunki utrzymywania zwierząt, w tym m.in. zapewnienie zwiększonej powierzchni
bytowej, ale także zapewnienie wypasu, wybiegu, ściółki.
Dodatkowo w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt w 2024 r. wprowadzono
płatności dla rolników utrzymujących zwierzęta zgodnie z wymogami krajowych
systemów jakości, tj. bydło rzeźne (krowy mamki i opasy) zgodnie z wymogami
systemu QMP oraz świnie i drób rzeźny (kurczęta brojlery i indyki) zgodnie z
wymogami systemu QAFP, z tytułu obowiązujących w tych systemach ograniczeń w
zakresie stosowania antybiotyków.
Szczegółowe informacje dotyczące płatności dobrostanowych w kampanii 2023 r.
zostały przedstawione w tabeli 2 i 3.
Tabela 2. Stawki płatności w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt w odniesieniu
do zwierząt gatunków świnia oraz bydło - kampania 2023 r.
Liczba
punktów na
sztukę
zwierzęcia
Wysokość stawki
płatności Wariant Praktyka
pkt/szt. zł/pkt zł/szt.
1. Zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w
pomieszczeniach lub w budynkach 3,9 104,00 zł 405,60 zł
2. Zwiększona co najmniej o 50% powierzchnia bytowa w
pomieszczeniach lub w budynkach 9,3 104,00 zł 967,20 zł
3. Utrzymywanie na ściółce 1,6 104,00 zł 166,40 zł
Dobrostan loch
4. Późniejsze odsadzanie prosiąt 2,7 104,00 zł 280,80 zł
1. Zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w
pomieszczeniach lub w budynkach 0,4 104,00 zł 41,60 zł
2. Zwiększona co najmniej o 50% powierzchnia bytowa w
pomieszczeniach lub w budynkach 0,6 104,00 zł 62,40 zł
3. Utrzymywanie na ściółce 0,6 104,00 zł 62,40 zł
Dobrostan
tuczników
4. Utrzymywanie w cyklu zamkniętym 0,3 104,00 zł 31,20 zł
Dobrostan 1. Zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w 6,9 104,00 zł 717,60 zł

-- 13 of 26 --

pomieszczeniach lub w budynkach
2. Zwiększona co najmniej o 50% powierzchnia bytowa w
pomieszczeniach lub w budynkach 10,0 104,00 zł 1 040,00 zł
3. Utrzymywanie na ściółce 1,0 104,00 zł 104,00 zł
4. Późniejsze odsadzanie cieląt 1,7 104,00 zł 176,80 zł
5. Zapewnienie wybiegu 2,0 104,00 zł 208,00 zł
krów
mlecznych
6. Zapewnienie wypasu 3,1 104,00 zł 322,40 zł
1. Zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w
pomieszczeniach lub w budynkach 3,6 104,00 zł 374,40 zł
2. Zwiększona co najmniej o 50% powierzchnia bytowa w
pomieszczeniach lub w budynkach 9,1 104,00 zł 946,40 zł
3. Utrzymywanie na ściółce 0,9 104,00 zł 93,60 zł
4. Zapewnienie wybiegu 1,5 104,00 zł 156,00 zł
Dobrostan krów
mamek
utrzymywanych w
pomieszczeniach lub
w budynkach
5. Zapewnienie wypasu 1,5 104,00 zł 156,00 zł
Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym 3,8 104,00 zł 395,20 zł
1. Zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w
pomieszczeniach lub w budynkach 0,8 104,00 zł 83,20 zł
2. Zwiększona co najmniej o 50% powierzchnia bytowa w
pomieszczeniach lub w budynkach 2,0 104,00 zł 208,00 zł
3. Utrzymywanie na ściółce 0,9 104,00 zł 93,60 zł
4. Zapewnienie wybiegu 2,8 104,00 zł 291,20 zł
Dobrostan opasów
5. Zapewnienie wypasu 2,9 104,00 zł 301,60 zł
Tabela 3. Stawki płatności w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt w odniesieniu
do pozostałych gatunków zwierząt - kampania 2023 r.
Wariant Wysokość stawki
płatności (zł/szt.)
Dobrostan owiec 160,68 zł
Dobrostan kur niosek 14,72 zł
Dobrostan kurcząt brojlerów 0,21 zł
Dobrostan indyków utrzymywanych z przeznaczeniem do produkcji mięsa 3,12 zł
Dobrostan koni utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach 449,98 zł
Dobrostan koni utrzymywanych w systemie otwartym 203,72 zł
Dobrostan kóz 155,18 zł

-- 14 of 26 --

Wartość punktu oraz stawki płatności ustalane są corocznie wg kursu EUR/PLN
z ostatniego dnia roboczego września danego roku oraz średniej liczby zwierząt, które
kwalifikują się do płatności w okresie przestrzegania wymogów, ustalonej przez
ARiMR na podstawie danych zawartych w IRZ Plus.
Budżet tego ekoschematu w ramach kampanii 2023 r. wyniósł 199 mln euro,
natomiast w ramach kampanii 2024 r., planowany budżet wyniesie ok. 248 mln euro.
Całkowita alokacja finansowa (w latach 2023-2027) dla ekoschematu Dobrostan
zwierząt wynosi łącznie ok. 1,199 mld euro.
Dodatkowo, informuję, że w PS WPR w II filarze przewidziano Interwencję 6.
Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie. Pomoc
w ramach tej interwencji przyznawana jest rolnikom realizującym programy ochrony
zasobów genetycznych, które są kierowane przez Instytut Zootechniki - Państwowy
Instytut Badawczy. Jednym z warunków uczestnictwa w programie prowadzonym
przez IZ-PIB jest objęcie oceną wartości użytkowej zwierząt.
Płatność przysługuje przez okres 5 lat do sztuki zwierzęcia dla następujących ras:
 bydło - polskie czerwone, białogrzbiete, polskie czerwono-białe, polskie
czarnobiałe. Stawki płatności: 2738 zł/szt. (użytkowanie mleczne), 1752
zł/szt., (użytkowanie mięsne). Przewidziano też płatność dodatkową
rekompensującą koszty udostępnienia samców w celu pozyskania nasienia w
wysokości 15131 zł/szt.,
 konie - koniki polskie, huculskie, małopolskie, śląskie, wielkopolskie,
zimnokrwiste w typie sokólskim i sztumskim). Stawki płatności wynoszą od
2185 zł/szt. do 5925 zł/szt.,
 owce - wrzosówka, świniarka, olkuska, polska owca górska odmiany barwnej,
merynos odmiany barwnej, uhruska, wielkopolska, żelaźnieńska, korideil,
kamieniecka, pomorska, cakiel podhalański, merynos polski w starym typie,
czarnogłówka, owca pogórza, polska owca górska i białogłowa owca mięsna.
Stawka płatności wynosi 500 zł/szt.,
 świnie – puławska, złotnicka biała, złotnicka pstra. Stawka płatności: 1335
zł/szt.,
 kozy - koza karpacka, koza kazimierzowska i koza sandomierska. Stawka
płatności wynosi 953 zł/szt.

-- 15 of 26 --

Ponadto, w ramach Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego Programu Rozwoju
Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 realizowany jest Pakiet 7. Zachowanie
zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt, dzięki któremu możliwe jest uzyskanie
wsparcia finansowego do samic określonych gatunków i ras zwierząt objętych
programem ochrony zasobów genetycznych prowadzonym przez Instytut Zootechniki
– Państwowy Instytut Badawczy w Krakowie. Wsparcie dotyczy takich samych ras i
jest przyznawane w takiej samej kwocie jak w przypadku interwencji Zachowanie
zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie w ramach Planu
Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
„Zwiększenie pułapu DJP/gospodarstwo do jakiego rolnikom przysługuje wsparcie
do produkcji zwierzęcej do poziomu 450 DJP/gospodarstwo”
W zakresie postulatu dotyczącego zwiększenia pułapu DJP/gospodarstwo, do jakiego
rolnikom przysługuje wsparcie do produkcji zwierzęcej do poziomu 450
DJP/gospodarstwo należy wskazać, że w przypadku wsparcia związanego z produkcją,
realizowanego w ramach płatności bezpośrednich, nie stosuje się pułapu DJP w
przeliczeniu na gospodarstwo. Jak już to zostało wyjaśnione powyżej wsparcie to
przysługuje do każdej sztuki kwalifikującego się do płatności zwierzęcia.
Natomiast w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt, realizowanego w ramach PS
WPR, płatność dobrostanowa dla rolników przystępujących do ekoschematu
Dobrostan zwierząt przyznawana jest z zastosowaniem poniższych progów
degresywności:
 do 100 DJP - 100% płatności,
 powyżej 100 DJP do 150 DJP - 75% płatności,
 powyżej 150 DJP - brak płatności.
Ekoschemat Dobrostan zwierząt został skonstruowany w oparciu o zgłaszane przez
rolników postulaty, które zostały ujęte w zatwierdzonym w dniu 31 sierpnia 2022 r.
przez Komisję Europejską Planie Strategicznym WPR na lata 2023-2027. Na wniosek
organizacji reprezentujących m.in. producentów trzody chlewnej, bydła mięsnego,
bydła mlecznego czy drobiu, w celu ukierunkowania wsparcia na małe i średnie
gospodarstwa rolne, wprowadzono w ekoschemacie Dobrostan zwierząt
degresywność, według której płatność dobrostanowa w obrębie danej grupy

-- 16 of 26 --

technologicznej zwierząt (np. lochy, tuczniki, krowy mleczne czy opasy) przyznawana
jest do 150 DJP/gospodarstwo.
Należy jednak zaznaczyć, że degresywność płatności dobrostanowej w ramach
obowiązującego PS WPR, nie dotyczy płatności do zwierząt utrzymywanych
w systemie rolnictwa ekologicznego oraz płatności do loch lub tuczników
utrzymywanych w ramach krajowego systemu jakości QAFP, jeżeli rolnik ubiega się
o te płatności na uproszczonych zasadach oraz płatności w ramach praktyki
polegającej na utrzymywaniu zwierząt zgodnie z wymogami krajowych systemów
jakości QAFP i QMP.
W przypadku zwiększenia poziomu DJP należy mieć na uwadze, że budżet
ekoschematów, w tym ekoschematu Dobrostan zwierząt, jest ściśle określony,
a objęcie wsparciem większej liczby zwierząt wiąże się ze zwiększeniem
zapotrzebowania na środki. Budżet przeznaczony na ekoschematy stanowi minimum
25% kwoty płatności bezpośrednich/rok. Mając na uwadze wprowadzenie nowej
płatności w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt oraz planowany nowy
ekoschemat Grunty wyłączone z produkcji, a także większe zainteresowanie rolników
wnioskowaniem o ekoschemat Dobrostan zwierząt (w porównaniu do analogicznego
okresu ubiegłego roku rolnicy złożyli o ok. 30% więcej wniosków), należy szczegółowo
przeanalizować możliwości budżetowe dokonywania zmian w zakresie progów
degresywności. Ponadto, wymagałoby to także zmian PS WPR w tym zakresie i
akceptacji Komisji Europejskiej.
Odnosząc się do postulatu dotyczącego odejścia od pomysłu oparcia systemu decyzji
kredytowych i inwestycyjnych o wyliczany dla produktów wytwarzanych
w gospodarstwach ślad węglowy należy wskazać, że przedmiotowa kwestia znajduje
się w kompetencjach Ministerstwa Finansów.
„Pomoc dla producentów rolnych prowadzących produkcję zwierzęcą”
Na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.) dla
producentów rolnych zajmujących się chowem i hodowlą zwierząt zostały

-- 17 of 26 --

wprowadzone różne formy pomocy mające na celu odbudowę, wsparcie, realizację
działań inwestycyjnych dla producentów utrzymujących zwierzęta:
1). Pomoc dla producentów świń na refundację wydatków poniesionych na działania
związane z bioasekuracją:
Pomoc jest udzielana na:
• zakup mat dezynfekcyjnych;
• zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub
deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub
deratyzacyjnych;
• zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego;
• zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem
zwierząt domowych;
• przebudowę lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń
w gospodarstwie w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach mających
oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych
pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne -
w przypadku gospodarstwa, w którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej
niż 50 sztuk świń (dodany w 2022 r.).
Pomoc ma charakter pomocy de minimis w rolnictwie. Termin składania wniosków
w danym roku kalendarzowym minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza na
stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra najpóźniej 14 dni przed
dniem rozpoczęcia terminu składania tych wniosków.
2) Pomoc finansowa do zakupu buhaja.
Dotacja przysługuje producentowi rolnemu, który zakupił w roku złożenia wniosku
o udzielenie pomocy lub w roku poprzedzającym rok złożenia takiego wniosku co
najmniej jednego czystorasowego buhaja rasy mięsnej w wieku powyżej 13 miesięcy,
dla którego wystawiono świadectwo zootechniczne, o którym mowa w art. 30
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1012 z dnia 8 czerwca
2016 r. w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków dotyczących hodowli
zwierząt hodowlanych czystorasowych i mieszańców świni, handlu nimi
i wprowadzania ich na terytorium Unii oraz handlu ich materiałem biologicznym
wykorzystywanym do rozrodu i jego wprowadzania na terytorium Unii oraz

-- 18 of 26 --

zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 652/2014, dyrektywy Rady 89/608/EWG
i 90/425/EWG i uchylającego niektóre akty w dziedzinie hodowli zwierząt.
Pomoc, ma charakter pomocy de minimis w rolnictwie i udzielana będzie zgodnie
z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu
w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Wysokość pomocy ustala się jako iloczyn kwoty 5000 zł i liczby zakupionych buhajów
nie większej niż iloraz średniej liczby krów w gospodarstwie i liczby 15. Wniosek
można złożyć na formularzu opracowanym i udostępnionym ARiMR nie później niż do
dnia 30 listopada danego roku.
3) Preferencyjny kredyt bankowy na ponowne uruchomienie produkcji świń po
zaprzestaniu produkcji w związku z obowiązującym zakazem utrzymywania w
gospodarstwie świń lub ich wprowadzenia do gospodarstwa, wydanym w związku
z wystąpieniem ASF.
Pomoc polega na stosowaniu przez okres nie dłuższy niż 10 lat dopłat do
oprocentowania kredytów bankowych zaciągniętych w celu ponownego uruchomienia
produkcji świń po zaprzestaniu produkcji, na zakup:
1) nawozów mineralnych, środków ochrony roślin lub pasz;
2) kwalifikowanego materiału siewnego zbóż, rzepaku, kukurydzy, lnu, roślin
motylkowych grubonasiennych i drobnonasiennych, rzepiku ozimego, gorczycy, traw,
buraków cukrowych i pastewnych, sadzeniaków ziemniaka;
3) loszek, knurów lub warchlaków, z wyłączeniem zakupu na eksport;
4) maszyn i urządzeń stanowiących wyposażenie chlewni;
5) innych maszyn służących do prowadzenia produkcji świń.
Wysokość kredytu nie może przekroczyć:
1) 50 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok
wprowadzenia zakazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, było utrzymywanych
średniorocznie do 50 sztuk świń;
2) 100 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok
wprowadzenia zakazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, było utrzymywanych
średniorocznie powyżej 50 do 100 sztuk świń;

-- 19 of 26 --

3) 500 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok
wprowadzenia zakazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, było utrzymywanych
średniorocznie powyżej 100 do 500 sztuk świń;
4) 800 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok
wprowadzenia zakazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, było utrzymywanych
średniorocznie powyżej 500 do 1000 sztuk świń;
5) 1 500 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok
wprowadzenia zakazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, było utrzymywanych
średniorocznie powyżej 1000 sztuk świń.
Kredytobiorca płaci oprocentowanie należne bankowi w wysokości 0,3
oprocentowania, jednak nie mniej niż 1% (obecnie ok. 3,04 % w skali roku). Pomoc ma
charakter pomocy de minimis w rolnictwie.
4) Pomoc finansowa w związku z zaprzestaniem produkcji z powodu obowiązującego
zakazu utrzymywania w gospodarstwie świń lub ich wprowadzenia do gospodarstwa
wydanym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń.
Celem pomocy jest wsparcie producentów świń, którzy utracili dochody w związku
z zaprzestaniem produkcji świń. Kwota pomocy stanowi iloczyn średniej rocznej liczby
świń utrzymywanych w gospodarstwie w okresie 12 miesięcy poprzedzających
miesiąc, w którym został wprowadzony zakaz (jednak nie więcej niż 200 sztuk dla
jednego producenta świń), i kwoty 1 zł oraz liczby dni w danym roku kalendarzowym
obowiązywania zakazu.
Średnią roczną liczbę świń ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze
zwierząt gospodarskich i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w ustawie z dnia
4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, jako iloraz sumy świń
utrzymywanych w gospodarstwie w ostatnim dniu każdego miesiąca z 12 miesięcy
poprzedzających miesiąc, w którym wprowadzono zakaz i liczby miesięcy, przez które
świnie były utrzymywane w gospodarstwie.
Pomoc jest udzielana za okres obowiązywania zakazu.
Wnioski o przyznanie pomocy należy składać do Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa. Pomoc może być przyznawana i wypłacana jedynie do dnia
15 stycznia 2025 r.

-- 20 of 26 --

5) Pomoc na finansowanie lub dofinansowanie kosztów zbioru, transportu
i unieszkodliwiania padłych zwierząt gospodarskich z gatunku bydło, owce, kozy,
świnie lub konie, ponoszonych przez producenta rolnego prowadzącego
gospodarstwo rolne lub dział specjalny produkcji rolnej, będącego
mikroprzedsiębiorcą, małym albo średnim przedsiębiorcą w rozumieniu załącznika
nr 1 do rozporządzenia 2022/2472.
Pomoc udzielana jest do wysokości:
 100% kosztów zbioru i transportu każdej sztuki padłego zwierzęcia
gospodarskiego z gatunku bydło, owce, kozy, świnie lub konie;
 100% kosztów unieszkodliwienia każdej sztuki padłego zwierzęcia
gospodarskiego z gatunku bydło, owce lub kozy, podlegającej badaniu w
kierunku zakaźnych encefalopatii zwierząt (TSE) zgodnie z przepisami
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22
maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i
zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz.Urz. WE L
147 z 31.05.2001, str. 1, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 3, t. 32, str. 289);
 75% kosztów unieszkodliwienia każdej sztuki padłego zwierzęcia
gospodarskiego z gatunku bydło, owce lub kozy, niepodlegającej badaniu w
kierunku zakaźnych encefalopatii zwierząt (TSE) zgodnie z przepisami
rozporządzenia wymienionego w pkt 2, lub z gatunku świnie lub konie. Kwota
jaką ewentualnie będą zobowiązani zapłacić rolnicy zależy od wieku i gatunku
padłego zwierzęcia.
Pomoc udzielana jest za pośrednictwem podmiotów utylizacyjnych.
6) Kredyt na utrzymanie płynności finansowej (linia UP) w celu poprawy płynności
finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją
Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
Kredyty te zgodnie z obwiązującymi przepisami mogą być udzielane nie później niż do
dnia 30 czerwca 2024 r.
Pomoc polega na stosowaniu dopłat do oprocentowania kredytów bankowych
udzielonych producentowi rolnemu na uregulowanie zobowiązań finansowych
związanych z prowadzeniem działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym oraz

-- 21 of 26 --

ponoszenie przez producentów rolnych bieżących nakładów przyczyniających się do
poprawy płynności finansowej.
Kredytowaniem może być objęta produkcja rolna prowadzona w ramach działalności
wymienionych w „Wykaz działalności w zakresie rolnictwa, przetwórstwa produktów
rolnych, przetwórstwa ryb, skorupiaków i mięczaków lub w zakresie rybactwa
śródlądowego”, m.in. chów i hodowla świń.
Kwota kredytów udzielonych producentowi rolnemu nie może przekroczyć kwoty:
 100 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu
przepisów o podatku rolnym o powierzchni nie większej niż 50 ha użytków
rolnych;
 200 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu
przepisów o podatku rolnym o powierzchni powyżej 50 ha i nie większej niż
100 ha użytków rolnych;
 400 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu
przepisów o podatku rolnym o powierzchni powyżej 100 ha użytków rolnych.
Oprocentowanie należne bankowi płacone przez kredytobiorcę wynosi 2% .
7) Kredyty na realizację inwestycji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych
produkcji rolnej.
Pomoc polega na stosowaniu dopłat do oprocentowania kredytów bankowych
udzielonych producentowi rolnemu na realizację inwestycji w gospodarstwach rolnych
i działach specjalnych produkcji rolnej.
Kwota kredytu nie może przekroczyć:
a) 80% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 5 mln zł, w przypadku
inwestycji realizowanych w gospodarstwie rolnym,
b) 70% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 8 mln zł w przypadku
inwestycji realizowanych w dziale specjalnym produkcji rolnej.
Oprocentowanie kredytu na realizację inwestycji jest zmienne i nie może wynosić
więcej niż stopa referencyjna WIBOR 3M powiększona o nie więcej niż 2,5 punktu
procentowego. Oprocentowanie należne bankowi jest płacone przez kredytobiorcę
w wysokości 0,67 oprocentowania płaconego bankowi, jednak nie mniej niż 3%,
natomiast Agencja - w pozostałej części.

-- 22 of 26 --

Pomoc suszowa 2023 r.
Producenci rolni, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane
wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych mogli składać
wnioski o pomoc, o której w § 13zze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia
2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 29 lutego do 15 marca 2024 r.
Obecnie trwa wydawanie decyzji i wypłata pomocy dla producentów rolnych przez
Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Do 13 maja 2024 r. pomoc
otrzymało ponad 69,5 tys. producentów rolnych na kwotę ponad 523 mln zł.
Problemy ze zbytem towarów
Producenci kukurydzy, którym zagraża utrata płynności finansowej w związku
z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej na
Ukrainę mogli ubiegać się na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o pomoc finansową.
Wnioski o w/w pomoc można było składać do dnia 29 lutego 2024 r. we właściwym
biurze powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wysokość
pomocy ustalana była jako iloczyn deklarowanej przez producenta kukurydzy we
wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za 2023 rok, powierzchni upraw
kukurydzy, z wyłączeniem kukurydzy na kiszonkę, nie większej niż 100 ha, i stawki
pomocy, która jest zróżnicowana i wynosi od 1000 do 500 zł w zależności od
województwa.
Obecnie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kończy wypłatę tej
pomocy producentom rolnym. Do 15 maja br. ponad 167 tys. rolników otrzymało
ponad 710 mln zł.
Ponadto informuję również, że Rada Ministrów w dniu 25 kwietnia br. przyjęła
rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu
i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (opublikowane w Dzienniku Ustaw poz. 657), które przewiduje udzielanie
pomocy dla producentów zbóż, która ma na celu oprócz zrekompensowania rolnikom

-- 23 of 26 --

poniesionych strat, także intensyfikację obrotu zbożami i opróżnienie magazynów
przed żniwami.
O powyższą pomoc będą mogli ubiegać się producenci rolni, którym zagraża utrata
płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi
agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy i którzy dokonali sprzedaży w okresie od
dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta
lub mieszanek zbożowych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu,
skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku
z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą.
„W związku z trudną sytuacją finansową w rolnictwie, a także problemami ze zbytem
towarów, rolnicy domagają się obniżenia, lub anulowania drugiej raty podatku
rolnego za rok 2024 lub też wskazanie magazynu, do którego rolnicy będą mogli
opłacić równowartość podatku rolnego w formie płodów rolnych, zgodnych
z cennikiem GUS - czy Ministerstwo pracuje nad rozwiązaniami, które
odpowiadałyby na postulaty zgłoszone przez rolników w tym zakresie?”
Projekt ustawy o pomocy producentom rolnym w zapłacie części podatku rolnego za
2024 r., który był przedmiotem uzgodnień międzyresortowych i konsultacji
społecznych, jest obecnie przygotowany do przesłania do rozpatrzenia przez Stały
Komitet Rady Ministrów.
W projekcie ustawy proponuje się, że część zapłaty IV raty podatku rolnego za
2024 r. nastąpiła ze środków budżetu państwa na podstawie wniosku o pomoc
złożonego przez producentów rolnych do urzędu gminy/miasta lub producenci rolni
otrzymają częściową refundację na rachunek bankowy, wskazany we wniosku
o pomoc, w przypadku dokonania zapłaty w całości podatku rolnego za 2024 r. do dnia
złożenia wniosku o pomoc.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/

-- 24 of 26 --

Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15
marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych
przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i
paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia
roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr
1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE)
2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr
1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE,
2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady
89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE,
96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w
sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str. 1, z późn.
zm.);
(2) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2129 z dnia 25 listopada
2019 r. ustanawiające przepisy dotyczące jednolitego stosowania poziomów
częstotliwości kontroli identyfikacyjnych i kontroli bezpośrednich określonych
przesyłek zwierząt i towarów wprowadzanych do Unii (Dz. Urz. UE L 321 z
12.12.2019, str. 122, z późn. zm.);
(3) Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/915 z dnia 25 kwietnia 2023 r. w sprawie
najwyższych dopuszczalnych poziomów niektórych zanieczyszczeń w
żywności oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1881/2006 (Dz.U. UE L 119
z 5.5.2023, str. 103, z późn. zm.);
(4) Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1149);
(5) Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 września 2023 r. w
sprawie zakazu przywozu z Ukrainy produktów rolnych (Dz. U. z 2023 r. poz.
1898);
(6) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2015 r. w
sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów
wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1170, z późn.
zm.),
(7) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lipca 2023 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla
różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1562).
(8) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2023 r.
w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i
wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu
zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023–2027 (Dz. U. poz. 797, z późn. zm.).

-- 25 of 26 --

Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych

-- 26 of 26 --