Interpelacja nr 2554
Interpelacja w sprawie audytów w finansach samorządów i reformy tych finansów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6488 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 13 maja 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 2554 posła Pana Pawła Jabłońskiego w sprawie
audytów w finansach samorządów i reformy tych finansów
Znak sprawy: ST1.054.6.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 2554 posła Pana Pawła Jabłońskiego w sprawie
audytów w finansach samorządów i reformy tych finansów uprzejmie wyjaśniam.
W roku ubiegłym Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła w Ministerstwie
Finansów kontrole:
1. P/23/009 Wsparcie finansowe samorządów przez państwo w okresie reform
podatkowych i odbudowy gospodarki po epidemii COVID-19 P/23/009 -
kontrolą został objęty okres od 1 stycznia 2019 r. do 15 grudnia 2023.
W ocenie ogólnej w Wystąpieniu pokontrolnym NIK stwierdziła „Pomimo że
w latach 2019-2023 w Ministerstwie Finansów prowadzono analizy sytuacji
finansowej jednostek samorządu terytorialnego (dalej także: JST), to nie
wypracowano systemowych rozwiązań, które na stałe zapewniłyby
samorządom dochody własne na poziomie realnie odpowiadającym
dochodom własnym uzyskanym w 2018 r., tj. w roku poprzedzającym okres
istotnych zmian podatkowych i wybuchu epidemii COVID-19. Ponadto
częściowe zastąpienie dochodów własnych transferami o charakterze
dotacyjnym zmniejszało zakres samodzielności finansowej JST, uzależniając
je od decyzji organów administracji rządowej. Decyzje te zaś były
niejednokrotnie podejmowane w sposób nieprzejrzysty lub w podobnych
sprawach były odmienne, co prowadziło do nierównego traktowania
poszczególnych jednostek.” Ponadto NIK zwrócił uwagę „że wspólnymi
cechami działań inicjowanych przez Ministra Finansów i inne organy
administracji rządowej w celu finansowania wsparcia JST w latach 2020-
2023 była tymczasowość, niespójność i ręczne sterowanie procesem
podziału środków. W każdym roku ustanowiono inny mechanizm zasilania
-- 1 of 3 --
2/3
budżetów JST, a ponadto od 2020 r. utrwaliła się praktyka podejmowania
decyzji o dodatkowym zasileniu budżetów JST dopiero w trakcie roku
budżetowego. Ponieważ części tych transferów dokonywano dopiero pod
koniec roku budżetowego, z myślą o wsparciu budżetów w roku następnym,
to znacząco ograniczono porównywalność budżetów JST w poszczególnych
latach i możliwość oceny ich sytuacji finansowej. Powyższe zjawiska
doprowadziły do rozregulowania oraz istotnego zmniejszenia przejrzystości
systemu dochodów JST.”
2. P/23/049 – Prawidłowość zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego
finansowania zadań publicznych obejmującą okres od roku 2019. W ocenie
ogólnej w Wystąpieniu pokontrolnym Najwyższa Izba Kontroli
„oceniła negatywnie system finansowania zadań publicznych realizowanych
przez jednostki samorządu terytorialnego wprowadzony w związku ze
zmianami systemu podatkowego przeprowadzonymi w latach 2019-2022,
którego realizacja wpłynęła na drastyczne osłabienie zarówno kondycji
finansowej polskich samorządów, jak i ich konstytucyjnie określonej pozycji
ustrojowej”.
Ponadto w Ministerstwie Finansów został przygotowany dokument „Stan Polskich
Finansów Publicznych 2016-2023. Biała Księga”, który został opublikowany na
stronie Ministerstwa Finansów. Dokument ten został przygotowany w celu
przedstawienia sytuacji finansów publicznych Rzeczpospolitej Polskiej w momencie
przekazywania władzy przez większość parlamentarną, która sprawowała rządy
przez osiem poprzednich lat. Rozdział IV został poświęcony jednostkom samorządu
terytorialnego. W dokumencie tym stwierdzono, że:
„Stosowane przez rząd od 2019 r. rozwiązania dotyczące uzupełniania środków
finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego nie sprzyjały stabilności,
przejrzystości oraz przewidywalności prowadzenia gospodarki finansowej przez
samorządy.
Działania te miały charakter tymczasowy. W efekcie samorządy nie wiedziały, na
jakie wsparcie mogą liczyć w danym roku, przez co wpływały negatywnie na
realistyczność budżetów i wieloletnich prognoz finansowych JST.”
Jednocześnie jak wskazano w ww. opracowaniu, przy podziale środków dla
samorządów brak było transparentnych kryteriów. Podział programów wsparcia
budził także wątpliwości z punktu widzenia przejrzystości, apolityczności i
adekwatności kryteriów podziału środków.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej prac legislacyjnych uprzejmie informuję, że w
Ministerstwie Finansów prowadzone są prace mające na celu zmianę obecnego
systemu finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Minister Finansów
zwrócił się do wszystkich organizacji samorządowych wchodzących w skład Komisji
Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego o wskazanie przedstawicieli do udziału
w tych pracach.
Dotychczas odbyły się trzy spotkania ze stroną samorządową. Na spotkaniach tych
zostały omówione najważniejsze kwestie dotyczące rozwiązań systemowych, w tym
między innymi naliczania potrzeb finansowych (wyrównawczych, rozwojowych,
oświatowych i ekologicznych) i zapewnienia finansowania tych potrzeb. Wśród
proponowanych kierunków zmian jest m.in. wzmocnienie i ustabilizowanie
finansów JST m.in. poprzez odseparowanie wpływu zmian prawnych w systemie
podatkowym na dochody JST z tytułu PIT i CIT.
-- 2 of 3 --
3/3
Ministerstwo Finansów jest przy tym otwarte na rozmowy ze stroną samorządową
w zakresie zmiany systemu finansowania JST. Zmiany w systemie finansowania
jednostek samorządu terytorialnego mogą być przeprowadzone jedynie w
warunkach ich odpowiedniego wkomponowania w cały system finansowy państwa.
Zbudowanie nowego systemu dochodów jest skomplikowanym zadaniem, na które
wpływa wiele czynników, m.in. bardzo duże zróżnicowanie JST, zarówno pod
względem terytorialnym, jak i rozwoju gospodarczego i społecznego.
Minister Finansów będzie podejmował działania mające na celu wzmocnienie i
ustabilizowanie finansów JST w sposób systemowy oraz zapewnienie
bezpieczeństwa finansowego JST, tak by ich dochody były chronione przed
skutkami zmian podatkowych. Współpraca między samorządami i Ministrem
Finansów pozwoli na wypracowanie najlepszych i najbardziej racjonalnych
rozwiązań, akceptowanych przez obie strony. Po zakończeniu prowadzonych
kierunkowych konsultacji ze stroną samorządową przygotowany zostanie stosowny
projekt aktu prawnego regulujący kwestie nowych zasad finansowania JST.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 13 maja 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 2554 posła Pana Pawła Jabłońskiego w sprawie
audytów w finansach samorządów i reformy tych finansów
Znak sprawy: ST1.054.6.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 2554 posła Pana Pawła Jabłońskiego w sprawie
audytów w finansach samorządów i reformy tych finansów uprzejmie wyjaśniam.
W roku ubiegłym Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła w Ministerstwie
Finansów kontrole:
1. P/23/009 Wsparcie finansowe samorządów przez państwo w okresie reform
podatkowych i odbudowy gospodarki po epidemii COVID-19 P/23/009 -
kontrolą został objęty okres od 1 stycznia 2019 r. do 15 grudnia 2023.
W ocenie ogólnej w Wystąpieniu pokontrolnym NIK stwierdziła „Pomimo że
w latach 2019-2023 w Ministerstwie Finansów prowadzono analizy sytuacji
finansowej jednostek samorządu terytorialnego (dalej także: JST), to nie
wypracowano systemowych rozwiązań, które na stałe zapewniłyby
samorządom dochody własne na poziomie realnie odpowiadającym
dochodom własnym uzyskanym w 2018 r., tj. w roku poprzedzającym okres
istotnych zmian podatkowych i wybuchu epidemii COVID-19. Ponadto
częściowe zastąpienie dochodów własnych transferami o charakterze
dotacyjnym zmniejszało zakres samodzielności finansowej JST, uzależniając
je od decyzji organów administracji rządowej. Decyzje te zaś były
niejednokrotnie podejmowane w sposób nieprzejrzysty lub w podobnych
sprawach były odmienne, co prowadziło do nierównego traktowania
poszczególnych jednostek.” Ponadto NIK zwrócił uwagę „że wspólnymi
cechami działań inicjowanych przez Ministra Finansów i inne organy
administracji rządowej w celu finansowania wsparcia JST w latach 2020-
2023 była tymczasowość, niespójność i ręczne sterowanie procesem
podziału środków. W każdym roku ustanowiono inny mechanizm zasilania
-- 1 of 3 --
2/3
budżetów JST, a ponadto od 2020 r. utrwaliła się praktyka podejmowania
decyzji o dodatkowym zasileniu budżetów JST dopiero w trakcie roku
budżetowego. Ponieważ części tych transferów dokonywano dopiero pod
koniec roku budżetowego, z myślą o wsparciu budżetów w roku następnym,
to znacząco ograniczono porównywalność budżetów JST w poszczególnych
latach i możliwość oceny ich sytuacji finansowej. Powyższe zjawiska
doprowadziły do rozregulowania oraz istotnego zmniejszenia przejrzystości
systemu dochodów JST.”
2. P/23/049 – Prawidłowość zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego
finansowania zadań publicznych obejmującą okres od roku 2019. W ocenie
ogólnej w Wystąpieniu pokontrolnym Najwyższa Izba Kontroli
„oceniła negatywnie system finansowania zadań publicznych realizowanych
przez jednostki samorządu terytorialnego wprowadzony w związku ze
zmianami systemu podatkowego przeprowadzonymi w latach 2019-2022,
którego realizacja wpłynęła na drastyczne osłabienie zarówno kondycji
finansowej polskich samorządów, jak i ich konstytucyjnie określonej pozycji
ustrojowej”.
Ponadto w Ministerstwie Finansów został przygotowany dokument „Stan Polskich
Finansów Publicznych 2016-2023. Biała Księga”, który został opublikowany na
stronie Ministerstwa Finansów. Dokument ten został przygotowany w celu
przedstawienia sytuacji finansów publicznych Rzeczpospolitej Polskiej w momencie
przekazywania władzy przez większość parlamentarną, która sprawowała rządy
przez osiem poprzednich lat. Rozdział IV został poświęcony jednostkom samorządu
terytorialnego. W dokumencie tym stwierdzono, że:
„Stosowane przez rząd od 2019 r. rozwiązania dotyczące uzupełniania środków
finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego nie sprzyjały stabilności,
przejrzystości oraz przewidywalności prowadzenia gospodarki finansowej przez
samorządy.
Działania te miały charakter tymczasowy. W efekcie samorządy nie wiedziały, na
jakie wsparcie mogą liczyć w danym roku, przez co wpływały negatywnie na
realistyczność budżetów i wieloletnich prognoz finansowych JST.”
Jednocześnie jak wskazano w ww. opracowaniu, przy podziale środków dla
samorządów brak było transparentnych kryteriów. Podział programów wsparcia
budził także wątpliwości z punktu widzenia przejrzystości, apolityczności i
adekwatności kryteriów podziału środków.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej prac legislacyjnych uprzejmie informuję, że w
Ministerstwie Finansów prowadzone są prace mające na celu zmianę obecnego
systemu finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Minister Finansów
zwrócił się do wszystkich organizacji samorządowych wchodzących w skład Komisji
Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego o wskazanie przedstawicieli do udziału
w tych pracach.
Dotychczas odbyły się trzy spotkania ze stroną samorządową. Na spotkaniach tych
zostały omówione najważniejsze kwestie dotyczące rozwiązań systemowych, w tym
między innymi naliczania potrzeb finansowych (wyrównawczych, rozwojowych,
oświatowych i ekologicznych) i zapewnienia finansowania tych potrzeb. Wśród
proponowanych kierunków zmian jest m.in. wzmocnienie i ustabilizowanie
finansów JST m.in. poprzez odseparowanie wpływu zmian prawnych w systemie
podatkowym na dochody JST z tytułu PIT i CIT.
-- 2 of 3 --
3/3
Ministerstwo Finansów jest przy tym otwarte na rozmowy ze stroną samorządową
w zakresie zmiany systemu finansowania JST. Zmiany w systemie finansowania
jednostek samorządu terytorialnego mogą być przeprowadzone jedynie w
warunkach ich odpowiedniego wkomponowania w cały system finansowy państwa.
Zbudowanie nowego systemu dochodów jest skomplikowanym zadaniem, na które
wpływa wiele czynników, m.in. bardzo duże zróżnicowanie JST, zarówno pod
względem terytorialnym, jak i rozwoju gospodarczego i społecznego.
Minister Finansów będzie podejmował działania mające na celu wzmocnienie i
ustabilizowanie finansów JST w sposób systemowy oraz zapewnienie
bezpieczeństwa finansowego JST, tak by ich dochody były chronione przed
skutkami zmian podatkowych. Współpraca między samorządami i Ministrem
Finansów pozwoli na wypracowanie najlepszych i najbardziej racjonalnych
rozwiązań, akceptowanych przez obie strony. Po zakończeniu prowadzonych
kierunkowych konsultacji ze stroną samorządową przygotowany zostanie stosowny
projekt aktu prawnego regulujący kwestie nowych zasad finansowania JST.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --