Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 03 czerwca 2024 r.
znak sprawy: BM.zp.058.28.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 2535
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 2535 złożoną przez posła na Sejm RP Tadeusza
Tomaszewskiego w sprawie realizacji postulatów rolników z pow. gnieźnieńskiego
przedstawiam odpowiedzi na pytania zawarte w przedmiotowym piśmie
z wykorzystaniem wkładu z Ministerstwa Infrastruktury.
1. Jakie działania podjął rząd na rzecz zmian we Wspólnej Polityce Rolnej,
ze szczególnym uwzględnieniem Zielonego Ładu?
Europejski Zielony Ład (EZŁ) to strategia na rzecz wzrostu, której celem jest
przekształcenie UE w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące
w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce, która w 2050 r.
osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych. Strategia dotyczy wszystkich
sektorów europejskiej gospodarki. W odniesieniu do sektora rolnego nie formułuje
konkretnych celów, ale wymienione w niej wyzwania dotyczą także rolnictwa,
a dokument odnosi się do roli, jaką ten sektor powinien odegrać.
Ambicje związane z celami EZŁ znalazły swoje odzwierciedlenie m.in. w przepisach
dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej i procesie przygotowania Planu Strategicznego
dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR). W obecnej sytuacji
kryzysowej (zakłócenia rynkowe, niska opłacalność produkcji i spadające dochody
rolników) nadmierny poziom ambicji środowiskowych doprowadził do protestów
rolniczych i żądań rewizji polityki rolnej.
Dlatego też, odpowiadając na wnioski państw członkowskich, w tym Polski zostało
przyjęte i ogłoszone rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1468

-- 1 of 16 --

str. 2
z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2021/2115 i (UE)
2021/2116 w odniesieniu do norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną
środowiska, schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, zmian w
planach strategicznych WPR, przeglądu planów strategicznych WPR oraz zwolnień z
kontroli i kar (Dz. Urz. UE L, 24.05.2024 r.).
29 maja br. w ślad za powyższym do uzgodnień i konsultacji publicznych skierowano
projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego
rozporządzenie w sprawie norm oraz szczegółowych warunków ich stosowania.
Projektowane regulacje upraszczają te elementy Europejskiego Zielonego Ładu, które
wpływały na decyzje produkcyjne rolników lub wymuszały ograniczenia w produkcji
rolnej.
Zmiany objęte projektem rozporządzenia dotyczą poniższych norm warunkowości:
1. Norma GAEC 6 – Minimalna pokrywa glebowa w najwrażliwszych okresach.
Projekt rozporządzenia wprowadza nowy - jeden dla wszystkich upraw - okres
utrzymania okrywy glebowej, tj. od dnia zbioru uprawy w plonie głównym do 15
października roku, w którym zebrano tę uprawę w plonie głównym.
Wprowadzono również przepis, że w okresie utrzymania okrywy glebowej (od dnia
zbioru uprawy w plonie głównym do 15 października danego roku), możliwa jest
przerwa na wykonanie zabiegów agrotechnicznych przed siewem roślin ozimych,
trwająca nie dłużej niż 4 tygodnie.
Jako spełnienie wymogów normy uznaje się m.in.: okrywę roślinną (trawy na
gruntach ornych, międzyplony, wsiewki, rośliny bobowate drobnonasienne oraz
ich mieszanki z trawami, uprawy główne znajdujące się do 15 października na polu),
pozostawienie ścierniska, grunty pokryte resztkami pożniwnymi oraz samosiewami
zebranej uprawy, mulczem.
2. Norma GAEC 7 – Zmianowanie i dywersyfikacja upraw na gruntach ornych.
Projekt rozporządzenia wprowadza uproszczenie, które daje rolnikom wybór, czy
chcą realizować wymogi normy GAEC 7 za pomocą zmianowania tj. określonego
następstwa upraw roślin, czy za pomocą dywersyfikacji upraw tj. zróżnicowania
upraw.
W przypadku wyboru zmianowania upraw:
 na 40% gruntów ornych w gospodarstwie taka sama uprawa nie może być
utrzymana rok do roku na tej samej działce;
 na wszystkich gruntach ornych w gospodarstwie, taka sama uprawa w plonie
głównym nie może być prowadzona dłużej niż 3 lata.

-- 2 of 16 --

str. 3
W przypadku wyboru dywersyfikacji upraw:
 w przypadku gospodarstw o powierzchni powyżej 10 do 30 ha gruntów ornych
– wystarczy posiadać dwie uprawy, z tym że największa uprawa nie może
stanowić więcej niż 75%;
 w przypadku gospodarstw o powierzchni powyżej 30 ha gruntów ornych –
wystarczy posiadać trzy uprawy, z tym że największa uprawa nie może
stanowić więcej niż 75%, a dwie uprawy główne nie więcej niż 95%.
Ponadto w rozporządzeniu proponuje się wyłączenie z obowiązku zmianowania
powierzchni gruntów ornych, na których prowadzona jest plantacja nasienna
kukurydzy.
3. Norma GAEC 8 – Minimalny udział powierzchni gruntów ornych
przeznaczonych na obszary lub obiekty nieprodukcyjne, zachowanie
elementów krajobrazu oraz zakaz przycinania drzew i żywopłotów w okresie
lęgowym ptaków.
Projekt rozporządzenia znosi obowiązek przeznaczenia co najmniej 4 %
powierzchni gruntów ornych na obszary lub obiekty nieprodukcyjne – tzw.
„ugorowanie”.
W zamian zniesienia obowiązku ugorowania 4% gruntów ornych państwo
członkowskie ma obowiązek ustanowienia odpowiedniego ekoschematu, czyli
dobrowolnych i płatnych interwencji dla rolników. 5 kwietnia 2024 r. Komitet
Monitorujący Plan Strategiczny WPR 2023-2027 pozytywnie zaopiniował projekt
uchwały wprowadzającej w Polsce od 2024 r. ekoschemat Grunty wyłączone z
produkcji. Ekoschemat jest dobrowolny dla rolnika.
Rolnicy realizujący ten ekoschemat będą otrzymywali płatność za wyłączenie gruntów
ornych z produkcji – do powierzchni nie większej niż 4% powierzchni gruntów ornych
w gospodarstwie. Szacowana stawka płatności wynosi 563 zł/ha, tj. ok. 126,52
EUR/ha. Wdrożenie nowego ekoschematu umożliwi rolnikom dobrowolne wyłączenie
z produkcji części gruntów ornych, za co będą otrzymywali płatności. Na gruntach
wyłączonych z produkcji będzie obowiązywał zakaz prowadzenia produkcji rolnej (w
tym zakaz wypasu i koszenia) oraz zakaz stosowania środków ochrony roślin.
Proponowane zmiany będą miały zastosowanie do wniosków składanych w trwającej
kampanii 2024 r.
2. Czy zdaniem rządu, możliwe jest całkowite odejście od Zielonego Ładu?
Nie jest możliwe jednostronne zaprzestanie przez Polskę wdrażania prawa UE, które
realizuje cele i założenia EZŁ, bez poniesienia dotkliwych kar. Możliwym i skutecznym
rozwiązaniem jest próba renegocjacji poszczególnych elementów EZŁ – przykładem

-- 3 of 16 --

str. 4
są opisane powyżej zmiany w przepisach bazowych WPR czy wycofanie przez Komisję
Europejską bardzo mocno krytykowanej propozycji rozporządzenia dotyczącego
stosowania pestycydów.
3. Czy rząd, wspólnie z Unią Europejską przewiduje wprowadzenie ceł na produkty
rolno-spożywcze z Ukrainy?
W imporcie z Ukrainy do UE przed wybuchem wojny obowiązywały stawki celne
wynikające z Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina i będącej jego częścią umowy
o Pogłębionej i Kompleksowej Strefie Wolnego Handlu (DCFTA). Na mocy tej umowy
cła UE na większość towarów ukraińskich zostały zniesione, z wyjątkiem niektórych
towarów rolnych, dla których liberalizacja ceł została ograniczona.
Ograniczenie to w większości polega na ustanowieniu bezcłowych kontyngentów
taryfowych (TRQ), po przekroczeniu których import nadal jest możliwy, ale podlega
unijnym stawkom celnym obowiązującym poza kontyngentami (erga omnes).
Obecnie wszelkie cła, które miały jeszcze zastosowanie zgodnie z Układem
o stowarzyszeniu, zostały jednostronnie i czasowo zawieszone po przyjęciu przez UE
w 2022 r. autonomicznych środków handlowych (ATM). Zawieszenie dotyczy również
TRQ i ceł, które obowiązywały po ich przekroczeniu.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od kilku miesięcy zabiegało o modyfikację
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ATM, aby wyłączyć
z niego towary najbardziej wrażliwe (tj. wrócić do kontyngentów taryfowych i ceł
wynikających z umowy DCFTA) oraz aby wzmocnić i przyspieszyć przepisy dotyczące
możliwości wprowadzenia przez Komisję Europejską (KE) środków ochronnych
ograniczających bezcłowy import z Ukrainy.
Nie wszystkie z naszych postulatów dotyczących rozporządzenia ATM zostały
uwzględnione. Jednak w wyniku naszej aktywności mają być przyjęte rozwiązania
wzmacniające ochronę sektora rolnego w porównaniu z obecnym stanem prawnym.
Dla najbardziej wrażliwych produktów takich jak cukier, jaja czy mięso drobiowe,
a także owies, niektóre przetwory zbożowe oraz miód, przewidziany jest
automatyczny mechanizm przywrócenia przez Komisję Europejską kontyngentów
taryfowych (TRQ) i ceł zgodnych z Układem o stowarzyszeniu UE-Ukraina, jeśli import
z Ukrainy przekroczy średnią z okresu referencyjnego (II połowa 2021, całe lata 2022
i 2023). W przypadku wszystkich produktów objętych ATM (tj. nie w pełni
zliberalizowanych w umowie stowarzyszeniowej z Ukrainą), w razie gdyby import
powodował zakłócenia na rynku, kraje członkowskie będą mogły wnioskować do KE
o przywrócenie ceł lub przyjęcie innych środków ograniczających import.
Informuję ponadto, że w dalszym ciągu obowiązuje zakaz importu z Ukrainy
kukurydzy, pszenicy, rzepaku i słonecznika oraz niektórych produktów ich

-- 4 of 16 --

str. 5
przetwórstwa wprowadzony przez Polskę od 16 września 2023 r. Decyzja Polski
o jednostronnym przedłużeniu i rozszerzeniu zakresu towarowego zakazu jest
kwestionowana zarówno przez KE, jak i Ukrainę. Może się wiązać z negatywnymi
konsekwencjami w postaci wszczęcia wobec naszego kraju postępowania
naruszeniowego na wniosek KE lub podmiotu gospodarczego. Może też prowadzić do
działań odwetowych strony ukraińskiej w postaci barier w dostępie do rynku
ukraińskiego dla polskiego eksportu (Ukraina już zaskarżyła omawiany zakaz do
WTO). W związku z tym Polska prowadzi rozmowy z Ukrainą na temat wypracowania
dwustronnych zasad handlu, które byłyby akceptowalne dla Polski, dla KE i strony
ukraińskiej, a jednocześnie zapobiegałyby nadmiernemu przywozowi towarów
rolnych z Ukrainy i destabilizacji polskiego rynku rolnego. Dialog nakierowany jest na
rozwiązanie bieżących problemów związanych z wymianą handlową produktami
rolnymi. W wyniku uzgodnień ze stroną ukraińską m.in.: doprowadzono
do sukcesywnego zmniejszania tranzytu najbardziej wrażliwych ukraińskich
produktów (pszenicy, kukurydzy i rzepaku) przez terytorium Polski, czego oczekiwali
protestujący rolnicy. W kwietniu br. tranzyt pszenicy, kukurydzy i rzepaku zmniejszył
się 2-krotnie w stosunku do tranzytu w II połowie 2023 r. i wyniósł ok. 160 tys. ton.
Ponadto Ukraina ograniczyła wywóz cukru na Polski rynek. W celu usprawnienia
i przyśpieszenia rozmów do udziału w spotkaniach ministrów rolnictwa Polski
i Ukrainy zaangażowane zostały także organizacje rolnicze z obu krajów.
Jednocześnie chciałbym zauważyć, że nadzór nad tranzytem pełni Krajowa
Administracja Skarbowa, która monitoruje tranzyty w systemie NCTS2 (nowy
skomputeryzowany system tranzytowy) oraz ma wiedzę o terminie dostarczenia
towarów do miejsca przeznaczenia czy też docelowym urzędzie celnym, do którego
przesyłka ma być dostarczona.
Na przesyłki zboża jadącego tranzytem na granicy, służby KAS nakładają szczelne
zamknięcia oraz plomby GPS. Kontroli podlega dokumentacja oraz towar. Towar może
być rozładowany jedynie poza Polską lub w portach nadbałtyckich. W przypadku, gdy
towar będzie przewożony tranzytem do innych p.cz. UE, zamknięcia urzędowe
są zdejmowane w licencjonowanych punktach składowania zlokalizowanych w tych
krajach docelowych. Wówczas zapis o przybyciu ładunku do zadeklarowanego
miejsca, celem zdjęcia plomby, jest dostępny w systemie NCTS2 monitorującym
tranzyt.
Nie jest możliwe objęcie towaru „zakazowego” procedurą dopuszczenia do obrotu
w Polsce. Systemy informatyczne KAS odrzucają zgłoszenia celne dotyczące
wprowadzenia tych towarów na polski rynek. Od momentu wprowadzenia zakazu
przywozu do Polski niektórych produktów rolnych pochodzących z terytorium
Ukrainy, organy celne nie wyraziły zgody, aby towary te zostały dopuszczone
do obrotu na terytorium kraju.

-- 5 of 16 --

str. 6
Niezależnie od tego zabiegamy na forum UE aby Ukraina, chcąc eksportować swoje
produkty rolno-spożywcze do UE, dostosowała prawo ukraińskie do standardów
produkcji w Unii Europejskiej.
4. Jakie działania podjął lub zamierza podjąć rząd na rzecz rozbudowy infrastruktury
portowej w celu zwiększenia przepustowości eksportu produktów rolno-
spożywczych?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministerstwo Infrastruktury, należy
podkreślić, że polskie porty morskie są bardzo dobrze przygotowane do obsługi
produktów rolno-spożywczych, w tym zboża. W skali jednego miesiąca porty Gdańsk,
Gdynia, Szczecin i Świnoujście są w stanie obsłużyć ponad 1 mln ton zboża. Pomimo
obsługi rekordowych wolumenów - mają jeszcze rezerwy w tym zakresie. Co jest
bardzo istotne, także organizacje z branży rolnej wskazują, że moce przeładunkowe
w polskich portach nie są obecnie w pełni wykorzystywane. Niezależnie
od powyższego, realizowane są przez zarządy portów oraz przez działających
w portach operatorów przeładunkowych kolejne działania, w tym o charakterze stricte
inwestycyjnym, które mają na celu dodatkowe wzmocnienie potencjału polskich
struktur portowych.
Do najważniejszych inwestycji w Porcie Gdynia należy:
1. Budowa nowego magazynu do składowania zboża na terminalu HES
(inwestycja w trakcie realizacji),
2. Modernizacja nabrzeża Indyjskiego przy terminalu Mondry w ramach
pogłębiania portu, co umożliwi przyjmowanie statków klasy Baltimax,
3. Rozbudowa terminala intermodalnego w zachodniej części portu.
Ponadto, jako inwestycje zakończone należy wskazać:
1. Modernizację nabrzeża Norweskiego, które aktualnie w 100% służy
przeładunkom płodów rolnych,
2. Pogłębienie portu przy nabrzeżu Rumuńskim, przy którym aktualnie
obsługiwane są w całości statki ze zbożem klasy Baltimax,
3. Pogłębienie i modernizację nabrzeży Szwedzkiego i Holenderskiego przy
terminalu HES.
Należy również wspomnieć o aktualnym przetargu publicznym prowadzonym przez
Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. na dzierżawę Terminalu Zbożowego
(SP-TZ/V/2024; data publikacji 23 maja 2024 r.).
Terminal Zbożowy w Porcie Gdynia, o powierzchni 57.863 m2, przeznaczony jest na
działalność eksploatacyjną, przeładunkowo-składową w obrocie portowo-morskim
ładunków suchych i płynnych pochodzenia roślinnego, z wyłączeniem przeładunku
i składowania: ładunków masowych luzem (innych niż zboża), złomu i innych rodzajów
odpadów oraz prowadzenia działalności stoczniowej (budowa, przebudowa, remonty,
likwidacja statków i innych obiektów pływających lub ich segmentów / części).

-- 6 of 16 --

str. 7
Termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wraz
z ofertami wstępnymi upływa w dniu 3 Iipca 2024 r. (o godzinie 10:00 czasu polskiego).
Jak podaje ZMP Gdynia S.A., publiczne otwarcie wniosków o dopuszczenie do udziału
w postępowaniu oraz ofert wstępnych odbędzie się w dniu 3 lipca 2024 r. (o godz.
11:00 czasu polskiego w siedzibie ZMP Gdynia S.A. w Gdyni w sali nr 121).
Zgodnie ze specyfikacją postępowania na dzierżawę Terminalu Zbożowego w Porcie
Gdynia, wydzierżawiający będzie się kierował przy ocenie oferty ostatecznej
następującymi kryteriami (vide: Rozdział XVII specyfikacji):
 miesięczna suma przychodu z czynszu stałego netto [zł],
 czynsz zmienny - stawka netto [ zł] za przeładunek 1 tony ładunku,
 opis planowanej działalności na przedmiocie dzierżawy,
 minimalny roczny przeładunek.
Terminal ten, po podpisaniu umowy i wybraniu operatora na okres 30 lat, zwiększy
znacząco potencjał portu.
Szczegółowe informacje na temat prowadzonego przez ZMP Gdynia S.A.
postępowania przetargowego dostępne są pod adresem:
https://www.port.gdynia.pl/przetarg/23-05-2024-r-postepowanie-na-dzierzawe-
terminalu-zbozowego/ .
Do najważniejszych inwestycji zrealizowanych w Porcie Gdańsk należy:
1. Przygotowanie infrastruktury gwarantującej odpowiedni poziom organizacji
operacji logistycznych związanych z dowozem, badaniami oraz załadunkiem
zboża na statki oraz zwiększenie o ok. 600 miejsc odstawczych dla aut
ciężarowych, co przyczyni się do wyeliminowania ryzyka potencjalnych
zatorów na drogach dojazdowych do i w samym porcie,
2. Zwiększona ilość przeładowywanych zbóż w 2023 r. w Porcie Gdańsk
spowodowała potrzebę zwiększenia liczby punktów badań próbek zbóż
na terenie Portu Gdańsk. Obecnie jest ich 4 szt. w różnych lokalizacjach.
Nieprzerwane funkcjonowanie punktów badań próbek stało się możliwe
po zamontowaniu przez ZMP Gdańsk S.A. zadaszeń w postaci lekkich hal
namiotowych. Zadaszenia stanowią zabezpieczenie przed niekorzystnymi
warunkami atmosferycznymi, które wykluczają możliwość przeprowadzania
badań,
3. Rozbudowa infrastruktury sieciowej w związku z realizacją nowych inwestycji
w technologii utwardzeń terenu (związane z dodatkowymi miejscami
odstawczymi dla aut ciężarowych).
W Porcie Gdańsk zaplanowano:
1. Przygotowanie infrastruktury portowej gwarantującej odpowiedni poziom
organizacji operacji logistycznych związanych z dowozem, badaniami oraz
załadunkiem zboża na statki - planowane jest wykonanie utwardzenia terenu
dla miejsc odstawczych aut ciężarowych przy ul. Śnieżnej i Handlowej,

-- 7 of 16 --

str. 8
2. Pogłębienie nabrzeża Zakrętu Pięciu Gwizdków - pogłębienie ma na celu
zwiększenie zanurzenia statków, co spowoduje możliwość załadunku większej
ilości zboża przez spółkę Magrol,
3. Przebudowę nabrzeża Szczecińskiego - celem inwestycji jest umożliwienie
cumowania przy nabrzeżu większych statków oraz ujednolicenie linii
odbojowej w stosunku do sąsiedniego odcinka nabrzeża, co zwiększy
możliwości operacyjne wzdłuż nabrzeża.
Należy również podkreślić, że operatorzy w gdańskim porcie dokonali licznych
inwestycji w obszarze przeładunków „agro”, tj. zakup taśmociągu mobilnego
do załadunku na burtę statku, zakup specjalistycznych urządzeń umożliwiających
przyjęcie, rozładunek kontenerów z produktami zbożowymi, budowa hal namiotowych
do składowania zbóż i innych produktów rolnych.
Ponadto, operatorzy portowi w Porcie Gdańsk planują kolejne inwestycje, takie jak:
budowa centrum przechowalniczo-dystrybucyjnego zbóż wraz z infrastrukturą
techniczną, budowa magazynu zbożowego płaskiego oraz magazynu silosowego,
kosza przyjęciowego z wiatą, wagi samochodowej, laboratorium, pobieracza prób oraz
sterowni, zakup żurawia portowego, budowa hali magazynowej oraz budowa
elewatora zbożowego wraz z dodatkową infrastrukturą przy istniejącym terminalu
morskim magazynu ziarna wraz z ekspedycją na statki oraz wybudowanie
dodatkowego elewatora zbożowego.
Do najważniejszych inwestycji w Portach Szczecin i Świnoujście należy m.in.:
1. Poprawa dostępu od strony wody
W roku 2022 zakończona została inwestycja Urzędu Morskiego w Szczecinie
polegająca na pogłębieniu i poszerzeniu toru dostępowego do portu w Szczecinie.
Obecna głębokość toru to 12,5 m, co pozwala na obsługę statków o zanurzeniu do 11
m (wcześniej było to 9,15 m). Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A.
prowadzi obecnie prace mające na celu pogłębienie basenów portowych
i dostosowanie ich do głębokości toru wodnego. Prowadzone są prace w rejonie
przeładunków masowych („Poprawa dostępu do portu w Szczecinie w rejonie Basenu
Kaszubskiego”) i drobnicowych („Poprawa dostępu do portu w Szczecinie w rejonie
Kanału Dębickiego”). Przewidywane zakończenie prac to druga połowa 2025 roku.
Jednak co najważniejsze z punktu widzenia przeładunków „agro”, to pogłębienie
basenu przy nabrzeżu Zbożowym („Dostosowanie nabrzeża Zbożowego w porcie
w Szczecinie do głębokości 12,5 m") do głębokości 12,5 m. Nabrzeże to obsługuje
największy elewator zbożowy Szczecin Bulk Terminal.
2. Działania podjęte przez operatorów portowych
Spółka OT Port Świnoujście prowadzi zaawansowane prace w celu zwiększenia
zdolności przeładunkowej zbóż i towarów „agro” masowych. Prace te polegają
na połączeniu technologicznym istniejących magazynów płaskiego składowania
z głębokowodnym nabrzeżem Chemików w porcie wewnętrznym w Świnoujściu,

-- 8 of 16 --

str. 9
mogącym obsługiwać jednostki masowe i typu post-panamax o nośności DWT 80-100
tys. ton. Zakłada się instalacje urządzeń załadowczych, tzw. „shiploaderów” oraz
montaż niezbędnych urządzeń transportowych, wag dozujących, wież przesypowych
etc. Wykonanie zaplanowanych działań pozwoli na zwiększenie zdolności
przeładunkowej z 300 ton do 1200 ton na godzinę, czyli do 20.000 ton na dobę -
co pozwoli na zwiększenie potencjału terminala (jeżeli chodzi o przeładunki zbóż -
do 2 mln ton rocznie). Spodziewane zakończenie projektu - lipiec 2025 roku.
5. Jakie akty prawne są procedowane obecnie, a jakie są planowane, których celem jest
ograniczenie biurokracji w prowadzeniu gospodarstwa rolnego?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco monitoruje sytuację
w rolnictwie i reaguje na potrzeby w zakresie zmniejszania biurokracji oraz
wprowadzania niezbędnych uproszczeń. Należy mieć na uwadze, że realizacja
wsparcia finansowego wiąże się z wydatkowaniem środków publicznych i zadaniem
organów publicznych jest również dbanie o to, żeby były one wydatkowane zgodnie
z przeznaczeniem. Niemniej jednak, mając na względzie trudną sytuację rolników,
istotne jest jak najszybsze wprowadzenie uproszczeń i zmniejszenie obciążeń
administracyjnych. Dlatego też aktywnie uczestniczę w dyskusji na forum UE
nt. możliwych zmian i uproszczeń w przepisach UE. Efekty podejmowanych działań już
są widoczne i odczuwalne.
Dobrym przykładem jest zatrzymanie procedowania rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady w sprawie zrównoważonego stosowania środków ochrony roślin
i w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2021/2115. Doprowadzenie do odrzucenia
projektu nieakceptowalnych i nadmiernie zbiurokratyzowanych przepisów, które
wdrażały niektóre z założeń EZŁ, jest najlepszym przykładem działań na rzecz ochrony
interesów polskich rolników na forum Unii Europejskiej.
Dążymy do osiągnięcia właściwej równowagi pomiędzy potrzebami ochrony
środowiska oraz ochrony upraw tak, aby nie zaburzać podstawowej funkcji rolnictwa
jaką jest zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego państwa, także w kontekście
unikania nakładania na rolników nadmiernych obciążeń administracyjnych.
W styczniu 2023 roku został uruchomiony PS WPR. Wdrożenie PS WPR jest
monitorowane na bieżąco tak, aby zapewnić sprawną realizację wyznaczonych celów
szczegółowych i ograniczyć bariery administracyjne dla beneficjentów,
w szczególności dla rolników.
W wyniku dotychczasowej dyskusji nt. uproszczenia WPR i zmniejszenia obciążeń
administracyjnych nakładanych na rolników, przyjęte zostało wspomniane wcześniej
rozporządzenie 2024/1468, mające na celu uproszczenie przepisów w zakresie
warunkowości i ekoschematów. Zmiany zaproponowane przez KE należy ocenić

-- 9 of 16 --

str. 10
pozytywnie, gdyż znacznie upraszczają, zgodnie z oczekiwaniami rolników, elementy
EZŁ. Ponadto, KE wprowadziła możliwość zastosowania niektórych z tych przepisów
retroaktywnie, czyli jeszcze w 2024 roku.
Natomiast w przypadku interwencji LEADER/RLKS rozszerzono katalog
beneficjentów uprawnionych do korzystania ze wsparcia na zakładanie lub rozwój
działalności gospodarczej o gospodarstwa opiekuńcze. Uelastyczniono warunki
przyznawania wsparcia w przypadku działań sektorowych w sektorze owoców
i warzyw oraz pszczelarskim - w odniesieniu do interwencji ukierunkowanych
na ochronę środowiska.
W interwencjach inwestycyjnych ukierunkowanych na wsparcie gospodarstw rolnych
wprowadzono modyfikacje i uzupełnienia, m.in. wprowadzono dodatkowe preferencje
wyboru i warunków przyznania pomocy dla rolników, którzy prowadzą chów
lub hodowlę świń zgodnie z systemem rolnictwa ekologicznego oraz waloryzację
wysokości kosztów jednostkowych w interwencji dot. zabezpieczenia przed ASF.
Dodano System Jakości Wieprzowiny PQS (Pork Quality System) do listy krajowych
systemów jakości, za uczestnictwo w których można uzyskać punkty w ramach
kryterium wyboru.
Warto też wspomnieć, że uproszczenia objęły procedurę składania wniosków
o przyznanie pomocy i wypłatę środków poprzez wprowadzenie możliwości składania
wniosków drogą elektroniczną poprzez platformę elektroniczną dedykowaną
dla beneficjentów PS WPR oraz ograniczono liczbę wymaganych załączników
do wniosków aplikacyjnych.
W celu usprawnienia wprowadzania zmian będących reakcją na aktualną sytuację
w sektorze rolno-spożywczym, wdrożono do systemu prawnego wytyczne Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi dla większości interwencji II filara, co znacząco skróciło
proces wprowadzania ew. modyfikacji i zwiększyło pewność prawną
dla beneficjentów, w porównaniu do aktualnych przepisów wdrożeniowych.
6. Czy rząd planuje zmiany w prawie zmierzające do ułatwienia prowadzenia inwestycji
rolniczych na obszarach wiejskich?
W ramach PS WPR, przewidziano interwencje, które mają korzystny wpływ na
opłacalność chowu i hodowli zwierząt w Polsce.
 I.10.1.1 Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność
Celem interwencji jest zwiększenie zorientowania na rynek i konkurencyjności
gospodarstw. W ramach interwencji możliwa będzie realizacja operacji w czterech
obszarach, w tym w dwóch obszarach, których celem jest wsparcie chowu i hodowli
zwierząt:

-- 10 of 16 --

str. 11
Obszar A – operacje dotyczące produkcji zwierzęcej polegające na stosowaniu
rozwiązań rolnictwa precyzyjnego w budynkach lub budowlach służących do produkcji
zwierzęcej.
Obszar B – operacje dotyczące produkcji ekologicznej w gospodarstwach
prowadzących produkcję ekologiczną polegające na:
 budowie lub modernizacji budynków lub budowli służących do produkcji
ekologicznej z wykorzystaniem nowoczesnych technologii,
 stosowaniu rozwiązań rolnictwa precyzyjnego, w tym w budynkach lub
budowlach służących do produkcji ekologicznej,
 zapewnieniu wybiegów oraz pastwisk dla zwierząt, w tym z wykorzystaniem
innowacyjnych rozwiązań,
 zwiększaniu dochodowości produkcji poprzez bezpieczne dla konsumenta
i efektywne przedłużanie trwałości produktów, przechowalnictwo oraz lepsze
przygotowanie do sprzedaży,
 zakupie lub leasingu, zakończonego przeniesieniem prawa własności, nowych
maszyn, urządzeń, wyposażenia do ekologicznej produkcji rolnej,
 budowie albo zakupie elementów infrastruktury technicznej wpływających
bezpośrednio na warunki prowadzenia działalności rolniczej.
Pomoc ma formę dotacji – refundacji części kosztów kwalifikowalnych operacji.
Intensywność pomocy:
 65% kosztów operacji kwalifikujących się do wsparcia w przypadku rolników,
którzy mają nie więcej niż 40 lat lub realizują operację w gospodarstwie
prowadzącym działalność ekologiczną,
 45% tych kosztów w przypadku pozostałych operacji.
Maksymalna wysokość pomocy na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo
w ramach tej interwencji w okresie realizacji PS WPR wynosi:
 w obszarze A – 300 tys. zł,
 w obszarze B – 1,3 mln.
W przypadku ubiegania się o pomoc w więcej niż jednym obszarze limity nie łączą się.
Pomoc przyznaje się na operację o planowanej wysokości kosztów kwalifikujących się
do wsparcia powyżej 50 tys. zł.
Zgodnie z Harmonogramem planowanych przez ARiMR naborów wniosków w ramach
PS WPR w 2024 r. najbliższy nabór zostanie przeprowadzony od 5 września
do 11 października 2024 r.
 I.10.3 Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF
Interwencja I.10.3 ma na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się afrykańskiego
pomoru świń. Wsparcie można uzyskać na inwestycje dotyczące bioasekuracji, w tym
wykonanie ogrodzenia chlewni i zakup urządzeń służących bioasekuracji.
Pomocą mogą być objęte w szczególności inwestycje związane z:

-- 11 of 16 --

str. 12
 budową, przebudową, remontem budynków lub budowli służących
bioasekuracji, takich jak np.: niecki dezynfekcyjne, magazyny
do przechowywania słomy dla świń,
 wykonaniem ogrodzenia spełniającego warunki bioasekuracji, które będzie
posiadać zamykane bramy wjazdowe i furtki,
 zakupem urządzeń służących bioasekuracji, takich jak np.: brama, kurtyna lub
tunel,
 zakupem i posadowieniem silosu na paszę gotową do bezpośredniego spożycia
przez świnie lub silosu na zboże przeznaczone na paszę,
 wykonaniem inwestycji umożliwiającej utrzymywanie świń w gospodarstwie
rolnym w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach, mających oddzielne
wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń,
w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne.
Maksymalna wysokość pomocy udzielonej beneficjentowi w ramach tego instrumentu
wsparcia, w okresie realizacji PS WPR, nie może przekroczyć 100 000 zł. Pomoc
przyznaje się na operację o planowanej wysokości kosztów kwalifikowalnych powyżej
20 000 zł.
Intensywność pomocy wynosi do 80 % kosztów kwalifikowalnych operacji lub do 80%
ustalonych stawek.
Zgodnie z Harmonogramem planowanych przez ARiMR naborów wniosków w ramach
PS WPR w 2024 r. najbliższy nabór zostanie przeprowadzony od 27 czerwca
do 2 sierpnia 2024 r.
W ramach Interwencji I.10.3 od najbliższego naboru będą obowiązywać preferencyjne
warunki dla rolników prowadzących chów lub hodowlę świń metodami ekologicznymi
(rolnicy mogą utrzymywać produkcję na niższym poziomie – tj. co najmniej 27 świń,
oraz otrzymują dodatkowe punkty w kryteriach wyboru).
 I.10.4 . Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu
Wsparcie w ramach tej interwencji polega na dofinansowaniu inwestycji mających
na celu ograniczenie presji rolnictwa na środowisko naturalne, w tym m.in.
ograniczenie zużycia środków ochrony roślin lub nawozów, ograniczenie emisji
zanieczyszczeń, zwiększenie bioróżnorodności gleby, poprawę gospodarowania wodą
oraz adaptację do zmian klimatu.
Rolnicy zajmujący się hodowlą lub chowem zwierząt gospodarskich będą mogli,
przykładowo, uzyskać dofinansowanie na:
• wyposażenie gospodarstw w płyty, zbiorniki lub urządzenia
do przechowywania i stosowania nawozów naturalnych lub kiszonek,
• zakup elektronicznych stacji paszowych oraz wozów paszowych
rozdrabniająco-mieszających z systemem ważącym,
• zakup systemów odzysku wody z mycia urządzeń udojowych,
• zakup systemów oczyszczania powietrza z budynków inwentarskich,
• zakup maszyn do zbioru biomasy z trwałych użytków zielonych.

-- 12 of 16 --

str. 13
Katalog inwestycji został określony w załączniku do Wytycznych szczegółowych
w zakresie przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach PS WPR dla
interwencji I.10.4 Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu.
Intensywność pomocy wynosi:
• do 80% kosztów kwalifikowalnych operacji (grupa rolników tzn.
co najmniej 3),
• do 65% kosztów kwalifikowalnych lub do 65% ustalonych kosztów
jednostkowych (rolnik).
Maksymalna wysokość pomocy na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo
w okresie realizacji PS WPR wynosi 200 tys. zł. Pomoc przyznaje się na operację
o planowanej wysokości kosztów kwalifikowalnych powyżej 20 000 zł.
Nabór wniosków o przyznanie pomocy w ramach tej interwencji jest planowany
od 10.10 do 10.11 2024 r.
 I.10.15 Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń.
Wsparcie będzie udzielane rolnikom na realizację inwestycji w zakresie dobrostanu
zwierząt, które wykraczają ponad odpowiednie minimalne normy wynikające
z powszechnie obowiązującego prawa. Pomoc będzie przyznawana na operacje
obejmujące:
1) budowę lub przebudowę wybiegów dla bydła;
2) budowę lub przebudowę zbiorników na odcieki z wybiegów;
3) wyposażenie pastwisk umożliwiających bezuwięziowy wypas bydła w tym:
a) zakup pastuchów elektrycznych wraz z niezbędną infrastrukturą do ich
prawidłowego funkcjonowania, np. akumulatory, panele słoneczne
przeznaczone do ładowania akumulatorów, słupki, systemy bramowe,
b) budowę, przebudowę wodopojów lub zakup mobilnych poideł,
gwarantujących zbiorowy dostęp zwierząt do wody na pastwisku;
4) zakup budek do grupowego odchowu cieląt do 8 tygodnia życia wraz
z przestrzenią ruchową;
5) zakup zautomatyzowanych instalacji poprawiających mikroklimat
w budynkach inwentarskich;
6) zakup systemów zarządzania stadem lub dojem;
7) zakup autonomicznych, samobieżnych urządzeń do czyszczenia podłóg
w budynkach inwentarskich;
8) zakup czochradeł.
Maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi i na jedno
gospodarstwo nie może przekroczyć 150 tys. zł. Pomoc przyznaje się na operację
o planowanej wysokości kosztów kwalifikowalnych powyżej 20 000 zł.
Intensywność pomocy wynosi do 65% kosztów kwalifikowalnych operacji.
Zgodnie z Harmonogramem planowanych przez ARiMR naborów wniosków w ramach
PS WPR, pierwszy nabór na I.10.15 odbędzie się w okresie od 19 grudnia 2024 r. –
31 stycznia 2025 r.

-- 13 of 16 --

str. 14
Ponadto w ramach interwencji I.10.2 Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie
OZE i poprawy efektywności energetycznej producenci rolni mogą uzyskać
dofinansowanie na budowę biogazowni rolniczych (obszar A), mikroinstalacji
produkujących energię z promieniowania słonecznego (obszar B), rozwiązań
poprawiających efektywność energetyczną budynków gospodarstw rolnych
(obszar C).
Limit pomocy na jednego beneficjenta w okresie realizacji PS WPR wynosi:
1) 1,5 mln zł – w obszarze A;
2) 200 tys. zł – w obszarze B;
3) 200 tys. zł – w obszarze C.
Intensywność pomocy wynosi do 65% kosztów kwalifikowalnych operacji. Nabór
wniosków o przyznanie pomocy trwał od 25 stycznia do 23 lutego 2024 r., następny
nabór wniosków jest planowany na 2025 r.
7. Kiedy nastąpi zwiększenie limitu pomocy de minimis z 25 do 50 tysięcy euro?
Polska wraz z innymi krajami Unii Europejskiej wystąpiła do Komisji UE o zwiększenie
limitów pomocy de minimis w rolnictwie zarówno krajowego jak i dla producenta
rolnego do wysokości 50 tys. euro w okresie trzech lat podatkowych.
Limit pomocy de minimis regulują przepisy rozporządzenia Komisji UE nr 1408/2013
z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym
(Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 9, z późn. zm.).
Rozporządzenie to określa zarówno limit krajowy, który w okresie trzech kolejnych lat
podatkowych wynosi 295 932 125 euro, jak i limit indywidualny dla producenta
rolnego, który wynosi 20 000 euro w okresie trzech lat podatkowych.
Maksymalne kwoty pomocy de minimis dla poszczególnych państw członkowskich
są obliczone na podstawie uśrednienia trzech najwyższych wartości rocznej produkcji
rolnej każdego państwa członkowskiego w latach 2012-2017. Metoda obliczenia
zapewnia równe traktowanie wszystkich państw członkowskich i dzięki niej żadna
ze średnich wartości krajowych nie jest niższa od maksymalnych kwot ustalonych
wcześniej na lata 2014-2020.
8. Czy przewiduje się odstąpienie od zakazu stosowania nawozów azotowych między
listopadem a końcem lutego?
Regulacje dotyczące stosowania nawozów zawierających w składzie azot wynikają
z ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia
rolniczego, tj. z przepisów dyrektywy azotanowej (4).

-- 14 of 16 --

str. 15
Wszystkie kraje członkowskie musiały i wprowadziły konkretne daty związane z ww.
zakazem, jednak dzięki staraniom MRiRW w Polsce są one dla naszych rolników
najmniej restrykcyjne i elastyczne.
9. Czy rząd planuje prawne wzmocnienie ochrony ziemi rolnej?
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi realizuje zadania z zakresu ochrony gruntów rolnych
i leśnych na podstawie przepisów ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów
rolnych i leśnych (dalej jako u.o.g.r.l.) (4). Zgodnie z u.o.g.r.l. oraz z przepisami
procedury planistycznej zawartej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym, Minister na wniosek wójta (burmistrza) w drodze decyzji
administracyjnej rozstrzyga, co do zasadności przeznaczenia gruntów rolnych na cele
nierolnicze pod warunkiem, że stanowią one użytki rolne klas I-III, położone
na obszarach wiejskich.
Mając na uwadze ogólne zasady przeznaczania na cele nierolnicze gruntów rolnych,
należy podkreślić, że celem u.o.g.r.l. jest ich ochrona zarówno ilościowa, jak
i jakościowa, po to aby zachować zwartą rolniczą przestrzeń produkcyjną,
w szczególności gruntów o najwyższej bonitacji, tj. klas I-III. Ochrona ilościowa
(art. 3 ust. 1 pkt 1) polega na ograniczaniu ich przeznaczenia na cele nierolnicze.
Natomiast ochrona jakościowa polega na przeznaczaniu na cele nierolnicze
w pierwszej kolejności gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów jako nieużytki,
a w razie ich braku innych gruntów o najniższej przydatności produkcyjnej, tj. klas IV-
VI (art. 6 ust. 1 tej ustawy).
Z unormowań tych jednoznacznie wynika, że na cele nierolnicze powinny być
wykorzystywane przede wszystkim nieużytki. Oczywiście zasada ta nie ma charakteru
bezwzględnego, ponieważ ustawodawca wskazał również, że w razie braku
nieużytków można na cele nierolnicze przeznaczać inne grunty o najniższej
przydatności produkcyjnej, czyli w kolejności grunty rolne następujących klas
bonitacyjnych: VI, V, IVa, IVb i dopiero w ostateczności grunty wyższych klas: IIIa, IIIb,
II i I.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako organ właściwy w zakresie ochrony gruntów
rolnych rozpatruje wnioski tylko z punktu widzenia zasadności ochrony gruntów
rolnych najwyższej wartości produkcyjnej oraz utrzymania zwartości przestrzeni
rolniczej przed zainwestowaniem. Przepisy u.o.g.r.l zobowiązują Ministra do oceny
celowości zmian przeznaczenia użytków rolnych najwyższych klas bonitacyjnych (I-III)
na cele nierolnicze, w kontekście potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa
żywnościowego. Realizując swoje ustawowe obowiązki, kieruję się szeroko
rozumianym interesem publicznym, który w tym zakresie wyraża się ochroną
najlepszych klas gruntów rolnych przed zabudowaniem oraz ochroną rolniczej
przestrzeni produkcyjnej.

-- 15 of 16 --

str. 16
Nie ma zatem wątpliwości, że ochrona gruntów rolnych jest podyktowana troską
o glebę jako dobro naturalne, które zalicza się do nieodnawialnych zasobów przyrody,
a którego zachowanie dla przyszłych pokoleń i ochrona jest obowiązkiem władz
publicznych. Jest to szczególnie ważne w kontekście zmniejszającej się ciągle
powierzchni gruntów rolnych najwyższej jakości, na których może być prowadzona
efektywna produkcja rolnicza przy użyciu najmniejszych nakładów.
Aktualnie prowadzone są prace nad nowelizacją u.o.g.r.l., która umożliwi
skuteczniejszą ochronę gruntów rolnych o najwyższej wartości produkcyjnej. Należy
jednak zauważyć, że zgodnie z obowiązującą u.o.g.r.l., zmiana przeznaczenia
najlepszych gruntów klas I-III jest możliwa, ale tylko w sytuacji, gdy władze gminy
wykażą w treści wniosku, że nie ma innej sposobności rozwoju zabudowy
o charakterze nierolniczym na gruntach słabszych klas bonitacyjnych, czy na gruntach
rolnych już na te cele przewidzianych lub też wnioskowane grunty stanowią jedynie
niewielkie enklawy wśród istniejącej zabudowy nierolniczej.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1468 z dnia 14 maja 2024
r. w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2021/2115 i (UE) 2021/2116 w odniesieniu do
norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, schematów na rzecz klimatu,
środowiska i dobrostanu zwierząt, zmian w planach strategicznych WPR, przeglądu
planów strategicznych WPR oraz zwolnień z kontroli i kar (Dz. Urz. UE L, 24.05.2024).
(2) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/587 z dnia 12 lutego 2024 r.
ustanawiające odstępstwo od rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2021/2115 w odniesieniu do stosowania normy dobrej kultury rolnej
gruntów zgodnej z ochroną środowiska (norma GAEC) 8, dat kwalifikowalności
wydatków do wkładu z EFRG oraz zasad dotyczących zmian planów strategicznych
WPR w zakresie modyfikacji pewnych ekoschematów w odniesieniu do roku składania
wniosków 2024 (Dz. Urz. UE L,13.02.2024).
(3) dyrektywa Rady z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed
zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego
(91/676/EWG) tzw. dyrektywa azotanowa.
(4) ustawa z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r., poz.
82).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych

-- 16 of 16 --