Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 15 maja 2024 r.
znak sprawy: BM.zp.058.18.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: udzielenia odpowiedzi na interpelację 2529.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 2529 złożoną przez Posła na Sejm RP Pana Piotra Kaletę
w sprawie ogólnopolskiego protestu rolników, przedstawiam następujące informacje
w odniesieniu do zadanych w przedmiotowym piśmie pytań.
1. W jaki sposób Ministerstwo planuje rozwiązanie problemów nadmiernego importu
towarów rolno - spożywczych z Ukrainy i innych krajów poza unijnych?
3. Czy i kiedy zostaną podjęte działania celem wprowadzenia ceł i kontyngentów
taryfowych na płody rolne i produkty z Ukrainy?
W imporcie z Ukrainy do UE przed wybuchem wojny obowiązywały stawki celne
wynikające z Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina i będącej jego częścią umowy
o Pogłębionej i Kompleksowej Strefie Wolnego Handlu (DCFTA). Na mocy tej umowy
cła UE na większość towarów ukraińskich zostały zniesione z wyjątkiem niektórych
towarów rolnych, dla których liberalizacja ceł została ograniczona. Ograniczenie
to w większości polega na ustanowieniu bezcłowych kontyngentów taryfowych (TRQ),
po przekroczeniu których import nadal jest możliwy, ale podlega unijnym stawkom
celnym obowiązującym poza kontyngentami (erga omnes).
Obecnie wszelkie cła, które miały jeszcze zastosowanie zgodnie z Układem
o stowarzyszeniu, zostały jednostronnie i czasowo zawieszone po przyjęciu przez UE

-- 1 of 26 --

w 2022 r. autonomicznych środków handlowych (ATM). Zawieszenie dotyczy również
TRQ i ceł, które obowiązywały po ich przekroczeniu.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od kilku miesięcy zabiegało o modyfikację
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ATM, aby wyłączyć
z niego towary najbardziej wrażliwe (tj. wrócić do kontyngentów taryfowych i ceł
wynikających z umowy DCFTA) oraz aby wzmocnić i przyspieszyć przepisy dotyczące
możliwości wprowadzenia przez Komisję Europejską (KE) środków ochronnych
ograniczających bezcłowy import z Ukrainy.
Nie wszystkie z naszych postulatów dotyczących rozporządzenia ATM zostały
uwzględnione. Jednak w wyniku naszej aktywności mają być przyjęte rozwiązania
wzmacniające ochronę sektora rolnego w porównaniu z obecnym stanem prawnym.
Dla najbardziej wrażliwych produktów takich jak cukier, jaja czy mięso drobiowe,
a także owies, niektóre przetwory zbożowe oraz miód, przewidziany jest
automatyczny mechanizm przywrócenia przez Komisję Europejską kontyngentów
taryfowych (TRQ) i ceł zgodnych z Układem o stowarzyszeniu UE-Ukraina, jeśli import
z Ukrainy przekroczy średnią z okresu referencyjnego (II połowa 2021, całe lata 2022
i 2023). W przypadku wszystkich produktów objętych ATM (tj. nie w pełni
zliberalizowanych w umowie stowarzyszeniowej z Ukrainą), w razie gdyby import
powodował zakłócenia na rynku, kraje członkowskie będą mogły wnioskować do KE
o przywrócenie ceł lub przyjęcie innych środków ograniczających import.
Informuję ponadto, że w dalszym ciągu obowiązuje zakaz importu z Ukrainy kukurydzy,
pszenicy, rzepaku i słonecznika oraz niektórych produktów ich przetwórstwa
wprowadzony przez Polskę od 16 września 2023r. Polska wprowadziła ten zakaz po
tym, jak Komisja Europejska odmówiła przedłużenia podobnych unijnych środków
stosowanych wcześniej w imporcie z Ukrainy do Polski, Słowacji, Węgier, Rumunii
i Bułgarii. Decyzja Polski o jednostronnym przedłużeniu i rozszerzeniu zakresu
towarowego zakazu jest kwestionowana zarówno przez KE, jak i Ukrainę. Może się
wiązać z negatywnymi konsekwencjami w postaci wszczęcia wobec naszego kraju
postępowania naruszeniowego na wniosek KE lub podmiotu gospodarczego. Może też
prowadzić do działań odwetowych strony ukraińskiej w postaci barier w dostępie
do rynku ukraińskiego dla polskiego eksportu (Ukraina już zaskarżyła omawiany zakaz
do WTO). Wprowadzenie zakazu importu może również wywołać działania

-- 2 of 26 --

retaliacyjne (formalne lub nieformalne) ze strony Ukrainy w postaci objęcia importu
z Polski restrykcjami. Retaliacje mogą dotyczyć towarów, które są istotne dla naszego
eksportu na Ukrainę (np. produkty mleczarskie). Dlatego też jak wspomnieliśmy
powyżej prowadzimy ze stroną ukraińską dialog mający na celu rozwiązywanie
bieżących problemów.
W związku z tym Polska prowadzi rozmowy z Ukrainą na temat wypracowania
dwustronnych zasad handlu, które byłyby akceptowalne dla Polski, dla KE i strony
ukraińskiej, a jednocześnie zapobiegałyby nadmiernemu przywozowi towarów rolnych
z Ukrainy i destabilizacji polskiego rynku rolnego. W celu usprawnienia i przyśpieszenia
rozmów do udziału w spotkaniach ministrów rolnictwa Polski i Ukrainy zaangażowane
zostały także organizacje rolnicze z obu krajów.
W związku z odwołaniem ukraińskiego ministra rolnictwa i powołaniem ministra
tymczasowego, aktualnie rozmowy mogą spowolnieć ale staramy się je podtrzymać na
szczeblu technicznym i dyrektorskim.
W wyniku uzgodnień ze stroną ukraińską m.in.: doprowadzono do sukcesywnego
zmniejszania tranzytu najbardziej wrażliwych ukraińskich produktów (pszenicy,
kukurydzy i rzepaku) przez terytorium Polski, czego oczekiwali protestujący rolnicy.
W kwietniu br. tranzyt pszenicy, kukurydzy i rzepaku zmniejszy się 2-krotnie
w stosunku do tranzytu w II połowie 2023 r. i wyniesie ok. 160 tys. ton. Ponadto
w wyniku rozmów ze stroną ukraińską Ukraina ograniczyła wywóz cukru na Polski
rynek.
Niezależnie od tego zabiegamy na forum UE aby Ukraina, chcąc eksportować swoje
produkty rolno-spożywcze do UE, dostosowała prawo ukraińskie do standardów
produkcji w Unii Europejskiej.
2. Proszę o informację jaki poziom pomocy został zaplanowany dla producentów
roślin zbożowych, owoców jagodowych oraz cały sektor produkcji zwierzęcej?
9. Czy zostanie uruchomiona pomoc dla hodowców i producentów zwierząt
w ramach tak zwanej pomocy wojennej?
12. Czy planowane jest zwiększenie poziomu wsparcia działań inwestycyjnych
w gospodarstwach utrzymujących zwierzęta?

-- 3 of 26 --

Producenci rolni, w tym producenci zajmujący się chowem i hodowlą zwierząt mogą
skorzystać z:
 dopłat do oprocentowania kredytów m.in. na realizację inwestycji
w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej.
Kwota kredytu nie może przekroczyć:
a) 80% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 5 mln zł, w przypadku
inwestycji realizowanych w gospodarstwie rolnym,
b) 70% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 8 mln zł w przypadku
inwestycji realizowanych w dziale specjalnym produkcji rolnej.
Kredyty udzielane są przez banki współpracujące z Agencją Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa.
Oprocentowanie kredytu na realizację inwestycji jest zmienne i nie może wynosić
więcej niż stopa referencyjna WIBOR 3M powiększona o nie więcej niż 2,5 punktu
procentowego. Oprocentowanie należne bankowi jest płacone przez kredytobiorcę
w wysokości 0,67 oprocentowania płaconego bankowi, jednak nie mniej niż 3%,
natomiast Agencja - w pozostałej części.
 dopłat do kredytów na utrzymanie płynności finansowej (linia UP) w celu
poprawy płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym
spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
Kredyty te zgodnie z obwiązującymi przepisami mogą być udzielane nie później niż do
dnia 30 czerwca 2024 r.
Pomoc polega na stosowaniu dopłat do oprocentowania kredytów bankowych
udzielonych producentowi rolnemu na uregulowanie zobowiązań finansowych
związanych z prowadzeniem działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym oraz
ponoszenie przez producentów rolnych bieżących nakładów przyczyniających się
do poprawy płynności finansowej.

-- 4 of 26 --

Kredytowaniem może być objęta produkcja rolna prowadzona w ramach działalności
wymienionych w „Wykaz działalności w zakresie rolnictwa, przetwórstwa produktów
rolnych, przetwórstwa ryb, skorupiaków i mięczaków lub w zakresie rybactwa
śródlądowego”, m.in. chów i hodowla zwierząt.
Kwota kredytów udzielonych producentowi rolnemu nie może przekroczyć kwoty:
 100 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu
przepisów o podatku rolnym o powierzchni nie większej niż 50 ha użytków rolnych;
 200 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu
przepisów o podatku rolnym o powierzchni powyżej 50 ha i nie większej niż 100 ha
użytków rolnych;
 400 000 zł – gdy producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu
przepisów o podatku rolnym o powierzchni powyżej 100 ha użytków rolnych.
Oprocentowanie należne bankowi płacone przez kredytobiorcę wynosi 2% .
 pomocy finansowej do zakupu buhaja.
Dotacja przysługuje producentowi rolnemu, który zakupił w roku złożenia wniosku
o udzielenie pomocy lub w roku poprzedzającym rok złożenia takiego wniosku
co najmniej jednego czystorasowego buhaja rasy mięsnej w wieku powyżej
13 miesięcy, dla którego wystawiono świadectwo zootechniczne, o którym mowa
w art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1012 z dnia
8 czerwca 2016 r. w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków
dotyczących hodowli zwierząt hodowlanych czystorasowych i mieszańców świni,
handlu nimi i wprowadzania ich na terytorium Unii oraz handlu ich materiałem
biologicznym wykorzystywanym do rozrodu i jego wprowadzania na terytorium Unii
oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 652/2014, dyrektywy Rady 89/608/EWG
i 90/425/EWG i uchylającego niektóre akty w dziedzinie hodowli zwierząt (Dz.Urz. UE
L 171 z 29.06.2016, str. 66, z późn. zm.353).
Pomocą może zostać objęty zakup buhaja od 2024 r.

-- 5 of 26 --

Pomoc, ma charakter pomocy de minimis w rolnictwie i udzielana będzie zgodnie
z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu
w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Wysokość pomocy ustala się jako iloczyn kwoty 5000 zł i liczby zakupionych buhajów
nie większej niż iloraz średniej liczby krów w gospodarstwie i liczby 30.
Wniosek można złożyć w biurze powiatowym ARiMR najpóźniej do 30 listopada
danego roku, na właściwym formularzu udostępnionym wkrótce przez Agencję na jej
stronie internetowej.
 Producenci trzody chlewnej mogą zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady
Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu
i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.) ubiegać się o w wsparcie w postaci
pomocy na refundację wydatków poniesionych na działania związane
z bioasekuracją.
Pomoc jest udzielana na:
- zakup mat dezynfekcyjnych;
- zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych
lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych
lub deratyzacyjnych;
- zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego;
- zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem
zwierząt domowych;
- przebudowę lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń w gospodarstwie
w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach mających oddzielne wejścia oraz
niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których
są utrzymywane inne zwierzęta kopytne - w przypadku gospodarstwa, w którym
utrzymuje się średniorocznie nie więcej niż 50 sztuk świń (dodany w 2022 r.).
Pomoc ma charakter pomocy de minimis w rolnictwie.

-- 6 of 26 --

Termin składania wniosków w danym roku kalendarzowym minister właściwy
do spraw rolnictwa ogłasza na stronie internetowej urzędu obsługującego tego
ministra najpóźniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia terminu składania tych wniosków.
 Producenci rolni mogą również skorzystać z pomocy na finansowanie lub
dofinansowanie kosztów zbioru, transportu i unieszkodliwiania padłych
zwierząt gospodarskich z gatunku bydło, owce, kozy, świnie lub konie,
ponoszonych przez producenta rolnego prowadzącego gospodarstwo rolne lub
dział specjalny produkcji rolnej, będącego mikroprzedsiębiorcą, małym albo
średnim przedsiębiorcą w rozumieniu załącznika nr 1 do rozporządzenia
2022/2472.
Pomoc udzielana jest do wysokości:
- 100% kosztów zbioru i transportu każdej sztuki padłego zwierzęcia gospodarskiego
z gatunku bydło, owce, kozy, świnie lub konie;
- 100% kosztów unieszkodliwienia każdej sztuki padłego zwierzęcia gospodarskiego
z gatunku bydło, owce lub kozy, podlegającej badaniu w kierunku zakaźnych
encefalopatii zwierząt (TSE) zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady
dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych
encefalopatii (Dz.Urz. WE L 147 z 31.05.2001, str. 1, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 32, str. 289);
- 75% kosztów unieszkodliwienia każdej sztuki padłego zwierzęcia gospodarskiego
z gatunku bydło, owce lub kozy, niepodlegającej badaniu w kierunku zakaźnych
encefalopatii zwierząt (TSE) zgodnie z przepisami rozporządzenia wymienionego w pkt
2, lub z gatunku świnie lub konie.
Kwota jaką ewentualnie będą zobowiązani zapłacić rolnicy zależy od wieku i gatunku
padłego zwierzęcia. Pomoc udzielana jest za pośrednictwem podmiotów
utylizacyjnych.
 W ramach Panu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027
w ramach interwencji związanej z dopłatami do składek ubezpieczenia

-- 7 of 26 --

zaplanowano 70% refundację kosztów zakupu ubezpieczenia zwierząt chorób
zwalczanych zgodnie z przepisami unijnymi.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 marca 2024 r.
w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty
pomocy w ramach narzędzi zarządzania ryzykiem w formie wkładów finansowych
na rzecz składek w ramach systemów ubezpieczeń w ramach Planu Strategicznego dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (Dz. U. poz. 355), producenci świń, bydła,
owiec, kóz, koni lub drobiu będą mogli wnioskować do Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa o refundację 70% składki ubezpieczenia od ryzyka strat
w dochodach w produkcji świń, bydła, owiec, kóz, koni lub drobiu spowodowanych
wystąpieniem chorób zakaźnych zwierząt.
Dofinansowanie ma formę 70% dopłaty do opłaconej składki, pod warunkiem
że z umowy lub polisy wynika, że wypłata odszkodowania nastąpi w przypadku
wystąpienia szkód, które wyniosą ponad 20% dochodu albo średniej rocznej produkcji
zwierząt gatunków: świnia, bydło, owca, koza lub koń, lub drobiu z trzech ostatnich lat
poprzedzających rok, w którym została zawarta umowa ubezpieczenia, albo z trzech
lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym została zawarta umowa
ubezpieczenia, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wartości dochodu albo
produkcji tych zwierząt, ustalanej na podstawie danych rachunkowych
lub dokumentów potwierdzających wartość prowadzonej produkcji zwierząt tych
gatunków albo produkcji tych zwierząt zadeklarowanej w umowie ubezpieczenia
przez rolnika – w przypadku gdy działalność rolnicza w zakresie produkcji tych
zwierząt nie była prowadzona w okresie poprzedzającym rok zawarcia umowy
ubezpieczenia.
Pomoc będzie wypłacana przez Agencję w terminie 30 dni od dnia wydania przez
kierownika biura powiatowego Agencji decyzji o przyznaniu pomocy na rachunek
producenta rolnego wskazany przez niego w ewidencji producentów, o której mowa
w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw
rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Terminy składania
elektronicznych wniosków o przyznanie pomocy będą ogłaszane przez Prezesa
Agencji dwa razy w roku na 14 dni przed rozpoczęciem terminu składania wniosków
na stronie internetowej administrowanej przez Agencję, co najmniej w jednym

-- 8 of 26 --

dzienniku o zasięgu krajowym oraz w siedzibie Agencji, oddziałów regionalnych i biur
powiatowych Agencji.
Pierwszy nabór dotyczący interwencji I.12.1 „Dopłaty do składek ubezpieczenia
zwierząt gospodarskich” w ramach wkładów finansowych na rzecz składek w ramach
systemów ubezpieczeń w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej
na lata 2023–2027 planowany jest w październiku 2024 r.
 Producenci rolni mogą ubiegać się o zwrot części podatku akcyzowego
wykorzystywanego do produkcji rolnej. Wnioski składane są do wójta,
burmistrza (prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce położenia
gruntów będących w jego posiadaniu lub współposiadaniu, w terminach
od dnia 1 lutego do ostatniego dnia lutego oraz od dnia 1 sierpnia do dnia
31 sierpnia danego roku.
Wypłata w 2024 r. zwrotu podatku akcyzowego obejmuje dodatkowe limity,
wprowadzone w 2023 roku, do produkcji świń, owiec, kóz i koni.
Limit zwrotu podatku akcyzowego w 2024 r. wynosi:
- 160,60 zł * ilość ha użytków rolnych , oraz
- 5,84 zł * średnia roczna liczba świń,
- 58,40 zł * średnia roczna liczba dużych jednostek przeliczeniowych bydła, kóz, owiec,
koni.
W ustawie budżetowej na 2024 r. zaplanowano wydatki na zwrot podatku
akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji
rolnej na kwotę 1 663 mln zł. W pierwszym terminie składania wniosków w 2024 r.
została wykorzystana kwota 1 201,5 mln zł.
 Na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych
i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477) stosowane są z budżetu
państwa dopłaty do składek producentów rolnych z tytułu zawarcia umów
ubezpieczenia od wystąpienia następujących zdarzeń losowych:

-- 9 of 26 --

- dla produkcji roślinnej (tj. upraw – zbóż, kukurydzy, rzepaku, rzepiku, chmielu,
tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek,
ziemniaków, buraków cukrowych lub roślin strączkowych) od: huraganu,
powodzi, deszczu nawalnego, gradu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny,
suszy, ujemnych skutków przezimowania lub przymrozków wiosennych,
- dla produkcji zwierzęcej (tj. bydła, koni, owiec, kóz, drobiu lub świń) od:
huraganu, powodzi, deszczu nawalnego, gradu, pioruna, obsunięcia się ziemi,
lawiny, uboju z konieczności.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podpisał umowy na 2024 r. w sprawie dopłat
do składek ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich z 9 zakładami
ubezpieczeń, są to:
1. Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A.,
2. Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych „TUW”,
3. Generali Towarzystwo Ubezpieczeń S.A.,
4. AGRO Ubezpieczenia Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych,
5. InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń SA Vienna Insurance Group,
6. TUZ Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych,
7. VH VVaG Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych Oddział w Polsce,
8. Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń ERGO Hestia S.A.,
9. Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji WARTA S.A.
W ustawie budżetowej na 2024 r. na dopłaty do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt
gospodarskich zostały zaplanowane środki w kwocie 920 504 tys. zł.
W umowach zawartych z Zakładami Ubezpieczeń limity dopłat zostały określone
łącznie w pełnej ww. wysokości.
Dopłaty wynoszą 65% składki do 1 ha upraw rolnych i 65% składki do 1 szt.
zwierzęcia gospodarskiego.
Obecnie procedowany jest projekt ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt
gospodarskich, który jest w trakcie uzgodnień międzyresortowych i konsultacji
społecznych. Projekt ustawy ma na celu umożliwienie rolnikom uzyskania dopłat
z budżetu państwa do składek ubezpieczeń upraw słonecznika, facelii, lnu, konopi

-- 10 of 26 --

włóknistych, bobowatych drobnonasiennych, gorczycy i roślin zielarskich
i doprecyzowanie stosowania dopłat z budżetu państwa do uprawy gryki (uprawa
zbożowa) i soji (uprawa bobowatych grubonasiennych) oraz podniesienie
maksymalnej wysokości dopłat z budżetu państwa do składki producenta rolnego
z tytułu ubezpieczenia upraw i zwierząt gospodarskich z 65% do 70%.
 W dniu 25.04.2024 r. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenia na podstawie,
którego będzie realizowana pomoc w formie dopłat do zbóż dla producentów
rolnych.
25 kwietnia 2024 r. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie zmieniające
rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów
realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które
między innymi dotyczy uruchomienia pomocy dla producentów zbóż, którym zagraża
utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym
spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Na podstawie
przedmiotowego rozporządzenia będzie realizowana pomoc w formie dopłat do zbóż
dla producentów rolnych.
Pomocą zostaną objęci producenci zbóż, którzy w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r.
do dnia 31 maja 2024 r. dokonali sprzedaży pszenicy, pszenżyta, żyta, jęczmienia i
mieszanek zbożowych.
Stawki pomocy będą zróżnicowane i będą wynosić:
 200zł/t zbóż sprzedanych od 1 stycznia do 10 marca br. oraz
 300 zł/t zbóż sprzedanych od 11 marca do 31 maja 2024 r. w przeliczeniu na
1 ha upraw zbóż.
Wnioski o pomoc producenci zbóż będą składać w biurach powiatowych Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do 5 czerwca br.
Na realizację tej pomocy zaplanowano 2,1 mld zł.
Przedmiotowa pomoc ma na celu oprócz zrekompensowania rolnikom poniesionych
strat także intensyfikację obrotu zbożami i opróżnianie magazynów przed żniwami,
umożliwi zdjęcie nadwyżki zbóż na rynku krajowym.

-- 11 of 26 --

 Na podstawie przepisów § 13zy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji
niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
wprowadzono możliwość ubiegania się o kredyty skupowe.
O przedmiotowe kredyty mogą ubiegać się podmioty MŚP prowadzące działalność
w zakresie obrotu zbożami lub skupu zbóż, lub obrotu materiałem siewnym roślin
rolniczych, o których mowa w przepisach o nasiennictwie, lub skupu lub mrożenia
owoców miękkich, jeżeli nabyli zboża w okresie od dnia 1 października 2022 r. do dnia
31 sierpnia 2023 r., nasiona roślin rolniczych od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia
15 października 2023 r. lub owoce miękkie w okresie od dnia 1 czerwca 2023 r.
do dnia 30 września 2023 r. od:
a) producenta rolnego, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie
przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw
rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub
b) podmiotu prowadzącego działalność w zakresie obrotu zbożami lub skupu zbóż lub
skupu owoców miękkich, który nabywa zboża lub owoce miękkie od producenta
rolnego, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym
systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji
wniosków o przyznanie płatności.
Powyższe kredyty zgodnie z obowiązującymi przepisami będą udzielane do dnia
30 czerwca 2024 r.
4. Czy i kiedy zostanie zrealizowana koncepcja szczegółowych kontroli
fitosanitarnych i weterynaryjnych na granicach?
Na wstępie pragnę podkreślić, że, w ostatnim okresie niewłaściwie używa się
w przestrzeni publicznej terminu „kontrola fitosanitarna” w odniesieniu do wszystkich
kontroli, jakim poddaje się materiał roślinny, a przede wszystkim w odniesieniu do
kontroli sanitarnej (przeprowadzanej pod kątem czynników niebezpiecznych dla
konsumenta, takich jak pozostałości środków ochrony roślin i innych substancji
chemicznych, skażeń mikrobiologicznych) wykonywanych przez organy Państwowej
Inspekcji Sanitarnej.

-- 12 of 26 --

Graniczna kontrola fitosanitarna towarów importowanych z państw trzecich,
przeprowadzana przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN),
zapobiega zawleczeniu na obszar Unii Europejskiej agrofagów (szkodników i sprawców
chorób roślin), które mogą wywołać istotne szkody gospodarcze w polskiej i szerzej
w unijnej produkcji roślinnej.
Graniczna kontrola fitosanitarna przeprowadzana jest zatem w celu sprawdzenia, czy
importowane towary spełniają fitosanitarne wymagania importowe Unii Europejskiej,
tzn.:
 czy nie zawierają agrofagów (szkodników i patogenów roślin)
kwarantannowych dla Unii Europejskiej oraz, jeżeli ma to zastosowanie, innych
agrofagów objętych przepisami z zakresu zdrowia roślin,
 czy zostały zaopatrzone w wymagane świadectwo fitosanitarne oraz czy
prawidłowo potwierdza ono spełnienie wymagań importowych wynikających
z przepisów Unii Europejskiej.
Zakres granicznych kontroli fitosanitarnych wykonywanych przez PIORIN wynika
z przepisów Unii Europejskiej stosowanych w sposób jednolity i bezpośredni we
wszystkich państwach członkowskich.
W przypadku importu z Ukrainy, granicznej kontroli fitosanitarnej podlegają świeże
owoce i warzywa, nasiona przeznaczone do siewu, w tym ziarno zbóż przeznaczone
do siewu, rośliny do sadzenia, części roślin – świeże, wybrane gatunki drewna oraz
używane maszyny rolnicze.
Kontrole wykonywane przez PIORiN we właściwy sposób zabezpieczają
bezpieczeństwo fitosanitarne kraju (nasiona zbóż przeznaczone do siewu –
stwarzające największe potencjalne ryzyko zawleczenia agrofagów, są kontrolowane
w 100%).
Ponadto uprzejmie informuję, iż organy Inspekcji Weterynaryjnej (IW) prowadzą
nadzór, w tym kontrolują import:
1) produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi;

-- 13 of 26 --

2) produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi
(pasze zawierające elementy pochodzenia zwierzęcego);
3) pasz niezawierających tkanek zwierząt - zbóż przeznaczonych na cele paszowe
oraz innych pasz pochodzenia roślinnego.
Graniczny lekarz weterynarii jest organem właściwym do prowadzenia urzędowej
kontroli, w punktach kontroli granicznej (BCP), przywożonych na terytorium Unii
Europejskiej przesyłek w oparciu o przepisy rozporządzenia (UE) nr 2017/625(2),
która obejmuje:
 kontrolę dokumentów - weryfikacja świadectw urzędowych, poświadczeń
urzędowych oraz innych dokumentów, w tym dokumentów o charakterze
handlowym, które muszą towarzyszyć przesyłce;
 kontrolę identyfikacji - sprawdzenie, czy zawartość i oznakowanie przesyłki,
plomby i środki transportu odpowiadają informacjom zawartym w świadectwach
urzędowych, poświadczeniach urzędowych lub innych dokumentach
towarzyszących przesyłce;
 kontrolę bezpośrednią – inspekcja towarów oraz w stosownych przypadkach
oględziny opakowania, środków transportu, oznakowania i temperatury, a także
pobieranie próbek do analiz, badania lub diagnostyki oraz inne kontrole niezbędne
do sprawdzenia zgodności z przepisami prawa.
Urzędowa kontrola produktów pochodzenia zwierzęcego przywożonych z państw
trzecich (w tym z Ukrainy) odbywa się na zasadach określonych w przepisach Unii
Europejskiej (brak w tym zakresie przepisów krajowych).
Każda przesyłka produktów pochodzenia zwierzęcego podlega kontroli dokumentacji
- najczęściej jest to wymagane przepisami świadectwo zdrowia, sygnowane przez
właściwy do certyfikacji urzędowy organ w państwie trzecim, w którym poświadczone
są określone warunki dla przywożonego towaru.
Kontrola identyfikacji i kontrola bezpośrednia prowadzone są z częstotliwością
określoną w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 2019/2129(3), które ustala
podstawowe poziomy częstotliwości kontroli identyfikacyjnych i kontroli
bezpośrednich dla poszczególnych grup towarów, z uwzględnieniem dostępnych ocen
naukowych i informacji dotyczących ryzyka związanego z tymi towarami. W ramach

-- 14 of 26 --

kontroli bezpośredniej pobierane są wyrywkowo próby do badań laboratoryjnych,
m.in. w kierunku zanieczyszczeń mikrobiologicznych, pozostałości leków
weterynaryjnych oraz skażeń radioaktywnych. Kontrole te dotyczą również norm
określonych w rozporządzeniu (UE) 2023/915(4).
Urzędowa kontrola przywożonych z państw trzecich (w tym z Ukrainy) pasz
niezawierających tkanek zwierząt i zbóż przeznaczonych na cele paszowe
wykonywana jest w oparciu o przepisy krajowe – art. 46 ustawy o paszach(5) (przepisy
unijne nie uwzględniają konieczności takiej kontroli) - każda przesyłka pasz, w tym zbóż
przeznaczonych na cele paszowe, poddawana kontroli urzędowej na granicy podlega
weryfikacji dokumentów towarzyszących przesyłce (świadectwo zdrowia nie jest
wymagane przepisami prawa), natomiast częstotliwość kontroli identyfikacji i kontroli
bezpośredniej wynika z przeprowadzanej przez Inspekcję Weterynaryjną analizy
ryzyka zgodnie z art. 44 rozporządzenia (UE) nr 2017/625.
Podczas urzędowej kontroli, graniczny lekarz weterynarii ma prawo pobrać próbki
do badań laboratoryjnych - zgodnie z Planem Urzędowej Kontroli Pasz (opracowanym
przez Głównego Lekarza Weterynarii) lub z tzw. „podejrzenia”, jeżeli ma wątpliwości
w stosunku do danej przesyłki.
Należy również mieć na uwadze, że powiatowi lekarze weterynarii pełnią nadzór nad
wszystkimi podmiotami sektora paszowego w kraju. W ramach nadzoru
sprawowanego nad podmiotami importującymi i/lub wprowadzającymi do obrotu
pasze, pobierane są próbki do urzędowych badań laboratoryjnych, zgodnie z art. 7 ust.
2 pkt 2 ustawy o paszach oraz art. 14 lit. h rozporządzenia (UE) 2017/625.
W przypadku uzyskania informacji o niezgodnym wyniku badań, powiatowy lekarz
weterynarii, zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy o paszach, niezwłocznie podejmuje
działania mające na celu niedopuszczenie do wykorzystania takiej paszy w żywieniu
zwierząt. Ponadto, powiatowy lekarz weterynarii, w zależności od poczynionych
ustaleń i zakresu nieprawidłowości, stosuje katalog działań przewidzianych w art. 138
rozporządzenia (UE) 2017/625 (m.in. wycofanie towaru lub jego zniszczenie).
W przypadku gdy importowana z państwa trzeciego przesyłka nie spełnia wymagań
przywozowych (stwierdzenie uchybień, nieprawidłowości, niezgodne wyniki badań
laboratoryjnych, błędne oznakowanie lub brak oznakowania produktu), organy

-- 15 of 26 --

urzędowej kontroli na granicy podejmują działania mające na celu niedopuszczenie
do wykorzystania, w żywieniu ludzi lub zwierząt, zakwestionowanego produktu –
nie zostaje wydana decyzja zezwalająca na wwóz na terytorium UE, towar nie jest
dopuszczony do obrotu, a przesyłka podlega odesłaniu do państwa pochodzenia
lub zniszczeniu.
Reasumując, przeprowadzone przez Inspekcję Weterynaryjną, kontrole urzędowe
przesyłek pochodzących z państw trzecich jak dotąd nie wykazały, aby ww. towary
stanowiły istotne zagrożenie dla zdrowia i życia zwierząt lub polskich konsumentów.
Ponadto, w związku z trudnościami na rynkach rolnych państw graniczących z Ukrainą,
KE wprowadziła środki zapobiegawcze dotyczące niektórych produktów
pochodzących z Ukrainy. W świetle nieprzedłużenia, przez KE, obowiązujących
do 15 września 2023 r. ww. unijnych środków ochronnych, rozporządzeniem Ministra
Rozwoju i Technologii z dnia 15 września 2023 r. w sprawie zakazu przywozu z Ukrainy
produktów rolnych(6), od 16 września 2023 r., został wprowadzony zakaz przywozu
niektórych produktów rolno-spożywczych pochodzących z Ukrainy - rozporządzenie
wprowadza bezterminowy zakaz przywozu do Polski m.in. niektórych rodzajów zbóż,
nasion oleistych, śrut czy makuchów (szczegółowy zakres towarowy objęty zakazem
określa załącznik do rozporządzenia). Z rozporządzenia został wyłączony tranzyt.
5. Czy i kiedy zostanie wprowadzone embargo na produkty z Rosji i Białoruś?
W wyniku działań Polski i innych krajów UE o podobnym stanowisku Komisja
Europejska zaproponowała 22 marca 2024 r. podniesienie ceł na przywóz do UE zbóż,
nasion oleistych i produktów pochodnych z Rosji i Białorusi, w tym pszenicy
kukurydzy, rzepaku. Realizacja tej propozycji będzie oznaczać wprowadzenie ceł
wobec Rosji i Białorusi znacznie wyższych niż cła stosowane wobec któregokolwiek
innego partnera handlowego UE (znacznie przekraczających poziom wynikający
z klauzuli najwyższego uprzywilejowania w WTO). KE jest zdania, że to działanie
sprawi, iż import objętych tą regulacją produktów z obu krajów na rynek UE stanie się
nieopłacalny, a więc będzie mieć efekt podobny do embarga. Projekt ten jest obecnie
przedmiotem dyskusji. Polska popiera politycznie propozycję KE.

-- 16 of 26 --

6. Kiedy nastąpi wprowadzenie systemu kaucyjnego na tranzyt oraz
potwierdzającego udowodnienie przez importera wyeksportowania towarów
poza UE?
Wiodącym resortem w sprawach mechanizmu kontroli tranzytu, w tym m.in. kaucji jest
Ministerstwo Finansów. W ocenie Ministerstwa Finansów nie ma możliwości
wprowadzenia rozwiązań prawnych ani innych działań, które pozwoliłyby na realizację
postulatu dotyczącego wprowadzenia kaucji w tranzycie towarów ukraińskich przez
terytorium Polski. Realizacja wspomnianego postulatu stanowiłaby naruszenie
traktatów europejskich (m.in. TFUE). Ponadto wprowadzenie „kaucji tymczasowej” nie
może być zabezpieczeniem, które składane jest na podstawie przepisów celnych na
pokrycie istniejących lub potencjalnych długów celnych. Zabezpieczenia składane
na podstawie przepisów celnych składane są na poczet należności celnych ciążących
na importowanym towarze. Kaucja zaś nie posiada takiego charakteru.
W dalszym ciągu obowiązuje zakaz importu z Ukrainy kukurydzy, pszenicy, rzepaku i
słonecznika oraz niektórych produktów ich przetwórstwa wprowadzony przez Polskę
od 16 września 2023r. Dozwolony jest natomiast tranzyt tych produktów przez Polskę
pod warunkiem, że zakończy się w polskich portach bądź poza granicami Polski.
Nadzór nad tranzytem pełni Krajowa Administracja Skarbowa, która monitoruje
tranzyty w systemie NCTS2 (nowy skomputeryzowany system tranzytowy) oraz ma
wiedzę o terminie dostarczenia towarów do miejsca przeznaczenia czy też docelowym
urzędzie celnym, do którego przesyłka ma być dostarczona.
Na przesyłki zboża jadącego tranzytem na granicy, służby KAS nakładają szczelne
zamknięcia oraz plomby GPS. Plomby elektroniczne umożliwiają KAS nadzór nad
transportem kolejowym i drogowym, w czasie rzeczywistym przekazują pozycję GPS
przemieszczanego środka transportu do systemu informatycznego KAS. Kontroli
podlega dokumentacja oraz towar. Towar może być rozładowany jedynie poza Polską
lub w portach nadbałtyckich. W przypadku, gdy towar będzie przewożony tranzytem
do innych p.cz. UE, zamknięcia urzędowe są zdejmowane w licencjonowanych
punktach składowania zlokalizowanych w tych krajach docelowych. Wówczas zapis
o przybyciu ładunku do zadeklarowanego miejsca, celem zdjęcia plomby, jest dostępny
w systemie NCTS2 monitorującym tranzyt.

-- 17 of 26 --

Nie jest możliwe objęcie towaru „zakazowego” procedurą dopuszczenia do obrotu
w Polsce. Systemy informatyczne KAS odrzucają zgłoszenia celne dotyczące
wprowadzenia tych towarów na polski rynek. Od momentu wprowadzenia zakazu
przywozu do Polski niektórych produktów rolnych pochodzących z terytorium
Ukrainy, organy celne nie wyraziły zgody, aby towary te zostały dopuszczone
do obrotu na terytorium kraju.
7. Kiedy nastąpi wycofanie przepisów związanych z tzw. Zielonym Ładem, którego
to zapisy i założenia nakładają pakiety rozwiązań, które nieuchronnie zwiększają
koszty produkcji, energii i prowadzą do zmniejszenia konkurencyjności.
W odniesieniu do kwestii „wycofania przepisów związanych z Zielonym Ładem” należy
wyjaśnić, że Europejski Zielony Ład to strategia na rzecz wzrostu, której celem jest
przekształcenie UE w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące
w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce, która w 2050 r.
osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych. Strategia dotyczy wszystkich
sektorów europejskiej gospodarki. W odniesieniu do sektora rolnego nie formułuje
konkretnych celów, ale wymienione w niej wyzwania dotyczą także rolnictwa,
a dokument odnosi się do roli, jaką ten sektor powinien odegrać.
Ambicje związane z celami EZŁ znalazły swoje odzwierciedlenie m.in. w przepisach
dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej i procesie przygotowania Planu Strategicznego
dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. W obecnej sytuacji kryzysowej
(zakłócenia rynkowe, niska opłacalność produkcji i spadające dochody rolników)
nadmierny poziom ambicji środowiskowych doprowadził do protestów rolniczych
i żądań rewizji polityki rolnej.
Odpowiadając na wnioski państw członkowskich, w tym Polski, Komisja Europejska
w dniu 15 marca 2024 roku przedstawiła projekt rozporządzenia zmieniającego
rozporządzenia bazowe (UE) 2021/2115 i 2021/2116, który wprowadza zmiany
w zakresie m.in. warunkowości. Publikacja rozporządzenia nowelizującego akty
bazowe planowana jest na maj br.
Zmiany zaproponowane przez KE w projekcie zmiany rozporządzeń bazowych,
w zakresie warunkowości i ekoschematów, dotyczą głównie:

-- 18 of 26 --

1) Zniesienia obowiązku ugorowania 4% gruntów ornych (tzw. GAEC 8).
Tym samym w Polsce, po zniesieniu od 2024 r. tego wymogu, norma GAEC 8 będzie
się składała z dwóch elementów: (i) zachowanie elementów krajobrazu oraz (ii) zakaz
przycinania żywopłotów i drzew podczas okresu lęgowego ptaków oraz okresu
wychowu młodych.
2) Uproszczenia w normie dot. obowiązku utrzymania okrywy glebowej (tzw. GAEC 6)
– państwo członkowskie będzie miało swobodę w decydowaniu w jakim okresie roku
ustanowić obowiązek utrzymania okrywy glebowej.
3) Uproszczenia w normie dot. zmianowania (tzw. GAEC 7) – rolnicy teraz będą mieli
wybór, czy stosować dywersyfikację upraw, czy zmianowanie.
Dzięki zmianie rozporządzeń bazowych państwa członkowskie mają możliwość
wprowadzenia w ramach normy GAEC 7 (obok zmianowania) również dywersyfikacji
upraw. Rolnik będzie miał wybór czy stosować zmianowanie na 40% powierzchni
gruntów ornych każdego roku czy stosować dywersyfikację upraw. W przypadku
wyboru dywersyfikacji upraw dla gospodarstw od 10 do 30 ha wystarczy posiadać
2 uprawy, z tym że największa uprawa nie może stanowić więcej niż 75% w strukturze
zasiewów, a dla gospodarstw powyżej 30 ha wystarczy posiadać 3 uprawy, z tym
że największa uprawa nie może stanowić więcej niż 75%, a dwie uprawy główne więcej
niż 95% w strukturze zasiewów.
4) Zwolnienia gospodarstw do 10 ha z kontroli i sankcji za niespełnianie warunkowości.
Obciążenie administracyjne mniejszych gospodarstw (do 10 ha użytków rolnych)
zostanie złagodzone poprzez zwolnienie ich z wizyt kontrolnych, mających na celu
sprawdzenie przestrzegania wymogów warunkowości. Gospodarstwa te będą również
zwolnione z kar.
Zaproponowane zmiany wychodzą naprzeciw postulowanym przez Polskę
uproszczeniom oraz w dużej mierze odpowiadają na potrzeby rolników wyrażane
podczas protestów, gdyż dotyczą takich wymagań, które mogą wpłynąć
na ograniczenie produkcji i wzrost kosztów.

-- 19 of 26 --

W związku ze zmianami rozporządzeń bazowych w Polsce ustanowiony zostanie nowy
ekoschemat dotyczący gruntów wyłączonych z produkcji.
5 kwietnia 2024 r. Komitet Monitorujący Plan Strategiczny WPR 2023-2027
pozytywnie zaopiniował projekt uchwały wprowadzającej w Polsce od 2024 r.
ekoschemat Grunty wyłączone z produkcji. Ekoschemat jest dobrowolny dla rolnika.
Rolnicy realizujący ten ekoschemat będą otrzymywali płatność za wyłączenie gruntów
ornych z produkcji – do powierzchni nie większej niż 4% powierzchni gruntów ornych
w gospodarstwie. Szacowana stawka płatności wynosi 563 zł/ha, tj. ok. 126,52
EUR/ha.
Wdrożenie nowego ekoschematu umożliwi rolnikom dobrowolne wyłączenie
z produkcji części gruntów ornych, za co będą otrzymywali płatności. Na gruntach
wyłączonych z produkcji będzie obowiązywał zakaz prowadzenia produkcji rolnej
(w tym zakaz wypasu i koszenia) oraz zakaz stosowania środków ochrony roślin.
Mając na uwadze powyższe oraz trwającą kampanię składania wniosków, wprowadza
się rozwiązania legislacyjne umożliwiające rolnikom złożenie wniosków o przyznanie
płatności w ramach ekoschematu Grunty wyłączone z produkcji lub dokonanie zmian
do już złożonych wniosków o przyznanie płatności. Projektowane są przepisy,
umożliwiające złożenie wniosku o przyznanie płatności w ramach nowego
ekoschematu lub dokonanie zmian we wcześniej złożonych wnioskach w terminie
do dnia 31 sierpnia 2024 r. Projekt ustawy zmieniającej ustawę o planie strategicznym
w powyższym zakresie, został zamieszczony na stronie Biuletynu Informacji Publicznej
Rządowego Centrum Legislacji (BIP RCL).
Zgodnie ze zmianą rozporządzeń bazowych, wdrożenie nowego ekoschematu pozwoli
na zniesienie obowiązku ugorowania 4% gruntów ornych w ramach normy GAEC 8 już
w 2024 r.
Ponadto, jednym z istotniejszych dla rolnictwa założeń Europejskiego Zielonego Ładu
jest ograniczenie stosowania środków ochrony roślin.
Cele polityczne Europejskiego Zielonego Ładu w powyższym zakresie miały zostać
przeniesione na poziom wymagań prawa Unii Europejskiej przepisami rozporządzenia

-- 20 of 26 --

Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zrównoważonego stosowania środków
ochrony roślin i w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2021/2115. Cele te nie zostały
jednak odpowiednio uzasadnione nauko, jak również nie została przygotowana przez
Komisję Europejską dla projektowanego rozporządzenia rzetelna ocena wpływu,
określająca wpływ radykalnego ograniczenia stosowania środków ochrony roślin na
produktywność i konkurencyjność unijnego rolnictwa oraz na bezpieczeństwo
żywnościowe. Nie dokonano także właściwej oceny dostępności rozwiązań
alternatywnych dla środków ochrony roślin, ani możliwości zapewnienia skutecznej
ochrony upraw po wejściu w życie proponowanych ograniczeń.
Należy podkreślić, że Polska od początku prac nad projektem jednoznacznie
i konsekwentnie sprzeciwiała się jego założeniom. Polska podkreślała,
że proponowane rozwiązania miałyby negatywny wpływ na bezpieczeństwo
żywnościowe i konkurencyjność unijnego rolnictwa, a także prowadziłyby
do zwiększenia uzależnienia unijnego systemu żywnościowego od importu żywności.
Powyższe zastrzeżenia były szczególnie aktualne w kontekście zdarzeń zakłócających
łańcuchy dostaw, jak pandemia COVID-19 i wojna na Ukrainie.
Sprzeciwiając się przyjęciu tych nieracjonalnych rozwiązań Polska prowadziła
aktywnie działania na poziomie organów Unii Europejskiej. Wokół stanowiska Polski
udało się bowiem zbudować silną koalicję państw członkowskich podzielających
te same zastrzeżenia. Działania te istotnie przyczyniły się do zatrzymania prac
na poziomie Unii Europejskiej nad projektem.
W dniu 6 lutego br. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen
zapowiedziała wycofanie przez Komisję Europejską projektu rozporządzenia.
Doprowadzenie do odrzucenia projektu przepisów, wdrażających nieakceptowalne
założenia Europejskiego Zielonego Ładu, jest zatem najlepszym przykładem
aktywności polskiego Rządu w ochronie interesów polskich rolników na forum Unii
Europejskiej.
 Sprzeciw wobec ograniczania hodowli zwierząt
Nie istnieją przepisy, które nakazywałyby rolnikom ograniczanie hodowli zwierząt.

-- 21 of 26 --

Głównym założeniem Europejskiego Zielonego Ładu jest doprowadzenie gospodarki
UE w 2050 r. do stanu, w którym będzie ona naturalna klimatycznie, tj. w której
wszystkie emisje gazów cieplarnianych będą bilansowane przez pochłanianie.
Założenie to wymaga stopniowego ograniczania emisji GHG we wszystkich sektorach
gospodarki. Cel redukcyjny dla sektora rolnego nie został jednak sformułowany w
żadnym akcie prawnym, istnieje natomiast wspólny cel (17,7% redukcji GHG w 2030
r. w stosunku do 2005 r.) określony dla 4 sektorów łącznie: rolnictwa, transportu,
gospodarki odpadami i sektora komunalno-bytowego (sektory te określane są jako
sektory non-ETS). Emisje z rolnictwa stanowią w Polsce około 16-17% emisji w całym
non-ETS. Emisje te pochodzą w głównej mierze z hodowli zwierząt (fermentacja
jelitowa) i nawożenia.
W chwili obecnej nie istnieją jednak żadne przepisy, które nakazywałyby rolnikom
ograniczanie liczby zwierząt, które utrzymują. Przeciwnie, MRiRW wdraża szereg
instrumentów wsparcia służących rozwojowi tej gałęzi produkcji rolnej. Wsparcie,
które jest oferowane rolnikom obejmuje m.in.: i) płatności związane z produkcją
do zwierząt (ok. 350,6 mln EUR/rok - średnia z lat 2024-2026) ii) ekoschemat
Dobrostan zwierząt (ok. 281 mln EUR/rok - średnia z lat 2024-2026), iii) interwencję
Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie (ok. 22 mln
EUR/rok - średnia z lat 2024-2026). Produkcja zwierzęca jest także wspierana
pośrednio poprzez wsparcie do ekstensywnego użytkowania trwałych użytków
zielonych (ekoschemat: Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi,
praktyka Ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych (TUZ) z obsadą
zwierząt).
8. Jakie działania zostaną podjęte celem odbudowy oraz wsparcia chowu
i hodowli zwierząt w Polsce? Np. poprzez takie działania jak: zwiększenie pułapu
djp/gospodarstwo do jakiego rolnikom przysługuje wsparcie do produkcji
zwierzęcej.
Produkcja zwierzęca, w tym kwestie związane z hodowlą zwierząt i wsparciem postępu
biologicznego, są traktowane jako nierozerwalny element rolnictwa w Polsce
niezbędny dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego.

-- 22 of 26 --

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi realizuje zadania dotyczące określania zasad
i kierunków wykorzystania środków finansowych przeznaczonych na wspieranie
postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej w zakresie hodowli i ochrony zasobów
genetycznych zwierząt gospodarskich. W związku z tym, realizowane jest wsparcie
hodowli zwierząt gospodarskich, związane z udzielaną pośrednio pomocą dla
hodowców w formie subsydiowanych usług polegających na:
1) prowadzeniu ksiąg hodowlanych (pomoc o stawce do 100% kosztów
kwalifikujących się do objęcia dotacją),
2) prowadzeniu oceny wartości użytkowej lub hodowlanej zwierząt (pomoc o stawce
do 70% kosztów kwalifikujących się do objęcia dotacją).
Pomoc ta udzielana jest na zasadach określonych w rozporządzeniu w sprawie stawek
dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz
rolnictwa(7). Termin składania wniosków na udzielenie dotacji upływa 30 czerwca
2024 r.
10. Czy i kiedy zostanie uruchomiona pomoc suszowa za ubiegły rok - zaproponowany
przez MRiRW mechanizm nie jest satysfakcjonujący dla rolników?
Informuje, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia
2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa publiczna aplikacja „zgłoś szkodę
rolniczą” służy wyłącznie do szacowania strat spowodowanych przez suszę
w produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw
rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477).
Sposób szacowania suszy oraz algorytm jej obliczania za pośrednictwem aplikacji
publicznej są zgodne z przepisami § 13zzd rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych
zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co oznacza, że pomoc
przyznawana jest w przypadku wystąpienia szkód powstałych w wyniku suszy
w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.
Szkody spowodowane przez suszę zgodnie z ww. przepisami ustawy oznaczają szkody
spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia

-- 23 of 26 --

21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej
wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb.
A zatem w aplikacji wykazane są wyłącznie szkody powstałe w wyniku tak
zdefiniowanej suszy. Aplikacja nie uwzględnia szkód powstałych w wyniku innych
niekorzystnych zjawisk atmosferycznych czy błędów w agrotechnice.
Należy podkreślić, że algorytmy zapisane w aplikacji zapewniają jednolite szacowanie
szkód we wszystkich gospodarstwach rolnych, których właściciel zgłosił wniosek
o oszacowanie szkód powstałych w wyniku suszy. Zaznaczyć należy, że dane
o uprawach i działkach do publicznej aplikacji „Zgłoś szkodę rolniczą” są automatycznie
zaciągane z aplikacji eWniosek Plus na dzień podpisywania wniosku w aplikacji.
W 2023 r. producent rolny mógł złożyć wniosek w aplikacji o oszacowanie szkód
powstałych w wyniku suszy do dnia 17 listopada 2023 roku. Termin ten był
dwukrotnie wydłużany (od pierwotnie przewidzianego 15 października), aby wszyscy
zainteresowani producenci rolni mogli złożyć wniosek o oszacowanie szkód.
Przedmiotowy wniosek producent rolny był zobowiązany opatrzyć podpisem
zaufanym. Tylko skuteczne podpisanie Profilem Zaufanym wniosku uruchamiało w
aplikacji proces szacowania strat suszy w gospodarstwie rolnym zakończony
wytworzeniem dokumentu o nazwie kalkulacja lub protokół, który można pobrać
logując się również Profilem Zaufanym w aplikacji.
W 2023 r. ok. 290 tys. producentów rolnych otrzymało protokół lub kalkulację
oszacowania szkód, co potwierdza skuteczne działanie aplikacji.
Ponadto należy zauważyć, że prawidłowość działania aplikacji „Zgłoś szkodę rolniczą”
potwierdzają wyniki wstępnego szacunku produkcji głównych upraw rolnych
i ogrodniczych w 2023 r. opracowanego przez Główny Urząd Statystyczny.
Producenci rolni, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane
wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w wysokości
powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej mogli składać wnioski o pomoc
w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 29 lutego do 15 marca 2024 r.

-- 24 of 26 --

Obecnie trwa wydawanie decyzji i wypłata pomocy dla producentów rolnych przez
Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Do 13 maja 2024 r. pomoc otrzymało prawie 70 tys. producentów rolnych
na kwotę ponad 523 mln zł.
Przedstawiając powyższe uprzejmie informuję, że corocznie wprowadzane
są w aplikacji „Zgłoś szkodę rolniczą” zmiany mające na celu usprawnienie jej działania
i spowodowanie, aby była jak najbardziej przyjazna dla użytkowników.
11. Czy planowane jest odejście od pomysłu oparcia systemu decyzji kredytowej
i inwestycyjnych o wyliczany dla produktów wytwarzanego w gospodarstwa ślad
węglowy?
12. Kiedy nastąpi ułatwienie realizacji inwestycji w gospodarstwach utrzymujących
zwierzęta - ustanowienie taryfy energetycznej?
Przedmiotowe kwestie znajdują się poza właściwością Ministerstwa Rolnictwa
i Rozwoju Wsi.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego
zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.)
(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca
2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych
przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego
i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin
i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE)
nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia
Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE,
1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr
882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG,
91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG
(rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str.
1, z późn. zm.);
(3) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2129 z dnia 25 listopada 2019 r.
ustanawiające przepisy dotyczące jednolitego stosowania poziomów częstotliwości

-- 25 of 26 --

kontroli identyfikacyjnych i kontroli bezpośrednich określonych przesyłek zwierząt
i towarów wprowadzanych do Unii (Dz. Urz. UE L 321 z 12.12.2019, str. 122, z późn.
zm.);
(4) Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/915 z dnia 25 kwietnia 2023 r. w sprawie
najwyższych dopuszczalnych poziomów niektórych zanieczyszczeń w żywności oraz
uchylające rozporządzenie (WE) nr 1881/2006 (Dz.U. UE L 119 z 5.5.2023, str. 103,
z późn. zm.);
(5) Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1149);
(6) Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 września 2023 r. w sprawie
zakazu przywozu z Ukrainy produktów rolnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1898);
(7) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie
stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na
rzecz rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1170, z późn. zm.).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych

-- 26 of 26 --