Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-I.050.14.2024.AJ
3164599.12431460.9997460
Warszawa, 13-05-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT2524 Pani Poseł Anny Kwiecień z dnia 24 kwietnia
2024 r. w sprawie wspólnot energetycznych, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
W odpowiedzi na pytanie numer 1 i 2:
1. Na czym będzie polegało stworzenie systemu wspólnot energetycznych?
2. Czym wspólnoty będą się różniły od istniejących „klastrów energii” działających
lokalnie jako porozumienie podmiotów zajmujących się wytwarzaniem,
konsumpcją, magazynowaniem i sprzedażą energii elektrycznej?
Na wstępie uprzejmie informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska, mając na uwadze
potrzebę budowy systemu wspólnot energetycznych w Polsce, zrealizowało szereg działań
o charakterze ustawodawczym stymulujących ich rozwój.
W ramach implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z
dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych,
dalej: „dyrektywa RED II”, ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo
energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1681), zostały wprowadzone
regulacje dotyczące obywatelskich społeczności energetycznych.
Przedmiotem działalności obywatelskiej społeczności energetycznej może być wytwarzanie,
dystrybucja, obrót, agregacja, magazynowanie energii elektrycznej, realizowanie
przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej oraz świadczenie usług w
zakresie ładowania pojazdów elektrycznych swoim członkom lub udziałowcom, w sieci
dystrybucyjnej o napięciu znamionowym nie wyższym niż 110 kV.
W celu uniknięcia jednoczesnego funkcjonowania w systemie prawnym dwóch definicji
społeczności energetycznych o zbliżonych uprawnieniach, w niniejszej ustawie zawarte
zostały regulacje, które w formie obywatelskiej społeczności energetycznej wdrażają:
1) instytucję społeczności działającej w zakresie energii odnawialnej, jaką przewiduje
art. 22 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11
grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych
(dyrektywa RED II)

-- 1 of 6 --

2) regulacje dot. obywatelskiej społeczności energetycznej, co jest implementacją
zapisów zawartych w Dyrektywie 2019/944 w sprawie wspólnych zasad rynku
wewnętrznego energii elektrycznej.
Społeczność energetyczna OZE z dyrektywy RED II jest to lokalna społeczność
energetyczna, która będzie prowadzić działalność tylko w zakresie odnawialnych źródeł
energii.
Stworzenie ram prawnych działania obywatelskich społeczności energetycznych miało na
celu umożliwienie odbiorcom końcowym energii elektrycznej bezpośredniego udziału
w wytwarzaniu, zużyciu oraz dzieleniu się energią elektryczną z innymi odbiorcami. Pozwala
to na zapewnienie jej członkom przystępnej cenowo energii elektrycznej w odróżnieniu od
tradycyjnych przedsiębiorstw energetycznych, których głównym celem działania jest
dążenie do osiągnięcia zysku. Uczestnictwo w obywatelskiej społeczności energetycznej
może się przysłużyć również do zwiększenia efektywności energetycznej na poziomie
gospodarstw domowych dzięki zmniejszeniu zużycia energii elektrycznej i obniżeniu cen
dostaw.
Do systemu wspólnot energetycznych w Polsce należą także klastry energii i spółdzielnie
energetyczne.
W celu wzmocnienia roli tych wspólnot w krajowym systemie energetycznym, w odpowiedzi
na postulaty branży, Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało nowe rozwiązania
legislacyjne, które zostały zawarte w ustawie z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy
o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1762), dalej:
„ustawa z 17 sierpnia 2023 r.”. Celem tej interwencji prawnej było zapewnienie
przejrzystych zasad współpracy w ramach klastrów energii, obejmujących usprawnienia
administracyjno-prawne i dedykowany system wsparcia, a także stymulowanie rozwoju
spółdzielni energetycznych, co wpłynie na zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii
w krajowym miksie energetycznym i zwiększy niezależność energetyczną społeczności
lokalnych.
Klastry energii działają w formie porozumienia, którego przedmiotem jest współpraca w
zakresie wytwarzania, magazynowania, równoważenia zapotrzebowania, dystrybucji energii
elektrycznej lub paliw w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo
energetyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 266) dalej: ,,Prawo energetyczne” lub obrotu nimi, lub w
zakresie wytwarzania, magazynowania, równoważenia zapotrzebowania, przesyłania lub
dystrybucji ciepła, lub obrotu ciepłem, w celu zapewnienia jego stronom korzyści
gospodarczych, społecznych lub środowiskowych lub zwiększenia elastyczności systemu
elektroenergetycznego.
Zaproponowane w ustawie rozwiązania promujące funkcjonowanie klastrów energii mają
za zadanie pobudzić rozwój tych inicjatyw oraz przygotować je do w pełni profesjonalnego
funkcjonowania na zmieniającym się rynku energii, w którym energetyka rozproszona będzie
odgrywać coraz większą rolę.
Dzięki nowym regulacjom klastry energii będą mogły korzystać ze wsparcia, którego
uzyskanie będzie uzależnione od posiadania wpisu w rejestrze klastrów energii
prowadzonego przez Prezesa URE, a także od spełnienia określonych warunków
wskazanych w ustawie. Proponowany system wsparcia odnosi się do ilości energii
elektrycznej wytworzonej z OZE przez strony porozumienia klastra energii, wprowadzonej
do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, a następnie pobranej z tej sieci w celu jej
zużycia przez strony porozumienia tego klastra energii, dla danej godziny okresu
rozliczeniowego.
Mechanizm wsparcia obejmuje następujące elementy:

-- 2 of 6 --

 zwolnienie energii elektrycznej zużywanej przez członków klastra z opłaty OZE oraz
z obowiązku umarzania świadectw pochodzenia.
 zwolnienie energii elektrycznej zużywanej przez członków klastra z opłaty
kogeneracyjnej oraz obowiązku umarzania świadectw efektywności energetycznej.
 obniżenie kosztów usług dystrybucji, tj. składnika zmiennego stawki sieciowej i
stawki jakościowej, które jest uzależnione od spełnienia warunków w zakresie
osiągnięcia odpowiedniego poziomu zużycia własnego dla danej godziny okresu
rozliczeniowego. Jest ono przewidziane dla członków klastrów energii, które
wykażą wyższy poziom autokonsumpcji. Ten instrument wsparcia zakłada 5% upust
przy osiągnieciu zużycia własnego powyżej 60%. Wraz ze wzrostem o kolejne 10%
członkowie klastra energii uzyskują dodatkowe 5%. W przypadku 100% zużycia
własnego upust ten wynosi 25%.
W ramach ustawy z 17 sierpnia 2023 r. wprowadzono także nowe regulacje, których celem
jest poprawa warunków dla rozwoju energetyki rozproszonej na terenach wiejskich
w formie spółdzielni energetycznej. Nowe, atrakcyjne przepisy mają ułatwić tworzenie
i funkcjonowanie tej formy lokalnego zrzeszenia, a także zachęcić podmioty do angażowania
się w tego rodzaju inicjatywy. Rozwój spółdzielni energetycznych, wykorzystujących do
produkcji energii lokalne zasoby energetyczne, wpłynie pozytywnie na rozwój społeczno -
gospodarczy obszarów wiejskich, które zajmując około 93% powierzchni kraju, mają
największe problemy z zapewnieniem stałych dostaw energii.
Spółdzielnia energetyczna jest formą wspólnoty energetycznej, której przedmiotem
działalności jest wytwarzanie energii elektrycznej lub biogazu, lub biogazu rolniczego, lub
biometanu, lub ciepła w instalacjach odnawialnego źródła energii, obrót nimi lub ich
magazynowanie, dokonywane w ramach działalności prowadzonej wyłącznie na rzecz tych
spółdzielni oraz ich członków. Działalność spółdzielni prowadzona jest na obszarze gminy
wiejskiej lub miejsko-wiejskiej lub na obszarze nie więcej niż 3 tego rodzaju gmin
bezpośrednio sąsiadujących ze sobą.
Należy podkreślić, że obowiązujące obecnie przepisy zapewniają preferencyjny dla
spółdzielni energetycznych system rozliczeń. Zgodnie z art. 38c ust. 3 ustawy z dnia
20 lutego 2015 roku o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2023 poz. 1436 z późn. zm.), dalej:
,,ustawa OZE” sprzedawca zobowiązany, dokonuje ze spółdzielnią energetyczną rozliczenia
ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej
wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne
przez spółdzielnię energetyczną i jej członków w stosunku ilościowym 1 do 0,6.
W odniesieniu do powyższych wyjaśnień należy także zaznaczyć, że klastry energii i
spółdzielnie energetyczne nie są obywatelskimi społecznościami energetycznymi w
rozumieniu art. 22 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11
grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych
(dyrektywa RED II) i zapisów zawartych w Dyrektywie 2019/944 w sprawie wspólnych zasad
rynku wewnętrznego energii elektrycznej.
Podsumowując powyższe informacje należy zauważyć, że spółdzielnie energetyczne,
(należące do wspólnoty energetycznej tak samo jak klastry energii), skupiają się na
promowaniu odnawialnych źródeł energii oraz umożliwieniu lokalnym społecznościom
uczestnictwa w produkcji i dystrybucji energii elektrycznej. Z kolei klastry energii to
porozumienia podmiotów, które współpracują w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych,
społecznych i środowiskowych poprzez efektywną współpracę w obszarze energii. Obie te
inicjatywy mogą korzystać z różnych form wsparcia, takich jak zwolnienia z opłat czy
preferencyjne rozliczenia ilości zużytej energii. Dla spółdzielni energetycznych istnieją także
preferencyjne systemy rozliczeń, co ma zachęcać do ich tworzenia i rozwoju, zwłaszcza na

-- 3 of 6 --

obszarach wiejskich. Obecnie w Polsce działają 33 spółdzielnie energetyczne, a wg danych
Krajowej Izby Klastrów Energii i Odnawialnych Źródeł Energii działa także około 170
klastrów energii, w tym 66 klastrów, które w latach 2017-2018, w konkursach
przeprowadzonych przez Ministerstwo Energii uzyskały Certyfikat Pilotażowego Klastra
Energii i zostały wpisane na Listę Pilotażowych Klastrów Energii
W rezultacie, wymienione w niniejszej odpowiedzi różne formy wspólnot energetycznych
mają na celu zrównoważony rozwój sektora energetycznego, poprawę efektywności
i promowanie odnawialnych źródeł energii, skupiając się na innych aspektach współpracy
i rozwoju społeczności lokalnych. Działania Ministerstwa mają na celu stymulowanie tego
rozwoju poprzez dostosowanie przepisów do potrzeb rozwijającego się rynku
energetycznego, zarówno na poziomie krajowym, jak i zgodnie z wymogami UE.
3. Jak rozwiążecie Państwo kwestię starych sieci przesyłowych?
Możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej źródeł wytwórczych wyznaczane są
przez możliwości techniczne sieci. Dlatego też konieczne jest podjęcie działań skupionych na
dwóch kluczowych obszarach: optymalizacji istniejących możliwości sieciowych oraz
rozbudowie i modernizacji sieci. W tym miejscu należy wskazać na ustawę z dnia 7 lipca
2023 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci
przesyłowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1506). W wyniku wejścia w życie
tej regulacji, nie tylko uaktualniono listę strategicznych projektów przesyłowych, ale także
rozszerzono zakres ustawy o inwestycje w projekty dystrybucyjne o napięciu powyżej
100 kV, które są kluczowe dla przekształcania systemu elektroenergetycznego z systemu
jednokierunkowego (tzw. pasywnego) w system dwukierunkowy (aktywny), z aktywnym
udziałem odbiorców energii elektrycznej.
Wprowadzone zmiany dają możliwość efektywniejszego wykorzystania istniejących
mechanizmów prawnych, które pozwolą na znaczne skrócenie oraz uproszczenie procedur
administracyjnych związanych z realizacją inwestycji w sieci przesyłowe i dystrybucyjne
elektroenergetyczne, co przyczyni się do skuteczniejszej i szybszej integracji odnawialnych
źródeł energii z systemem elektroenergetycznym oraz zagwarantuje pewne i stabilne
dostawy energii elektrycznej do odbiorców.
W dniu 29 lutego 2024 r., Komisja Europejska formalnie odblokowała 137 mld euro dla
Polski w Krajowym Planie Obudowy i w funduszach z polityki spójności. W tym miejscu
należy podkreślić, że jednym z kluczowych źródeł finansowania rozwoju sieci
elektroenergetycznej w Polsce są środki europejskie, które pozwalają na ograniczenie
przenoszenia obciążeń związanych z rozwojem sieci na odbiorców energii elektrycznej,
w ramach taryf.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne dalej: „PSE” prowadzą konsultacje „Planu rozwoju
w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na
lata 2025-2034”. Plan ten uwzględnia zmiany strukturalne zachodzące w Krajowym
Systemie Elektroenergetycznym, takie jak postępująca elektryfikacja ciepłownictwa
i transportu oraz wzrost liczby nowych odbiorców energii elektrycznej, co znacząco wpłynie
na wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną i moc w systemie. Łączne szacowane
nakłady na inwestycje planowane przez PSE to ok. 64 mld zł do 2034 r. Konsultowany
dokument zawiera wariantowe scenariusze rozwoju KSE, plany rozbudowy infrastruktury
przesyłowej oraz wyniki analiz wystarczalności zasobów wytwórczych. Po przeprowadzeniu
konsultacji dokument trafi do uzgodnienia z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki,
a następnie będzie podstawą do prowadzenia inwestycji przez PSE.

-- 4 of 6 --

4. Jak rozwiążecie Państwo kwestię magazynowania energii i zgód na jej uruchomienie?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska konsekwentnie wspiera rozwój magazynów energii,
które stanowią niezbędny element rozwoju energetyki opartej na odnawialnych pogodo
zależnych źródłach energii, w tym energetyki prosumenckiej i społeczności energetycznych.
W okresach nadprodukcji systemy magazynowe pozwalają gromadzić nadmiar energii i
wykorzystywać ją w czasie, kiedy własne źródła nie produkują jej w dostatecznej ilości. Służy
to zwiększeniu autokonsumpcji energii wytworzonej lokalnie, bez konieczności
wprowadzania jej do sieci, a także pomaga spełnić warunek nałożony na spółdzielnie
energetyczne art. 38e ustawy OZE stanowiący, że ich sprawność wytwarzania energii
elektrycznej powinna umożliwiać pokrycie w ciągu roku nie mniej niż 70% potrzeb własnych.
Nowelizacją ustawy – Prawo energetyczne z 20 maja 2021 r. (Dz. U. 2021 poz. 1093)
wprowadzono kompleksowe rozwiązania usuwające bariery prawne dla rozwoju
magazynów energii. Przepisy objęły:
 wprowadzenie definicji magazynu i magazynowania energii elektrycznej;
 całkowite wyłączenie z obowiązku posiadania taryfy magazynowania energii
elektrycznej;
 zniesienie podwójnego naliczania opłat sieciowych – taryfy dla energii elektrycznej
w rozliczeniach z magazynami za świadczone usługi (przesył lub dystrybucja)
zapewniają odliczenie od energii pobranej przez ten magazyn z sieci
przedsiębiorstwa energetycznego, energii elektrycznej wprowadzonej do sieci tego
przedsiębiorstwa z tego magazynu, w oparciu o wskazania układów pomiarowo-
rozliczeniowych;
 obowiązek wpisu do rejestru (OSD / OSP) jedynie magazynów o mocy większej niż
50 kW;
 obowiązek koncesjonowania jedynie magazynów o łącznej mocy zainstalowanej
większej niż 10 MW;
 zwolnienie z połowy opłaty za przyłączenie magazynu do sieci z jednoczesnym
uregulowaniem w przepisach przejściowych spraw w toku (złożenie wniosku o
określenie warunków przyłączenia, wniesienie zaliczki);
 wprowadzenie możliwości pobierania energii z sieci przez magazyn będący częścią
OZE bez utraty praw do certyfikatów i uprawnień wynikających z innych systemów
wsparcia;
 wprowadzenie obowiązków opomiarowania źródeł OZE i uzależnienie praw do
certyfikatów i uprawnień wynikających z innych systemów wsparcia od
prawidłowego opomiarowania magazynu;
 zwolnienie z obowiązku przedstawiania świadectw pochodzenia do umorzenia, w
tym z OZE, z kogeneracji oraz świadectw efektywności energetycznej, energii
pobranej z sieci przez magazyn, w części która została następnie po jej
zmagazynowaniu wprowadzona do sieci;
 zwolnienie z opłaty przejściowej, z opłaty mocowej oraz opłaty kogeneracyjnej (w
tych dwóch ostatnich przypadkach w części dot. zużycia energii elektrycznej na
potrzeby magazynowania energii elektrycznej) magazynowania energii
elektrycznej;
 zmiana definicji nabywcy końcowego, która wyłącza z obowiązku akcyzowego
nabycie energii przez podmiot posiadający koncesję na magazynowanie.
Tak przygotowane otoczenie prawne gwarantuje podstawy do rozwoju magazynowania
energii. Technologia magazynowania jest wciąż nowa na polskim rynku. Obserwujemy jej
rozwój i pozostając w kontakcie z organizacjami branżowymi, jesteśmy otwarci na zgłaszane
sugestie dotyczące ewentualnych potrzeb w zakresie zmian legislacyjnych pozostających w

-- 5 of 6 --

kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska. O tempie dalszego rozwoju magazynowania
energii będzie rzecz jasna ostatecznie decydować rynek, w oparciu o opłacalność kosztową i
decyzje inwestorów.
Natomiast Rząd przewiduje także bezpośrednie działania promujące tę technologię –
społeczności energetyczne mogą liczyć na wsparcie finansowe dla magazynów energii, takie
jak np. wsparcie ze środków KPO w ramach inwestycji B2.2.2.
Jeśli chodzi o aspekt ”zgód na uruchomienie” to kwestię przyłączenia do sieci reguluje
przepis art. 7 ustawy – Prawo energetyczne. Przyłączenie do sieci jest uzależnione jedynie
od spełnienia warunków technicznych i ekonomicznych, przy czym instalacje odnawialnego
źródła energii powinny być przyłączane w pierwszej kolejności. Jeżeli przedsiębiorstwo
energetyczne odmówi zawarcia umowy o przyłączenie do sieci jest obowiązane niezwłocznie
powiadomić o odmowie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki i zainteresowany podmiot,
podając przyczyny odmowy. Taka decyzja może być przez wnioskodawcę zaskarżona do
Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/

-- 6 of 6 --