Interpelacja w sprawie większej dostępności do usług medycznych świadczonych przez lekarzy geriatrów
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14693 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.8.2024.AC
Warszawa, 20 maja 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U.
z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (M.P. z 2022 r. poz. 990, z późn. zm.), przekazuję poniżej
odpowiedzi na pytania postawione w Interpelacji nr 2521 Interpelacja w sprawie większej
dostępności do usług medycznych świadczonych przez lekarzy geriatrów Pani Poseł Anny
Kwiecień.
Odpowiedź na pytanie 1. „O ile Państwo zamierzacie zwiększyć liczby miejsc
rezydenckich, aby kształcić specjalistów w dziedzinie geriatrii?”
Uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia stara się utrzymywać stabilną liczbę lub
zwiększać liczbę miejsc rezydenckich z dziedziny geriatrii na postępowania. Jednocześnie
należy podkreślić, że specjalizację z geriatrii wybierają najczęściej lekarze posiadający już
tytuł specjalisty w innej dziedzinie medycyny, realizując wówczas w trybie
pozarezydenckim krótszy program szkolenia. Wykonywanie zawodu lekarza geriatry
niewątpliwie wymaga dojrzałości emocjonalnej i doświadczenia życiowego, rzadko zatem
dziedzina ta wybierana jest przez młodych lekarzy po stażu podyplomowym. Stąd Minister
Zdrowia nie wypełnia wszystkich wolnych miejsc szkoleniowych rezydenturami, aby nie
blokować rozwoju zawodowego lekarzom, którzy mogą specjalizować się wyłącznie w
trybie pozarezydenckim.
Poniżej tabela pokazująca liczbę miejsc rezydenckich wystawionych na postępowania od
2015 do 2024 roku.
Aktualnie (stan na 09.05.2024) liczba miejsc specjalizacyjnych w Polsce wynosi 310 (w tym
liczba miejsc zajętych to 102 (w tym 27 w trybie rezydenckim)).
marzec październik
2015 22 25 47
2016 23 25 48
2017 30 34 64
2018 20 43 63
2019 26 35 61
2020 32 44 76
2021 30 58 88
2022 36 34 70
2023 64 91 155
2024 70 70
postępowanie
rok sumarycznie
REZYDENTURY PRZYZNANE PRZEZ MZ (GERIATRIA)
NA POSTĘPOWANIA
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wolne miejsca specjalizacyjne w ramach postępowania kwalifikacyjnego rozdziela się za
pomocą systemu elektronicznego (SMK) według kolejności listy rankingowej wynikającej z
uzyskanych przez lekarzy liczby punktów, przy czym pierwszeństwo przydziału miejsc
specjalizacyjnych mają lekarze z największą liczbą punktów.
Dodatkowo informuję, że aktualnie liczba lekarzy specjalistów geriatrii wykonujących
zawód zarejestrowanych w Centralnym Rejestrze Lekarzy i Lekarzy Dentystów
prowadzonym przez Naczelną Radę Lekarską wg stanu na grudzień 2023 - wynosi 565.
Odpowiedź na pytanie 2. „Ile środków finansowych planujecie przeznaczyć na
zrealizowanie złożonej obietnicy?” oraz odpowiedź na pytanie 4. „Jakie inne decyzje
planujecie Państwo podjąć aby zrealizować powyższa obietnicę ?”
Uprzejmie informuję, że w ramach aktualnie trwającej perspektywy finansowej UE tj.
Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) zaplanowano
realizację projektów mających na celu wsparcie deinstytucjonalizacji długoterminowej
opieki medycznej oraz projektów mających na celu rozwój i wsparcie kształcenia
podyplomowego lekarzy (w tym lekarzy geriatrów).
W ramach działania nr FERS.04.14 pn. Deinstytucjonalizacja długoterminowej opieki
medycznej, zakłada się opracowanie i pilotaż nowych form opieki dziennej dla osób
starszych, w tym z zaburzeniami otępiennymi i osób z niepełnosprawnością (OzN) w
każdym wieku oraz działania na rzecz poprawy dostępności domowej opieki zdrowotnej dla
osób starszych i OzN. Przyczyni się to do poprawy dostępu do usług opieki zdrowotnej w
społ. lokalnej, wzmocnienia zapobiegania hospitalizacjom i objęciu pacjentów opieką
całodobową. Nowe formy będą zakładać współpracę z lokalnymi instytucjami/służbami
opieki długoterminowej, w tym działającymi formami opieki zdeinstytucjonalizowanej w
zakresie informowania o dostępnym wsparciu. Podnoszone będą kompetencje opiekunów
medycznych w zakresie opieki długoterminowej nad osobami starszymi, opieki paliatywnej
i hospicyjnej udzielanych w warunkach domowych oraz przez poszerzanie form dziennej
opieki medycznej dla osób z zaburzeniami otępiennymi. Planowany jest również rozwój
rozwiązań telemedycznych (infolinie), wsparcia dla opiekunów nieformalnych osób
starszych oraz wsparcie działań informacyjnych w zakresie dostępnej opieki zdrowotnej i
wsparcia w systemie opieki społecznej.
W ramach działania nr FERS.01.12 pn. Kształcenie podyplomowe lekarzy, pielęgniarek i
położnych, planowane jest m.in. wspierane kształcenia specjalizacyjnego lekarzy w
dziedzinach istotnych z punktu widzenia potrzeb epidemiologiczno-demograficznych, w
szczególności lekarzy geriatrów i psychiatrów dziecięcych oraz kursy z zakresu medycyny
rodzinnej dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Przewidziano też wsparcie węższych
umiejętności lekarskich w związku z potrzebą zwiększenia dostępu do deficytowych
świadczeń medycznych istotnych z punktu widzenia demograficznego i
epidemiologicznego.
Aktualnie, trwają intensywne prace nad szczegółowymi założeniami projektów w ramach
wyżej opisanych działań.
Ponadto, w ramach działania nr FERS.01.12 Centrum Medycznego Kształcenia
Podyplomowego realizuje projekt pn. Wspieranie kształcenia podyplomowego lekarzy w
dziedzinach istotnych z punktu widzenia potrzeb epidemiologiczno-demograficznych Polski
(FERS1). W projekcie zaplanowano przeprowadzenie kursów i staży specjalizacyjnych dla
8000 lekarzy realizujących specjalizację w jednej z 12 specjalizacji uznanych przez Ministra
Zdrowia za priorytetowe, takich jak choroby wewnętrzne, medycyna rodzinna, chirurgia
ogólna, pediatria, geriatria, psychiatria oraz psychiatria dzieci i młodzieży, onkologia
kliniczna, chirurgia onkologiczna, radioterapia onkologiczna, patomorfologia, hematologia.
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Dodatkowo, realizowane będą kursy z zakresu medycyny rodzinnej dla 2000 lekarzy
udzielających świadczeń w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.
Jednocześnie informuję, że na stronie:
https://www.rozwojspoleczny.gov.pl/strony/dowiedz-sie-wiecej-o-programie/nabory-
wnioskow/ publikowany jest Harmonogram naborów wniosków, który pozwala na
uzyskanie bardziej szczegółowych informacji dotyczących planowanych do dofinansowania
przedsięwzięć w ramach FERS oraz umożliwia Beneficjentom wcześniejsze przygotowanie
się do składania dokumentacji aplikacyjnej
Kryteria oceny skuteczności wykorzystania środków unijnych oraz mechanizmy
monitorowania postępów w realizacji celów oparte są na m.in na regulacjach ustawy z dnia
28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w
perspektywie finansowej 2021–2027, Wytycznych dotyczących kwalifikowalności
wydatków na lata 2021-2027. Jednocześnie należy wskazać, że za zarządzanie Programem
FERS odpowiada Instytucja Zarządzająca (IZ), znajdująca się w strukturze Ministerstwa
Funduszy i Polityki Regionalnej. IZ odpowiada za sprawną i poprawną realizację programu
w szczególności w ujęciu całościowym (m.in. ewaluacje programu operacyjnego,
monitorowanie postępów realizacji programu, pełnienie funkcji Instytucji Certyfikującej
wydatki). Wydaje ponadto wytyczne, zalecenia i podręczniki dotyczące różnych aspektów
związanych z realizacją programu.
W ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) Ministerstwo
Zdrowia jest odpowiedzialne za wdrażanie inwestycji w ramach komponentu D:
Efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia. Dedykowaną obszarowi
rozwoju opieki długoterminowej oraz opieki geriatrycznej jest inwestycja D1.2.1 „Rozwój
opieki długoterminowej poprzez modernizację infrastruktury podmiotów leczniczych na
poziomie powiatowym”. Założenia dla wskazanej inwestycji są przygotowywane w oparciu
o reformę D1.2 „Zwiększenie efektywności, dostępności i jakości usług opieki
długoterminowej świadczeniodawców opieki zdrowotnej na poziomie powiatowym” na
podstawie wyników analiz przedstawionych w dokumentach:
1. Kompleksowy przegląd możliwości tworzenia w szpitalach powiatowych ośrodków
opieki długoterminowej oraz oddziałów geriatrycznych w Polsce;
2. Zakres wsparcia zmian struktury organizacyjnej szpitali powiatowych w zakresie
opieki długoterminowej lub geriatrycznej na poziomie lokalnym na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
Celem inwestycji D1.2.1 jest wsparcie niezbędnych prac budowlanych lub remontowych
oraz zakup sprzętu dla szpitali powiatowych tworzących jednostki lub ośrodki opieki
długoterminowej i geriatrycznej. Dodatkowo będzie możliwe realizowanie w ramach
przedsięwzięcia (jako uzupełnienie działań infrastrukturalnych) działań na rzecz wsparcia
podnoszenia kompetencji i kwalifikacji personelu pracującego w szpitalu w zakresie opieki
geriatrycznej i świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki
długoterminowej w warunkach stacjonarnych. Wsparcie będzie udzielane w okresie
kwalifikowalności wydatków, których datą końcową jest 30 czerwca 2026 r. Wszystkie
przedsięwzięcia muszą być zgodne z zasadami horyzontalnymi określonymi w KPO. Jedną z
nich jest dochowanie okresu trwałości realizowanych przedsięwzięć, aby zapewnić
długotrwały wpływ inwestycji na wydajność i odporność polskiej gospodarki. Wszystkie
przedsięwzięcia wybrane do objęcia wsparciem będą monitorowane pod względem
osiągnięcia założonych celów.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Odpowiedź na pytanie 3. „Jak Państwo chcecie zachęcić lekarzy aby decydowali się
podjąć kształcenie w zakresie geriatrii ( specjalizacja medyczna)?”
Geriatria co do zasady skoncentrowana jest na prowadzeniu kompleksowej oceny
geriatrycznej oraz określaniu potrzeb i hierarchizacji celów leczenia pacjenta
geriatrycznego z ukierunkowaniem na jakość życia. Jednakże z uwagi na wielochorobowość
pacjentów geriatrycznych należy mieć na uwadze, że najlepsze wyniki w tym obszarze daje
praca z interdyscyplinarnym zespołem lekarskim, co wymaga wykorzystania do tego
specjalistów różnych dziedzin medycyny.
Problemy związane z deficytem kadry lekarskiej ze specjalnością w dziedzinie geriatrii dla
celów realizacji ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o szczególnej opiece geriatrycznej
możliwe jest do rozwiązania w okresie przejściowym poprzez rozszerzenie katalogu lekarzy
o specjalistów dziedzin pokrewnych lub innych dziedzin medycyny podobnie jak to miało
zastosowanie w przypadku definicji lekarzy POZ lub lekarzy systemu PRM.
Resort zdrowia stale podejmuje działania zachęcające do podejmowania kształcenia w tzw.
dziedzinach priorytetowych.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami (ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o
sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników
zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2
sierpnia 2023 r. w sprawie wysokości zasadniczego wynagrodzenia miesięcznego lekarzy i
lekarzy dentystów odbywających specjalizacje w ramach rezydentury) co roku w wyniku
rewaloryzacji wzrasta od 1 lipca wynagrodzenie lekarzy rezydentów odbywających
specjalizację w dziedzinach priorytetowych, do których zalicza się geriatrię i choroby
wewnętrzne.
Uwaga: Geriatria jest dziedziną priorytetową od 20.12.2012. Uznanie danej dziedziny
za priorytetową, skutkuje faktem, że lekarze otrzymują wyższe wynagrodzenie
zasadnicze, niż lekarze którzy realizują specjalizacje która należy do grupy specjalizacji
niepriorytetowych.
Od 1 lipca 2023 roku wynagrodzenie zasadnicze brutto lekarza odbywającego
specjalizację w pierwszych dwóch latach zatrudnienia w trybie rezydentury z
geriatrii lub chorób wewnętrznych wynosi 8 308 zł. Po dwóch latach zatrudnienia
w tym trybie dla rezydentów w dziedzinie geriatrii i chorób wewnętrznych wzrasta
do 9 063 zł. Wynagrodzenie dla dziedzin niepriorytetowych wynoszą analogicznie
7552 zł, a po dwóch latach 7779 zł. Od 1 lipca 2024 r. przewiduje się kolejny
wzrost tego wynagrodzenia.
Nowelizacja ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
wprowadziła rozwiązanie, dzięki któremu lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne w
ramach rezydentury mogą otrzymać dodatkowo wynagrodzenie zasadnicze wyższe o 600
zł miesięcznie (w dziedzinie niepriorytetowej) lub wyższe o 700 zł miesięcznie (w dziedzinie
priorytetowej). Aby otrzymać to wynagrodzenie lekarz musi zobowiązać się do
przepracowania – w podmiocie leczniczym, finansowanym ze środków publicznych –
łącznie 2 lata w ciągu kolejnych pięciu lat następujących po zakończeniu szkolenia
specjalizacyjnego.
Ponadto wprowadzono możliwość prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego dla lekarzy
i lekarzy dentystów na wolne miejsca specjalizacyjne w całym kraju, a nie jak było to
możliwe wcześniej tylko w obrębie jednego województwa, przyznając możliwość wskazania
w priorytetowej kolejności 15 wariantów wyborów obejmujących dziedzinę, tryb i miejsce
odbywania szkolenia specjalizacyjnego. W przypadku pozostawania niewykorzystanych
miejsc specjalizacyjnym w danym postępowaniu kwalifikacyjnym jest możliwość
przeprowadzenia dodatkowego naboru tylko i wyłącznie dla dziedzin priorytetowych, w
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
tym dla geriatrii i chorób wewnętrznych. Wolne miejsca specjalizacyjne w ramach
postępowania kwalifikacyjnego rozdziela się za pomocą systemu elektronicznego (SMK)
według kolejności listy rankingowej wynikającej z uzyskanych przez lekarzy liczby punktów,
przy czym pierwszeństwo przydziału miejsc specjalizacyjnych mają lekarze z największą
liczbą punktów. Pierwsze postępowanie kwalifikacyjne na nowych zasadach odbyło się
jesienią 2022 r.
Zatem ze strony Ministra Zdrowia wprowadzone zostały mechanizmy prawne i finansowe
zwiększające możliwość uzyskania większej liczb specjalistów w dziedzinach
priorytetowych, w tym z geriatrii i chorób wewnętrznych.
Natomiast należy podkreślić, że kluczową rolę w kreowaniu kadry lekarzy specjalistów w
dużej mierze odgrywają kierownicy podmiotów leczniczych, którzy posiadają niezależne
narzędzia motywacyjne zachęcające lekarzy do podejmowania szkolenia specjalizacyjnego
w danej dziedzinie medycyny zarówno w trybie rezydenckim, jak i pozarezydenckim.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --