Interpelacja w sprawie refundacji operacji endometriozy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2494
do ministra zdrowia
w sprawie refundacji operacji endometriozy
Zgłaszający: Paweł Papke
Data wpływu: 03-04-2024
Szanowna Pani Minister,
w związku z pojawiającymi się apelami kobiet w zakresie refundacji kosztów operacji endometriozy kieruję do Pani kilka pytań.
Szacuje się, że endometrioza dotyka od 7 do 10% kobiet w wieku rozrodczym w Polsce, co oznacza, że problem ten może dotyczyć nawet 1,5 miliona kobiet. Dokładne dane epidemiologiczne są trudne do uzyskania ze względu na:
brak powszechnych badań przesiewowych,
niespecyficzne objawy, które mogą być mylone z innymi schorzeniami,
długi czas oczekiwania na diagnozę (średnio 7-10 lat).
Leczenie endometriozy jest uzależnione od stopnia zaawansowania choroby i objawów. Dostępne metody leczenia to:
leki hormonalne (np. antykoncepcja hormonalna, progestageny, GnRH agoniści),
leki przeciwbólowe,
operacja laparoskopowa.
Endometrioza może mieć negatywny wpływ na jakość życia kobiet, powodując:
ból i dyskomfort,
problemy z płodnością,
problemy ze zdrowiem psychicznym (np. depresja, lęk),
problemy w życiu zawodowym i prywatnym.
W 2018 roku w Polsce wykonano około 4 tysięcy operacji z powodu endometriozy. Szacuje się, że około 20% kobiet z endometriozą wymaga leczenia operacyjnego. Większość operacji endometriozy jest wykonywana laparoskopowo. Ośrodki specjalizujące się w leczeniu endometriozy wykonują kilkadziesiąt lub kilkaset operacji rocznie.
Przykładowe dane z wybranych ośrodków:
Szpital Kliniczny im. ks. Anny Mazowieckiej w Warszawie: około 100 operacji rocznie,
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu: około 80 operacji rocznie,
Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. W. Orłowskiego w Warszawie: około 50 operacji rocznie.
Orientacyjne koszty operacji endometriozy w Polsce:
operacja laparoskopowa: od 6 000 zł do 20 000 zł,
operacja otwarta: od 10 000 zł do 30 000 zł.
Dodatkowo należy również wziąć pod uwagę koszty badań przedoperacyjnych, znieczulenia, leków, pobytu w szpitalu i opieki pooperacyjnej.
W niektórych przypadkach możliwe jest uzyskanie refundacji operacji endometriozy z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Warunkiem refundacji jest spełnienie określonych kryteriów, takich jak:
rozpoznanie endometriozy w stopniu ≥ III,
brak przeciwwskazań do operacji,
wykonanie operacji w ośrodku zakontraktowanym z NFZ.
Nie ma jednej strony internetowej, która zawierałaby aktualną listę wszystkich prywatnych ośrodków z kontraktem na operacje endometriozy. Można wyszukać listę placówek, które mają kontrakt na daną procedurę medyczną. Czas oczekiwania na operację endometriozy w Polsce w ramach NFZ może się różnić. Operacje laparoskopowe są zazwyczaj bardziej popularne i mogą mieć dłuższy czas oczekiwania niż operacje otwarte. Pacjentki z bardziej zaawansowanym stadium endometriozy mogą mieć priorytet w dostępie do operacji. Orientacyjny czas oczekiwania: od kilku miesięcy do kilku lat.
Przykładowe czasy oczekiwania w wybranych województwach:
województwo mazowieckie: od 6 do 12 miesięcy,
województwo dolnośląskie: od 3 do 6 miesięcy,
województwo pomorskie: od 12 do 18 miesięcy.
W związku z przedstawionymi danymi proszę o ustosunkowanie się do poniższych pytań:
1. Jakie kroki zamierza podjąć ministerstwo, by zaradzić problemowi oczekiwania na operację refundowaną przez NFZ przez kobiety chorujące na endometriozę?
2. Ile ośrodków prywatnych i publicznych w woj. warmińsko-mazurskim ma podpisany kontrakt z NFZ na dokonywanie pełnej procedury operacyjnej?
3. Jak długo oczekuje się w woj. warmińsko-mazurskim na operację endometriozy refundowaną z NFZ?
4. Ile operacji zakontraktowanych na NFZ zostało wykonanych w województwie w ostatnich 3 latach?
5. Ile kobiet jest zdiagnozowanych w woj. warmińsko-mazurskim w kierunku endometriozy (z podziałem na stopień zaawansowania choroby)?
6. Czy ministerstwo zakłada rozszerzenie liczby placówek prywatnych, które będą przeprowadzać operacje endometriozy w woj. warmińsko-mazurskim? Czy istnieje takie zapotrzebowanie?
7. Jaki jest koszt przeprowadzenia operacji endometriozy w placówce publicznej, a jaki w placówce prywatnej, zarówno laparaskopowej, jak i otwartej?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9128 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.17.2024.PM
Warszawa, 26 kwietnia 2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 2494 w sprawie refundacji operacji
endometriozy, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W chwili obecnej brak jest rzetelnych informacji na temat epidemiologii endometriozy na
terenie Polski, ze względu na brak specyficznego biochemicznego markera, dzięki któremu
można w jednoznaczny sposób ocenić częstości występowania endometriozy.
Patogeneza endometriozy nie została w pełni wyjaśniona, więc choroba nie ma leczenia
przyczynowego. W ostatnich latach podnoszona jest rola właściwej diety, zarówno
w kontekście wpływu na występowanie endometriozy jak i formy terapii wspomagającej
leczenie. Opcje terapeutyczne oferowane pacjentkom, tj. leczenie przeciwbólowe,
hormonalne i chirurgiczne, w każdej sytuacji powinny być dostosowane do indywidualnej
oceny stanu zdrowia pacjentki, natężenia objawów, codziennego funkcjonowania,
preferencji pacjentki oraz powinny uwzględniać plany zajścia w ciążę.
Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników
dotyczącymi postępowania w przypadku kobiet z endometriozą, terapia endometriozy
powinna być oparta o długofalowy plan z maksymalizacją leczenia farmakologicznego oraz
minimalizacją liczby zabiegów chirurgicznych.
Refundowane operacje endometriozy wykonują podmioty lecznicze, które mają
w umowach z Narodowym Funduszem Zdrowia o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
zakontraktowane oddziały położniczo-ginekologiczne. Oddziały te zabezpieczają
w zakresie ginekologii procedury zabiegowe i zachowawcze realizowane według potrzeb
diagnostyczno-leczniczych, w tym operacje endometriozy. Z informacji uzyskanych od
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia
wynika, że w województwie warmińsko-mazurskim takie oddziały zakontaktowane są w 18
podmiotach leczniczych.
Pacjentki oczekujące na hospitalizację z powodu endometriozy (wg Międzynarodowej
Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych – Rewizja Dziesiąta – ICD-10: N80
Gruczolistość – z wszystkimi rozszerzeniami po kropce) w oddziale położniczo-
ginekologicznym, nie są w szczególny sposób oznaczane w raportach dotyczących kolejek
przekazywanych Funduszowi przez świadczeniodawców. Z informacji uzyskanych od
Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia
wynika, że w województwie warmińsko-mazurskim, obecnie czas oczekiwania na przyjęcie
do oddziału położniczo-ginekologicznego pacjentek stabilnych, w połowie szpitali wynosi
0 dni (brak kolejki), a w pozostałych waha się od 1 dnia do około 8 miesięcy.
Hospitalizacji zabiegowych, sprawozdanych z rozpoznaniem głównym endometriozy
w województwie warmińsko-mazurskim było odpowiednio:
w roku 2021 – 108,
w roku 2022 – 128,
w roku 2023 – 124.
Narodowy Fundusz Zdrowia gromadzi dane tylko na temat udzielonych świadczeń opieki
zdrowotnej w ramach umów z nim podpisanych – możliwe jest wskazanie tylko, ile kobiet
(unikatowo) miało sprawozdane świadczenia opieki zdrowotnej z powodu (rozpoznanie
główne) endometriozy. Było ich:
w roku 2021 – 590,
w roku 2022 – 678,
w roku 2023 – 804.
Stosowane w sprawozdawczości klasyfikacje nie zawierają informacji o stopniu
zaawansowania choroby.
Zadania w zakresie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, tj.
przeprowadzanie postępowań w sprawie zawarcia umów i zawieranie umów, a także
monitorowanie ich realizacji i rozliczanie należą wyłącznie do kompetencji Narodowego
Funduszu Zdrowia. Powyższe zadania w imieniu Funduszu realizują dyrektorzy oddziałów
wojewódzkich Funduszu, co wynika z art. 107 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r.
poz. 146).
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Tym samym, do zadań dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu
Zdrowia należy podejmowanie działań mających na celu właściwe zabezpieczenie dostępu
pacjentów do świadczeń opieki zdrowotnej.
Mając jednak na uwadze kwestie poruszone w treści interpelacji, uprzejmie informuję, że
Ministerstwo Zdrowia zwróciło się do Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego
Narodowego Funduszu Zdrowia o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Zgodnie
z wyjaśnieniami Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego
Funduszu Zdrowia, ze względu na spadkowy trend liczby ciąż i porodów i malejące
wykorzystanie łóżek w oddziałach położniczo-ginekologicznych, nie ma potrzeby
angażowania innych podmiotów w organizację opieki nad pacjentkami z endometriozą – ani
w zakresie poradni, ani w zakresie oddziałów szpitalnych.
Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje świadczenia opieki zdrowotnej osobom
ubezpieczonym w oparciu o stosowne rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
świadczeń gwarantowanych między innymi rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22
listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego
(Dz.U. z 2023 r. poz. 870, z późn. zm.). Szczegółowe warunki umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej – w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia
wysokospecjalistyczne określa zarządzenie nr 37/2024/DSOZ Prezesa Narodowego
Funduszu Zdrowia z dnia 29 marca 2024 r. w sprawie określenia warunków zawierania
i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia
wysokospecjalistyczne. Treść zarządzeń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dostępna
jest na stronie internetowej NFZ (https://baw.nfz.gov.pl). Finansowanie świadczeń
w leczeniu szpitalnym w ramach oddziałów, odbywa się na podstawie Jednorodnych Grup
Pacjentów (JGP), za całą hospitalizację, tj. od dnia przyjęcia do dnia wypisu lub zgonu
chorego. Wartość poszczególnych JGP to iloczyn ustalonej wartości punktowej oraz ceny
jednostkowej za punkt. System JGP polega na kwalifikowaniu zakończonej hospitalizacji do
jednej z grup, wyodrębnionych według kryterium spójności postępowania medycznego,
porównywalnego stopnia zużycia zasobów, standaryzowanego czasu pobytu i innych
uznanych parametrów.
Zgodnie z charakterystyką JGP stanowiącą załącznik nr 9 do zarządzenia nr
37/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, operacja endometriozy
w obrębie narządu rodnego finansowana jest w następujących grupach:
M14 - 5.51.01.0012013 – Duże zabiegi górnej części układu rozrodczego *
M13 - 5.51.01.0012014 – Średnie zabiegi górnej części układu rozrodczego *
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Zgodnie z załącznikiem nr 1a – katalog grup zarządzenia nr 37/2024/DSOZ Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia do grup M13 i M14 przypisana jest następująca wartość
punktowa przedstawiona w poniższej tabeli:
Kod i nazwa grupy M13 Duże zabiegi górnej części
układu rozrodczego *
M14 Średnie zabiegi górnej części
układu rozrodczego *
Wartość punktowa –
hospitalizacja 3 787 2 618
Wartość punktowa –
hospitalizacja planowa 3 484 2 408
Wartość punktowa – „leczenie
jednego dnia" 2 226
Liczba dni pobytu finansowana
grupą – typ umowy hospitalizacja 13 8
Wartość punktowa hospitalizacji
dzień przyjęcia = dzień wypisu –
typ umowy hospitalizacja/
hospitalizacja planowa
3 484 2 408
Wartość punktowa hospitalizacji
1-dniowej – typ umowy
hospitalizacja/ hospitalizacja
planowa
3 585 2 478
Wartość punktowa hospitalizacji
2-dniowej – typ umowy
hospitalizacja/ hospitalizacja
planowa
3 686 2 548
Wartość punktowa osobodnia
ponad ryczałt finansowany grupą
– typ umowy hospitalizacja
334 278
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych NFZ
Koszt udzielonego świadczenia, uzależniony jest od rodzaju umowy zawartej przez
świadczeniodawcę i rozliczany jest z uwzględnieniem odpowiednich współczynników
korygujących oraz zgodnie z obowiązującą w danym okresie wartością punktu
rozliczeniowego.
Cena za punkt rozliczeniowy wynika z rekomendacji Prezesa Agencji Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji (aktualnie obowiązujące: obwieszczenie Prezesa AOTMiT z dnia 5
czerwca 2023 r. w sprawie rekomendacji nr 54/2023 z dnia 31 maja 2023 r. Prezesa
AOTMiT w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki
zdrowotnej).
Średnia cena w 2024 r. dla zakresu ginekologia i położnictwo wynosi: 1,72 zł – w systemie
podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (sieć szpitali),
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
1,64 zł - 1,66 zł – dla umów w leczeniu szpitalnym – hospitalizacja oraz 1,47 zł - 1,55 zł – dla
umów w leczeniu szpitalnym – hospitalizacja planowa.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --