Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.62.2024.RB
3136989.12337487.9964305
Warszawa, 07-05-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Pani Posłanki Wandy Nowickiej w sprawie wprowadzenia kontroli
Sejmu nad Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe, K10INT2464,
przedstawiam poniżej odpowiedzi na poszczególne pytania zawarte w przedmiotowym
wystąpieniu.
1. Czy Ministerstwo rozważy możliwość zaproponowania ustawy wprowadzającej kontrolę
Sejmu nad PGL Lasy Państwowe, w celu zwiększenia przejrzystości i odpowiedzialności
w zarządzaniu tymi tak cennymi dla nas zasobami?
Uprzejmie informuję, że demokratyczną kontrolę (w ramach nadzoru) nad Państwowym
Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe realizuje minister właściwy do spraw środowiska
(art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, Dz.U. z 2024 r. poz. 530). Zgodnie
z art. 52 ust. 2 ustawy o lasach, Rada Ministrów przedkłada Sejmowi informację o stanie
lasów oraz o realizacji krajowego programu zwiększania lesistości. Ponadto posłowie i
senatorowie mają możliwość przeprowadzania interwencji w jednostkach organizacyjnych
PGL Lasy Państwowe. Tym samym już obecnie istnieją mechanizmy wpływu czynników
demokratycznych na działalność PGL Lasy Państwowe. Niemniej, pragnę podkreślić, że
zwiększenie przejrzystości i odpowiedzialności zarządzania lasami jest przedmiotem troski i
aktualnych działań Ministra Klimatu i Środowiska. Dalsze zmiany normatywne będą
ukierunkowane na ustawowe zagwarantowanie pełnej transparentności działań lasów
państwowych, w tym w sferze finansowej, jak też możliwości uwagi społecznej w tym
obszarze. Potrzeby w tym zakresie są internalizowane przez aktualne kierownictwo PGL
Lasy Państwowe, czego wyrazem jest np. to, że od kwietnia nadleśnictwa publikują

-- 1 of 8 --

informację na temat środków przekazywanych na cele społecznie użyteczne i każdy może
sprawdzić te dane w internetowym Biuletynie Informacji Publicznej.
2. Czy Ministerstwo rozważa zmiany w art. 52 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach,
dotyczące obowiązku sprawozdawczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy
Państwowe?
Krytycznie oceniam to, że od kilku lat obowiązek wynikający z art. 52 ust. 2 ustawy z dnia
28 września 1991 r. o lasach nie był realizowany. Obecnie to zaniedbanie jest eliminowane.
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają końcowe prace związane
z przygotowaniem informacji o stanie lasów oraz w zakresie realizacji krajowego programu
zwiększania lesistości za lata 2020 – 2022.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie czynności legislacyjnych mających
na celu wprowadzenie w ustawie o lasach szeregu zmian o charakterze porządkującym.
W szczególności rozważana jest zmiana art. 52 ust. 2 ustawy o lasach przez doprecyzowanie
zakresu informacji o stanie lasów przedkładanego Sejmowi przez Radę Ministrów oraz
określenie terminu na przedłożenie tego dokumentu. Interpelacja Pani Posłanki stanowi
kolejne potwierdzenie dla takich działań legislacyjnych. Informacja o stanie lasów powinna
być szczegółowa i przedstawiać konkretne dane, zwłaszcza w obszarach najbardziej
newralgicznych społecznie.
3. Jakie kroki podejmuje Ministerstwo w celu ochrony i zrównoważonego zarządzania
lasami państwowymi, biorąc pod uwagę wzrastającą presję ze strony przemysłu oraz
potrzebę zachowania bioróżnorodności?
Uprzejmie informuję, że pierwszym krokiem było wydanie polecenia z dnia 8 stycznia br.
w zakresie wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania drewna w lasach znajdujących się
w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe na najcenniejszych
społecznie i przyrodniczo obszarach wskazanych w załączniku. Polecenie to miało charakter
pilotażowy. Pilność jego wydania wynikała m.in. z ryzyka bezpowrotnej utraty wartości
przyrodniczej wskutek wyrębu na terenach, na których planowane jest ustanowienie form
ochrony przyrody na powierzchni ok. 94 tys. ha.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w dniu 26 kwietnia br. Pani Minister Paulina Hennig-
Kloska wydała Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych trzy polecenia.
Po pierwsze, przeprowadzić konsultacje społeczne i przedstawić, w terminie do dnia 15
czerwca 2024 r., uzasadnione propozycje aktualizacji terenów wstrzymania/ograniczenia

-- 2 of 8 --

pozyskiwania drewna w lasach objętych poleceniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8
stycznia 2024 r., wraz z protokołem z przeprowadzonego procesu partycypacji społecznej,
z tym zastrzeżeniem, że powierzchnia lasów objęta zakresem polecenia nie może ulec
zmniejszeniu.
Po drugie, wzmocnić ochronę lasów o wiodącej funkcji społecznej wokół miast: Warszawa,
Kraków, Gdańsk-Sopot-Gdynia, Wrocław, Łódź, Poznań, Katowice, Bydgoszcz-Toruń,
Szczecin. W pierwszym kroku Ministra Klimatu i Środowiska poleciła opracować
szczegółowe propozycje obszarów lasów o wiodącej funkcji społecznej, o których mowa w
pkt 1, w terminie do 26 czerwca 2024 r., w ramach lokalnych zespołów ds. lasów
społecznych w składzie: a) przedstawiciel Ministra Klimatu i Środowiska, b) przedstawiciel
Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, c) przedstawiciel właściwej terytorialnie
regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, d) po 1 przedstawicielu każdego właściwego
terytorialnie nadleśnictwa, e) 6 przedstawicieli organizacji społecznych wybranych przez
Ministra Klimatu i Środowiska spośród otrzymanych, uzasadnionych zgłoszeń organizacji
społecznych, f) po 1 przedstawicielu każdej gminy, powiatu i województwa, właściwych dla
danej planowanej lokalizacji lasu o wiodącej funkcji społecznej, g) przedstawiciel właściwej
terytorialnie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, h) przedstawiciel reprezentujący
lokalne zakłady usług leśnych, i) przedstawiciel reprezentujący lokalnych nabywców
przemysłowych drewna, j) przedstawiciel Instytutu Badawczego Leśnictwa, k)
przedstawiciel Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. Obsługę tych zespołów zapewnia
PGL Lasy Państwowe. Co ważne, Ministra Klimatu i Środowiska poleciła nie intensyfikować
pozyskania drewna na terenie wskazanych lasów do czasu przyjęcia nowych zasad
zarządzania tymi obszarami.
Po trzecie, Ministra Klimatu i Środowiska poleciła preferować w sporządzanych i
przedkładanych Ministrowi Klimatu i Środowiska do zatwierdzenia planach urządzenia
lasów rębnie złożone oraz cięcia inne niż zupełne. Ponadto w terminie do dnia 31 maja 2024
r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych ma przygotować we współpracy z Instytutem
Badawczym Leśnictwa analizę i propozycje rozwiązań: a) zastąpienia rębniami złożonymi
zaplanowanych w planach urządzenia lasu rębni zupełnych, b) zastąpienia cięć zupełnych
innymi sposobami wykonywania cięć. Wskazane rębnie zupełne i cięcia zupełne spotykają
się z krytyką społeczną, a ich prowadzenie – z niezrozumieniem. W ocenie wielu obywateli
są one przejawem tego, że gospodarka leśna ostatnich lat nie była zrównoważona.
W MKiŚ przygotowana zostanie także „mapa drogowa” dla obszarów cennych przyrodniczo.

-- 3 of 8 --

Warto zaznaczyć, że to Minister Klimatu i Środowiska zatwierdza plany urządzania lasu. W
tym kontekście mogę Panią Poseł poinformować, że praktyka uległa zmianie względem tej,
która miała miejsce w ostatnich latach – i obecnie projekty planów urządzania lasu, które
przewidują gospodarkę leśną nadmiernie intensywną, marginalizującą potrzeby
przyrodnicze i społeczne, nie są akceptowane, lecz zwracane do poprawy.
Nie dość to, Minister Klimatu i Środowiska zarządzeniem z dnia 6 lutego 2024 r. powołał
Zespół do spraw wzmocnienia ochrony lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie,
którego zadaniem jest wypracowanie rekomendacji w zakresie wzmocnienia ochrony lasów
cennych przyrodniczo i ważnych społecznie, w tym sposobu prowadzenia gospodarki leśnej
na wskazanych obszarach. W ramach prac będą również analizowane propozycje zgłaszane
przez stronę społeczną. Wskazany zespół składa się z naukowców, przyrodników, leśników
i przedstawicieli organizacji pozarządowych, w tym reprezentujących przemysł drzewny.
Finalnie mają zostać wypracowane i wdrożone rozwiązania systemowe. Celem jest
osiągnięcie przez społeczeństwo poczucia i narzędzi realnego współuczestniczenia w
procesie zarządzania lasami, które są naszym wspólnym dobrem.
Jednocześnie pragnę nadmienić, że w dniach 22-23 kwietnia br. miała miejsce sesja
inauguracyjna Ogólnopolskiej Narady o Lasach, stanowiąca forum dialogu różnych grup
interesariuszy na temat transformacji modelu prowadzenia gospodarki leśnej i zwiększenia
ochrony przyrody. Dzięki przeprowadzonej debacie zyskaliśmy fundament pod
wypracowanie trwałych rozwiązań, które będą w stanie pogodzić wiele różnych punktów
widzenia i celów, wprowadzając balans pomiędzy skuteczną ochronę lasów a potrzeby
gospodarcze związane z zaopatrzeniem w surowiec drzewny.
Kolejno pragnę wspomnieć, że realizacją zasady ochrony lasów i bioróżnorodności jest
popierana przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska inicjatywa 100 rezerwatów na 100-lecie
Lasów Państwowych. Pragnę zaznaczyć, że w jej ramach zgłoszono w Lasach Państwowych
ponad 200 propozycji, które zostaną poddane analizie. Rezerwaty będą tworzone na tych
obszarach, które spełniają przesłanki ustawowe, nie jest zatem wykluczone, że powstanie
ich w rezultacie inicjatywy nawet więcej niż 100 rocznie.
Wspomnieć także warto, że w Ministerstwie Klimatu i Środowiska rozpoczęte zostały prace
nad nowelizacją rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 marca 2023 r. w
sprawie wymagań dobrej praktyki w zakresie gospodarki leśnej. Nowelizacja ma w
szczególności zapewnić skuteczniejszą ochronę drzew o wymiarach właściwych dla drzew
uznawanych za pomnik przyrody. Ich zachowanie sprzyjać będzie bioróżnorodności.

-- 4 of 8 --

Odnośnie wątku gospodarczego chciałbym poinformować, że w dniu 15 marca 2024 r. Pani
Minister Paulina Henning-Kloska ogłosiła „Pakiet dla przemysłu drzewnego”, który
obejmuje:
 zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych
klientów;
 większe premiowanie intensywności przerobu drewna przy sprzedaży – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym
większa premia;
 oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców,
a nie zagranicznych np. z dalekiego wschodu;
 proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej
miejsca pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego
transportu drewna,
 eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego
sposobu i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają
punktów;
 eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
 większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie
opcji półrocznej umowy na zakup drewna;
 transparentność sprzedaży drewna – pełna jawność nabywców i wartości umów,
w tym deklaracji przerobu;
 uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce. Zdefiniowanie kategorii drewna energetycznego.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie przewiduje wzrostu pozyskania drewna, jednak
ograniczenie jego eksportu oraz spalania w energetyce zawodowej uwolni zasoby surowca
pozwalające na prawidłowe funkcjonowanie polskiego przemysłu drzewnego. Warto dodać
w kontekście partycypacji społecznej, że operacjonalizacja ww. elementów pakietu dla
przemysłu drzewnego prowadzona jest we współpracy z samymi zainteresowanymi, czyli
nabywcami drewna, zwłaszcza z przemysłu drzewnego. Organizowane przez Lasy
Państwowe z udziałem Ministerstwa Klimatu i Środowiska spotkania w tym zakresie, dla
zachowania pełnej transparentności, są transmitowane.
4. Jakie inicjatywy podejmuje Ministerstwo w celu zwiększenia partycypacji społecznej
i uwzględnienia głosu społeczeństwa w procesie podejmowania decyzji dotyczących
zarządzania lasami państwowymi?

-- 5 of 8 --

W ramach planowanych zmian legislacyjnych realizujących wyrok TSUE C-432/21
(umożliwienie organizacjom ochrony środowiska złożenia skargi do sądu celem kontroli
legalności planów urządzenia lasu), planuje się także stworzenie procedury sporządzania
planu urządzania lasu, która zapewni realny udział społeczeństwa w sporządzaniu planów
urządzenia lasu. Zmiany mają dotyczyć m.in. licznych, zróżnicowanych form konsultacji
społecznych umożliwiających aktywny udział interesariuszy, informowania o przyjętych
rozwiązaniach w języku niespecjalistycznym, prowadzenia działań edukacyjnych i
informacyjnych, zapewnienia dostępności do konsultacji osobom ze szczególnymi
potrzebami.
Zapewnione zostanie - wszystkim członkom społeczności - prawo podmiotowe do
partycypacji w procesie tworzenia i ustalania planu urządzania lasu Skarbu Państwa lub
lasów miejskich. Przeprowadzenie procesu partycypacji przez projektanta będzie
obowiązkowe. Konsultacje społeczne będą przeprowadzane przed sporządzeniem projektu
planu urządzenia lasu oraz po opublikowaniu projektu planu urządzenia lasu, podobnie w
przypadku uproszczonego planu urządzenia lasu dla gruntów jednostek samorządu
terytorialnego (lasy miejskie). W każdym przypadku (tj. dwukrotnie) przez co najmniej 30
dni. Co ważne, wprowadzone zostaną liczne, zróżnicowane formy konsultacji społecznych:
zbierania uwag, spotkań otwartych, paneli eksperckich lub warsztatów związanych z
zaprezentowanym projektem planu urządzenia lasu, spotkań plenerowych i spacerów
studyjnych organizowanych na obszarach sporządzanego planu urządzania lasu oraz ankiet
lub geoankiet. Obecnie nierzadko mieszkańcy krytycznie oceniają dostępność informacji o
fakcie planowania urządzenia lasu – wychodząc naprzeciwko tym uwagom przewiduje się
zmianę ustawową, która zapewni szerokie upublicznianie informacji o prowadzeniu
konsultacji społecznych planu urządzenia lasu. Poza BIP będzie to nie tylko prasa, ale i media
społecznościowe). Czynności z konsultacji będą protokołowane, a cała partycypacja -
raportowana. Raport będzie przedkładany ministrowi właściwemu do spraw środowiska
wraz z wnioskiem o zatwierdzenie planu urządzenia lasu. Wadliwie przeprowadzony proces
partycypacji społecznej będzie obligował ministra do odmowy zatwierdzenia planu i
zwrócenia go do poprawy.
Ponadto, w ramach wyżej wskazanej nowelizacji planuje się wprowadzenie obowiązku
zaopiniowania projektu planu urządzenia lasu przez każdą radę gminy, na terenie której
znajduje się las, dla którego sporządza się plan urządzenia lasu. Negatywna opinia rady
gminy będzie stanowić podstawę do odmowy zatwierdzenia planu urządzenia lasu przez
ministra. Ponadto przewiduje się rozpatrywanie sprawozdań nadleśniczego przez radę
gminy, co pozwoli przybliży kwestie gospodarki leśnej mieszkańcom, a jednocześnie

-- 6 of 8 --

nadleśniczym – potrzeby i oczekiwania mieszkańców. W tym kontekście zagwarantowane
zostanie także prawo podmiotowe organizacji społecznych do zabrania głosu na forum rady
gminy w debacie nad gospodarką leśną w gminie.
Niezależnie od projektowanej ustawy, już dziś Ministerstwo Klimatu i Środowiska kładzie
szczególny nacisk na udział społeczeństwa w zarządzaniu lasami państwowymi. Wyrazem
tego jest szeroka reprezentacja organizacji społecznych, w tym ekologicznych, na
Ogólnopolskiej Naradzie o Lasach, jak też we wspomnianym Zespole do spraw wzmocnienia
ochrony lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie. Również PGL Lasy Państwowe
są zachęcane do działań w kierunku zwiększenia udziału społeczeństwa w procesie
zarządzania lasami państwowymi. Odpowiedzią na to oczekiwanie jest m.in. cenna
inicjatywa powołania w każdym nadleśnictwie konsultantów do spraw kontaktów
społecznych.
5. Czy Ministerstwo przewiduje jakiekolwiek zmiany w polityce gospodarowania lasami
państwowymi, aby zwiększyć ich odporność na zmiany klimatyczne oraz minimalizować
negatywne skutki dla środowiska?
Obserwowane na przestrzeni dłuższego okresu efekty zmian klimatu, zwłaszcza wzrost
średnich temperatur, coraz częstsze okresy suszy i gwałtowne zjawiska pogodowe, w
bardzo istotny sposób wpływają na lasy, w tym zarządzane przez Lasy Państwowe.
Wpływają one np. na wydłużenie okresu wegetacyjnego, zmiany zachodzące w zakresie
naturalnego zasięgu występowania różnych gatunków flory i fauny, zwiększony przyrost
drzew na grubość i wysokość. Wiele następstw zmian klimatu ma skutki wyraźnie
negatywne.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi działania na rzecz zwiększenia odporności
lasów na skutki zmian klimatu. Zgodnie z założeniami, w ramach Ogólnopolskiej Narady o
Lasach zostaną wypracowane rekomendacje dotyczące tego zagadnienia, które będą
następnie realizowane w procesie hodowli czy urządzania lasów. Pragnę podkreślić, że
podniesiona przez Panią Poseł kwestia jest przedmiotem licznych badań prowadzonych w
ramach Instytutu Badawczego Leśnictwa, których owoce są brane pod uwagę przy
kształtowaniu polityki państwa.
Niezależnie od powyższego pragnę wskazać, że lasy odgrywają kluczową rolę w
przeciwdziałaniu ociepleniu klimatu, zwłaszcza lokalnie. Tereny leśne charakteryzują się
bowiem obniżoną temperaturą względem otoczenia. Tym samym zwiększenie lesistości,
zachowanie dotychczasowych i tworzenie nowych obszarów lasów stanowi

-- 7 of 8 --

pierwszorzędne zadanie w ramach mierzenia się z wyzwaniami wynikającymi ze zmian
klimatycznych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

-- 8 of 8 --