Interpelacja w sprawie trwającej zapaści Urzędu Patentowego RP
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2450
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie trwającej zapaści Urzędu Patentowego RP
Zgłaszający: Andrzej Szewiński
Data wpływu: 29-03-2024
Szanowny Panie Ministrze,
prezes Urzędu Patentowego RP zobowiązany jest corocznie (w terminie do dnia 31 marca danego roku) przygotować i przedstawić do zatwierdzenia ministrowi właściwemu do spraw gospodarki sprawozdanie z działalności Urzędu Patentowego RP za rok poprzedni (art. 261 ust. 4 ustawy Prawo własności przemysłowej).
Sprawozdania w ostatnich latach nie opisywały rzetelnie, jak działalność ta wyglądała w rzeczywistości. Były bardzo krótkie i składały się z tabel zawierających dobrane dane liczbowe mające świadczyć w intencji ich projektantów o rzekomych sukcesach. Zarówno w części czysto liczbowej, jak i opisowej miały one sprawiać wrażenie, że sytuacja rozwija się zgodnie z przedkładanymi rok wcześniej planami. Tymczasem nawet proste porównania rok do roku pokazywały coraz gorsze wskaźniki ilościowego stanu ochrony własności przemysłowej w Polsce.
Wbrew nieprzystającej do rzeczywistości propagandzie - nie dostrzegano jakościowych zjawisk negatywnych stanowiących oczywistą przewinę w funkcjonowaniu Urzędu Patentowego RP.
Są to:
brak transparentności co do praw wyłącznych;
obecność błędnych lub brak w bazach danych urzędu istotnych informacji o stanie udzielonych przez urząd praw (co omówiło 130 posłów opozycyjnych poprzedniej kadencji Sejmu RP w interpelacji 37331);
a także przyjęta metodyka uzupełniania danych w raportach powodująca, że dla ważnych gospodarczo spraw są to informacje fałszywe (liczba decyzji dotyczących udzielenia praw jest zawyżana np. o decyzje o zamknięciu postępowań w wyniku wycofania wniosku).
Podobnym skutkiem przynoszącym osłabienie pewności prawnej było:
1) lansowanie w ostatnich latach szybkiego udzielania praw wyłącznych kosztem ich głębszej weryfikacji już na etapie pierwszego rozpatrzenia w urzędzie (co negatywnie wpływa na stabilność prawa i odbija się na funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości, któremu dostarczane są wadliwe decyzje);
dalsza przewina to:
2) kontynuacja niewątpliwie szkodliwych pomysłów legislacyjnych, a także
3) kontynuacja (także w 2024 r.) charakterystycznych dla rządów PiS zastraszających postępowań dyscyplinarnych inicjowanych w celu osiągnięcia efektu mrożącego w stosunku do osób, które krytycznie odnoszą się do wątpliwych efektów działań urzędu.
To niepełna lista ukrywanych zjawisk negatywnych. Jest ich jeszcze więcej.
W tych okolicznościach moi wyborcy wierzą, że wyjaśnią wiele i pomogą w ocenieniu sytuacji postawione niżej pytania.
Dlatego bardzo proszę, Panie Ministrze o odpowiedź:
1. Jak Pan Minister ocenia udostępnione w BIP sprawozdanie prezes UPRP za rok 2023?
2. Czy pozostawanie na stanowisku prezes UPRP Pani Edyty Demby-Siwek jest wyrazem poparcia jej kandydatury na stanowisko wiceprezesa Urzędu UE ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) i wyrazem zaakceptowania jej kilkuletniej samooceny działalności Urzędu Patentowego RP, która jest jakże odmienna od oceny zgłaszanej do mnie przez wielu przedsiębiorców oraz wyrażonej w interpelacjach posłów opozycyjnych minionej kadencji Sejmu RP (w serii interpelacji m.in. 37330, 37331, 37332)?
3. Czy Pan Minister ma zamiar zarządzić zewnętrzny audyt - audyt otwarcia w UPRP, bo przecież tylko taki audyt będzie stanowić wstęp do oceny funkcjonowania urzędu, a także obecnego kierownictwa UPRP i początek podjęcia działań naprawczych?
4. Kiedy Pan Minister ma zamiar ogłosić konkurs na stanowisko prezesa Urzędu Patentowego RP?
Z wyrazami szacunku
Andrzej Szewiński
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Waldemar Sługocki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7524 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIP-VII.054.1.2024
Warszawa, 26 kwietnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 2450 Pana Andrzeja Szewińskiego, Posła na Sejm RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaną interpelacją Pana Posła Andrzeja Szewińskiego w sprawie oceny
funkcjonowania Urzędu Patentowego, przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że z punktu widzenia użytkowników systemu
ochrony własności przemysłowej jedną z najważniejszych spraw i wysoce pożądaną, jest
skrócenie czasu rozpatrywania zgłoszeń przedmiotów własności przemysłowej. Równie
istotnym priorytetem dla Urzędu, jest wnikliwe i zgodne z obowiązującymi regulacjami
analizowanie zgłoszonych do ochrony przedmiotów pod kątem spełnienia przez nie
ustawowych przesłanek. Celem Urzędu Patentowego jest efektywne działanie tj.
zakończenie postępowania wysokiej jakości rozstrzygnięciem w możliwe najkrótszym
terminie. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w statystkach obrazujących liczbę
zaskarżanych decyzji Urzędu Patentowego.
Przykładowo, w latach 2019-2023 od wszystkich decyzji wydanych przez Urząd
w postępowaniu zgłoszeniowym i rejestrowym, składano średnio w roku 1128 wniosków
o ponowne rozpatrzenie sprawy. Co stanowi jedynie ok 2,5%, ww. decyzji. Natomiast od
decyzji wydanych w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy
wydano średnio 1167 decyzji, od których wpłynęło średnio 108 skarg do Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego. Co oznacza, że zaskarżonych zostało tylko około 11% decyzji
Urzędu wydanych w trybie odwoławczym, co z kolei stanowi jedynie 0,26% wszystkich
decyzji. Wyżej wskazane dane świadczą o tym, że w zdecydowanej większości
rozstrzygnięć Urzędu Patentowego decyzje nie są zaskarżane.
Odnosząc się do kwestii prac legislacyjnych należy wskazać, że reforma prawa własności
przemysłowej jest oczekiwana przez użytkowników systemu ochrony własności
przemysłowej. Na potrzebę znowelizowania przepisów wskazują przede wszystkim
przedsiębiorcy, podkreślając wagę wdrożenia nowoczesnych regulacji dla rozwoju
innowacyjnej gospodarki. Celem projektu powinno być uregulowanie w jednym akcie
prawnym, w sposób przejrzysty szeregu instytucji i procedur dotyczących ochrony
własności przemysłowej, zaproponowanie nowych rozwiązań umożliwiających szybkie i
sprawne uzyskiwanie praw wyłącznych. Prace nad kompleksowymi zmianami już trwają.
W odniesieniu do kwestii postępowań dyscyplinarnych, uprzejmie informuję, że
w ostatnich latach postępowania wyjaśniające i dyscyplinarne były prowadzone wobec
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
dwóch z blisko pięciuset pracowników Urzędu. Przedmiotem oceny komisji pierwszej i
drugiej instancji są naruszenia związane z przestrzeganiem dyscypliny czasu pracy i
godnego zachowania się przez urzędników. Zgodnie z przepisami prawa, to rzecznik
dyscyplinarny postanawia o przekazaniu komisji dyscyplinarnej wniosku o wszczęcie
postępowania dyscyplinarnego, a postępowania te są wszczynane z dniem zgłoszenia
wniosku rzecznika dyscyplinarnego o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, o czym
stanowi art. 125 ust. 2 i 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1691 z późn. zm.). Kierownictwo Urzędu nie jest stroną w tym
postępowaniu, a cały proces dyscyplinarny jest sformalizowany i oparty o zasady
kontradyktoryjności.
Ponadto, odpowiadając na zadane w Interpelacji pytania dodatkowe proszę o przyjęcie
poniższych informacji:
1. Jak Pan Minister ocenia udostępnione w BIP sprawozdanie prezes UPRP za rok 2023?
Urząd Patentowy zrealizował zaplanowane cele na 2023 rok, w związku z tym nadzorujący
Minister – właściwy do spraw gospodarki – zatwierdził niniejsze sprawozdanie bez uwag
(Pismo MRiT z 20 marca 2024 r. znak pisma: DNP-V.0322.7.2024).
Należy podkreślić, że ten rodzaj sprawozdawczości jest wykonaniem obowiązków
związanych z systemem kontroli zarządczej. W jej skład wchodzą elementy takie jak: Plan
działalności Urzędu, Sprawozdanie z planu działalności Urzędu oraz oświadczenie o stanie
kontroli zarządczej.
Wzór zamieszczonego na BIP sprawozdania został ściśle określony w rozporządzeniu
Ministra Finansów z dnia 29 września 2010 r. w sprawie planu działalności i sprawozdania z
jego wykonania.
Podstawą do opracowania planu Urzędu Patentowego jest Plan działalności Ministerstwa
Rozwoju i Technologii. Sprawozdanie Urzędu jest pochodną tego planu. Mierniki i sposób
prezentacji danych przez Urząd zostały zaakceptowane przez organy nadzorujące i są
stosowane od lat.
2. Czy pozostawanie na stanowisku prezes UPRP Pani Edyty Demby-Siwek jest wyrazem
poparcia jej kandydatury na stanowisko wiceprezesa Urzędu UE ds. Własności
Intelektualnej (EUIPO) i wyrazem zaakceptowania jej kilkuletniej samooceny działalności
Urzędu Patentowego RP, która jest jakże odmienna od oceny zgłaszanej do mnie przez
wielu przedsiębiorców oraz wyrażonej w interpelacjach posłów opozycyjnych minionej
kadencji Sejmu RP (w serii interpelacji m.in. 37330, 37331, 37332)?
Zgodnie z obecną polityką rządu, jednym z fundamentów jest dążenie do powrotu Polski
na należne jej miejsce w strukturach Unii Europejskiej. Rząd – w tym w szczególności –
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz
Ministerstwo Spraw Zagranicznych wspierają wszelkie inicjatywy związane z właściwym
reprezentowaniem strony polskiej w strukturach międzynarodowych.
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
3. Czy Pan Minister ma zamiar zarządzić zewnętrzny audyt - audyt otwarcia w UPRP, bo
przecież tylko taki audyt będzie stanowić wstęp do oceny funkcjonowania urzędu, a
także obecnego kierownictwa UPRP i początek podjęcia działań naprawczych?
Kontrole i audyty były prowadzone w Urzędzie Patentowym w ostatnich latach cyklicznie.
Należy podkreślić, że są one realizowane przez podmioty zewnętrzne i niezależne –
również od kolejnych ministrów właściwych ds. gospodarki. Dotychczasowe wyniki oceny
funkcjonowania Urzędu dokonane przez Najwyższą Izbę Kontroli, Państwową Inspekcję
Pracy, Ministerstwo Rozwoju i Technologii – są pozytywne.
Jednocześnie w Urzędzie od lat funkcjonuje system zapewnienia jakości wg norm ISO, co
powoduje obowiązek corocznego przeprowadzania audytu zewnętrznego, realizowanego
przez niezależnego audytora. Wyniki audytu ISO są również pozytywne.
4. Kiedy Pan Minister ma zamiar ogłosić konkurs na stanowisko prezesa Urzędu
Patentowego RP?
Zgodnie z art. 263 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1170), Prezes Urzędu Patentowego jest powoływany przez Prezesa
Rady Ministrów, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego
naboru, na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki. Kadencja Prezesa Urzędu
Patentowego trwa 5 lat, licząc od dnia powołania. Informacja o konkursie będzie dostępna
w sposób i w miejscach do tego przewidzianych. Ta sama osoba nie może być Prezesem
Urzędu Patentowego więcej niż dwie kadencje. Co oznacza, że obecny Prezes Urzędu,
może ubiegać się o kolejną kadencję.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Waldemar Sługocki
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis
elektroniczny /
-- 3 of 3 --