Interpelacja w sprawie problemów z udzielaniem tzw. pomocy suszowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2447
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie problemów z udzielaniem tzw. pomocy suszowej
Zgłaszający: Aleksander Miszalski
Data wpływu: 29-03-2024
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zwrócili się rolnicy borykający się z szeregiem nieprawidłowości związanych z systemem ubiegania się o tzw. pomoc suszową, która ma pokryć szkody wywołane wystąpieniem suszy na poszczególnych terenach. W procesie ubiegania się o ww. pomoc można skorzystać z jednej z dwóch opcji: zgłoszenia przez aplikację „Zgłoś szkodę rolniczą” lub zgłoszenia się do właściwego urzędu gminy celem oszacowania wyrządzonych szkód przez komisję powołaną przez wojewodę. Zgłoszenie przez aplikację wiąże się z powiązaniem danych dotyczących skutków suszy z danymi pozyskanymi ze stacji meteorologicznych; oszacowanie szkód przez ww. komisję miało natomiast na celu zindywidualizowanie oszacowań dotyczących poniesionych strat.
Jak mnie poinformowano, skorzystanie z drugiej z przywołanych wyżej opcji wygenerowało poważny problem będący skutkiem niewłaściwej komunikacji pomiędzy ministerstwem a właściwymi urzędami. Dane z komisji w wielu przypadkach nie zostały bowiem wprowadzone do stosownego protokołu, co uniemożliwiło osobom uprawnionym uzyskanie pomocy w stopniu właściwym do poniesionych szkód. Co istotne, szkody te zostały orzeczone przez komisję, wobec czego problemy z uzyskaniem stosownej zapomogi wynikają wyłącznie z braku stosownej komunikacji pomiędzy organami państwowymi a samorządowymi. Wedle przekazanych mi informacji rolnicy już kilka tygodni temu zwrócili się do tutejszego ministerstwa z prośbą o pilne zajęcie się tego rodzaju sprawami z uwagi na upływ terminu składania wniosków o pomoc w przypadku strat spowodowanych przez suszę. Jak dotąd nie otrzymali oni jednak informacji w zakresie rozwiązania opisanego wyżej problemu.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwu znany jest ww. problem, a jeżeli tak, to jakie działania podjęto celem jego rozwiązania?
Czy w przypadku niedoszacowania pomocy przysługującej rolnikom w związku z zaistniałymi i opisanymi wyżej nieprawidłowościami ministerstwo podejmie działania celem przyznania osobom uprawnionym pomocy zgodnie z przyjętymi zasadami i szacunkami właściwych komisji?
Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie okaże się twierdząca, proszę o wskazanie terminu wyrównania wysokości zapomogi udzielanej osobom uprawnionym – jest to istotne z punktu widzenia początku sezonu rolniczego i konieczności ponoszenia przez rolników kosztów, których nie są w stanie pokryć bez uzyskania stosownej pomocy ze strony państwa zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Z wyrazami szacunku
Aleksander Miszalski
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6620 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Sekretarz Stanu
Stefan Krajewski
Warszawa, 25 kwietnia 2024 r.
znak sprawy: DBD.pp.058.9.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 2447 w sprawie aplikacji suszowej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 2447 w spawie aplikacji suszowej posła Aleksandra
Miszalskiego, uwzględniając zawarte pytania w przedmiotowej interpelacji, uprzejmie
informuję, że w 2020 r. przepisami § 5 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji
niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wprowadzono
publiczną aplikację „zgłoś szkodę rolniczą”, która służy do szacowania strat
spowodowanych przez suszę w gospodarstwie rolnym.
W 2023 r. każdy producent rolny w celu uzyskania kalkulacji lub protokołu musiał
złożyć wniosek o oszacowanie szkód w uprawach spowodowanych wystąpieniem
suszy w 2023 r. elektronicznie za pomocą publicznej aplikacji, (po uprzednim złożeniu
wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) i nie
później niż do dnia 17 listopada 2023 r. Termin składania wniosków był dwukrotnie
wydłużany (od 15 października), aby umożliwić wszystkim zainteresowanym
skuteczne złożenie wniosku.
-- 1 of 4 --
Termin składania przez komisje raportów z dokonanego szacowania u producentów
rolnych również upłynął 17 listopada 2023 r.
Złożenie takiego wniosku opatrzonego podpisem zaufanym jest wystarczające do
oszacowania szkód suszowych i skutkuje wygenerowaniem przez aplikację na
podstawie szeregu danych i informacji pobieranych do tego systemu: kalkulacji lub
protokołu, które zawierają dane o straty wywołanych suszą i stanowią podstawę do
późniejszego ubiegania się z wnioskiem o pomoc.
Ponadto uprzejmie informuję, że każdy producent rolny, który składał wniosek o
oszacowanie szkód w aplikacji, miał również możliwość dodatkowo zawnioskowania
o oszacowanie szkód suszowych przez komisję.
Komisje ds. szacowania szkód powstałych w wyniku suszy powoływane są przez
wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód spowodowanych
przez suszę, a zatem za pracę danej komisji odpowiada wojewoda, który ją powołał.
Komisja suszowa składa jeden raport z oszacowania szkód w danym gospodarstwie
rolnym za pomocą publicznej aplikacji w terminie 60 dni od dnia oszacowania szkód,
ale nie później niż do dnia 17 listopada roku wystąpienia suszy. Następnie przekazuje
uwierzytelniony przez członków komisji wydruk tego raportu wojewodzie
właściwemu ze względu na miejsce powstania szkód.
Należy podkreślić, że w przypadku chęci ubiegania się o pomoc z tytułu poniesionych
strat w wyniku suszy, złożenie wniosku w aplikacji jest obligatoryjne i wystarczające,
zaś skorzystanie z szacowania strat przez komisję nie jest wymogiem obowiązkowym,
a opcjonalnym.
Mając na uwadze zmiany przepisów odnośnie możliwości szacowania szkód suszy w
2023 r. również przez komisje, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco
informowało zarówno pisemnie jak i poprzez organizowanie spotkań online urzędy
wojewódzkie i wojewodów o powyższych zmianach. Równolegle dla komisji
szacujących straty zostały opracowane i umieszczone na stronach internetowych
ministerstwa wytyczne dotyczące szacowania strat w suszy. Ponadto przedstawiciele
komisji gminnych uczestniczyli również w spotkaniach online oraz przed
-- 2 of 4 --
uruchomieniem aplikacji byli poproszeni o testowanie panelu dla komisji gminnych
przygotowanego dla nich w aplikacji.
Należy podkreślić również, że każdy raport, który został wprowadzony do aplikacji
oraz zatwierdzony przez komisję jako jeden z elementów z danymi, posłużył do
obliczenia wartości poziomu suszy w danym gospodarstwie.
Sposób szacowania suszy oraz algorytm jej obliczania za pośrednictwem aplikacji
publicznej są zgodne z przepisami § 13zzd ww. rozporządzenia.
W przypadku gdy producent rolny we wniosku o oszacowanie szkód poda
procentową wysokość szkód spowodowanych przez suszę w poszczególnych
uprawach wyższą niż ta wysokość ustalona na podstawie danych Instytutu Uprawy,
Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowego Instytutu Badawczego (dalej IUNG) -
do obliczenia wysokości szkody przyjmuje się odpowiednio dane w tym zakresie
IUNG.
Natomiast zgodnie z przepisami § 13zzd ust.14 ww. rozporządzenia w przypadku gdy
procentowa wysokość szkód ustalona zgodnie z ust. 13 różni się od procentowej
wysokości szkód oszacowanej przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego
ze względu na miejsce wystąpienia szkód spowodowanych przez suszę, do obliczenia
wysokości szkody przyjmuje się:
1) wyższą wysokość szkód spowodowanych wystąpieniem suszy, jeżeli różnica
wynosi nie więcej niż 30% w stosunku do niższej wysokości szkód;
2) niższą wysokość szkód powiększoną o 30%, jeżeli różnica wynosi więcej niż 30% w
stosunku do niższej wysokości szkód;
3) wysokość szkód ustaloną na podstawie danych IUNG, jeżeli zgodnie z ustaleniami
tego instytutu wysokość szkód wynosi 0%
Jednocześnie zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia raport oszacowania szkód
sporządzany przez komisję powołaną przez wojewodę
zawiera jedynie :
1) imię i nazwisko, adres oraz numer identyfikacyjny producenta rolnego nadawany
w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji
-- 3 of 4 --
gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz
miejsce położenia gospodarstwa rolnego;
2) informacje o powierzchni upraw rolnych, w których powstały szkody
spowodowane wystąpieniem suszy, zgodnej z wnioskiem o przyznanie płatności w
rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia
bezpośredniego w roku, w którym jest składany ten wniosek;
3) procentową wysokość oszacowanych szkód;
4) imiona i nazwiska członków komisji oraz ich adresy poczty elektronicznej;
5) datę oszacowania szkód.
A zatem zakres danych ujętych w raporcie komisji jest niewystarczający do tego, by
na jego podstawie obliczyć wartość suszy w gospodarstwie rolnym.
Jednocześnie informuję, że w 2023 r. ok. 290 tys. producentów rolnych otrzymało
protokół lub kalkulację oszacowania szkód, z tego 140 tys. producentów rolnych
spełniało warunki do ubiegania się o pomoc, co potwierdza skuteczne działanie
aplikacji.
Ponadto należy zauważyć, że prawidłowość działania aplikacji „Zgłoś szkodę rolniczą”
potwierdzają wyniki wstępnego szacunku produkcji głównych upraw rolnych i
ogrodniczych w 2023 r. opracowanego przez Główny Urząd Statystyczny.
Z wyrazami szacunku
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --