Interpelacja w sprawie leczenia otyłości
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2443
do ministra zdrowia
w sprawie leczenia otyłości
Zgłaszający: Anna Dąbrowska-Banaszek, Józefa Szczurek-Żelazko, Fryderyk Sylwester Kapinos
Data wpływu: 28-03-2024
Pani Minister!
Otyłość to przewlekła choroba bez tendencji do samoistnego ustępowania, z tendencjami do nawrotów, zagrażająca zdrowiu i życiu wielu Polaków. Liczba pacjentów chorujących na otyłość istotnie wzrosła w ostatnim czasie, otyłość przybiera wręcz rozmiary epidemii – na świecie około 300 mln osób cierpi na otyłość, w Polsce już co czwarty Polak jest otyły.
Obecnie problem otyłości dotyczy coraz młodszych osób. Już u małych dzieci pojawiają się takie problemy zdrowotne, jak nadciśnienie tętnicze, wysoki poziom cholesterolu, cukrzyca. Nieleczona otyłość może prowadzić do ponad 200 powikłań. Do głównych czynników powodujących otyłość należą te wynikające z niezdrowej diety i stylu życia, w którym ograniczona jest aktywność fizyczna.
Zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
1. Jakie działania zostały wdrożone, aby zwiększyć świadomość przyczyn i następstw otyłości? Czy rozszerzony jest zakres edukacji w szkołach w tym zakresie?
2. Od sierpnia 2021 r. chorzy na otyłość, u których BMI wynosi powyżej 40, mogą skorzystać z programu kompleksowej opieki medycznej dla chorych na otyłość olbrzymią leczoną chirurgicznie w ramach świadczeń NFZ – wprowadzono program pilotażowy o nazwie KOS-BAR. Okres realizacji tego programu pilotażowego potrwa do 31 grudnia 2024 roku, obecnie – od 1 stycznia 2024 roku – nie są finansowane zabiegi chirurgiczne, a jedynie rehabilitacja lecznicza przed- i pooperacyjna, co oznacza brak możliwości kwalifikowania do programu nowych pacjentów. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przedłużenie programu KOS-BAR w takim zakresie, aby mogli być do niego kwalifikowani nowi pacjenci?
3. Zaplanowane były dodatkowe programy KOS-BMI 30+ i KOS-BMI Dzieci – ich zaletą byłaby możliwość interwencji na wcześniejszym etapie. Czy planowane jest ich wdrożenie? Jeśli tak, to w jakim zakresie i od kiedy?
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9764 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.6.2024.MT
Warszawa, 25 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2443 w sprawie leczenia otyłości, złożoną przez grupę
posłów Panią Poseł Annę Dąbrowską-Banaszek, Panią Poseł Józefę Szczurek-Żelazko i
Pana Posła Fryderyka Sylwestra Kapinosa, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Nadwaga i otyłość pozostaje jednym z głównych problemów zdrowia publicznego,
mogącym mieć poważne konsekwencje zdrowotne, a także negatywne następstwa
psychospołeczne i emocjonalne. Mając to na uwadze Ministerstwo Zdrowia podejmuje
szereg działań mających na celu zwiększenie świadomości w społeczeństwie o przyczynach
i następstwach otyłości.
Poprzez realizację Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-20251 (NPZ) prowadzone
są inicjatywy mające na celu edukację zdrowotną oraz promowanie prozdrowotnego stylu
życia. Jednym z celów operacyjnych NPZ jest Profilaktyka nadwagi i otyłości.
W 2017 r., w ramach NPZ 2016-20202, zostało utworzone Narodowe Centrum Edukacji
Żywieniowej (NCEŻ: www.ncez.pl). Działanie jest kontynuowane w ramach NPZ 2021-
2025, realizowane przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-Państwowy
Instytut Badawczy. NCEŻ zajmuje się rozpowszechnianiem rzetelnej wiedzy w zakresie
żywienia i zdrowego stylu życia, pozytywnej zmiany postaw i nawyków żywieniowych, co w
konsekwencji przyczynia się do poprawy stanu zdrowia. Portal jest wiarygodnym i łatwo
dostępnym źródłem wiedzy. Każdy zainteresowany poprawą swojego zdrowia i jakości
życia ma dostęp do wyników najnowszych badań, szeregu artykułów edukacyjnych,
1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata
2021-2025 (Dz.U. 2021 poz. 642)
2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2016 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata
2016-2020 (Dz. U. 2016 poz. 1492)
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
materiałów wideo i wielu innych praktycznych narzędzi pomagających w zmianie nawyków
na prozdrowotne.
W ramach NCEŻ, w 2017 r. zostało uruchomione Centrum Dietetyczne Online (CDO,
https://ncez.pzh.gov.pl/poradnia/). Jest to platforma umożliwiająca pacjentom, w tym
również dzieciom i młodzieży (konsultacje rodzinne), bezpośredni kontakt z dietetykiem
przez Internet. Specjaliści CDO oferują bezpłatną pomoc zarówno osobom zdrowym, które
chcą sprawdzić czy ich sposób żywienia jest właściwy, jak i chorym, dla których dieta
powinna być elementem skutecznego leczenia. Pacjenci korzystający z usług CDO mają
pewność, że uzyskają rzetelne informacje potwierdzone badaniami naukowymi zgodnymi z
aktualnym stanem wiedzy. W CDO udzielane są konsultacje dietetyczne,
psychodietetyczne i dotyczące aktywności fizycznej.
Ponadto, poprzez realizację NPZ prowadzone są również szkolenia w zakresie promowania
zasad zdrowego żywienia i aktywności fizycznej jako integralnej części zdrowego stylu
życia. Osiągnięcie zadowalającego poziomu wiedzy w powyższym zakresie wśród
uczestników szkoleń, utrwalanie wiedzy zdobytej podczas szkoleń, jak również stosowanie
jej w praktyce to główna idea zadania. Szkolenia skierowane są do grup zawodowych
zaangażowanych w działania na rzecz walki z nadwagą i otyłością: pracodawców,
przemysłu spożywczego, menedżerów zdrowia, osób wykonujących zawody medyczne,
nauczycieli, pracowników ochrony zdrowia, a także pracowników Państwowej Inspekcji
Sanitarnej. Realizatorem zadania jest Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH -
Państwowy Instytut Badawczy.
Odnosząc się do kwestii edukacji w szkołach, uprzejmie informuję, że jednym z działań
edukacyjnych, opracowanym koncepcyjnie i realizowanym przez ekspertów NCEŻ, które
promuje wiedzę o zasadach zdrowego żywienia wśród dzieci i młodzieży szkolnej oraz osób
odpowiedzialnych za przygotowywanie posiłków dla dzieci w jednostkach systemu oświaty,
są warsztaty edukacyjno-kulinarne. Warsztaty od lat cieszą się zainteresowaniem wśród
szkół i są doceniane przez uczestników. Ich celem jest nie tylko przekazywanie wiedzy
teoretycznej na temat zasad zdrowego żywienia, ale przede wszystkim wiedzy praktycznej
z zakresu przygotowywania zdrowych posiłków. Warsztaty dla dzieci i młodzieży stanowią
narzędzie wspierające kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych.
Ponadto w zakresie NPZ na lata 2021-2025 Instytut Matki i Dziecka realizuje zadanie:
Monitorowanie, wczesna diagnoza i interwencja w zakresie występowania nadwagi i
otyłości oraz podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi w populacji dzieci. W ramach
zadania został opracowany program „Przybij Piątkę” skierowany do uczniów klas I-III oraz
ich rodziców. Jego nadrzędnym celem jest ograniczenie ryzyka nadwagi, otyłości i
podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi u dzieci w wieku wczesnoszkolnym i poprawa
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zachowań zdrowotnych dzieci poprzez zapoznanie z rekomendacjami w zakresie zdrowego
stylu życia.
W programie przewidziano zaangażowanie nie tylko dzieci, ale także ich rodziców. Dla
uczniów przygotowano cykl pięciu dwugodzinnych warsztatów. Program jest oparty na
modelu rodzina-jednostka-szkoła (FIS) i obejmuje działania w tych trzech obszarach. Każde
zajęcia są poświęcone jednemu zagadnieniu związanemu ze zdrowiem:
1. Wzmacnianiu pozytywnej samooceny i umiejętności dostrzegania swoich mocnych stron.
2. Zdrowemu odżywianiu.
3. Aktywności fizycznej.
4. Kontroli czasu przed ekranem.
5. Higienie snu.
Warto również wspomnieć, że na stronie NCEŻ dostępne są materiały edukacyjne pn.
„Zdrowe dzieciaki to my!” przygotowane w ramach projektu Planuję długie życie,
opracowane przez ekspertów NCEŻ, Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH –
PIB (NIZP PZH-PIB) we współpracy z Ministerstwem Edukacji i Nauki oraz metodykami z
Ośrodka Rozwoju Edukacji. Materiały te zawierają treści o zdrowych nawykach
żywieniowych, wpływie ruchu, snu, czy szczepień na zdrowie. Mają one atrakcyjną dla
dzieci szatę graficzną, zawierają m.in. wykreślanki, rysowanki, rozsypanki wyrazowe, quizy:
https://ncez.pzh.gov.pl/wpcontent/uploads/2022/11/Zdrowe_dzieciaki_to_my.pdf
Z kolei nauczyciele otrzymali gotowe scenariusze lekcji:
https://ncez.pzh.gov.pl/wpcontent/uploads/2022/10/Scenariusze-lekcji-dla-
nauczycieli.pdf
Opracowanie „ZDROWE DZIECIAKI TO MY!” pozwala skorzystać nauczycielom w całej
Polsce z profesjonalnych, bezpłatnych materiałów edukacyjnych dotyczących zdrowego
stylu życia, w tym zdrowego żywienia. Celem opracowania materiałów jest pokazanie, jak w
prosty i atrakcyjny sposób przeprowadzać z dziećmi lekcje edukacji żywieniowej z
elementami zdrowego stylu życia.
Ponadto Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz Ministerstwo Zdrowia wspólnie przygotowało
program edukacji żywieniowej uczniów szkół podstawowych w klasach I-VI pod nazwą
Junior- Edu-Żywienie (JEŻ). Program był finansowany ze środków MEiN. Program wspierał
działania realizowane w ramach Narodowego Programu Wsparcia Uczniów po Pandemii.
Projekt objął swoim zasięgiem 2170 szkół z całej Polski i zakończył się w czerwcu 2023 r.
Głównym celem projektu było opracowanie i wdrożenie programu edukacji żywieniowej
uczniów klas I-VI w szkołach podstawowych w całej Polsce. Nauczyciele ze szkół
zgłoszonych do programu wzięli udział w certyfikowanych szkoleniach oraz otrzymali
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
materiały edukacyjne, w tym scenariusze lekcji z kartami do ćwiczeń dla uczniów w grupach
wiekowych 7-9 lat oraz 10-13 lat. Program został realizowany przez specjalistów w
dziedzinie żywienia i dietetyki z Instytutu Nauk o Żywieniu Człowieka Szkoły Głównej
Gospodarstwa Wiejskiego i NIZP PZH-PIB.
Odnosząc się do kwestii programu pilotażowego KOS-BAR, uprzejmie informuję, że
obecnie procedowany jest projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie Ministra
Zdrowia z dnia 12 sierpnia 2021 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie
kompleksowej opieki specjalistycznej nad świadczeniobiorcami leczonymi z powodu
otyłości olbrzymiej KOS-BAR. Jego treść została opublikowana 17 kwietnia 2024 r. na
stronie Rządowego Centrum Legislacji: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12384209.
Aktualnie projekt znajduje się w fazie konsultacji publicznych, które będą trwać do 8 maja
2024 r. Procedowane zmiany będą obejmować także przedłużenie etapu realizacji w
terminie do 30 czerwca 2026 r., co oznacza, że do projektu będą mogli być przyjmowani
nowi pacjenci.
Ponadto aktualnie prowadzone są prace nad projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia w
sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki specjalistycznej nad
świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości KOS-BMI 30 PLUS oraz nad projektem
rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie programu pilotażowego w zakresie
kompleksowej opieki nad świadczeniobiorcami, u których stwierdzono występowanie
otyłości lub wysokie ryzyko jej rozwoju KOS-BMI Dzieci. Projekty ww. rozporządzeń są
dostępne na stronie Rządowego Centrum Legislacji (https://legislacja.rcl.gov.pl/). Aktualnie
trwa analiza uwag zgłoszonych w toku uzgodnień międzyresortowych i konsultacji
publicznych. Zakres wdrożenia powyższych programów pilotażowych jest określony we
wskazanych projektach rozporządzeń. Należy jednak zaznaczyć, że w związku z
niezakończonym procesem legislacyjnym, projekty te mogą ulec zmianie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --