Interpelacja w sprawie jednorazowych papierosów elektronicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2408
do ministra finansów, ministra sprawiedliwości
w sprawie jednorazowych papierosów elektronicznych
Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś, Małgorzata Niemczyk
Data wpływu: 26-03-2024
Szanowni Panowie Ministrowie,
w obliczu trwającej dyskusji na temat jednorazowych papierosów elektronicznych, ich potencjalnej szkodliwości dla dzieci i młodzieży, a także postulowanej potrzeby ograniczenia dostępności tych wyrobów lub ich całkowitego zakazania, bardzo proszę o wyjaśnienia, jak w świetle dotychczas obowiązujących przepisów wygląda kontrola nad tym rynkiem.
Kluczowe, przed podjęciem działań legislacyjnych, wydaje się całościowe zapoznanie z sytuacją, tj. tzw. szarą strefą, nielegalną sprzedażą w Internecie, możliwościami prawnymi oraz aktywnością kompetentnych organów w zakresie kontroli oraz wszczynania postępowań tam, gdzie to koniecznie.
W związku z powyższym bardzo proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi jakiekolwiek statystyki dotyczące występowania oraz skali tzw. szarej strefy w kontekście sprzedaży jednorazowych e-papierosów? Jeśli tak, to proszę o wskazanie szczegółowych danych w tym zakresie.
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dysponuje statystykami dotyczącymi wszczętych postępowań na podstawie art. 12c oraz art. 13 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz informacją, ile z tych postępowań zakończyło się nałożeniem grzywny – wraz ze wskazaniem łącznej kwoty nałożonych grzywien?
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje informacją o przychodach do budżetu państwa z tytułu podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług ze sprzedaży papierosów elektronicznych, z podziałem na papierosy elektroniczne jednorazowego i wielorazowego użytku w latach 2021, 2022 i 2023? Istnieją informacje, że sprzedano ok. 100 milionów e-papierosów. Jaki podatek wpłynął ze sprzedaży tych papierosów, a jaki powinien wpłynąć?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8599 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 15 kwietnia 2024 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację poselską nr 2408
Znak sprawy: DAG5.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację poselską nr 2408 Pani Posłanki Alicji Łepkowskiej –
Gołaś i Pani Posłanki Małgorzaty Niemczyk w sprawie rynku jednorazowych
papierosów elektronicznych i dochodów budżetu państwa z tytułu podatku
akcyzowego i podatku od towarów i usług, Ministerstwo Finansów uprzejmie
przekazuje poniższą informację.
Odnosząc się do pytania trzeciego przedmiotowej interpelacji tj. Czy Ministerstwo
Finansów dysponuje informacją o przychodach do budżetu państwa z tytułu podatku
akcyzowego i podatku od towarów i usług ze sprzedaży papierosów elektronicznych, z
podziałem na papierosy elektroniczne jednorazowego i wielorazowego użytku w latach
2021, 2022 i 2023? Istnieją informacje, że sprzedano ok. 100 milionów e-papierosów.
Jaki podatek wpłynął ze sprzedaży tych papierosów a jaki powinien wpłynąć? należy
wskazać, jakimi danymi dysponuje Ministerstwo Finansów.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w zakresie podatku akcyzowego
Ministerstwo Finansów nie gromadzi danych o jednorazowych papierosach
elektronicznych z uwagi na fakt, że wyrobem akcyzowym jest płyn do papierosów
elektronicznych. Także konstrukcja stawki podatku akcyzowego dla płynu do
papierosów elektronicznych nie jest powiązana z dodatkowymi elementami takimi
jak cena wyrobu, zawartość nikotyny czy sposób pakowania.
Ministerstwo Finansów dysponuje danymi o dochodach z podatku akcyzowego od
całości płynu do papierosów elektronicznych.
-- 1 of 3 --
2/3
Dane te w latach 2021-2023, w rozbiciu na poszczególne lata, kształtują się w
następujący sposób:
Dochody z podatku akcyzowego od płynu do
papierosów elektronicznych (w mln zł)
2021 r. 179,5
2022 r. 229,9
2023 r. 443,6
W odniesieniu do danych dotyczących dochodów z tytułu podatku akcyzowego od
wyrobów akcyzowych za 2023 r. wyjaśnienia wymaga, że w związku z
obowiązującymi zasadami sprawozdawczości budżetowej w chwili obecnej
dostępne są dane wstępne dotyczące ww. dochodów za 2023 r. z uwagi na
możliwość składania przez jednostki korekt do 30 kwietnia 2024 r.
Ponadto Ministerstwo Finansów gromadzi dane dotyczące wielkości sprzedaży
krajowej, importu oraz nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych, w
tym płynu do papierosów elektronicznych (z deklaracji podatkowych i zgłoszeń
celnych na bazie systemów informatycznych KAS). Przykładowo, ww. ilość płynu do
papierosów elektronicznych za 2023 r. wyniosła 883 641 334,20 ml. Jednocześnie
należy wskazać, że ilości wyrobów akcyzowych są deklarowane przez podatników i
również mogą podlegać korektom.
W kwestii dochodów z tytułu podatku od towarów i usług (VAT) wyjaśnienia
wymaga, że jest to podatek wielofazowy, który pobierany jest na wszystkich
szczeblach obrotu, przy czym podatek VAT zapłacony u jednego podatnika jest
odliczany lub zwracany podatnikowi w następnej fazie obrotu, co oznacza, że
dopiero ostateczna konsumpcja podlega obciążeniu tym podatkiem. Czynny
podatnik VAT rozlicza podatek VAT w deklaracji podatkowej. W przypadku
powstania nadwyżki podatku należnego (od sprzedaży) nad naliczonym (od zakupu)
dokonuje wpłaty podatku do urzędu skarbowego lub otrzymuje zwrot jeżeli kwota
podatku naliczonego jest wyższa od kwoty podatku należnego. Zarówno wpłaty jak
i zwroty podatku od towarów i usług są dokonywane w jednej kwocie zbiorczej bez
możliwości przypisania im stawki VAT, podstawowej lub obniżonej.
Z uwagi na specyfikę, charakter poboru podatku od towarów i usług oraz
klasyfikację budżetową, nie jest możliwe wyodrębnienie wysokości dochodów
budżetu państwa z VAT z tytułu sprzedaży papierosów elektronicznych.
Dodatkowo odnosząc się do poruszonych kwestii wykonywania kontroli,
Ministerstwo Finansów informuje, że Krajowa Administracja Skarbowa (dalej:
-- 2 of 3 --
3/3
„KAS”) nie posiada uprawnień do wykonywania kontroli, ścigania wykroczeń i
przestępstw związanych z ochroną zdrowia przed następstwami używania tytoniu i
wyrobów tytoniowych.
Przedmiotem kontroli organów KAS w zakresie produkcji, przemieszczania i zużycia,
w tym stosowania i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy, jest płyn do
papierosów elektronicznych, bez względu na formę w jakiej jest oferowany do
konsumpcji. Tym samym kontroli nie podlegają jednorazowe e-papierosy lub
kartridże (pojemniki zapasowe) do urządzeń wielokrotnego użytku, ale zawarty w
nich wyrób akcyzowy, tj. płyn do e-papierosów.
W związku z powyższym KAS prowadzi kontrole w zakresie płynu do papierosów
elektronicznych bez względu na formę ich sprzedaży. W trakcie wykonywania
kontroli, w 2023 roku ujawniono ok. 4,5 mln mililitrów ww. płynu bez zapłaconej
akcyzy.
Dostępne dane o liczbie kontroli za lata 2021-2023
2021 2022 2023
Liczba kontroli
Liczba
nieprawidłowości
Skuteczność
Liczba kontroli
Liczba
nieprawidłowości
Skuteczność
Liczba kontroli
Liczba
nieprawidłowości
Skuteczność
754 187 25% 904 330 37% 919 295 32%
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
BK-VII.0520.100.2024
Warszawa, 19 kwietnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2408 złożoną przez Panią Posłankę Alicję Łepkowską
- Gołaś oraz Panią Posłankę Małgorzatę Niemczyk w sprawie jednorazowych papierosów
elektronicznych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje w zakresie właściwości
Ministerstwa Sprawiedliwości.
Ad 1
Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi statystyk dotyczących „występowania
oraz skali tzw. szarej strefy w kontekście sprzedaży jednorazowych e-papierosów”.
Ad 2
Zgodnie z informacją przekazaną przez Prokuraturę Krajową, nie jest możliwe
wygenerowanie z systemu „PROK-SYS” danych dotyczących liczby postępowań
przygotowawczych wszczętych o czyny z art. 12c ustawy z dnia 9 listopada 1995 r.
o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych
(Dz. U. z 2023 r., poz. 700), zgodnie z kryterium „jednorazowe papierosy elektroniczne”.
Jednocześnie dane statystyczne na temat osób dorosłych skazanych prawomocnie
na podstawie przestępstw określonych w Kodeksie karnym i ustawach szczególnych
pozyskiwane są w formie tablic statystycznych z bazy danych systemu informatycznego
Krajowego Rejestru Karnego.
W związku z powyższym uprzejmie informuję, że w latach 2016-2018 w systemie KRK
nie odnotowano prawomocnych skazań na podstawie art. 12c ustawy z dnia 9 listopada
1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
Natomiast w latach 2019-2020 w systemie KRK odnotowano prawomocne skazania
za ww. przestępstwo i dane w tym zakresie przedstawiają się w sposób następujący:
1) w 2019 roku skazano prawomocnie 4 osoby dorosłe na podstawie art. 12c pkt 5 ww.
ustawy, wobec których orzeczono 4 kary grzywny samoistnej w następujących
przedziałach kwotowych:
-- 1 of 2 --
- 501-800 zł – wobec 1 skazanego;
- ponad 5000 zł – wobec 3 skazanych;
2) w 2020 roku skazano prawomocnie 19 osób dorosłych na podstawie art. 12c pkt 2 ww.
ustawy, wobec których orzeczono 19 kar grzywny samoistnej w następujących
przedziałach kwotowych:
- 301-500 zł – wobec 2 skazanych;
- 501-800 zł – wobec 1 skazanego;
- 801-1000 zł – wobec 8 skazanych;
- 1001-1500 zł – wobec 3 skazanych;
- 1501-2000 zł – wobec 4 skazanych;
- 2001-5000 zł – wobec 1 skazanego.
Obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje danymi nt. liczby osób dorosłych
skazanych prawomocnie za lata 2021-2023 – dane z tego okresu będą dostępne
w terminie późniejszym.
Podkreślić należy, że dane statystyczne z systemu KRK odnoszące się do wymiaru
kwotowego orzeczonej kary grzywny samoistnej dotyczą przedziałów kwotowych,
w ramach których kara została orzeczona, w związku z czym nie jest możliwe określenie
dokładnych kwot nałożonych grzywien.
Ponadto według dostępnych danych w systemie KRK nie odnotowano prawomocnych
skazań na podstawie art. 13 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed
następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych za lata 1998-2020.
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --