Interpelacja w sprawie analizy potencjalnych, w tym długofalowych skutków polityki prowadzonej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w PGL Lasy Państwowe dla rynku pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2406
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie analizy potencjalnych, w tym długofalowych skutków polityki prowadzonej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w PGL Lasy Państwowe dla rynku pracy
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Jacek Ozdoba, Norbert Jakub Kaczmarczyk, Marcin Romanowski, Sebastian Kaleta
Data wpływu: 26-03-2024
W związku ze stanowiskiem Związku Zawodowego „Budowlani” w sprawie poważnych zagrożeń dla rynku pracy w przemyśle drzewnym, meblarskim i leśnictwie, które zostało przesłane do posłów, w którym związek ten wyraża najwyższe zaniepokojenie działaniami minister klimatu i środowiska podważającymi zasady gospodarki leśnej prowadzonej w Polsce od dziesięcioleci, proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania znajdujące się pod treścią tego stanowiska.
Związek Zawodowy „Budowlani” zrzeszający pracowników przemysłu drzewnego, meblarskiego, leśnictwa, ochrony przyrody, budownictwa, mieszkalnictwa i przemysłu wyrobów budowlanych wyraża najwyższe zaniepokojenie działaniami minister klimatu i środowiska podważającymi zasady gospodarki leśnej prowadzonej w Polsce od dziesięcioleci.
Podjęcie 8 i 23 stycznia 2024 r. decyzji skutkujących wstrzymaniem i ograniczeniem pozyskiwania drewna w znacznej liczbie nadleśnictw Lasów Państwowych zostało podjęte bez podania merytorycznego uzasadnienia i wyraźnie bez analizy konsekwencji społecznych i gospodarczych takiego działania resortu. Towarzyszyła mu jedynie medialna kampania nagłaśniająca tezę o rzekomej rabunkowej gospodarce leśnej w zasobach Lasów Państwowych i tragicznym stanie ochrony przyrody w naszym kraju.
Nasz związek jest przekonany o konieczności adekwatnej reakcji na zmiany klimatyczne i prowadzenia skutecznej ochrony środowiska naturalnego kraju. Wielokrotnie dawaliśmy temu wyraz, uczestnicząc w inicjatywach i projektach zorientowanych na ograniczenie emisji w sektorach, w których jesteśmy aktywni, działaniach na rzecz podniesienia efektywności energetycznej i wprowadzenia zasad gospodarki o obiegu zamkniętym. Zdecydowanie popieramy rozwój zrównoważonej i społecznie odpowiedzialnej gospodarki leśnej i polityki ochrony przyrody.
Uważamy jednocześnie, że wewnętrznie niespójne decyzje minister klimatu i środowiska dotyczące wstrzymania pozyskiwania drewna i medialne zapowiedzi „lawinowego” tworzenia nowych parków narodowych nie mają nic wspólnego z promocją takiej polityki i służą jedynie realizacji postulatów najbardziej radykalnych organizacji proekologicznych. Organizacje takie mają pełne prawo do wyrażania swoich poglądów. Administracja rządowa nie jest jednak powołana do wyłącznej reprezentacji ich poglądów, a do prowadzenia polityki uwzględniającej zarówno potrzeby ochrony środowiska, jak i wiążące się z nią uwarunkowania społeczne i gospodarcze. W przeciwieństwie do radykalnych organizacji proekologicznych dostrzegamy, że na terenach, które trzeba objąć ochroną środowiska, żyją ludzie, działają podmioty gospodarcze, a każda decyzja głęboko ingerująca w warunki ich życia i działalności wywołuje określone konsekwencje.
Koronnym argumentem decydentów z Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest to, że ich działania wynikają z umowy koalicyjnej. Mamy nadzieję, że w umowie tej nie zapisano, że pracownicy uzyskujący środki do życia z pracy w lesie i przedsiębiorstwa działające w branży leśnej mają stracić dochody i możliwości działalności. Mamy też nadzieję, że umowa ta nie zakłada masowej ucieczki dużych firm przemysłu meblarskiego i drzewnego z Polski, utraty znacznych środków budżetowych na poziomie krajowym i samorządowym.
Decyzja o radykalnym ograniczeniu pozyskiwania drewna w Lasach Państwowych, podobnie jak zapowiadane decyzje o tworzeniu wielu nowych parków narodowych, będą miały daleko idące konsekwencje społeczne i gospodarcze:
- dla osób i firm, szczególnie działających na poziomie lokalnym w branży drzewnej, pozbawiając firmy i pracowników źródeł dochodu i środków utrzymania,
- dla samorządów lokalnych uzyskujących dochody z działalności firm sektora leśnego, drzewnego i meblarskiego,
- dla przemysłu drzewnego i meblarskiego, powodując zapowiadaną już przez pracodawców możliwą relokację produkcji poza granice kraju, związaną z brakiem surowca i radykalnym wzrostem jego ceny; oznacza to również utratę wielu miejsc pracy i dochodów budżetu państwa,
- dla innych sektorów, w tym budownictwa korzystającego z surowca drzewnego, wiążące się z brakiem tego surowca i wzrostem cen.
Związek Zawodowy „Budowlani” podziela opinie organizacji pracowniczych, organizacji pracodawców i środowisk samorządowych wskazujących na negatywne konsekwencje, niespójność i brak transparentności dotychczasowych działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Jedynym pozytywnym skutkiem tych decyzji jest zjednoczenie środowisk pracowniczych, pracodawców i samorządowych, które w ostatnich latach miały problemy w wypracowaniu wspólnego stanowiska. Niestety, skutkiem tych decyzji jest także zagrożenie realizacji zawartych przez Lasy Państwowe umów i możliwa reorientacja polityki kluczowych firm sektora drzewnego i meblarskiego.
Wszelkie działania zmieniające zasady gospodarki leśnej i pozyskiwania surowca drzewnego, w tym szczególnie działania radykalnie zmieniające warunki, wymagają szerokich konsultacji wszystkich interesariuszy. Najpierw konsultacji, potem decyzji. Tak działa odpowiedzialna administracja rządowa. Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie uważa za stosowne przyjąć tej zasady. Jako organizacja profesjonalistów wymagamy od rządu także profesjonalizmu w tym zakresie. Z żalem stwierdzamy, że profesjonalizmu tego zabrakło.
W nawiązaniu do powyższego:
Czy ministerstwo może przedstawić analizę potencjalnych, w tym długofalowych skutków polityki prowadzonej przez MKiŚ w Lasach Państwowych dla rynku pracy?
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7741 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.65.2024.RB
3158741.12646587.10368339
Warszawa, 11-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Dariusza Mateckiego oraz grupy Posłów w
sprawie analizy potencjalnych, w tym długofalowych skutków polityki prowadzonej przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska w PGL Lasy Państwowe dla rynku pracy (K10INT2406)
przedstawiam poniższe informacje:
Nadrzędnym celem planowanych działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest
zapewnienie trwałej ochrony najcenniejszych ekosystemów leśnych oraz wzmocnienie
pełnionych przez nie funkcji oraz świadczonych usług ekosystemowych. Cel ten zostanie
zrealizowany poprzez kompleksową reformę obecnego modelu gospodarki leśnej, której
elementem jest wyłączenie części lasów z głównej funkcji produkcji surowca drzewnego.
Gospodarka leśna na tych terenach zostanie ukierunkowana na pełnienie funkcji
ochronnych i społecznych. Potrzeby takiego wyłączenia oszacowano wstępnie na 20%
powierzchni lasów w Polsce. Planowane działania są odpowiedzią na zagrożenia wynikające
z utraty różnorodności biologicznej oraz zmian klimatycznych, jak również wpisują się
w krajowe i międzynarodowe zobowiązania dotyczące ochrony różnorodności biologicznej
i adaptacji do zmian klimatu. Planowane działania wychodzą także naprzeciw oczekiwaniom
społecznym. Wpisują się również w ideę prowadzenia zrównoważonej i odpowiedzialnej
społecznie gospodarki leśnej.
Polecenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia br. o wyłączeniu na części
obszarów, a na części ograniczeniu gospodarki leśnej, ma charakter pilotażowy. Pilność jego
wydania wynikała m.in. z ryzyka bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczej wskutek
pozyskania drewna na terenach, na których planowane jest ustanowienie form ochrony
przyrody.
-- 1 of 4 --
Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozumie potrzeby sektora drzewnego, dlatego
już 23 stycznia br. Pani Minister Klimatu i Środowiska spotkała się z przedstawicielami
przemysłu drzewnego. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju
i Technologii, z wiceministrem Waldemarem Sługockim oraz członkowie stowarzyszeń
Papierników Polskich, Producentów Płyt Drewnopochodnych, Przemysłu Tartacznego,
Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu Drzewnego, Związku Polskie Okna i Drzwi,
Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Przemysłu Drzewnego, Ogólnopolskiej Izby
Gospodarczej Producentów Mebli, Polskiego Komitetu Narodowego EPAL oraz firmy
Stelmet, a także zastępca Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. Było to pierwsze
spotkanie, na którym obecni mogli zakomunikować potrzeby przemysłu drzewnego.
Ponadto, 15 marca br. ogłoszony został „Pakiet dla przemysłu drzewnego”, którego celem
jest stworzenie warunków dla stabilnego rozwoju firm w tym sektorze, w obecnej sytuacji
rynkowej. „Pakiet dla przemysłu drzewnego” obejmuje:
• zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych klientów;
• większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym większa
premia;
• oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców,
a nie zagranicznych np. z Dalekiego Wschodu;
• proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej miejsca
pozyskania, aby uniknąć nieracjonalnego transportu drewna, zbędnie generującego CO2;
• eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego sposobu
i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają punktów;
• eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
• większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie opcji
półrocznej umowy na zakup drewna;
• transparentność sprzedaży drewna – pełną jawność nabywców i wartości umów, w tym
deklaracji przerobu;
• uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce. Zdefiniowanie kategorii drewna energetycznego.
Pakiet ten został stworzony na bazie licznych postulatów stowarzyszeń i organizacji
zrzeszających przedsiębiorców branży drzewnej. Przed 2024 r. nie było takiej otwartości
Ministerstwa Klimatu i Środowiska na dialog z przemysłem drzewnym, co przyznają sami
przedsiębiorcy np. na komisji sejmowej. Przedstawiony Pakiet wyznacza kierunek zmian,
który obecnie przekształcany jest na konkretne wdrożenia. Szczegółowe rozwiązania
-- 2 of 4 --
zostaną wypracowane na dedykowanych temu tematowi spotkaniach z przedstawicielami
przemysłu drzewnego, Lasów Państwowych oraz strony społecznej. Przeprowadzona
zostanie przez Lasy Państwowe we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska
ankieta wśród nabywców drewna, właśnie po to, aby ostateczne rozwiązania wypracowane
w dialogu precyzyjnie i konkretnie odpowiadały na ich potrzeby.
Mając to na uwadze przychodzi stwierdzić, że potencjalne, długofalowe skutki dla rynku
pracy polityki Ministerstwa Klimatu i Środowiska w obszarze leśnictwa – o które
postawiono pytanie w interpelacji – są i będą pozytywne. Dodatkowe drewno dotychczas
podlegające wyeksportowaniu czy spaleniu w kotłach energetyki zawodowej zasili
surowcowo polski przemysł drzewny, zapewniając jego dobrą kondycję. Podwyższenie
jakości usług zakładów usług leśnych i zwiększenie popytu na usługi pielęgnacyjno-
hodowlane, zwłaszcza szczególnie wymagające usługi prowadzone w obszarze lasów
społecznych i przyrodniczo cennych, będzie wiązać się z odpowiednim wynagrodzenie,
poprawiając sytuację tych przedsiębiorców. Z kolei dbałość o przyrodnicze walory lasów
będzie sprzyjać rozwojowi sektora turystycznego z nimi związanego. Jednocześnie
przedmiotem troski Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest zapewnienie leśnikom stabilnej
perspektywy pracy, a jednocześnie warunków zachęcających do pracy w leśnictwie
najlepszych specjalistów, mających wiedzę na temat lasów i przyrody.
Jednocześnie informuję, że przedstawiciele branży drzewnej i przedstawiciele zakładów
usług leśnych są aktywnie włączani do różnych inicjatyw Ministerstwa Klimatu i
Środowiska, w tym są członkami ministerialnego zespołu do spraw wzmocnienia ochrony
lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie.
Przedstawiciele przemysłu drzewnego i przedstawiciele zakładów usług leśnych zostali
zaproszeni do udziału w Ogólnopolskiej Naradzie o Lasach, której celem jest wypracowanie
kierunkowych wytycznych oraz rekomendacji dla Ministerstwa Klimatu i Środowiska
dotyczących transformacji modelu gospodarki leśnej. Tematem pierwszego spotkania było
wypracowanie wytycznych i rekomendacji dla procesu wzmocnienia ochrony lasów
o szczególnych walorach przyrodniczych i społecznych. Wypracowane wytyczne zostaną
wykorzystane do identyfikacji i wyboru lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie
w skali całej Polski, jak również trwałego wdrożenia lokalnych koncepcji wzmocnienia
ochrony zidentyfikowanych obszarów.
Elementem dialogu są także spotkania z przedstawicielami związków zawodowych, które
miały miejsca w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
-- 3 of 4 --
W związku z powyższym można stwierdzić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest
otwarte na konstruktywny i partnerski dialog ze wszystkimi interesariuszami, w tym
z przedstawicielami branży drzewnej i przedstawicielami zakładów usług leśnych.
Z wyrazami szacunku,
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --