Interpelacja nr 2400
Interpelacja w sprawie umożliwienia stosowania tytułów zawodowych lekarki i lekarki dentystki
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (71%)
Edukacja i Szkolnictwo (50%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie umożliwienia stosowania tytułów zawodowych lekarki i lekarki dentystki
Interpelacja nr 2400
do ministra zdrowia
w sprawie umożliwienia stosowania tytułów zawodowych lekarki i lekarki dentystki
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 25-03-2024
Szanowna Pani Ministro,
15 października 2023 r. kobiety pokazały, jak silny potrafi być ich głos i jak duże ma znaczenie dla społeczeństwa. Najwyższy czas, aby przepisy prawa nadążyły za zmianami społecznymi i zaczęły stosować język, który będzie rozpoznawał kobiety. W tym celu konieczne są m.in. zmiany w zakresie przyznawanych tytułów zawodowych, by była możliwość zastosowania feminatywów.
Pierwsza Polka ukończyła medycynę w 1877 r. Pierwsze trzy studentki dostały się na ten kierunek na polskim uniwersytecie w roku akademickim 1894/95. Po latach mierzenia się z dyskryminacją i seksizmem (nadal obecnym w środowisku lekarskim) proporcje są dziś inne. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2020 r. w Polsce było ok. 150 tys. osób wykonujących zawód lekarski. Niecałe 90 tys. z nich (czyli ok. 60%) stanowiły kobiety. Jednak ta statystyka pozostaje zupełnie nierozpoznana przez przepisy obowiązującego prawa. Inne dane GUS wskazują, że liczba kobiet studiujących na uczelniach zbliża się do 50 tys. rocznie. Nie powinno być zatem wątpliwości, że liczba kobiet wykonujących zawód lekarski będzie również sukcesyjnie rosła.
Należy zatem stworzyć przepisy, które będą je uwzględniać również poprzez tytuły zawodowe. Obecnie ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty przewiduje jedynie męskie formy nazw tych zawodów. W ten sposób żadna kobieta nie może legalnie podpisać się jako lekarka czy używać takiej pieczątki, która oddawałaby używany przez nią faktycznie tytuł. Co istotne, z podobnym problemem przez lata borykali się pielęgniarze i położni. Ten błąd został jednak naprawiony, gdy ustawę z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej zastąpiła ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. W nowym akcie prawnym zmieniono brzmienie art. 8, odnoszącego się do tytułów zawodowych. Dziś art. 8 ust. 1 obowiązującej ustawy stanowi, że „Osobie posiadającej prawo wykonywania zawodu przysługuje prawo posługiwania się tytułem zawodowym »pielęgniarka« albo »pielęgniarz«, »położna« albo »położny«”.
Niestety takiej zmiany nie wprowadzono w ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Należy domyślać się, że wynika to z podwójnego standardu: mężczyzna noszący tytuł zawodowy w formie żeńskiej jest w oczywisty sposób pokrzywdzony (choć zawód pielęgniarski jest przecież w znaczącej większości wykonywany przez kobiety), natomiast kobieta nosząca tytuł zawodowy w formie męskiej po prostu musi się pogodzić z „zasadami języka polskiego”. Jednak, jak dowodzi stanowisko Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN w sprawie żeńskich form nazw zawodów i tytułów (25 XI 2019 r.), jest to zupełnie chybiony sposób myślenia. Należy przychylić się do opinii RJP, że „w polszczyźnie potrzebna jest większa, możliwie pełna symetria nazw osobowych męskich i żeńskich w zasobie słownictwa”. Krokiem do tego jest uznanie faktu wykonywania zawodu lekarskiego przez kobiety i odpowiednia modyfikacja ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, aby odpowiadała ona realiom społecznym i językowym. Oczywiście nie każda kobieta wykonująca ten zawód będzie chciała skorzystać z takiej możliwości. Jednak przykład nowego brzmienia art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej pokazuje, że można stworzyć przepisy, które pozostawią w tej materii wybór – a więc prawo, o które w tak wielu aspektach kobiety upomniały się przy ostatnich wyborach parlamentarnych.
W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Zdrowia z następującymi pytaniami:
1. Czy planowana jest nowelizacja ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, aby możliwe było stosowanie tytułu zawodowego lekarki i lekarki dentystki? Na jakim poziomie zaawansowania są obecnie prace nad taką nowelizacją?
2. Czy ministerstwo współpracuje w tym zakresie z przedstawicielstwami lekarek i lekarek dentystek, np. stosowną komisją Naczelnej Izby Lekarskiej?
3. Jakie inne działania ministerstwo podejmuje w celu promocji równouprawnienia i postaw antydyskryminacyjnych w środowisku lekarskim?
Z poważaniem Franciszek Sterczewski
Interpelacja nr 2400
do ministra zdrowia
w sprawie umożliwienia stosowania tytułów zawodowych lekarki i lekarki dentystki
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 25-03-2024
Szanowna Pani Ministro,
15 października 2023 r. kobiety pokazały, jak silny potrafi być ich głos i jak duże ma znaczenie dla społeczeństwa. Najwyższy czas, aby przepisy prawa nadążyły za zmianami społecznymi i zaczęły stosować język, który będzie rozpoznawał kobiety. W tym celu konieczne są m.in. zmiany w zakresie przyznawanych tytułów zawodowych, by była możliwość zastosowania feminatywów.
Pierwsza Polka ukończyła medycynę w 1877 r. Pierwsze trzy studentki dostały się na ten kierunek na polskim uniwersytecie w roku akademickim 1894/95. Po latach mierzenia się z dyskryminacją i seksizmem (nadal obecnym w środowisku lekarskim) proporcje są dziś inne. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2020 r. w Polsce było ok. 150 tys. osób wykonujących zawód lekarski. Niecałe 90 tys. z nich (czyli ok. 60%) stanowiły kobiety. Jednak ta statystyka pozostaje zupełnie nierozpoznana przez przepisy obowiązującego prawa. Inne dane GUS wskazują, że liczba kobiet studiujących na uczelniach zbliża się do 50 tys. rocznie. Nie powinno być zatem wątpliwości, że liczba kobiet wykonujących zawód lekarski będzie również sukcesyjnie rosła.
Należy zatem stworzyć przepisy, które będą je uwzględniać również poprzez tytuły zawodowe. Obecnie ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty przewiduje jedynie męskie formy nazw tych zawodów. W ten sposób żadna kobieta nie może legalnie podpisać się jako lekarka czy używać takiej pieczątki, która oddawałaby używany przez nią faktycznie tytuł. Co istotne, z podobnym problemem przez lata borykali się pielęgniarze i położni. Ten błąd został jednak naprawiony, gdy ustawę z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej zastąpiła ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. W nowym akcie prawnym zmieniono brzmienie art. 8, odnoszącego się do tytułów zawodowych. Dziś art. 8 ust. 1 obowiązującej ustawy stanowi, że „Osobie posiadającej prawo wykonywania zawodu przysługuje prawo posługiwania się tytułem zawodowym »pielęgniarka« albo »pielęgniarz«, »położna« albo »położny«”.
Niestety takiej zmiany nie wprowadzono w ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Należy domyślać się, że wynika to z podwójnego standardu: mężczyzna noszący tytuł zawodowy w formie żeńskiej jest w oczywisty sposób pokrzywdzony (choć zawód pielęgniarski jest przecież w znaczącej większości wykonywany przez kobiety), natomiast kobieta nosząca tytuł zawodowy w formie męskiej po prostu musi się pogodzić z „zasadami języka polskiego”. Jednak, jak dowodzi stanowisko Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN w sprawie żeńskich form nazw zawodów i tytułów (25 XI 2019 r.), jest to zupełnie chybiony sposób myślenia. Należy przychylić się do opinii RJP, że „w polszczyźnie potrzebna jest większa, możliwie pełna symetria nazw osobowych męskich i żeńskich w zasobie słownictwa”. Krokiem do tego jest uznanie faktu wykonywania zawodu lekarskiego przez kobiety i odpowiednia modyfikacja ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, aby odpowiadała ona realiom społecznym i językowym. Oczywiście nie każda kobieta wykonująca ten zawód będzie chciała skorzystać z takiej możliwości. Jednak przykład nowego brzmienia art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej pokazuje, że można stworzyć przepisy, które pozostawią w tej materii wybór – a więc prawo, o które w tak wielu aspektach kobiety upomniały się przy ostatnich wyborach parlamentarnych.
W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Zdrowia z następującymi pytaniami:
1. Czy planowana jest nowelizacja ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, aby możliwe było stosowanie tytułu zawodowego lekarki i lekarki dentystki? Na jakim poziomie zaawansowania są obecnie prace nad taką nowelizacją?
2. Czy ministerstwo współpracuje w tym zakresie z przedstawicielstwami lekarek i lekarek dentystek, np. stosowną komisją Naczelnej Izby Lekarskiej?
3. Jakie inne działania ministerstwo podejmuje w celu promocji równouprawnienia i postaw antydyskryminacyjnych w środowisku lekarskim?
Z poważaniem Franciszek Sterczewski
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Marek Kos
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7458 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.5.2024.DR
Warszawa, 15 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.
U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2022
r. poz. 990, z późn. zm.), przekazuję poniższą odpowiedź na interpelację nr 2400 Pana
Franciszka Sterczewskiego w sprawie umożliwienia stosowania tytułów zawodowych
lekarki i lekarki dentystki, przekazaną przez Kancelarię Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej za
pomocą e-PUAP w dniu 29 marca 2024 roku.
Ministerstwo Zdrowia informuje, że stosowanie w ustawie o zawodach lekarza i lekarza
dentysty (Dz. U. z 2023 r. poz. 1516, z późn zm.) tytułu zawodowego lekarz i lekarz dentysta
wynika z zapisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27
września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2787), gdzie w § 31 pkt 1 i 2 w
Rozdziale 7 Tytuły zawodowe równorzędne tytułom licencjata i inżyniera oraz tytułom
magistra i magistra inżyniera absolwentom jednolitych studiów magisterskich nadają się
tytuły zawodowe równorzędne tytułom magistra i magistra inżyniera:
1) lekarz - po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku lekarskim;
2) lekarz dentysta - po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku
lekarsko-dentystycznym.
Aby wprowadzić zmiany w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty w omawianej
kwestii wcześniej należałoby dokonać zmiany przepisów Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego w zakresie tytułów zawodowych.
Należy zauważyć także, że dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/36/UW w
sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych odnosi się do zawodu lekarza i lekarza
dentysty, określając między innymi minimalne wymogi kształcenia w tych zawodach,
stosując nazwy zawodów takie jak lekarz i lekarz dentysta, które obecnie również
określone są w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty.
W związku z powyższym odpowiadając na zadane pytania obecnie nie jest planowana
nowelizacja ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty we wskazanym zakresie jak
również nie są prowadzone prace z przedstawicielami lekarek i lekarek dentystek.
Warto też wspomnieć, że do dziś do Ministerstwa Zdrowia nie zgłosili się żadni
przedstawiciele środowiska lekarskiego w celu wprowadzenia do obowiązujących aktów
prawnych zmian tytułu zawodowego lekarz i lekarz dentysta.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Odnośnie do pytania jakie działania Ministerstwo podejmuje w celu promocji
równouprawnienia i postaw antydyskryminacyjnych w środowisku lekarskim informujemy,
że prawo pracy nie zawiera przepisów antydyskryminacyjnych odrębnych dla
poszczególnych grup zawodowych. W przypadku środowiska lekarskiego, podobnie jak to
ma miejsce dla innych grup zawodowych, zastosowanie mają powszechnie obowiązujące
regulacje antydyskryminacyjne zawarte w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r.
Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1345)9dalej: Kp) – w Rozdziale IIa „Równe traktowanie
w zatrudnieniu”.
Zgodnie z art. 183a Kp:
Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania
stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia
w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć,
wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne,
przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną,
zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w
niepełnym wymiarze czasu pracy - (§ 1)
Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek
sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z przyczyn określonych w § 1 - (§ 2)
Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku
przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej
sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy - (§ 3)
Dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego
postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub
mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna
sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków
zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia
kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników
należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn
określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest
obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być
osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne - (§ 4.)
Dyskryminowaniem ze względu na płeć jest także każde niepożądane zachowanie o
charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub
skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec
niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej
atmosfery; na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub
pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne) - (§ 6)
Ponadto zgodnie z art. 183b Kp za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu
uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn
określonych w art. 183a § 1, którego skutkiem jest w szczególności:
odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,
niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków
zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych
świadczeń związanych z pracą,
pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje
zawodowe.
Pracownik, wobec którego pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w
zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów (art. 183d Kp).
Należy jednak wskazać, że adresatem wskazanych powyżej przepisów są pracodawcy, czyli
– jak to jednoznacznie wynika z obowiązujących regulacji, w tym, zwłaszcza z ustawy z dnia
15 kwietnia 20111 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991 z późn. zm.) –
kierownicy / dyrektorzy podmiotów leczniczych. Koniecznym jest bowiem przypomnienie,
że minister właściwy do spraw zdrowia nie sprawuje funkcji pracodawcy w stosunku do
pracowników podmiotów leczniczych.
Należy też przypomnieć, że zgodnie z ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich
(Dz. U. z 2021 poz. 1342 z późn. zm.) jednym z ustawowych obowiązków samorządu
zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów jest występowanie w obronie interesów
indywidualnych i zbiorowych jego członków (art. 5 pkt. 14), w czym mieści się m.in.
obowiązek przeciwdziałania wszelkim praktykom o charakterze dyskryminacyjnym.
Ponadto Kodeks Etyki Lekarskiej w art. 53 nakazuje lekarzom pełniącym funkcje
kierownicze etyczne traktowanie pracowników.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.5.2024.DR
Warszawa, 15 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.
U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2022
r. poz. 990, z późn. zm.), przekazuję poniższą odpowiedź na interpelację nr 2400 Pana
Franciszka Sterczewskiego w sprawie umożliwienia stosowania tytułów zawodowych
lekarki i lekarki dentystki, przekazaną przez Kancelarię Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej za
pomocą e-PUAP w dniu 29 marca 2024 roku.
Ministerstwo Zdrowia informuje, że stosowanie w ustawie o zawodach lekarza i lekarza
dentysty (Dz. U. z 2023 r. poz. 1516, z późn zm.) tytułu zawodowego lekarz i lekarz dentysta
wynika z zapisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27
września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2787), gdzie w § 31 pkt 1 i 2 w
Rozdziale 7 Tytuły zawodowe równorzędne tytułom licencjata i inżyniera oraz tytułom
magistra i magistra inżyniera absolwentom jednolitych studiów magisterskich nadają się
tytuły zawodowe równorzędne tytułom magistra i magistra inżyniera:
1) lekarz - po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku lekarskim;
2) lekarz dentysta - po uzyskaniu efektów uczenia się określonych dla studiów na kierunku
lekarsko-dentystycznym.
Aby wprowadzić zmiany w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty w omawianej
kwestii wcześniej należałoby dokonać zmiany przepisów Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego w zakresie tytułów zawodowych.
Należy zauważyć także, że dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/36/UW w
sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych odnosi się do zawodu lekarza i lekarza
dentysty, określając między innymi minimalne wymogi kształcenia w tych zawodach,
stosując nazwy zawodów takie jak lekarz i lekarz dentysta, które obecnie również
określone są w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty.
W związku z powyższym odpowiadając na zadane pytania obecnie nie jest planowana
nowelizacja ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty we wskazanym zakresie jak
również nie są prowadzone prace z przedstawicielami lekarek i lekarek dentystek.
Warto też wspomnieć, że do dziś do Ministerstwa Zdrowia nie zgłosili się żadni
przedstawiciele środowiska lekarskiego w celu wprowadzenia do obowiązujących aktów
prawnych zmian tytułu zawodowego lekarz i lekarz dentysta.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Odnośnie do pytania jakie działania Ministerstwo podejmuje w celu promocji
równouprawnienia i postaw antydyskryminacyjnych w środowisku lekarskim informujemy,
że prawo pracy nie zawiera przepisów antydyskryminacyjnych odrębnych dla
poszczególnych grup zawodowych. W przypadku środowiska lekarskiego, podobnie jak to
ma miejsce dla innych grup zawodowych, zastosowanie mają powszechnie obowiązujące
regulacje antydyskryminacyjne zawarte w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r.
Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1345)9dalej: Kp) – w Rozdziale IIa „Równe traktowanie
w zatrudnieniu”.
Zgodnie z art. 183a Kp:
Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania
stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia
w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć,
wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne,
przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną,
zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w
niepełnym wymiarze czasu pracy - (§ 1)
Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek
sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z przyczyn określonych w § 1 - (§ 2)
Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku
przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej
sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy - (§ 3)
Dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego
postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub
mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna
sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków
zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia
kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników
należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn
określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest
obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być
osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne - (§ 4.)
Dyskryminowaniem ze względu na płeć jest także każde niepożądane zachowanie o
charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub
skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec
niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej
atmosfery; na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub
pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne) - (§ 6)
Ponadto zgodnie z art. 183b Kp za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu
uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn
określonych w art. 183a § 1, którego skutkiem jest w szczególności:
odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,
niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków
zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych
świadczeń związanych z pracą,
pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje
zawodowe.
Pracownik, wobec którego pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w
zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów (art. 183d Kp).
Należy jednak wskazać, że adresatem wskazanych powyżej przepisów są pracodawcy, czyli
– jak to jednoznacznie wynika z obowiązujących regulacji, w tym, zwłaszcza z ustawy z dnia
15 kwietnia 20111 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991 z późn. zm.) –
kierownicy / dyrektorzy podmiotów leczniczych. Koniecznym jest bowiem przypomnienie,
że minister właściwy do spraw zdrowia nie sprawuje funkcji pracodawcy w stosunku do
pracowników podmiotów leczniczych.
Należy też przypomnieć, że zgodnie z ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich
(Dz. U. z 2021 poz. 1342 z późn. zm.) jednym z ustawowych obowiązków samorządu
zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów jest występowanie w obronie interesów
indywidualnych i zbiorowych jego członków (art. 5 pkt. 14), w czym mieści się m.in.
obowiązek przeciwdziałania wszelkim praktykom o charakterze dyskryminacyjnym.
Ponadto Kodeks Etyki Lekarskiej w art. 53 nakazuje lekarzom pełniącym funkcje
kierownicze etyczne traktowanie pracowników.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --