Interpelacja w sprawie podniesienia limitów przyjęć studentów na studia medyczne
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2366
do ministra nauki, ministra zdrowia
w sprawie podniesienia limitów przyjęć studentów na studia medyczne
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Dariusz Stefaniuk, Jan Kanthak
Data wpływu: 23-03-2024
W sobotę 9 września 2023 roku w Tarnowie odbyła się Konwencja Programowa Koalicji Obywatelskiej pod nazwą „100 Konkretów!“. Donald Tusk zapowiedział wówczas, że dzień po wygranych wyborach przystąpicie Państwo do realizacji 100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów. W najbliższych dniach mija 100 dni Państwa rządów. Przed wyborami swój program zaprezentowało również Polskie Stronnictwo Ludowe (Trzecia Droga), które współtworzy rząd.
Niestety, do dnia dzisiejszego obiecane przez PSL rozwiązania nie zostały wprowadzone w życie. Na jakim etapie jest realizacja poniższej obietnicy wyborczej? Kiedy obietnice zostaną wprowadzone w życie?
Podniesienie limitów przyjęć studentów na studia medyczne. W Polsce brakuje około 20 tys. lekarzy – ze wskaźnikiem 2,4 na 1000 mieszkańców jesteśmy na szarym końcu Unii Europejskiej, w której średni wskaźnik wynosi 3,7. W latach 2004-2019 wyjechało z Polski około 15 tys. lekarzy. Studia medyczne trwają 6 lat, po nich następuje rok stażu, a następnie specjalizacja. Studenci medycyny, z uwagi na stopień trudności studiów, nie mogą podejmować żadnych dodatkowych zajęć. Wprowadzimy system stypendialny dla studentów z mniej zamożnych rodzin.
Jakie będą koszty realizacji tej obietnicy?
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11956 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.6.2024.AC
Warszawa, 12 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U.
z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (M.P. z 2022 r. poz. 990, z późn. zm.), przekazuję poniżej
odpowiedzi na pytania postawione w Interpelacji nr 2366 – „Interpelacja w sprawie
podniesienia limitów przyjęć studentów na studia medyczne” (interpelacja dotyczy: „w
Polsce brakuje około 20 tys. lekarzy - ze wskaźnikiem 2,4 na 1000 mieszkańców jesteśmy na szarym
końcu Unii Europejskiej, w której średni wskaźnik wynosi 3,7. W latach 2004-2019 wyjechało z Polski
około 15 tys. lekarzy …. Wprowadzimy system stypendialny dla studentów z mniej zamożnych rodzin.
Niestety do dnia dzisiejszego obiecane przez PSL rozwiązania nie zostały wprowadzone w życie”.)
posłów: Dariusz Matecki, Michał Woś, Dariusz Stefaniuk oraz Jan Kanthak.
Na wstępie uprzejmie informuję, że według ostatnich szacunków OECD (Organization for
Economic Co-operation and Development ) w raporcie „Health at a Glance 2023”, wskaźnik
dla Polski za rok 2021 wynosi 3,4 na 1 tys. populacji (lekarze) – wykres na stronie 177
(https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/7a7afb35-
en.pdf?expires=1712313479&id=id&accname=guest&checksum=24D00A8F84FFBAA74
9767C74BEF64DB9).
Przedmiotowy wykres:
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wskaźnik 2,4 na 1000 mieszkańców wspomniany w pytaniu to wskaźnik, który znajdował
się w raporcie „Health at a Glance 2019”, OECD i pokazywał okres czasu pomiędzy 2000 a
2017 rokiem (https://doi.org/10.1787/888934017253) .
Wykres poniżej:
Z informacji dostępnej na stronie OECD wynika, że lekarze byli definiowani w raporcie z
2019 roku, jako „praktykujący”, tylko wtedy kiedy zapewniali pacjentom bezpośrednią
opiekę. Jednak w statystykach OECD dotyczących poszczególnych krajów, byli definiowani
w niejednolity sposób. Informacja na stronie OECD zawierała komunikat, iż w niektórych
krajach (takich jak między innymi: Kanada, Francja, Holandia, Słowacja i Turcja) ze względu
na brak porównywalnych danych liczbowych, odpowiadających lekarzom „aktywnym
zawodowo” dane poddane analizie zawierały informacje o lekarzach pracujących w
sektorze opieki zdrowotnej, jako menedżerowie, edukatorzy, badacze itp… ). W pozostałych
krajach (w tym w Polsce) lekarze ci nie zostali wzięci pod uwagę lub nie zostały sporządzone
odrębne statystyki dla takich krajów, a dane zostały zgrupowane, powodując nieład
analityczny i statystyczny. OECD przez wiele lat wykazywało więc wskaźnik liczby lekarzy i
lekarzy dentystów na 1 tys. populacji oscylujący w wysokości 2,3 -2,4 dla Polski, który nie
odzwierciedlał realnej sytuacji w powyższym zakresie w Polsce.
Odpowiadając zaś na postawione pytania „Na jakim etapie jest realizacja poniższej
obietnicy wyborczej?”; „Kiedy obietnice zostaną wprowadzone w życie?”; „Jakie będą
koszty realizacji tej obietnicy?”; uprzejmie informuję, że począwszy już od 2016 r.
Minister Zdrowia znacznie zwiększył limity przyjęć na kierunek lekarski. Limity na studia
na kierunku lekarskim zostały przedstawione poniżej:
w roku akademickim 2023/2024 w porównaniu z rokiem akademickim
2015/2016 limit przyjęć na studia na kierunku lekarskim zostały zwiększone o 3
616 miejsc. Limit przyjęć na rok akademicki 2023/2024 na kierunek lekarski
wynosi łącznie 9 804 miejsc (w tym 1 829 to limit na jednolite studia
Health at a Glance 2019 - © OECD 2019
Chapter 8 Figure 8.3. Practising doctors per 1 000 population, 2000 and 2017 (or nearest year)
Version 1 - Last updated: 03-Nov-2019
Disclaimer: http://oe.cd/disclaimer
Source: OECD Health Statistics 2019.
8.3. Practising doctors per 1 000 population, 2000 and 2017 (or nearest year)
1. Data refer to all doctors licensed to practice, resulting in a large over-estimation of the number of practising doctors (e.g. of around 30% in Portugal).
2. Data include not only doctors providing direct care to patients but also those working in the health sector as managers, educators, researchers, etc.
(adding another 5-10% of doctors).
6.1
5.2
5.0
4.7
4.6
4.3
4.3
4.1
4.0
4.0
4.0
3.9
3.9
3.7
3.7
3.6
3.5
3.5
3.4
3.3
3.3
3.2
3.2
3.2
3.1
3.1
3.1
3.1
3.0
3.0
2.8
2.7
2.6
2.5
2.4
2.4
2.4
2.3
2.1
2.0
1.9
1.8
0.8
0.8
0.3
0
1
2
3
4
5
6
7
2000 2017
Per 1 000 population
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
magisterskie prowadzone w formie stacjonarnej/niestacjonarnej w języku innym
niż język polski).
dla porównania w roku akademickim 2015/2016 limit ten wynosił łącznie 6 188
miejsc (w tym 1 551 to limit na jednolite studia magisterskie prowadzone w
formie stacjonarnej/niestacjonarnej w języku innym niż język polski).
Wzrost limitów spowodowany jest zwiększeniem liczby uczelni kształcących na tych
kierunkach i działaniami Ministra Zdrowia oraz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
mającymi na celu, zwiększenie w przyszłości liczebności kadr lekarskich i lekarsko
dentystycznych. Należy jednak wspomnieć, że limit na uczelniach jest uwarunkowany
możliwościami lokalowymi, dydaktycznymi i finansowymi danej uczelni.
Poniżej znajdują się wykresy pokazujące jak zwiększała się liczba uczelni posiadających
kierunek lekarski oraz jak zwiększał się limit od roku akademickiego 2010/2011 do
2023/2024.
Źródło: Dane MZ DRKM
Źródło: Dane MZ DRKM
W związku z faktem, iż nie wszystkie uczelnie są nadzorowane przez Ministra Zdrowia w
kwestiach dotyczących kosztów należy zwrócić się bezpośrednio do danego organu, który
nadzoruje daną uczelnię. Jednakże dotychczas skutki finansowe związane z corocznym
wejściem w życie rozporządzenia „Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie limitu
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym” były i są aktualnie
sfinansowane:
uczelnie nadzorowane przez Ministra Zdrowia (9 uczelni medycznych) - w ramach
środków zaplanowanych w części 46 – Zdrowie bez konieczności ich dodatkowego
zwiększania - finansowanie działalności naukowej i badawczej uczelni medycznych
(Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 czerwca 2019 r. w sprawie sposobu
podziału środków finansowych dla uczelni medycznych nadzorowanych przez
ministra właściwego do spraw zdrowia (Dz. U. poz. 1201));
środki przekazywane przez Ministra Obrony Narodowej na kształcenie lekarzy w
Uniwersytecie Medycznym w Łodzi (wydział lekarski – wojskowy) będą
zapewnione w ramach limitu wydatków obronnych wyliczanych zgodnie z regułą
zawartą w art. 40 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz.
2305 oraz z 2023 r. poz. 347 i 641), bez konieczności dodatkowego ich zwiększania
ponad ustawowo przyjęty wskaźnik;
uczelnie publiczne nadzorowane przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki - wydatki związane z projektowanym limitem przyjęć na studia
były i są sfinansowane w ramach środków określonych na podstawie
rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 września 2019 r. w
sprawie sposobu podziału środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału
dydaktycznego oraz potencjału badawczego znajdujących się
w dyspozycji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz na
zadania związane z utrzymaniem powietrznych statków szkolnych i
specjalistycznych ośrodków szkoleniowych kadr powietrznych (Dz. U. z 2022 r.
poz. 305).
Zwiększenia limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym
dokonywane przez poszczególne uczelnie nie stanowiły i nie stanowią podstawy do
ubiegania się o dodatkowe środki z budżetu państwa, a zadania te były i są realizowane w
ramach środków własnych uczelni oraz środków pochodzących z subwencji z budżetu
państwa określonych na podstawie właściwych przepisów.
W przypadku pytania „
Wprowadzimy system stypendialny dla studentów z mniej
zamożnych rodzin”, uprzejmie informuję, że studenci uczelni medycznych mogą
otrzymywać stypendia finansowane z budżetu państwa o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt
1-4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r.
poz. 742, z późn. zm.). Jednym ze stypendiów o które mogą się ubiegać studenci są
stypendia socjalne przeznaczone dla osób w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z art. 87
ust. 2 ww. ustawy, w roku akademickim 2023/2024 wysokość miesięcznego dochodu na
osobę w rodzinie studenta uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne nie
przekracza 1,6 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28
listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. według obecnych wartości tych kwot –
1.294,4 zł). W związku z powyższym wszyscy studenci u których miesięczny dochód na
osobę w rodzinie nie przekracza 1.294,40 zł są uprawnieni do otrzymania stypendium
socjalnego.
Ponadto, w wyniku dalszych zmian prawnych zwiększających dostępność stypendium
socjalnego dla studentów w trudnej sytuacji materialnej, od 1 października 2024 r.
wysokość kryterium dochodowego warunkującego otrzymanie stypendium socjalnego
będzie ustalana w relacji do minimalnego wynagrodzenia za pracę – jako 45% tego
wynagrodzenia obowiązującego od dnia 1 stycznia roku poprzedniego. Oznacza to, że w
roku akademickim 2024/2025 próg dochodu wzrośnie z 1.294,4 zł do 1.570,5 zł (netto) na
osobę w rodzinie (tj. o 21%). Dodatkowo, ze względu na powiązanie kryterium
dochodowego z minimalnym wynagrodzeniem za pracę, kryterium to będzie podlegało
corocznej automatycznej waloryzacji w przypadku wzrostu minimalnego wynagrodzenia.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Należy także wskazać, że Ministerstwo Zdrowia zauważając potrzebę wsparcia studentów
zaplanowało w ustawie budżetowej na 2024 r. w części 46 – Zdrowie, Dziale 730 –
Szkolnictwo wyższe i nauka, rozdziale 73016 Pomoc materialna dla studentów i
doktorantów większe środki przeznaczone na świadczenia dla studentów. W ustanie
budżetowej na 2024 r. zaplanowano 78.024 tys. zł, tj. o 4.831 tys. zł więcej niż planowano
na 2023 r.
Dodatkowo uprzejmie informuję, że Minister Zdrowia aby ułatwić podejmowanie
kształcenia na studiach odpłatnych w języku polskim na kierunku lekarskim pod koniec
2021 r. wprowadził dodatkową regulację, która przewidują wsparcie finansowe dla osób
podejmujących tego typu studia. Wsparcie finansowe wiąże się jednak z obowiązkiem
późniejszego odpracowania kwoty uzyskanej od państwa w publicznej służbie zdrowia.
Studenci, którzy zdecydują się na skorzystanie z kredytu na studia medyczne, uzyskają
możliwość całkowitego lub częściowego finansowania kosztu kształcenia na tych studiach
ze środków pochodzących z budżetu państwa, a następnie po spełnieniu warunków
określonych w projektowanej ustawie, jego częściowego lub całkowitego umorzenia.
Umorzenie kredytu w całości, na kierunku lekarskim, będzie możliwe, pod warunkiem
spełnienia łącznie następujących warunków:
obowiązku odpracowania studiów po ich ukończeniu przez okres nie krótszy niż 10
lat w okresie 12 kolejnych lat liczonych od dnia ukończenia studiów, w podmiotach
wykonujących działalność leczniczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które
udzielają świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
obowiązku uzyskania tytułu specjalisty w wyżej wskazanym okresie, w dziedzinie
medycyny uznanej za priorytetową w dniu rozpoczęcia przez lekarza szkolenia
specjalizacyjnego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --