Interpelacja w sprawie zwiększenia dostępności lekarzy geriatrów oraz opieki długoterminowej
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (28)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15447 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.7.2024.AC
Warszawa, 20 maja 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U.
z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (M.P. z 2022 r. poz. 990, z późn. zm.), przekazuję poniżej
odpowiedzi na pytania postawione w Interpelacji nr 2348 Posła Dariusza Mateckiego i
grupy posłów w sprawie zwiększenia dostępności lekarzy geriatrów oraz opieki
długoterminowej.
Odpowiedź na pytania: „Dlaczego nie zrealizowano poniższej obietnicy wyborczej? Na
jakim etapie jest realizacja powyższej obietnicy wyborczej? (Dzięki odblokowanym
środkom unijnym zwiększymy dostępność lekarzy geriatrów oraz opieki długoterminowej.
Niestety do dnia dzisiejszego obiecane rozwiązania nie zostały wprowadzone w życie. Rząd
Donalda Tuska oszukał Polaków).”
Na wstępie, pragnę zaznaczyć, że w ramach aktualnie trwającej perspektywy finansowej UE
tj. Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS)
zaplanowano realizację projektów mających na celu wsparcie deinstytucjonalizacji
długoterminowej opieki medycznej oraz projektów mających na celu rozwój i wsparcie
kształcenia podyplomowego lekarzy (w tym lekarzy geriatrów).
W ramach działania nr FERS.04.14 pn.
Deinstytucjonalizacja długoterminowej opieki
medycznej, zakłada się opracowanie i pilotaż nowych form opieki dziennej dla osób
starszych, w tym z zaburzeniami otępiennymi i osób z niepełnosprawnością (OzN) w
każdym wieku oraz działania na rzecz poprawy dostępności domowej opieki zdrowotnej dla
osób starszych i OzN. Przyczyni się to do poprawy dostępu do usług opieki zdrowotnej w
społ. lokalnej, wzmocnienia zapobiegania hospitalizacjom i objęciu pacjentów opieką
całodobową. Nowe formy będą zakładać współpracę z lokalnymi instytucjami/służbami
opieki długoterminowej, w tym działającymi formami opieki zdeinstytucjonalizowanej w
zakresie informowania o dostępnym wsparciu. Podnoszone będą kompetencje opiekunów
medycznych w zakresie opieki długoterminowej nad osobami starszymi, opieki paliatywnej
i hospicyjnej udzielanych w warunkach domowych oraz przez poszerzanie form dziennej
opieki medycznej dla osób z zaburzeniami otępiennymi. Planowany jest również rozwój
rozwiązań telemedycznych (infolinie), wsparcia dla opiekunów nieformalnych osób
starszych oraz wsparcie działań informacyjnych w zakresie dostępnej opieki zdrowotnej i
wsparcia w systemie opieki społecznej.
W ramach działania nr FERS.01.12 pn
. Kształcenie podyplomowe lekarzy, pielęgniarek i
położnych, planowane jest m.in. wspierane kształcenia specjalizacyjnego lekarzy w
dziedzinach istotnych z punktu widzenia potrzeb epidemiologiczno-demograficznych, w
szczególności lekarzy geriatrów i psychiatrów dziecięcych oraz kursy z zakresu medycyny
rodzinnej dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Przewidziano też wsparcie węższych
umiejętności lekarskich w związku z potrzebą zwiększenia dostępu do deficytowych
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świadczeń medycznych istotnych z punktu widzenia demograficznego i
epidemiologicznego.
Aktualnie, trwają intensywne prace nad szczegółowymi założeniami projektów w ramach
wyżej opisanych działań.
Ponadto, w ramach działania nr FERS.01.12 Centrum Medycznego Kształcenia
Podyplomowego realizuje projekt pn.
Wspieranie kształcenia podyplomowego lekarzy w
dziedzinach istotnych z punktu widzenia potrzeb epidemiologiczno-demograficznych Polski
(FERS1). W projekcie zaplanowano przeprowadzenie kursów i staży specjalizacyjnych dla
8000 lekarzy realizujących specjalizację w jednej z 12 specjalizacji uznanych przez Ministra
Zdrowia za priorytetowe, takich jak choroby wewnętrzne, medycyna rodzinna, chirurgia
ogólna, pediatria, geriatria, psychiatria oraz psychiatria dzieci i młodzieży, onkologia
kliniczna, chirurgia onkologiczna, radioterapia onkologiczna, patomorfologia, hematologia.
Dodatkowo, realizowane będą kursy z zakresu medycyny rodzinnej dla 2000 lekarzy
udzielających świadczeń w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.
Jednocześnie informuję, że na stronie:
https://www.rozwojspoleczny.gov.pl/strony/dowiedz-sie-wiecej-o-programie/nabory-
wnioskow/ publikowany jest Harmonogram naborów wniosków, który pozwala na
uzyskanie bardziej szczegółowych informacji dotyczących planowanych do dofinansowania
przedsięwzięć w ramach FERS oraz umożliwia Beneficjentom wcześniejsze przygotowanie
się do składania dokumentacji aplikacyjnej.
Kryteria oceny skuteczności wykorzystania środków unijnych oraz mechanizmy
monitorowania postępów w realizacji celów oparte są m.in na regulacjach ustawy z dnia 28
kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w
perspektywie finansowej 2021–2027, Wytycznych dotyczących kwalifikowalności
wydatków na lata 2021-2027. Jednocześnie należy wskazać, że za zarządzanie Programem
FERS odpowiada Instytucja Zarządzająca (IZ), znajdująca się w strukturze Ministerstwa
Funduszy i Polityki Regionalnej. IZ odpowiada za sprawną i poprawną realizację programu
w szczególności w ujęciu całościowym (m.in. ewaluacje programu operacyjnego,
monitorowanie postępów realizacji programu, pełnienie funkcji Instytucji Certyfikującej
wydatki). Wydaje ponadto wytyczne, zalecenia i podręczniki dotyczące różnych aspektów
związanych z realizacją programu.
W ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) Ministerstwo
Zdrowia jest odpowiedzialne za wdrażanie inwestycji w ramach komponentu D:
Efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia. Dedykowaną obszarowi
rozwoju opieki długoterminowej oraz opieki geriatrycznej jest inwestycja D1.2.1 „Rozwój
opieki długoterminowej poprzez modernizację infrastruktury podmiotów leczniczych na
poziomie powiatowym”. Założenia dla wskazanej inwestycji są przygotowywane w oparciu
o reformę D1.2 „Zwiększenie efektywności, dostępności i jakości usług opieki
długoterminowej świadczeniodawców opieki zdrowotnej na poziomie powiatowym” na
podstawie wyników analiz przedstawionych w dokumentach:
1. Kompleksowy przegląd możliwości tworzenia w szpitalach powiatowych ośrodków
opieki długoterminowej oraz oddziałów geriatrycznych w Polsce;
2. Zakres wsparcia zmian struktury organizacyjnej szpitali powiatowych w zakresie opieki
długoterminowej lub geriatrycznej na poziomie lokalnym na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
Celem inwestycji D1.2.1 jest wsparcie niezbędnych prac budowlanych lub remontowych
oraz zakup sprzętu dla szpitali powiatowych tworzących jednostki lub ośrodki opieki
długoterminowej i geriatrycznej. Dodatkowo będzie możliwe realizowanie w ramach
przedsięwzięcia (jako uzupełnienie działań infrastrukturalnych) działań na rzecz wsparcia
podnoszenia kompetencji i kwalifikacji personelu pracującego w szpitalu w zakresie opieki
geriatrycznej i świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
długoterminowej w warunkach stacjonarnych. Wsparcie będzie udzielane w okresie
kwalifikowalności wydatków, których datą końcową jest 30 czerwca 2026 r. Wszystkie
przedsięwzięcia muszą być zgodne z zasadami horyzontalnymi określonymi w KPO. Jedną z
nich jest dochowanie okresu trwałości realizowanych przedsięwzięć, aby zapewnić
długotrwały wpływ inwestycji na wydajność i odporność polskiej gospodarki. Wszystkie
przedsięwzięcia wybrane do objęcia wsparciem będą monitorowane pod względem
osiągnięcia założonych celów.
Geriatria co do zasady skoncentrowana jest na prowadzeniu kompleksowej oceny
geriatrycznej oraz określaniu potrzeb i hierarchizacji celów leczenia pacjenta
geriatrycznego z ukierunkowaniem na jakość życia. Jednakże z uwagi na wielochorobowość
pacjentów geriatrycznych należy mieć na uwadze, że najlepsze wyniki w tym obszarze daje
praca z interdyscyplinarnym zespołem lekarskim, co wymaga wykorzystania do tego
specjalistów różnych dziedzin medycyny.
Problemy związane z deficytem kadry lekarskiej ze specjalnością w dziedzinie geriatrii dla
celów realizacji ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o szczególnej opiece geriatrycznej
możliwe jest do rozwiązania w okresie przejściowym poprzez rozszerzenie katalogu lekarzy
o specjalistów dziedzin pokrewnych lub innych dziedzin medycyny podobnie jak to miało
zastosowanie w przypadku definicji lekarzy POZ lub lekarzy systemu PRM.
Liczba lekarzy specjalistów geriatrii wykonujących zawód zarejestrowanych w Centralnym
Rejestrze Lekarzy i Lekarzy Dentystów prowadzonym przez Naczelną Radę Lekarską wg
stanu na grudzień 2023 - wynosi 565 (dane statystyczne poniżej), a lekarzy specjalistów
chorób wewnętrznych wynosi 29 238. Jednocześnie specjalizację z geriatrii odbywa
dodatkowych 101 lekarzy, natomiast z chorób wewnętrznych dodatkowych 2 463 lekarzy -
możliwych do wykorzystania w ramach planowanych rozwiązań organizacyjnych.
Dodatkowe działania podjęte przez resort:
Zgodnie z obowiązującymi przepisami -ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o
sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników
zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2
sierpnia 2023 r. w sprawie wysokości zasadniczego wynagrodzenia miesięcznego lekarzy i
lekarzy dentystów odbywających specjalizacje w ramach rezydentury co roku w wyniku
rewaloryzacji wzrasta od 1 lipca wynagrodzenie lekarzy rezydentów odbywających
specjalizację w dziedzinach priorytetowych, do których zalicza się geriatrię i choroby
wewnętrzne.
Uwaga: Geriatria jest dziedziną priorytetową od 20.12.2012. Uznanie danej dziedziny
za priorytetową, skutkuje faktem, że lekarze otrzymują wyższe wynagrodzenie
zasadnicze, niż lekarze którzy realizują specjalizacje która należy do grupy specjalizacji
niepriorytetowych.
Od 1 lipca 2023 roku wynagrodzenie zasadnicze brutto lekarza odbywającego
specjalizację w pierwszych dwóch latach zatrudnienia w trybie rezydentury z
geriatrii lub chorób wewnętrznych wynosi 8 308 zł. Po dwóch latach zatrudnienia
w tym trybie dla rezydentów w dziedzinie geriatrii i chorób wewnętrznych wzrasta
do 9 063 zł. Wynagrodzenie dla dziedzin niepriorytetowych wynoszą analogicznie
7552 zł, a po dwóch latach 7779 zł. Od 1 lipca 2024 r. przewiduje się kolejny
wzrost tego wynagrodzenia.
Nowelizacja ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
wprowadziła rozwiązanie, dzięki któremu lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne w
ramach rezydentury mogą otrzymać dodatkowo wynagrodzenie zasadnicze wyższe o 600
zł miesięcznie (w dziedzinie niepriorytetowej) lub wyższe o 700 zł miesięcznie (w dziedzinie
priorytetowej). Aby otrzymać to wynagrodzenie lekarz musi zobowiązać się do
przepracowania – w podmiocie leczniczym, finansowanym ze środków publicznych –
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
łącznie 2 lata w ciągu kolejnych pięciu lat następujących po zakończeniu szkolenia
specjalizacyjnego.
Ponadto wprowadzono możliwość prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego dla lekarzy
i lekarzy dentystów na wolne miejsca specjalizacyjne w całym kraju, a nie jak było to
możliwe wcześniej tylko w obrębie jednego województwa, przyznając możliwość wskazania
w priorytetowej kolejności 15 wariantów wyborów obejmujących dziedzinę, tryb i miejsce
odbywania szkolenia specjalizacyjnego. W przypadku pozostawania niewykorzystanych
miejsc specjalizacyjnym w danym postępowaniu kwalifikacyjnym jest możliwość
przeprowadzenia dodatkowego naboru tylko i wyłącznie dla dziedzin priorytetowych, w
tym dla geriatrii i chorób wewnętrznych. Wolne miejsca specjalizacyjne w ramach
postępowania kwalifikacyjnego rozdziela się za pomocą systemu elektronicznego (SMK)
według kolejności listy rankingowej wynikającej z uzyskanych przez lekarzy liczby punktów,
przy czym pierwszeństwo przydziału miejsc specjalizacyjnych mają lekarze z największą
liczbą punktów. Pierwsze postępowanie kwalifikacyjne na nowych zasadach odbyło się
jesienią 2022 r.
Powyższe rozwiązanie ma na celu zwiększenie liczby lekarzy odbywających szkolenie
specjalizacyjne w dziedzinach, które cieszą się mniejszym zainteresowaniem lekarzy.
Obowiązujące przepisy umożliwiają także przystąpienie o rok wcześniej niż dotychczas do
Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego lekarzy, którzy ukończyli przedostatni rok
szkolenia specjalizacyjnego.
Zatem ze strony Ministra Zdrowia wprowadzone zostały mechanizmy prawne i finansowe
zwiększające możliwość uzyskania większej liczb specjalistów w dziedzinach
priorytetowych, w tym z geriatrii i chorób wewnętrznych.
Natomiast należy podkreślić, że kluczową rolę w kreowaniu kadry lekarzy specjalistów w
dużej mierze odgrywają kierownicy podmiotów leczniczych, którzy posiadają niezależne
narzędzia motywacyjne zachęcające lekarzy do podejmowania szkolenia specjalizacyjnego
w danej dziedzinie medycyny zarówno w trybie rezydenckim, jak i pozarezydenckim.
DANE STATYSTYCZNE
Liczba lekarzy geriatrów wg NIL:
Wszyscy Wyk. Zawód Wszyscy Wyk. Zawód Wszyscy Wyk. Zawód
31.12.2011 265 254 0 0 265 254
31.12.2012 286 275 0 0 286 275
31.12.2013 309 298 0 0 309 298
31.12.2014 333 322 0 0 333 322
31.12.2015 349 338 0 0 349 338
30.12.2016 392 380 0 0 392 380
31.12.2017 427 417 0 0 427 417
31.12.2018 447 436 0 0 447 436
31.12.2019 486 477 0 0 486 477
31.12.2020 521 509 0 0 521 509
31.12.2021 548 534 0 0 548 534
31.12.2022 573 558 0 0 573 558
31.12.2023 577 565 0 0 577 565
Geriatria
Razem
STAN NA
Liczba specjalistów Liczba specjalistów I st.
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
WIEK LEKARZY GERIATRÓW WG NIL – stan na 31.12.2023
wiek_lek GERIATRIA
do 30 lat
02. od 31 do 35 lat 15
03. od 36 do 40 lat 37
04. od 41 do 45 lat 64
05. od 46 do 50 lat 103
06. od 51 do 55 lat 113
07. od 56 do 60 lat 88
08. od 61 do 65 lat 65
09. od 66 do 70 lat 47
10. wiek pow. 70 lat 33
Sumarycznie 565
LICZBA LEKARZY GERIATRÓW W WOJEWÓDZTWACH – stan na 31.12.2023
województwo SPECJALISCI
kujawsko-pomorskie 30
dolnośląskie 47
lubelskie 42
lubuskie 9
łódzkie 32
małopolskie 92
mazowieckie 57
opolskie 7
podkarpackie 22
podlaskie 29
pomorskie 32
śląskie 108
świętokrzyskie 7
warmińsko-mazurskie 10
wielkopolskie 33
zachodniopomorskie 8
Suma końcowa 565
LICZBA LEKARZY W TRAKCIE SPECJALIZACJI Z GERIATRII
Dziedzina specjalizacji
Liczba osób w
trakcie specjalizacji.
TRYB REZYDENCKI
Liczba osób w
trakcie
specjalizacji. TRYB
POZAREZYDENCKI
Liczba osób w
trakcie
specjalizacji.
RAZEM
Geriatria 24 77 101
Liczba lekarzy w trakcie specjalizacji - stan na 31.12.2023
Dane porównawcze (rok 2010 i 2015):
dane porównawcze
2010 2010 Suma 2015 2015 Suma
Specjalizacja rezydencki pozarezydencki rezydencki pozarezydencki
Geriatria 3 70 73 41 138 179
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --