Interpelacja nr 233
Interpelacja w sprawie planów Unii Europejskiej dotyczących nowelizacji tzw. dyrektywy budynkowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Obrona i Bezpieczeństwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planów Unii Europejskiej dotyczących nowelizacji tzw. dyrektywy budynkowej
Interpelacja nr 233
do ministra ds. Unii Europejskiej, ministra rozwoju i technologii, ministra klimatu i środowiska
w sprawie planów Unii Europejskiej dotyczących nowelizacji tzw. dyrektywy budynkowej
Zgłaszający: Norbert Jakub Kaczmarczyk
Data wpływu: 11-12-2023
Szanowni Panowie Ministrowie, Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie uprawnień wynikających z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, pragnę zwrócić się do Panów i Pani Minister w sprawie planów Unii Europejskiej dotyczących nowelizacji tzw. dyrektywy budynkowej.
Po wybuchu wojny na Ukrainie oraz zaprzestaniu forsowania dokończenia gazociągu Nord Stream 2, Unia Europejska postanowiła w radykalnym trybie uniezależnić się od rosyjskiego gazu. Jest to idea słuszna, jednak podejmowane naprędce działania rodzą moje obawy, co do właściwego zabezpieczenia bezpieczeństwa energetycznego polskich obywateli.
Według doniesień medialnych projekt nowelizacji dyrektywy budynkowej ma być gotowy do końca 2023 roku. Potem nowelizacja ma zostać poddana pod głosowanie władz Unii Europejskiej. Jej założenia to wprowadzenie w latach 2028-2030 zakazu montowania w nowych budynkach pieców na paliwa kopalne, w tym na gaz ziemny oraz w latach 2035-2040 objęcie zakazem już istniejących budynków, które przechodziłyby gruntowny remont, a wraz z nim wymianę źródła ciepła.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Każde państwo członkowskie UE wyznacza własną krajową ścieżkę w celu zmniejszenia średniego zużycia energii pierwotnej w budynkach mieszkalnych o 16% do 2030 r. i o 20-22% do 2035 r. Państwa będą miały elastyczność w zakresie decyzji, których budynków dotyczą te plany i jakie środki należy podjąć. Jakie działania podejmują Państwa resorty w jak najkorzystniejszym podejściu do wyznaczenia ww. ścieżek dla polskich obywateli?
2. Istniejące budynki będą w całości przekształcone w budynki bezemisyjne do 2050 r. Jakie działania podejmą Państwa resorty w latach 2023-2027 w celu opracowania programów dotacyjnych dla właścicieli budynków jednorodzinnych chcących przygotować się do nadchodzących zmian?
3. Państwa członkowskie będą mogły zwolnić z obowiązku dostosowania się do nowych przepisów niektóre kategorie budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, w tym zabytki, kościoły, obiekty wojskowe. Jednak każde takie zwolnienie zwiększa presję renowacji na budynki niezwolnione, ponieważ brany jest pod uwagę procentowo cały zasób budowlany. Jakim procentem w zasobie zwolnionym zostaną objęte budynki mieszkania jednorodzinnego?
4. Państwa członkowskie mają wprowadzić zabezpieczenia dla najemców, aby zmniejszyć ryzyko ich eksmisji z powodu podwyżek czynszów najmu po dokonanej renowacji przez właściciela nieruchomości. Jakie działania podejmą Państwa resorty w celu zabezpieczenia interesów zarówno najemców, jak i właścicieli nieruchomości zmuszonych do ww. renowacji?
5. Państwa członkowskie będą przyjmować środki zachęcające instytucje finansowe, aby oferowały produkty kredytowe na rzecz efektywności energetycznej na potrzeby renowacji budynków. Jednak produkty kredytowe oznaczają konieczność zaciągania zobowiązań i ich spłaty. Tym samym Unia Europejska w kolejnym aspekcie funkcjonowania społeczeństwa zmuszać będzie obywateli do zaciągania zobowiązań w ramach wymiany produktów, które legalnie i w dobrej wierze zamontowali w swoich gospodarstwach domowych. Jakie działania podejmują Państwa resorty w celu zapobiegania przyjmowania i legislacji niekorzystnych dla obywateli dyrektyw?
6. Odejście od paliw kopalnych, tym samym m.in. od węgla, czy gazu oznaczać będzie masowe podłączanie urządzeń grzewczych na prąd. Tym samym zwiększone zostanie obciążenie sieci przesyłowych, które już teraz są mocno przeciążone i często ulegają wyłączeniom. Jakie działania podejmą Państwa resorty w celu zapobiegania takim sytuacjom?
Z poważaniem
Norbert Kaczmarczyk
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 233
do ministra ds. Unii Europejskiej, ministra rozwoju i technologii, ministra klimatu i środowiska
w sprawie planów Unii Europejskiej dotyczących nowelizacji tzw. dyrektywy budynkowej
Zgłaszający: Norbert Jakub Kaczmarczyk
Data wpływu: 11-12-2023
Szanowni Panowie Ministrowie, Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie uprawnień wynikających z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, pragnę zwrócić się do Panów i Pani Minister w sprawie planów Unii Europejskiej dotyczących nowelizacji tzw. dyrektywy budynkowej.
Po wybuchu wojny na Ukrainie oraz zaprzestaniu forsowania dokończenia gazociągu Nord Stream 2, Unia Europejska postanowiła w radykalnym trybie uniezależnić się od rosyjskiego gazu. Jest to idea słuszna, jednak podejmowane naprędce działania rodzą moje obawy, co do właściwego zabezpieczenia bezpieczeństwa energetycznego polskich obywateli.
Według doniesień medialnych projekt nowelizacji dyrektywy budynkowej ma być gotowy do końca 2023 roku. Potem nowelizacja ma zostać poddana pod głosowanie władz Unii Europejskiej. Jej założenia to wprowadzenie w latach 2028-2030 zakazu montowania w nowych budynkach pieców na paliwa kopalne, w tym na gaz ziemny oraz w latach 2035-2040 objęcie zakazem już istniejących budynków, które przechodziłyby gruntowny remont, a wraz z nim wymianę źródła ciepła.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Każde państwo członkowskie UE wyznacza własną krajową ścieżkę w celu zmniejszenia średniego zużycia energii pierwotnej w budynkach mieszkalnych o 16% do 2030 r. i o 20-22% do 2035 r. Państwa będą miały elastyczność w zakresie decyzji, których budynków dotyczą te plany i jakie środki należy podjąć. Jakie działania podejmują Państwa resorty w jak najkorzystniejszym podejściu do wyznaczenia ww. ścieżek dla polskich obywateli?
2. Istniejące budynki będą w całości przekształcone w budynki bezemisyjne do 2050 r. Jakie działania podejmą Państwa resorty w latach 2023-2027 w celu opracowania programów dotacyjnych dla właścicieli budynków jednorodzinnych chcących przygotować się do nadchodzących zmian?
3. Państwa członkowskie będą mogły zwolnić z obowiązku dostosowania się do nowych przepisów niektóre kategorie budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, w tym zabytki, kościoły, obiekty wojskowe. Jednak każde takie zwolnienie zwiększa presję renowacji na budynki niezwolnione, ponieważ brany jest pod uwagę procentowo cały zasób budowlany. Jakim procentem w zasobie zwolnionym zostaną objęte budynki mieszkania jednorodzinnego?
4. Państwa członkowskie mają wprowadzić zabezpieczenia dla najemców, aby zmniejszyć ryzyko ich eksmisji z powodu podwyżek czynszów najmu po dokonanej renowacji przez właściciela nieruchomości. Jakie działania podejmą Państwa resorty w celu zabezpieczenia interesów zarówno najemców, jak i właścicieli nieruchomości zmuszonych do ww. renowacji?
5. Państwa członkowskie będą przyjmować środki zachęcające instytucje finansowe, aby oferowały produkty kredytowe na rzecz efektywności energetycznej na potrzeby renowacji budynków. Jednak produkty kredytowe oznaczają konieczność zaciągania zobowiązań i ich spłaty. Tym samym Unia Europejska w kolejnym aspekcie funkcjonowania społeczeństwa zmuszać będzie obywateli do zaciągania zobowiązań w ramach wymiany produktów, które legalnie i w dobrej wierze zamontowali w swoich gospodarstwach domowych. Jakie działania podejmują Państwa resorty w celu zapobiegania przyjmowania i legislacji niekorzystnych dla obywateli dyrektyw?
6. Odejście od paliw kopalnych, tym samym m.in. od węgla, czy gazu oznaczać będzie masowe podłączanie urządzeń grzewczych na prąd. Tym samym zwiększone zostanie obciążenie sieci przesyłowych, które już teraz są mocno przeciążone i często ulegają wyłączeniom. Jakie działania podejmą Państwa resorty w celu zapobiegania takim sytuacjom?
Z poważaniem
Norbert Kaczmarczyk
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Adam Szłapka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
6 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16392 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Krzysztof Hetman
Znak pisma: DGN-I.7110.16811.2023
Warszawa, 28 grudnia 2023 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację poselską nr 233
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła na Sejm RP Pana Norberta Jakuba Kaczmarczyka,
w sprawie planów Unii Europejskiej dotyczących nowelizowanej dyrektywy w sprawie
charakterystyki energetycznej budynków (dalej: dyrektywy), zachowując kolejność pytań
oraz właściwość Ministra Rozwoju i Technologii, przedstawiam następujące informacje.
W ramach implementacji dyrektywy do polskiego porządku prawnego Minister Rozwoju
i Technologii, przy współudziale środowiska eksperckiego przygotuje Krajowy plan
renowacji budynków, który określi kierunki oraz zakres działań priorytetowych
niezbędnych do podjęcia, w celu możliwie najefektywniejszej modernizacji krajowych
zasobów budowlanych. Ministerstwo Rozwoju i Technologii podjęło działania
przygotowawcze, do zlecenia opracowania eksperckiego w drodze zamówienia
publicznego. Dokument ten, niezależnie od wymagań płynących z dyrektywy, będzie
podlegał konsultacjom publicznym, tak aby jego ostateczny kształt, w możliwie
największym stopniu łączył w sobie założenia merytoryczne oraz polityczne, rozwój
polskiej gospodarki, a przede wszystkim lokalne uwarunkowania (tak, aby zgodnie
ze stanowiskiem Polski prezentowanym w trakcie prac nad dyrektywą, jej zapisy były jak
najmniej dotkliwe dla polskiego obywatela).
Realizacja postanowień dyrektywy stanowić będzie duże wyzwanie dla całego kraju.
Skuteczna poprawa efektywności energetycznej zasobów budowlanych, wpisująca się
jednoznacznie w realizację polskiej polityki klimatyczno-energetycznej jest
odpowiedzialnością na różnym poziomie: rządowym i samorządowym, dużych korporacji
jak i małych firm lokalnych, społecznym, a także osób indywidualnych.
Modernizacja polskich zasobów budowlanych nie jest niczym nowym, a programy
wsparcia w tym zakresie, w różnej formie i o różnych źródłach finansowania, funkcjonują
na polskim rynku już od ponad 20 lat. Dlatego też, choć na obecnym etapie rozpatrywania
tej problematyki nie można wykluczać tworzenia zupełnie nowych instrumentów wsparcia,
za zasadne należy uznać utrzymanie i rozwój istniejących już programów pomocowych,
których forma i kształt ewoluować będzie w zależności od zmieniającego się otoczenia
i potrzeb w tym zakresie.
Przyszła realizacja zamierzeń dyrektywy opierać się będzie na czynniku, o który Polska
w trakcie prac nad ostatecznym brzmieniem dyrektywy niezmiennie zabiegała. Czynnikiem
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
tym jest opłacalność ekonomiczna i wykonalność techniczna. Mając bowiem na uwadze,
że realizacja tak ambitnych planów nie będzie możliwa bez szerokiego wachlarza
instrumentów wspierających realizowanych ze środków publicznych, istotą tego będzie
takie wydatkowanie tych środków, aby uniknąć finansowania/współfinansowania działań
nieracjonalnych (np. finansowania takich działań, których koszty będą znacząco
przewyższać zyski z uzyskanych oszczędności).
Mając na uwadze powyższe, jak również konieczność powiązania oceny stanu
technicznego budynku, w chwili obecnej nie jest możliwe złożenie jednoznacznej
deklaracji w kontekście wartości liczbowych w przedmiotowym obszarze.
Niezależnie od powyższego informuję, że ewentualne zwolnienia w przedmiotowym
obszarze, jak również ich zakres, po przeprowadzonej analizie eksperckiej m.in. w ramach
Krajowego planu renowacji budynków, zostaną określone w odpowiednich aktach
prawnych wdrażających dyrektywę, a przed ich przyjęciem zostaną poddane
uzgodnieniom międzyresortowym, konsultacjom publicznym i opiniowaniu.
Przyszłe rozwiązania przedmiotowej problematyki wpisywać się będą
w podejmowane dotychczas działania wychodzące naprzeciw zdefiniowanemu już
zjawisku ubóstwa energetycznego. Niewątpliwie inicjatywy te będą rozwijane, choć
podkreślić należy, że skuteczne wsparcie właścicieli i najemców,
musi być częścią spójnego systemu. Skuteczne zachęcanie właścicieli nieruchomości
do podejmowania inicjatywy na rzecz poprawy efektywności energetycznej ich
nieruchomości musi uwzględniać wsparcie nie tylko finansowe, ale również informacyjne,
techniczne i administracyjne. Wszelkie działania zabezpieczające interesy właścicieli
i najemców zostaną określone w odpowiednich aktach prawnych wdrażających przepisy
dyrektywy, a przed ich przyjęciem zostaną poddane uzgodnieniom międzyresortowym,
konsultacjom publicznym i opiniowaniu.
Należy zaznaczyć, że od początku prac nad brzmieniem projektu dyrektywy, Polska stała
na stanowisku, że choć zgadza się z Komisją Europejską co do kluczowego znaczenia
szeroko rozumianej efektywności energetycznej jako narzędzia do osiągnięcia celów
redukcji emisji, poprawy bezpieczeństwa dostaw energii, ograniczenia kosztów
użytkowania budynków oraz ograniczenia zależności UE od importu paliw, to za
jakimikolwiek działaniami przewidywanymi do podjęcia, muszą stać dotychczasowe filary
dyrektywy, czyli opłacalność ekonomiczna i wykonalność techniczna. Jednocześnie Polska
każdorazowo wskazywała, że główne zasady warunkujące sukces to neutralność
technologiczna, swoboda państw członkowskich w dochodzeniu do uzgodnionych celów,
a przede wszystkim obligatoryjność podejmowania działań w oparciu o długoterminową
perspektywę, jak już wskazano powyżej, w szczególności ekonomiczną, tak aby
podejmowane działania nie implikowały nieuzasadnionego wzrostu kosztów dla
gospodarstw domowych.
Polska wielokrotnie wskazywała również na konieczność stawiania realnych celów,
ponieważ nacisk na wypełnienie takich samych, rygorystycznych zobowiązań dla
wszystkich krajów UE, o tak zróżnicowanym stopniu rozwoju społeczno-gospodarczego,
może być skuteczny jedynie w sytuacji, w której „najsłabsze” państwo będzie w stanie
je zrealizować.
Mając na uwadze sposób stanowienia prawa w UE, podkreślić należy, że przepisy
tworzone są w ramach kompromisów wypracowanych pomiędzy poszczególnymi
Państwami członkowskimi, reprezentującymi inne, często rozbieżne interesy, jak również
inne poziomy rozwoju społeczno-gospodarczego. W kontekście powyższego należy dodać,
że oczywistym priorytetem naszych działań jest interes obywateli Polski. Co więcej,
podkreślić należy, że negocjacje prowadzone są w pewnych ramach, i o ile nie pojawi się
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
„większość blokująca”, pojedyncze państwa członkowskie nie są w stanie zanegować
projektów i zamierzeń płynących ze strony KE. W świetle omawianego problemu należy
zwrócić uwagę, że wobec ogólnie przyjętej zgody kierunkowej lub przynajmniej milczącej
zgody Państw członkowskich, wobec pierwotnie przedstawionych propozycji, rola
przedstawiciela Polski w ramach prac nad dyrektywą, musiała skupiać się
na wypracowaniu możliwie najbardziej realnych dla Polski rozwiązań, uwzględniających
specyfikę naszego kraju (oczywiście Polska mogła konsekwentnie sprzeciwiać się
wszystkim propozycjom, tyle, że wobec wskazanego już braku „większości blokującej”
Polska byłaby w tych wysiłkach osamotniona, a postawa ta byłaby z góry skazana na
porażkę-rozwiązania byłyby przyjęte niezależnie od polskiej akceptacji, lub jej braku).
Mając na uwadze podejście państw członkowskich w ramach prowadzonych prac, rolą
przedstawiciela Polski, było aktywne działanie mające na celu możliwe złagodzenie
proponowanych zapisów, tak aby były one możliwe przez Polskę do realizacji.
Mimo problematycznych zapisów dyrektywy, w projekcie uwzględniono w dużej mierze
postulaty zgłaszane przez nasz kraj, co przyniesie większą elastyczność państwom
członkowskim i możliwości implementacji wymogów.
W zakresie rozwoju sieci przesyłowych i inteligentnej infrastruktury elektroenergetycznej
odpowiedzi udzieli Minister Klimatu i Środowiska Pani Paulina Hennig-Kloska.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Hetman
Minister Rozwoju i
Technologii
/ kwalifikowany podpis
elektroniczny /
Do wiadomości
1. Pani Paulina Hennig-Kloska, Minister Klimatu i Środowiska,
2. Pan Adam Szłapka, Minister do spraw Unii Europejskiej.
-- 3 of 3 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DELG-WKSE.050.1.2024.SK
2963608.11575247.9331661
Warszawa, 12-01-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT233 Pana Posła Norberta Jakuba Kaczmarczyka,
w sprawie planów Unii Europejskiej dotyczących nowelizacji tzw. dyrektywy budynkowej,
skierowaną także do Ministra ds. Unii Europejskiej oraz Ministra Rozwoju
i Technologii, uprzejmie przedstawiam odpowiedź na pytanie nr 6 pozostające we
właściwości Ministra Klimatu i Środowiska. Odpowiedzi w pozostałym zakresie udzielił Pan
Krzysztof Hetman, Minister Rozwoju i Technologii - pismem z dnia 28 grudnia 2023 r. o sygn.
DGN-I.7110.16811.2023.
ad. 6 Odejście od paliw kopalnych, tym samym m.in. od węgla, czy gazu oznaczać będzie masowe
podłączanie urządzeń grzewczych na prąd. Tym samym zwiększone zostanie obciążenie sieci
przesyłowych, które już teraz są mocno przeciążone i często ulegają wyłączeniom. Jakie działania
podejmą Państwa resorty w celu zapobieganiu takim sytuacjom?
Sieci elektroenergetyczne posiadają określone możliwości techniczne dotyczące mocy
przyłączonych do nich źródeł energii, w związku z czym, nie ma możliwości przyłączenia do
sieci elektroenergetycznej dowolnej liczby źródeł wytwórczych. W opinii Ministra Klimatu i
Środowiska, rozwiązaniem zaistniałej sytuacji sieciowej, jest podjęcie działań skupionych na
dwóch kluczowych obszarach: optymalizacji istniejących możliwości sieciowych oraz
rozbudowie i modernizacji sieci.
W tym miejscu, należy wskazać na ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o
przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1506). W wyniku wejścia w życie tej regulacji, nie
tylko uaktualniono listę strategicznych projektów przesyłowych, ale także rozszerzono
zakres ustawy o inwestycje w projekty dystrybucyjne o napięciu powyżej 100 kV, które są
kluczowe dla przekształcania systemu elektroenergetycznego z systemu
jednokierunkowego (tzw. pasywnego) w system dwukierunkowy (aktywny), z aktywnym
udziałem odbiorców energii elektrycznej. Dzięki takiemu rozwiązaniu, skróceniu ulegnie
proces uzyskiwania pozwoleń publicznoprawnych przez inwestorów, jak również
zastosowanie znajdzie uproszczony model pozyskania gruntów pod inwestycje.
Ponadto, w wyniku przyjęcia ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy
o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1762),
wprowadzono optymalizację istniejących możliwości sieciowych, które mają umożliwić
-- 1 of 3 --
rozwój innowacyjnych rozwiązań technicznych, celem zapewnienia odpowiednich zdolności
do integracji nowych mocy OZE z systemem elektroenergetycznym. Jednym
z wypracowywanych rozwiązań jest tzw. cable pooling, polegający na współdzieleniu
infrastruktury energetycznej pomiędzy instalacje oparte o różne technologie OZE, o różnych
charakterystykach pracy i profilach wytwarzania, pozwalając na wykorzystanie istniejących
możliwości przyłączeniowych. W przypadku „cable poolingu”, dopuszcza się składanie
wniosków, w których podmiot występujący o określenie warunków przyłączenia może
wskazać moc przyłączeniową na poziomie nie wyższym, niż suma mocy zainstalowanych
źródeł (instalacji) objętych takim wnioskiem. W opinii Ministra Klimatu i Środowiska,
współdzielenie infrastruktury przyłączeniowej, w szczególności przez źródła wiatrowe i
fotowoltaiczne, będzie miało także korzystny wpływ na funkcjonowanie sieci
elektroenergetycznej, poprzez wygładzenie profilu produkcji w danym punkcie przyłączenia
do sieci. W powyższej nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii, dokonano także
zmiany definicji hybrydowej instalacji OZE, która umożliwia połączenie źródeł o odmiennej
charakterystyce, bardziej efektywne wykorzystanie mocy przyłączeniowych oraz
zapewnienie większej „sterowalności” odnawialnych źródeł energii i umożliwienie im
pełnienia aktywnej roli w stabilizowaniu systemu elektroenergetycznego.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska systematycznie prowadzi działania mające na celu
doprowadzenie do zwiększenia możliwości przyłączeniowych w sieci elektroenergetycznej.
Operatorzy systemów elektroenergetycznych są zobowiązani, zgodnie z art. 16 ustawy z
dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (dalej: ustawa – Prawo energetyczne), do
sporządzenia dla obszaru swojego działania planów rozwoju, w zakresie zaspokojenia
obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną. Dokumenty te, uzgadniane
z niezależnym organem regulacji, jakim jest Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej:
Prezes URE), zawierają szczegółową charakterystykę działań operatorów w zakresie
modernizacji sieci.
Z dostępnego publicznie Planu rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego
zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2023-20321, opracowanego przez Polskie Sieci
Elektroenergetyczne S.A., wynika, że nakłady inwestycyjne na rozwój sieci przesyłowej,
w okresie 9-letnim, wyniosą 32 mld PLN i będą związane m.in. z powiększeniem potencjału
sieci przesyłowej w zakresie integracji odnawialnych źródeł energii z tą siecią, przyłączaniem
dużych projektów infrastrukturalnych takich jak morskie farmy wiatrowe czy elektrownia
jądrowa.
Model finansowania działalności operatorów systemów elektroenergetycznych opiera się na
zatwierdzanej przez Prezesa URE taryfie tychże przedsiębiorstw. Nadzór regulacyjny
Prezesa URE nad taryfami, zapewnia z jednej strony - odpowiednie finansowanie działalności
operatorów, w tym również środki na rozwój sieci, przy jednoczesnym wzięciu pod uwagę
konieczności ochrony odbiorców przed nieuzasadnionymi poziomami cen tych usług (por.
art. 45 ustawy – Prawo energetyczne).
Jednym ze źródeł finansowania rozwoju sieci elektroenergetycznej w Polsce są środki
europejskie, które pozwalają na ograniczenie przenoszenia obciążeń związanych z rozwojem
sieci na odbiorców energii elektrycznej, w ramach taryf. W ramach dwóch okresów
programowych Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (dalej: POIiŚ), tj. 2007-
2013 oraz 2014-2020, łączna kwota na cele rozwoju sieci energetycznych (dystrybucyjnych
i przesyłowych) wynosiła ponad 3,1 mld złotych – w tym dla przesyłowych na poziomie ok.
1,8 mld zł.
1 Uzgodniony z Prezesem URE dokument dostępny jest pod linkiem:
https://www.pse.pl/documents/20182/291785a3-7832-4cb6-a5ae-971d29024b82
-- 2 of 3 --
Również w kolejnej perspektywie finansowej spodziewany jest istotny udział środków
europejskich, zarówno ze środków polityki spójności jak i innych programów (m.in.
finansowanego ze sprzedaży uprawnień do emisji Funduszu Modernizacyjnego). Odnośnie
programów planowanych na kolejne lata należy wskazać, że z funduszy polityki spójności, jak
również z Funduszu Modernizacyjnego, uruchomionych zostało lub w najbliższych
miesiącach zostaną uruchomione, środki na wsparcie infrastruktury elektroenergetycznej w
kwocie ok. 10 mld zł. Szacuje się, że te środki publiczne mogą wygenerować inwestycje o
wartości przynajmniej 20 mld zł.
Podsumowując, w następnych latach spodziewany jest dynamiczny wzrost nakładów
inwestycyjnych na rozwój sieci elektroenergetycznych w Polsce, którego celem jest m.in.
zapewnienie dwukierunkowego przepływu energii elektrycznej, zwiększenie możliwości
przyłączania nowych źródeł OZE, w tym projektów wielkoskalowych, czy rozwój
infrastruktury dla pojazdów elektrycznych. Szacowane nakłady inwestycyjne na rozwój sieci
przesyłowej oraz dystrybucyjnej istotnie przekraczają kwotę 100 mld PLN do 2030 r.
Z wyrazami szacunku,
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Pan Krzysztof Hetman, Minister Rozwoju i Technologii.
2. Pan Adam Szłapka, Minister do spraw Unii Europejskiej.
3. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 3 of 3 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Krzysztof Hetman
Znak pisma: DGN-I.7110.16811.2023
Warszawa, 28 grudnia 2023 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację poselską nr 233
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła na Sejm RP Pana Norberta Jakuba Kaczmarczyka,
w sprawie planów Unii Europejskiej dotyczących nowelizowanej dyrektywy w sprawie
charakterystyki energetycznej budynków (dalej: dyrektywy), zachowując kolejność pytań
oraz właściwość Ministra Rozwoju i Technologii, przedstawiam następujące informacje.
W ramach implementacji dyrektywy do polskiego porządku prawnego Minister Rozwoju
i Technologii, przy współudziale środowiska eksperckiego przygotuje Krajowy plan
renowacji budynków, który określi kierunki oraz zakres działań priorytetowych
niezbędnych do podjęcia, w celu możliwie najefektywniejszej modernizacji krajowych
zasobów budowlanych. Ministerstwo Rozwoju i Technologii podjęło działania
przygotowawcze, do zlecenia opracowania eksperckiego w drodze zamówienia
publicznego. Dokument ten, niezależnie od wymagań płynących z dyrektywy, będzie
podlegał konsultacjom publicznym, tak aby jego ostateczny kształt, w możliwie
największym stopniu łączył w sobie założenia merytoryczne oraz polityczne, rozwój
polskiej gospodarki, a przede wszystkim lokalne uwarunkowania (tak, aby zgodnie
ze stanowiskiem Polski prezentowanym w trakcie prac nad dyrektywą, jej zapisy były jak
najmniej dotkliwe dla polskiego obywatela).
Realizacja postanowień dyrektywy stanowić będzie duże wyzwanie dla całego kraju.
Skuteczna poprawa efektywności energetycznej zasobów budowlanych, wpisująca się
jednoznacznie w realizację polskiej polityki klimatyczno-energetycznej jest
odpowiedzialnością na różnym poziomie: rządowym i samorządowym, dużych korporacji
jak i małych firm lokalnych, społecznym, a także osób indywidualnych.
Modernizacja polskich zasobów budowlanych nie jest niczym nowym, a programy
wsparcia w tym zakresie, w różnej formie i o różnych źródłach finansowania, funkcjonują
na polskim rynku już od ponad 20 lat. Dlatego też, choć na obecnym etapie rozpatrywania
tej problematyki nie można wykluczać tworzenia zupełnie nowych instrumentów wsparcia,
za zasadne należy uznać utrzymanie i rozwój istniejących już programów pomocowych,
których forma i kształt ewoluować będzie w zależności od zmieniającego się otoczenia
i potrzeb w tym zakresie.
Przyszła realizacja zamierzeń dyrektywy opierać się będzie na czynniku, o który Polska
w trakcie prac nad ostatecznym brzmieniem dyrektywy niezmiennie zabiegała. Czynnikiem
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
tym jest opłacalność ekonomiczna i wykonalność techniczna. Mając bowiem na uwadze,
że realizacja tak ambitnych planów nie będzie możliwa bez szerokiego wachlarza
instrumentów wspierających realizowanych ze środków publicznych, istotą tego będzie
takie wydatkowanie tych środków, aby uniknąć finansowania/współfinansowania działań
nieracjonalnych (np. finansowania takich działań, których koszty będą znacząco
przewyższać zyski z uzyskanych oszczędności).
Mając na uwadze powyższe, jak również konieczność powiązania oceny stanu
technicznego budynku, w chwili obecnej nie jest możliwe złożenie jednoznacznej
deklaracji w kontekście wartości liczbowych w przedmiotowym obszarze.
Niezależnie od powyższego informuję, że ewentualne zwolnienia w przedmiotowym
obszarze, jak również ich zakres, po przeprowadzonej analizie eksperckiej m.in. w ramach
Krajowego planu renowacji budynków, zostaną określone w odpowiednich aktach
prawnych wdrażających dyrektywę, a przed ich przyjęciem zostaną poddane
uzgodnieniom międzyresortowym, konsultacjom publicznym i opiniowaniu.
Przyszłe rozwiązania przedmiotowej problematyki wpisywać się będą
w podejmowane dotychczas działania wychodzące naprzeciw zdefiniowanemu już
zjawisku ubóstwa energetycznego. Niewątpliwie inicjatywy te będą rozwijane, choć
podkreślić należy, że skuteczne wsparcie właścicieli i najemców,
musi być częścią spójnego systemu. Skuteczne zachęcanie właścicieli nieruchomości
do podejmowania inicjatywy na rzecz poprawy efektywności energetycznej ich
nieruchomości musi uwzględniać wsparcie nie tylko finansowe, ale również informacyjne,
techniczne i administracyjne. Wszelkie działania zabezpieczające interesy właścicieli
i najemców zostaną określone w odpowiednich aktach prawnych wdrażających przepisy
dyrektywy, a przed ich przyjęciem zostaną poddane uzgodnieniom międzyresortowym,
konsultacjom publicznym i opiniowaniu.
Należy zaznaczyć, że od początku prac nad brzmieniem projektu dyrektywy, Polska stała
na stanowisku, że choć zgadza się z Komisją Europejską co do kluczowego znaczenia
szeroko rozumianej efektywności energetycznej jako narzędzia do osiągnięcia celów
redukcji emisji, poprawy bezpieczeństwa dostaw energii, ograniczenia kosztów
użytkowania budynków oraz ograniczenia zależności UE od importu paliw, to za
jakimikolwiek działaniami przewidywanymi do podjęcia, muszą stać dotychczasowe filary
dyrektywy, czyli opłacalność ekonomiczna i wykonalność techniczna. Jednocześnie Polska
każdorazowo wskazywała, że główne zasady warunkujące sukces to neutralność
technologiczna, swoboda państw członkowskich w dochodzeniu do uzgodnionych celów,
a przede wszystkim obligatoryjność podejmowania działań w oparciu o długoterminową
perspektywę, jak już wskazano powyżej, w szczególności ekonomiczną, tak aby
podejmowane działania nie implikowały nieuzasadnionego wzrostu kosztów dla
gospodarstw domowych.
Polska wielokrotnie wskazywała również na konieczność stawiania realnych celów,
ponieważ nacisk na wypełnienie takich samych, rygorystycznych zobowiązań dla
wszystkich krajów UE, o tak zróżnicowanym stopniu rozwoju społeczno-gospodarczego,
może być skuteczny jedynie w sytuacji, w której „najsłabsze” państwo będzie w stanie
je zrealizować.
Mając na uwadze sposób stanowienia prawa w UE, podkreślić należy, że przepisy
tworzone są w ramach kompromisów wypracowanych pomiędzy poszczególnymi
Państwami członkowskimi, reprezentującymi inne, często rozbieżne interesy, jak również
inne poziomy rozwoju społeczno-gospodarczego. W kontekście powyższego należy dodać,
że oczywistym priorytetem naszych działań jest interes obywateli Polski. Co więcej,
podkreślić należy, że negocjacje prowadzone są w pewnych ramach, i o ile nie pojawi się
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
„większość blokująca”, pojedyncze państwa członkowskie nie są w stanie zanegować
projektów i zamierzeń płynących ze strony KE. W świetle omawianego problemu należy
zwrócić uwagę, że wobec ogólnie przyjętej zgody kierunkowej lub przynajmniej milczącej
zgody Państw członkowskich, wobec pierwotnie przedstawionych propozycji, rola
przedstawiciela Polski w ramach prac nad dyrektywą, musiała skupiać się
na wypracowaniu możliwie najbardziej realnych dla Polski rozwiązań, uwzględniających
specyfikę naszego kraju (oczywiście Polska mogła konsekwentnie sprzeciwiać się
wszystkim propozycjom, tyle, że wobec wskazanego już braku „większości blokującej”
Polska byłaby w tych wysiłkach osamotniona, a postawa ta byłaby z góry skazana na
porażkę-rozwiązania byłyby przyjęte niezależnie od polskiej akceptacji, lub jej braku).
Mając na uwadze podejście państw członkowskich w ramach prowadzonych prac, rolą
przedstawiciela Polski, było aktywne działanie mające na celu możliwe złagodzenie
proponowanych zapisów, tak aby były one możliwe przez Polskę do realizacji.
Mimo problematycznych zapisów dyrektywy, w projekcie uwzględniono w dużej mierze
postulaty zgłaszane przez nasz kraj, co przyniesie większą elastyczność państwom
członkowskim i możliwości implementacji wymogów.
W zakresie rozwoju sieci przesyłowych i inteligentnej infrastruktury elektroenergetycznej
odpowiedzi udzieli Minister Klimatu i Środowiska Pani Paulina Hennig-Kloska.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Hetman
Minister Rozwoju i
Technologii
/ kwalifikowany podpis
elektroniczny /
Do wiadomości
1. Pani Paulina Hennig-Kloska, Minister Klimatu i Środowiska,
2. Pan Adam Szłapka, Minister do spraw Unii Europejskiej.
-- 3 of 3 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DELG-WKSE.050.1.2024.SK
2963608.11575247.9331661
Warszawa, 12-01-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT233 Pana Posła Norberta Jakuba Kaczmarczyka,
w sprawie planów Unii Europejskiej dotyczących nowelizacji tzw. dyrektywy budynkowej,
skierowaną także do Ministra ds. Unii Europejskiej oraz Ministra Rozwoju
i Technologii, uprzejmie przedstawiam odpowiedź na pytanie nr 6 pozostające we
właściwości Ministra Klimatu i Środowiska. Odpowiedzi w pozostałym zakresie udzielił Pan
Krzysztof Hetman, Minister Rozwoju i Technologii - pismem z dnia 28 grudnia 2023 r. o sygn.
DGN-I.7110.16811.2023.
ad. 6 Odejście od paliw kopalnych, tym samym m.in. od węgla, czy gazu oznaczać będzie masowe
podłączanie urządzeń grzewczych na prąd. Tym samym zwiększone zostanie obciążenie sieci
przesyłowych, które już teraz są mocno przeciążone i często ulegają wyłączeniom. Jakie działania
podejmą Państwa resorty w celu zapobieganiu takim sytuacjom?
Sieci elektroenergetyczne posiadają określone możliwości techniczne dotyczące mocy
przyłączonych do nich źródeł energii, w związku z czym, nie ma możliwości przyłączenia do
sieci elektroenergetycznej dowolnej liczby źródeł wytwórczych. W opinii Ministra Klimatu i
Środowiska, rozwiązaniem zaistniałej sytuacji sieciowej, jest podjęcie działań skupionych na
dwóch kluczowych obszarach: optymalizacji istniejących możliwości sieciowych oraz
rozbudowie i modernizacji sieci.
W tym miejscu, należy wskazać na ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o
przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1506). W wyniku wejścia w życie tej regulacji, nie
tylko uaktualniono listę strategicznych projektów przesyłowych, ale także rozszerzono
zakres ustawy o inwestycje w projekty dystrybucyjne o napięciu powyżej 100 kV, które są
kluczowe dla przekształcania systemu elektroenergetycznego z systemu
jednokierunkowego (tzw. pasywnego) w system dwukierunkowy (aktywny), z aktywnym
udziałem odbiorców energii elektrycznej. Dzięki takiemu rozwiązaniu, skróceniu ulegnie
proces uzyskiwania pozwoleń publicznoprawnych przez inwestorów, jak również
zastosowanie znajdzie uproszczony model pozyskania gruntów pod inwestycje.
Ponadto, w wyniku przyjęcia ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy
o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1762),
wprowadzono optymalizację istniejących możliwości sieciowych, które mają umożliwić
-- 1 of 3 --
rozwój innowacyjnych rozwiązań technicznych, celem zapewnienia odpowiednich zdolności
do integracji nowych mocy OZE z systemem elektroenergetycznym. Jednym
z wypracowywanych rozwiązań jest tzw. cable pooling, polegający na współdzieleniu
infrastruktury energetycznej pomiędzy instalacje oparte o różne technologie OZE, o różnych
charakterystykach pracy i profilach wytwarzania, pozwalając na wykorzystanie istniejących
możliwości przyłączeniowych. W przypadku „cable poolingu”, dopuszcza się składanie
wniosków, w których podmiot występujący o określenie warunków przyłączenia może
wskazać moc przyłączeniową na poziomie nie wyższym, niż suma mocy zainstalowanych
źródeł (instalacji) objętych takim wnioskiem. W opinii Ministra Klimatu i Środowiska,
współdzielenie infrastruktury przyłączeniowej, w szczególności przez źródła wiatrowe i
fotowoltaiczne, będzie miało także korzystny wpływ na funkcjonowanie sieci
elektroenergetycznej, poprzez wygładzenie profilu produkcji w danym punkcie przyłączenia
do sieci. W powyższej nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii, dokonano także
zmiany definicji hybrydowej instalacji OZE, która umożliwia połączenie źródeł o odmiennej
charakterystyce, bardziej efektywne wykorzystanie mocy przyłączeniowych oraz
zapewnienie większej „sterowalności” odnawialnych źródeł energii i umożliwienie im
pełnienia aktywnej roli w stabilizowaniu systemu elektroenergetycznego.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska systematycznie prowadzi działania mające na celu
doprowadzenie do zwiększenia możliwości przyłączeniowych w sieci elektroenergetycznej.
Operatorzy systemów elektroenergetycznych są zobowiązani, zgodnie z art. 16 ustawy z
dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (dalej: ustawa – Prawo energetyczne), do
sporządzenia dla obszaru swojego działania planów rozwoju, w zakresie zaspokojenia
obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną. Dokumenty te, uzgadniane
z niezależnym organem regulacji, jakim jest Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej:
Prezes URE), zawierają szczegółową charakterystykę działań operatorów w zakresie
modernizacji sieci.
Z dostępnego publicznie Planu rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego
zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2023-20321, opracowanego przez Polskie Sieci
Elektroenergetyczne S.A., wynika, że nakłady inwestycyjne na rozwój sieci przesyłowej,
w okresie 9-letnim, wyniosą 32 mld PLN i będą związane m.in. z powiększeniem potencjału
sieci przesyłowej w zakresie integracji odnawialnych źródeł energii z tą siecią, przyłączaniem
dużych projektów infrastrukturalnych takich jak morskie farmy wiatrowe czy elektrownia
jądrowa.
Model finansowania działalności operatorów systemów elektroenergetycznych opiera się na
zatwierdzanej przez Prezesa URE taryfie tychże przedsiębiorstw. Nadzór regulacyjny
Prezesa URE nad taryfami, zapewnia z jednej strony - odpowiednie finansowanie działalności
operatorów, w tym również środki na rozwój sieci, przy jednoczesnym wzięciu pod uwagę
konieczności ochrony odbiorców przed nieuzasadnionymi poziomami cen tych usług (por.
art. 45 ustawy – Prawo energetyczne).
Jednym ze źródeł finansowania rozwoju sieci elektroenergetycznej w Polsce są środki
europejskie, które pozwalają na ograniczenie przenoszenia obciążeń związanych z rozwojem
sieci na odbiorców energii elektrycznej, w ramach taryf. W ramach dwóch okresów
programowych Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (dalej: POIiŚ), tj. 2007-
2013 oraz 2014-2020, łączna kwota na cele rozwoju sieci energetycznych (dystrybucyjnych
i przesyłowych) wynosiła ponad 3,1 mld złotych – w tym dla przesyłowych na poziomie ok.
1,8 mld zł.
1 Uzgodniony z Prezesem URE dokument dostępny jest pod linkiem:
https://www.pse.pl/documents/20182/291785a3-7832-4cb6-a5ae-971d29024b82
-- 2 of 3 --
Również w kolejnej perspektywie finansowej spodziewany jest istotny udział środków
europejskich, zarówno ze środków polityki spójności jak i innych programów (m.in.
finansowanego ze sprzedaży uprawnień do emisji Funduszu Modernizacyjnego). Odnośnie
programów planowanych na kolejne lata należy wskazać, że z funduszy polityki spójności, jak
również z Funduszu Modernizacyjnego, uruchomionych zostało lub w najbliższych
miesiącach zostaną uruchomione, środki na wsparcie infrastruktury elektroenergetycznej w
kwocie ok. 10 mld zł. Szacuje się, że te środki publiczne mogą wygenerować inwestycje o
wartości przynajmniej 20 mld zł.
Podsumowując, w następnych latach spodziewany jest dynamiczny wzrost nakładów
inwestycyjnych na rozwój sieci elektroenergetycznych w Polsce, którego celem jest m.in.
zapewnienie dwukierunkowego przepływu energii elektrycznej, zwiększenie możliwości
przyłączania nowych źródeł OZE, w tym projektów wielkoskalowych, czy rozwój
infrastruktury dla pojazdów elektrycznych. Szacowane nakłady inwestycyjne na rozwój sieci
przesyłowej oraz dystrybucyjnej istotnie przekraczają kwotę 100 mld PLN do 2030 r.
Z wyrazami szacunku,
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Pan Krzysztof Hetman, Minister Rozwoju i Technologii.
2. Pan Adam Szłapka, Minister do spraw Unii Europejskiej.
3. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 3 of 3 --