Interpelacja nr 2312
Interpelacja w sprawie przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym
Interpelacja nr 2312
do ministra finansów
w sprawie przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym
Zgłaszający: Sylwia Bielawska
Data wpływu: 24-03-2024
Szanowny Panie Ministrze,
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 października 2013 r. (sygn. akt SK 40/12) orzekł, że art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., przewidujący, że „nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki”, jest niezgodny z konstytucją. Konsekwencją tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego było zatem uznanie, że zobowiązania te przedawniały się na zasadach ogólnych.
W treści powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny zwrócił także uwagę, że norma prawna zawarta w zakwestionowanym art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania (nie stanowił bowiem podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej), lecz w sposób oczywisty, zdaniem składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego, mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w powyższym wyroku. W treści wyroku zawarto stwierdzenie, że istnieje konieczność podjęcia przez ustawodawcę, w ramach jego realizacji, pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.
W piśmie z dnia 10 grudnia 2013 r., SPS-023-22536/13, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wskazał, że minister finansów podziela pogląd Trybunału Konstytucyjnego o konieczności podjęcia przez ustawodawcę pilnych prac nad zmianą art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Ministerstwo Finansów analizowało wyrok Trybunału i oczekiwało na opinię Rządowego Centrum Legislacji dotyczącą tego wyroku. Niestety niewiele się wydarzyło w tej sprawie, bowiem art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej obowiązuje do chwili obecnej.
Również Trybunał Konstytucyjny nie wypowiedział się co do jego zgodności z konstytucją pomimo złożonego w tej sprawie wniosku rzecznika praw obywatelskich z dnia 22 lutego 2016 r. (sygn. akt K 10/16) oraz pytania prawnego Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu V Wydział Cywilny (sygn. akt P 6/16).
Zaznaczyć należy, iż jednocześnie w orzeczeniach sądów zdecydowanie dominuje pogląd, iż zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką albo zastawem skarbowym przedawniają się na zasadach ogólnych. W wyrokach tych art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej traktowany jest jako nieistniejący, niezgodny z Konstytucją RP. Przykładem są m.in. następujące orzeczenia:
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 659/23,
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Po 512/22,
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2023 r. sygn. akt III FSK 1413/21.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie jest stanowisko Ministerstwa Finansów w przedmiocie stosowania art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, w szczególności w odniesieniu do prowadzenia ewidencji podatkowych w gminnych organach podatkowych? Czy zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, co do których nie zastosowano środka egzekucyjnego, który to przerwałby bieg terminu przedawnienia zaległości zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, powinny zostać przedawnione na zasadach ogólnych, czy też pozostać w ewidencji podatkowej organu podatkowego jako aktualne?
Czy w Ministerstwie Finansów trwają prace nad zmianą art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej?
Z poważaniem
Sylwia Bielawska
Interpelacja nr 2312
do ministra finansów
w sprawie przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym
Zgłaszający: Sylwia Bielawska
Data wpływu: 24-03-2024
Szanowny Panie Ministrze,
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 października 2013 r. (sygn. akt SK 40/12) orzekł, że art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., przewidujący, że „nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki”, jest niezgodny z konstytucją. Konsekwencją tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego było zatem uznanie, że zobowiązania te przedawniały się na zasadach ogólnych.
W treści powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny zwrócił także uwagę, że norma prawna zawarta w zakwestionowanym art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania (nie stanowił bowiem podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej), lecz w sposób oczywisty, zdaniem składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego, mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w powyższym wyroku. W treści wyroku zawarto stwierdzenie, że istnieje konieczność podjęcia przez ustawodawcę, w ramach jego realizacji, pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.
W piśmie z dnia 10 grudnia 2013 r., SPS-023-22536/13, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wskazał, że minister finansów podziela pogląd Trybunału Konstytucyjnego o konieczności podjęcia przez ustawodawcę pilnych prac nad zmianą art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Ministerstwo Finansów analizowało wyrok Trybunału i oczekiwało na opinię Rządowego Centrum Legislacji dotyczącą tego wyroku. Niestety niewiele się wydarzyło w tej sprawie, bowiem art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej obowiązuje do chwili obecnej.
Również Trybunał Konstytucyjny nie wypowiedział się co do jego zgodności z konstytucją pomimo złożonego w tej sprawie wniosku rzecznika praw obywatelskich z dnia 22 lutego 2016 r. (sygn. akt K 10/16) oraz pytania prawnego Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu V Wydział Cywilny (sygn. akt P 6/16).
Zaznaczyć należy, iż jednocześnie w orzeczeniach sądów zdecydowanie dominuje pogląd, iż zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką albo zastawem skarbowym przedawniają się na zasadach ogólnych. W wyrokach tych art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej traktowany jest jako nieistniejący, niezgodny z Konstytucją RP. Przykładem są m.in. następujące orzeczenia:
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 659/23,
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Po 512/22,
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2023 r. sygn. akt III FSK 1413/21.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie jest stanowisko Ministerstwa Finansów w przedmiocie stosowania art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, w szczególności w odniesieniu do prowadzenia ewidencji podatkowych w gminnych organach podatkowych? Czy zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, co do których nie zastosowano środka egzekucyjnego, który to przerwałby bieg terminu przedawnienia zaległości zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, powinny zostać przedawnione na zasadach ogólnych, czy też pozostać w ewidencji podatkowej organu podatkowego jako aktualne?
Czy w Ministerstwie Finansów trwają prace nad zmianą art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej?
Z poważaniem
Sylwia Bielawska
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
17
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
14.6 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4242 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 10 kwietnia 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 2312 poseł Pani Sylwii Bielawskiej w sprawie
przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką
lub zastawem skarbowym
Znak sprawy: DSP5.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 2312 złożoną przez poseł Panią Sylwię Bielawską
w sprawie przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub
zastawem skarbowym, przedstawiam następujące wyjaśnienia w związku
z postawionymi w interpelacji pytaniami.
-- 1 of 3 --
2/3
Ad 1.
Ministerstwo Finansów przyjmuje prokonstytucyjną wykładnię art. 70 § 8 Ordynacji
podatkowej1, prezentowaną konsekwentnie przez sądy administracyjne
w orzeczeniach wydanych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października
2013 r., sygn. SK 40/12. Ugruntowane i jednolite orzecznictwo sądów
administracyjnych2 nie pozostawia wątpliwości co do tego, że na gruncie art. 70 § 8
Ordynacji podatkowej ustanowienie hipoteki lub zastawu skarbowego nie wyklucza
przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania podatkowego, przy
czym termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych, określonych w art. 70 § 1
Ordynacji podatkowej, jeżeli nie zaistniały okoliczności skutkujące zawieszeniem
lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia danego zobowiązania.
Wskazane w pytaniu niezastosowanie środka egzekucyjnego, który przerwałby bieg
terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji
podatkowej, nie przesądza o braku zaistnienia innych okoliczności mających wpływ
na bieg przedawnienia. W gestii organu podatkowego leży ocena, czy i jakie z nich
miały miejsce w odniesieniu do konkretnego zobowiązania podatkowego.
Ad 2.
W 2023 r. w Ministerstwie Finansów były prowadzone prace nad obszernym
projektem ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych
ustaw. W tym projekcie proponowano zastąpienie instytucji nieprzedawniania się
zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym -
przesłanką przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w
przypadku ustanowienia hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego (dodanie §
4a i uchylenie § 8 w art. 70 Ordynacji podatkowej).
Przedmiotowy projekt ustawy nie uzyskał wpisu do Wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów.
W okresie od 20 czerwca 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. przeprowadzono konsultacje
podatkowe w sprawie zmian proponowanych w omawianym projekcie ustawy.
Konsultacje były prowadzone na podstawie zarządzenia Ministra Rozwoju
i Finansów z dnia 20 czerwca 2017 r. w sprawie konsultacji podatkowych (Dz. Urz.
MRiF poz. 122).
Zawiadomienie z 19 czerwca 2023 r. o konsultacjach podatkowych w sprawie zmian
w Ordynacji podatkowej wraz z projektem z 13 czerwca 2023 r. ustawy o zmianie
ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw oraz uzasadnieniem tego
projektu, są opublikowane na stronie Ministerstwa Finansów, pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/konsultacje-podatkowe-w-sprawie-zmian-w-
ordynacji-podatkowej
1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, z późn.
zm.)
2 Por. tylko przykładowo wyroki NSA: z 9 lutego 2017 r. sygn. akt II FSK 3236/16, 1 grudnia
2017 r. sygn. akt II FSK 3295/15, 23 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 15/16, 19 czerwca 2018
r., sygn. akt II FSK 1573/16 oraz prawomocne wyroki WSA w Warszawie z 10 marca 2021 r.
sygn. akt III SA/Wa 1756/20, WSA w Olsztynie z 19 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Ol 418/23,
WSA w Kielcach z 21 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 453/23, WSA we Wrocławiu z 21
grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 660/23, WSA w Opolu z 12 stycznia 2024 r. sygn. akt
I SA/Op 326/23.
-- 2 of 3 --
3/3
Kontynuowanie prac nad projektem nowelizacji Ordynacji podatkowej,
obejmującym m. in. uchylenie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, pozostaje kwestią
otwartą.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 10 kwietnia 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 2312 poseł Pani Sylwii Bielawskiej w sprawie
przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką
lub zastawem skarbowym
Znak sprawy: DSP5.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 2312 złożoną przez poseł Panią Sylwię Bielawską
w sprawie przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub
zastawem skarbowym, przedstawiam następujące wyjaśnienia w związku
z postawionymi w interpelacji pytaniami.
-- 1 of 3 --
2/3
Ad 1.
Ministerstwo Finansów przyjmuje prokonstytucyjną wykładnię art. 70 § 8 Ordynacji
podatkowej1, prezentowaną konsekwentnie przez sądy administracyjne
w orzeczeniach wydanych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października
2013 r., sygn. SK 40/12. Ugruntowane i jednolite orzecznictwo sądów
administracyjnych2 nie pozostawia wątpliwości co do tego, że na gruncie art. 70 § 8
Ordynacji podatkowej ustanowienie hipoteki lub zastawu skarbowego nie wyklucza
przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania podatkowego, przy
czym termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych, określonych w art. 70 § 1
Ordynacji podatkowej, jeżeli nie zaistniały okoliczności skutkujące zawieszeniem
lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia danego zobowiązania.
Wskazane w pytaniu niezastosowanie środka egzekucyjnego, który przerwałby bieg
terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji
podatkowej, nie przesądza o braku zaistnienia innych okoliczności mających wpływ
na bieg przedawnienia. W gestii organu podatkowego leży ocena, czy i jakie z nich
miały miejsce w odniesieniu do konkretnego zobowiązania podatkowego.
Ad 2.
W 2023 r. w Ministerstwie Finansów były prowadzone prace nad obszernym
projektem ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych
ustaw. W tym projekcie proponowano zastąpienie instytucji nieprzedawniania się
zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym -
przesłanką przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w
przypadku ustanowienia hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego (dodanie §
4a i uchylenie § 8 w art. 70 Ordynacji podatkowej).
Przedmiotowy projekt ustawy nie uzyskał wpisu do Wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów.
W okresie od 20 czerwca 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. przeprowadzono konsultacje
podatkowe w sprawie zmian proponowanych w omawianym projekcie ustawy.
Konsultacje były prowadzone na podstawie zarządzenia Ministra Rozwoju
i Finansów z dnia 20 czerwca 2017 r. w sprawie konsultacji podatkowych (Dz. Urz.
MRiF poz. 122).
Zawiadomienie z 19 czerwca 2023 r. o konsultacjach podatkowych w sprawie zmian
w Ordynacji podatkowej wraz z projektem z 13 czerwca 2023 r. ustawy o zmianie
ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw oraz uzasadnieniem tego
projektu, są opublikowane na stronie Ministerstwa Finansów, pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/konsultacje-podatkowe-w-sprawie-zmian-w-
ordynacji-podatkowej
1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, z późn.
zm.)
2 Por. tylko przykładowo wyroki NSA: z 9 lutego 2017 r. sygn. akt II FSK 3236/16, 1 grudnia
2017 r. sygn. akt II FSK 3295/15, 23 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 15/16, 19 czerwca 2018
r., sygn. akt II FSK 1573/16 oraz prawomocne wyroki WSA w Warszawie z 10 marca 2021 r.
sygn. akt III SA/Wa 1756/20, WSA w Olsztynie z 19 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Ol 418/23,
WSA w Kielcach z 21 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 453/23, WSA we Wrocławiu z 21
grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 660/23, WSA w Opolu z 12 stycznia 2024 r. sygn. akt
I SA/Op 326/23.
-- 2 of 3 --
3/3
Kontynuowanie prac nad projektem nowelizacji Ordynacji podatkowej,
obejmującym m. in. uchylenie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, pozostaje kwestią
otwartą.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --