Interpelacja nr 2311
Interpelacja w sprawie wypowiedzi w mediach społecznościowych głównego konserwatora przyrody na temat robinii akacjowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wypowiedzi w mediach społecznościowych głównego konserwatora przyrody na temat robinii akacjowej
Interpelacja nr 2311
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wypowiedzi w mediach społecznościowych głównego konserwatora przyrody na temat robinii akacjowej
Zgłaszający: Paweł Sałek
Data wpływu: 23-03-2024
W swoich mediach społecznościowych umieścił Pan film, w którym wskazuje Pan na konieczność ochrony starych, pełnowartościowych drzew, wskazując na pień drzewa. Jest to pień robinii akacjowej, inaczej grochodrzewu (Robinia pseudoacacia), gatunku obcego pochodzenia przybyłego do Europy z Ameryki Północnej. Jest to gatunek inwazyjny, ekspansywny, szybko rozmnażający się z odrostów i rozłogów. Jest on ceniony przez pszczelarzy jako miododajny gatunek, ale niebudujący i niewchodzący w skład drzewostanów w polskich lasach, bo jest gatunkiem obcym. W naszych lasach jest niepożądany, leśnicy mają z nim bardzo duże kłopoty, jeśli dostanie się do wnętrza drzewostanu, ponieważ szybko wypiera rodzime gatunki drzewiaste i sztucznie użyźnia siedlisko. Rosnąc na jego skraju, zaburza naturalną strukturę strefy ekotonowej. Certyfikacja FSC (Forest Stewardship Council), którą chce Pan Minister przywrócić w Lasach Państwowych, żąda usuwania go z terenów leśnych.
W swoim filmie mówi Pan również, że powstrzymując eksport drewna do Chin, chce Pan rozwijać lokalne przetwórstwa drzewne, że wprowadziliście pakiet rozwiązań dla przedsiębiorców, że wprowadzacie rozwiązania, które będą premiowały polskich przedsiębiorców, aby nie wysyłać drewna do Chin tylko do UE. Jednocześnie w mediach pojawiło się wiele wypowiedzi lokalnych tartaczników z rejonu, w których proponowane jest utworzenie tzw. Turnickiego Parku Narodowego, które to jednoznacznie wskazują, że po jego utworzeniu i wstrzymaniu pozyskania drewna w tym rejonie stracą oni pracę. Wspomnieć należy, że po wstrzymaniu pozyskania drewna w rejonie powiatu hajnowskiego wiele lokalnych małych firm upadło. Ponadto planowane jest wyłączenie z produkcji 20% terenów leśnych. Jak można w takich warunkach rozwijać lokalne, małe i średnie zakłady przetwarzające drewno, jeżeli surowca na rynku lokalnym będzie mniej? Panie Ministrze, sytuacja będzie odwrotna – zostaną tylko duże firmy o zasięgu ponadregionalnym, ogólnopolskim, międzynarodowym i żadna zmiana zasad sprzedaży drewna przez LP tu nie pomoże. Prawa ekonomii mówią, że jeżeli jakiegoś surowca czy produktu jest na rynku mało, to jest on droższy.
Na końcu przedmiotowego materiału stwierdził Pan, że będziecie chronić stare, pełnowartościowe drzewostany, wskazując na pień robinii akacjowej – gatunku obcego i niepożądanego w polskich lasach. Ekologia, jak i nauka leśna nie wartościuje drzew względem ich wieku. W każdym wieku z punktu przyrodniczego i ekologicznego każdy egzemplarz drzewa jest pełnowartościowym osobnikiem w danym czasie i danych warunkach ekologicznych, bo spełnia określone funkcje ekologiczne. Inne gatunki zwierząt, roślin czy grzybów występują w młodnikach, drzewostanach średniowiekowych i w drzewostanach starszych klas wieku.
Na marginesie należy zauważyć, że mówił Pan w tym materiale o gospodarce leśnej, a poruszał się Pan po drodze obsadzonej gatunkiem obcym – popularnie nazywaną akacją. Miejsca takiego nie można nazwać drzewostanem, a aleją przydrożną posiadającą pewne walory krajobrazowe i ekologiczne, ale nie jest to drzewostan i nie podlega zasadom gospodarki leśnej.
Wobec powyższego proszę o odpowiedź na poniższe pytania i ustosunkowanie się do poniższych kwestii:
Czy w związku z Pana wypowiedzią robinia akacjowa będzie podlegała ochronie w Lasach Państwowych?
Czy będą prowadzone nasadzenia grochodrzewu w LP?
Proszę dokładnie omówić założenia pakietu ochronnego dla przedsiębiorców, o którym Pan mówi w przedmiotowym materiale. Proszę o wskazanie mechanizmów jego sformalizowania i wdrożenia w życie (ustawa, rozporządzenie itp.). Proszę omówić konkretnie mechanizmy jego funkcjonowania, nie tylko zmianę zasad sprzedaży drewna. Proszę o wyjaśnienie tych mechanizmów i wykazanie ich pozytywnej roli dla przedsiębiorców drzewnych.
Proszę o informację (z podaniem konkretnego źródła), ile dokładnie drewna zostało wyeksportowane do Chin w latach 2022 i 2023? Kto je eksportował, czy były to bezpośrednio LP, czy firmy, które to drewno od LP kupiły?
Proszę podać łączną kwotę, za jaką kupione zostało drewno wyeksportowane następnie do Chin, i odnieść w układzie % tę wielkość do całościowej kwoty sprzedaży drewna w LP za lata 2022 i 2023. Proszę te dane podać również w układzie m3.
Jak Pan chce premiować lokalne przetwórstwo drewna w rejonach, gdzie jest (patrz rejon powiatu hajnowskiego), lub będzie (rejon rzekomo proponowanego Turnickiego Parku Narodowego) zakazane pozyskanie?
Jak chce Pan promować lokalne przetwórstwo drewna w rejonach, gdzie pozyskanie drewna będzie znacznie ograniczone poprzez ograniczenie pozyskania spowodowane wyłączeniami z użytkowania?
Czy Pana zdaniem ograniczenie pozyskania drewna nie wpłynie na wzrost cen drewna i likwidacje lokalnych małych zakładów przetwórczych, które nie wytrzymają finansowo tego wzrostu?
Dlaczego mianem pełnowartościowego drzewa określił Pan tylko drzewa stare? Dlaczego tylko takie drzewa są dla Pana pełnowartościowe?
Proszę podać Pańską definicję drzewa wartościowego i w związku z tym, co jest logiczne, drzewa małowartościowego?
Poproszę o pełną informację na temat Pana wykształcenia i doświadczenia zawodowego.
Interpelacja nr 2311
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wypowiedzi w mediach społecznościowych głównego konserwatora przyrody na temat robinii akacjowej
Zgłaszający: Paweł Sałek
Data wpływu: 23-03-2024
W swoich mediach społecznościowych umieścił Pan film, w którym wskazuje Pan na konieczność ochrony starych, pełnowartościowych drzew, wskazując na pień drzewa. Jest to pień robinii akacjowej, inaczej grochodrzewu (Robinia pseudoacacia), gatunku obcego pochodzenia przybyłego do Europy z Ameryki Północnej. Jest to gatunek inwazyjny, ekspansywny, szybko rozmnażający się z odrostów i rozłogów. Jest on ceniony przez pszczelarzy jako miododajny gatunek, ale niebudujący i niewchodzący w skład drzewostanów w polskich lasach, bo jest gatunkiem obcym. W naszych lasach jest niepożądany, leśnicy mają z nim bardzo duże kłopoty, jeśli dostanie się do wnętrza drzewostanu, ponieważ szybko wypiera rodzime gatunki drzewiaste i sztucznie użyźnia siedlisko. Rosnąc na jego skraju, zaburza naturalną strukturę strefy ekotonowej. Certyfikacja FSC (Forest Stewardship Council), którą chce Pan Minister przywrócić w Lasach Państwowych, żąda usuwania go z terenów leśnych.
W swoim filmie mówi Pan również, że powstrzymując eksport drewna do Chin, chce Pan rozwijać lokalne przetwórstwa drzewne, że wprowadziliście pakiet rozwiązań dla przedsiębiorców, że wprowadzacie rozwiązania, które będą premiowały polskich przedsiębiorców, aby nie wysyłać drewna do Chin tylko do UE. Jednocześnie w mediach pojawiło się wiele wypowiedzi lokalnych tartaczników z rejonu, w których proponowane jest utworzenie tzw. Turnickiego Parku Narodowego, które to jednoznacznie wskazują, że po jego utworzeniu i wstrzymaniu pozyskania drewna w tym rejonie stracą oni pracę. Wspomnieć należy, że po wstrzymaniu pozyskania drewna w rejonie powiatu hajnowskiego wiele lokalnych małych firm upadło. Ponadto planowane jest wyłączenie z produkcji 20% terenów leśnych. Jak można w takich warunkach rozwijać lokalne, małe i średnie zakłady przetwarzające drewno, jeżeli surowca na rynku lokalnym będzie mniej? Panie Ministrze, sytuacja będzie odwrotna – zostaną tylko duże firmy o zasięgu ponadregionalnym, ogólnopolskim, międzynarodowym i żadna zmiana zasad sprzedaży drewna przez LP tu nie pomoże. Prawa ekonomii mówią, że jeżeli jakiegoś surowca czy produktu jest na rynku mało, to jest on droższy.
Na końcu przedmiotowego materiału stwierdził Pan, że będziecie chronić stare, pełnowartościowe drzewostany, wskazując na pień robinii akacjowej – gatunku obcego i niepożądanego w polskich lasach. Ekologia, jak i nauka leśna nie wartościuje drzew względem ich wieku. W każdym wieku z punktu przyrodniczego i ekologicznego każdy egzemplarz drzewa jest pełnowartościowym osobnikiem w danym czasie i danych warunkach ekologicznych, bo spełnia określone funkcje ekologiczne. Inne gatunki zwierząt, roślin czy grzybów występują w młodnikach, drzewostanach średniowiekowych i w drzewostanach starszych klas wieku.
Na marginesie należy zauważyć, że mówił Pan w tym materiale o gospodarce leśnej, a poruszał się Pan po drodze obsadzonej gatunkiem obcym – popularnie nazywaną akacją. Miejsca takiego nie można nazwać drzewostanem, a aleją przydrożną posiadającą pewne walory krajobrazowe i ekologiczne, ale nie jest to drzewostan i nie podlega zasadom gospodarki leśnej.
Wobec powyższego proszę o odpowiedź na poniższe pytania i ustosunkowanie się do poniższych kwestii:
Czy w związku z Pana wypowiedzią robinia akacjowa będzie podlegała ochronie w Lasach Państwowych?
Czy będą prowadzone nasadzenia grochodrzewu w LP?
Proszę dokładnie omówić założenia pakietu ochronnego dla przedsiębiorców, o którym Pan mówi w przedmiotowym materiale. Proszę o wskazanie mechanizmów jego sformalizowania i wdrożenia w życie (ustawa, rozporządzenie itp.). Proszę omówić konkretnie mechanizmy jego funkcjonowania, nie tylko zmianę zasad sprzedaży drewna. Proszę o wyjaśnienie tych mechanizmów i wykazanie ich pozytywnej roli dla przedsiębiorców drzewnych.
Proszę o informację (z podaniem konkretnego źródła), ile dokładnie drewna zostało wyeksportowane do Chin w latach 2022 i 2023? Kto je eksportował, czy były to bezpośrednio LP, czy firmy, które to drewno od LP kupiły?
Proszę podać łączną kwotę, za jaką kupione zostało drewno wyeksportowane następnie do Chin, i odnieść w układzie % tę wielkość do całościowej kwoty sprzedaży drewna w LP za lata 2022 i 2023. Proszę te dane podać również w układzie m3.
Jak Pan chce premiować lokalne przetwórstwo drewna w rejonach, gdzie jest (patrz rejon powiatu hajnowskiego), lub będzie (rejon rzekomo proponowanego Turnickiego Parku Narodowego) zakazane pozyskanie?
Jak chce Pan promować lokalne przetwórstwo drewna w rejonach, gdzie pozyskanie drewna będzie znacznie ograniczone poprzez ograniczenie pozyskania spowodowane wyłączeniami z użytkowania?
Czy Pana zdaniem ograniczenie pozyskania drewna nie wpłynie na wzrost cen drewna i likwidacje lokalnych małych zakładów przetwórczych, które nie wytrzymają finansowo tego wzrostu?
Dlaczego mianem pełnowartościowego drzewa określił Pan tylko drzewa stare? Dlaczego tylko takie drzewa są dla Pana pełnowartościowe?
Proszę podać Pańską definicję drzewa wartościowego i w związku z tym, co jest logiczne, drzewa małowartościowego?
Poproszę o pełną informację na temat Pana wykształcenia i doświadczenia zawodowego.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
10%
Konkretność
90%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
18128 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.60.2024.RB
3142255.12353265.9989242
Warszawa, 10-05-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Pana Posła Pawła Sałka w sprawie wypowiedzi w mediach
społecznościowych głównego konserwatora przyrody na temat robinii akacjowej,
K10INT2311, przedstawiam poniżej odpowiedzi na poszczególne pytania zawarte
w przedmiotowym wystąpieniu.
Na wstępie pragnę jednak zauważyć, że zgodnie z art. 192 ust. 1 Regulaminu Sejmu, posłowi
przysługuje prawo złożenia interpelacji w sprawach o zasadniczym charakterze i
odnoszących się do problemów związanych z polityką państwa. Z zainteresowaniem
przychodzi zatem skonstatować, że dla Pana Posła Pawła Sałka kwestia ochrony robinii
akacjowej, inaczej grochodrzewu, oraz jej nasadzeń – jest sprawą o zasadniczym charakterze
i problemem odnoszącym się do polityki państwa.
Pytanie nr 1 Czy w związku z Pana wypowiedzią robinia akacjowa będzie podlegała ochronie
w Lasach Państwowych?
Na wstępie chciałbym zauważyć, że w materiale, do którego odnosi się Pan Poseł nie ma
mowy o ochronie lub jej braku konkretnego gatunku drzew. Przedmiotem wypowiedzi była
potrzeba ochrony „starych, pełnowartościowych drzew” przed „spalaniem w masowej,
zawodowej energetyce” ze względu na ich znaczenie dla człowieka; nie dotyczyła ona
gatunków drzew, lecz ich wieku i stanu zdrowotnego.
Niemniej, odnosząc się ściśle do kwestii ochrony robinii akacjowej (Robinia pseudoacacia)
należy stwierdzić, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie
kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody (Dz. U. z 2017
r. poz. 2300) nie wymienia robinii akacjowej wśród rodzajów i gatunków drzew
-- 1 of 10 --
kwalifikowanych przez określony obwód pierśnicowy pnia do uznawania za pomniki
przyrody. Nie oznacza to, że drzewo robinii akacjowej nie może zostać ustanowione
pomnikiem przyrody. Oznacza to, że obecnie w Polsce przesłanką zastosowania tej formy
ochrony do tego gatunku drzewa może być tylko „wyróżnianie się wśród innych drzew tego
samego (…) gatunku w skali kraju, województwa lub gminy, ze względu na obwód pnia,
wysokość, szerokość korony, wiek, występowanie w skupiskach, w tym w alejach lub
szpalerach, pokrój lub inne cechy morfologiczne, a także inne wyjątkowe walory
przyrodnicze, naukowe, kulturowe, historyczne lub krajobrazowe”. Takie cechy może
również posiadać aleja widoczna na nagraniu, do którego odnosi się Pan Poseł. Ocenę w
tym zakresie przeprowadza rada gminy, podejmując uchwałę o ustanowieniu pomnika
przyrody, zaś wcześniej regionalny dyrektor ochrony środowiska. Wiele egzemplarzy robinii
akacjowej posiada pokrój czy inne walory czyniące z nich drzewa atrakcyjne wizualnie,
potencjalnie zasługujące na zachowanie dla przyszłych pokoleń jako pomniki przyrody.
Robinie objęte tą formą ochrony to w większości szczególnie okazałe drzewa w miastach
oraz w zabytkowych parkach na terenach wiejskich, jak też na cmentarzach, podczas gdy w
lasach w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są to głównie
drzewa wchodzące w skład pomników zbiorowych. Można odnotować 65 pomników
przyrody, czy to w postaci pojedynczych drzew, czy alei, właśnie w przypadku których to
robinia akacjowa została objęta ochroną. Tworzone są kolejne np. w listopadzie 2023 r.
ustanowiono jako pomnik przyrody – aleję drzew – aleję, w skład której wchodzi 5 sztuk
robinii akacjowej (zob. Dz.Urz. Woj. Wielkop. z 2023 r. poz. 9670). Część z tych pomników
znajduje się na terenie Lasów Państwowych, więc – odpowiadając na pytanie – robinia
akacjowa ustanowiona pomnikiem przyrody nie tylko będzie podlegała ochronie jako
pomniki przyrody, ale już podlega takiej ochronie od momentu ustanowienia tej formy
ochrony dla danego drzewa robinii akacjowej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska popiera
ustanawianie form ochrony przyrody, w tym pomników przyrody, także obejmujących
ochroną drzewa robinii akacjowej.
Chciałbym dodać, że na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe robinia akacjowa
w 2014 r. była obecna w 88,5 tys. wydzieleń drzewostanowych, zajmujących łącznie 273
tys. ha.
Nie można tracić z pola widzenia, że żywo zainteresowani utrzymaniem robinii akacjowej w
polskim krajobrazie na dotychczasowym poziomie są pszczelarze. Robinia akacjowa jest w
Polsce drugim po lipie najlepszym drzewem miododajnym.
-- 2 of 10 --
Pytanie nr 2 Czy będą prowadzone nasadzenia grochodrzewu w LP?
Robinia akacjowa to gatunek drzew należący do rodziny bobowatych. Pochodzi
ze wschodniej części Ameryki Północnej, ale został szeroko rozprzestrzeniony
i zaaklimatyzowany na wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy. Robinia akacjowa
nie jest gatunkiem obecnym od niedawna na terenach Polski. Przeciwnie, wpisała się już w
krajowy krajobraz.
Analiza stopnia inwazyjności wykonana w 2018 r. w ramach projektu Generalnej Dyrekcji
Ochrony Środowiska pn. „Opracowanie zasad kontroli i zwalczania inwazyjnych gatunków
obcych wraz z przeprowadzeniem pilotażowych działań i edukacją społeczną” wykazała,
że jest to gatunek umiarkowanie inwazyjny, wymagający zwalczania w uprawach leśnych.
Niemniej, wspomniana analiza wykazała umiarkowanie pozytywny wpływ na usługi
ekosystemowe. GDOŚ generalnie odradza sadzenie robinii w pobliżu lasów, wydm i cieków
wodnych, w krajobrazie otwartym oraz na obszarach chronionych i w ich otulinach. Z tych
względów nie jest planowane dokonywanie nasadzeń robinii akacjowej w lasach
zarządzanych przez Lasy Państwowe. Nie jest również planowane jest specjalne usuwanie.
Jednak, ze względu na swoje walory użytkowe, hodowana na gruntach nieleśnych
(plantacje, grunty porolne, tereny zdegradowane, zadrzewienia) może stanowić dodatkowe
źródło cennego surowca drzewnego i wspomnianego pożytku pszczelego.
Pytanie nr 3 odpowiedź poniżej łącznie z odpowiedzią na pytania nr 6 i 7
Pytanie nr 4 Proszę o informację (z podaniem konkretnego źródła), ile dokładnie drewna zostało
wyeksportowane do Chin w latach 2022, 2023? Kto je eksportował,
czy były to bezpośrednio LP czy firmy, które to drewno od LP kupiły?
Poniżej przedstawiam informacje dotyczące eksportu surowca drzewnego do Chin
przedstawione przez PGL Lasy Państwowe. Dokładne dane za rok 2023 są w opracowaniu
i będą dostępne dopiero na przełomie września i października br. Jaskrawy jest wzrost
eksportu do Chin od 2018 r.
Eksport surowca drzewnego [m3] do Chin
Rok Chiny
2013 -
2015 -
2017 -
2018 470 213
-- 3 of 10 --
2019 1 222 255
2020 1 943 598
2021 1 063 461
2022 924 938
Źródło danych: opracowanie na podstawie danych GUS
Oznacza to, że w ostatnich latach dochodziło do wzrostu eksportu do Chin o 413% w ciągu
zaledwie dwóch lat. Surowiec ten, wskutek wywozu, nie służył polskim producentom.
Poniżej przedstawiam rozkład klientów zagranicznych zakupujących surowiec
w Lasach Państwowych na przełomie ostatnich kliku okresów sprzedażowych. Jak można
zauważyć, żaden z klientów nie pochodził bezpośrednio z Chińskiej Republiki Ludowej.
I okres sprzedaży 2024 r.
Kraj rejestracji klienta
po REGONie
Ilość surowca zakupionego
w PGL LP [tys. m3]
Niemcy 375
Słowacja 24
Czechy 20
Litwa 12
Estonia 8
Austria 1
Źródło: PGL LP
II półrocze 2023 r.
Kraj rejestracji klienta
po REGONie
Ilość surowca zakupionego
w PGL LP [tys. m3]
Niemcy 564
Słowacja 31
Litwa 27
Czechy 25
Estonia 8
Austria 3
Źródło: PGL LP
-- 4 of 10 --
I półrocze 2023 r.
Kraj rejestracji klienta
po REGONie
Ilość surowca zakupionego
w PGL LP [tys. m3]
Niemcy 577
Słowacja 48
Czechy 27
Litwa 10
Estonia 9
Austria 3
Źródło: PGL LP
II półrocze 2022 r.
Kraj rejestracji klienta
po REGONie
Ilość surowca zakupionego
w PGL LP [tys. m3]
Niemcy 534
Słowacja 37
Czechy 29
Litwa 25
Estonia 6
Austria 3
Źródło: PGL LP
I półrocze 2022 r.
Kraj rejestracji klienta
po REGONie
Ilość surowca zakupionego
w PGL LP [tys. m3]
Niemcy 494
Słowacja 32
Czechy 22
Litwa 19
Estonia 6
Austria 1
Źródło: PGL LP
Jak widać z powyższych danych, struktura krajów pochodzenia klientów o REGON-ie
zagranicznym zakupujących drewno w Lasach Państwowych jest w miarę stała i nie ma w
niej firm posiadających swoją siedzibę w Chińskiej Republice Ludowej.
-- 5 of 10 --
Z powyższego wynika, że eksporterami drewna do Chin są przedsiębiorcy krajowi
lub zagraniczni – inni niż chińscy – zakupujący surowiec od Lasów Państwowych. Zaznaczyć
wszelako należy, że okoliczność rejestracji firmy poza Chinami nie oznacza, że nie jest ona
własnością kapitału chińskiego.
Podkreślić należy, że jednym z filarów ogłoszonego przez Minister Klimatu i Środowiska
„Pakietu dla przemysłu drzewnego” jest to, aby drewno z polskich lasów służyło tutejszym
przedsiębiorcom, a w rezultacie nie było eksportowane w takim stopniu, jak w ostatnich
latach.
Pytanie nr 5 Proszę podać łączną kwotę za jaką kupione zostało drewno wyeksportowane
następnie do Chin i odnieść w układzie % tą wielkość do całościowej kwoty sprzedaży drewna w
LP za lata 2022 i 2023. Proszę te dane podać również w układzie m3.
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie poprzednie, eksport surowca drzewnego do Chin
jest prowadzony przez przedsiębiorców. Nie jest możliwe realne oszacowanie ceny
surowca, ponieważ ceny drewna w Lasach Państwowych nie pokrywają się z cenami
surowca w handlu między przedsiębiorcami.
Pytanie nr 3 Proszę dokładnie omówić założenia pakietu ochronnego dla przedsiębiorców
o którym Pan mówi w przedmiotowym materiale. Proszę o wskazanie mechanizmów jego
sformalizowania i wdrożenia w życie (ustawa, rozporządzenie itp.). Proszę omówić konkretnie
mechanizmy jego funkcjonowania, nie tylko zmianę zasad sprzedaży drewna. Proszę o
wyjaśnienie tych mechanizmów i wykazanie ich pozytywnej roli dla przedsiębiorców drzewnych.
Pytanie nr 6 Jak Pan chce premiować lokalne przetwórstwo drewna w rejonach gdzie jest (patrz
rejon powiatu hajnowskiego), lub będzie (rejon rzekomo proponowanego Turnickiego Parku
Narodowego), zakazane pozyskanie?
Pytanie nr 7 Jak chce Pan promować lokalne przetwórstwo drewna w rejonach gdzie pozyskanie
drewna będzie znacznie ograniczone poprzez ograniczenie pozyskania spowodowane
wyłączeniami z użytkowania?
Poniżej przedstawiam odpowiedź łączną na powyższe pytania.
Na wstępie chciałbym poinformować, że użyte w interpelacji bez kontekstu określenie „tzw.
Turnicki Park Narodowy” mylnie sugeruje, jakoby przytoczona nazwa była konstruktem
nowym i kontrowersyjnym. Tymczasem, z informacji medialnych powszechnie dostępnych
w internecie (Borzęcki 1994 , Kamiński 1994 , Bielenin i Okraska 2003 ) wynika, że taka
właśnie nazwa parku narodowego planowanego na przedmiotowym terenie od 1982 r. jest
-- 6 of 10 --
używana przez środowiska eksperckie w dziedzinie ochrony przyrody przynajmniej
od połowy lat dziewięćdziesiątych XX w. Recenzowana specjalistyczna literatura (Buchholz
i in. 2013 , Boćkowski 2018 ) informuje, że nazwa ta została zaproponowana w 1992 r. i
użyta w przygotowanej w 1993 r. dokumentacji projektowej. Taką też nazwą posłużyła się
Państwowa Rada Ochrony Przyrody w swoich opiniach z 1994 r. i 2011 r. popierających
utworzenie tego parku narodowego.
Odnosząc się ściśle do pytań Pana Posła wyjaśniam, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska
stale i aktywnie monitoruje sytuacje przedsiębiorstw w sektorze leśno-drzewnym. Na duży
i wciąż rosnący potencjał polskiego sektora drzewnego ma wpływ fakt, że wytwarza on
2,2% PKB, 3,5% produkcji globalnej i 2,4% krajowej wartości dodanej brutto. Struktura
branżowa zatrudnienia w sektorze drzewnym nie ulega w ostatnich latach większym
zmianom. W 2022 roku sektor drzewny wygenerował sprzedaż na poziomie 228,6 mld zł
(w relacji do przemysłu ogółem było to niecałe 9%, a przemysłu przetwórczego – ponad
10%).
Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozumie potrzeby sektora drzewnego. Właśnie dlatego
został przez Ministra Klimatu i Środowiska we współpracy z Lasami Państwowymi
i Ministerstwem Rozwoju i Technologii ogłoszony wspomniany pakiet dla przemysłu,
którego celem jest stworzenie warunków dla stabilnego rozwoju firm w tym sektorze, w
obecnej sytuacji rynkowej. Pakiet dla przemysłu drzewnego obejmuje:
• zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych klientów;
• większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym większa
premia;
• oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców, a nie
zagranicznych np. z dalekiego wschodu;
• proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej miejsca
pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego transportu drewna;
• eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego sposobu
i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają punktów;
• eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
• większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie opcji
półrocznej umowy na zakup drewna;
• transparentność sprzedaży drewna – pełną jawność nabywców i wartości umów, w tym
deklaracji przerobu;
-- 7 of 10 --
• uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce. Zdefiniowanie kategorii drewna energetycznego.
Pakiet ten został stworzony na bazie licznych postulatów stowarzyszeń i organizacji
zrzeszających przedsiębiorców branży drzewnej. Przed 2024 r. nie było takiej otwartości
Ministerstwa Klimatu i Środowiska na dialog z przemysłem drzewnym, co przyznają sami
przedsiębiorcy np. na komisji sejmowej. Przedstawiony pakiet wyznacza kierunek zmian,
który obecnie przeformułowany jest na konkretne wdrożenia. Szczegółowe rozwiązania
zostają wypracowane na dedykowanych temu tematowi spotkaniach z przedstawicielami
przemysłu drzewnego, Lasów Państwowych oraz strony społecznej. Spotkania
organizowane w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych są transmitowane, zapewniona
jest pełna transparentność; również Pan Poseł ma zapewniony dostęp do nagrań.
Przeprowadzona zostanie przez Lasy Państwowe we współpracy z Ministerstwem Klimatu
i Środowiska ankieta wśród nabywców drewna, właśnie po to, aby ostateczne rozwiązania
wypracowane w dialogu precyzyjnie i konkretnie odpowiadały na ich potrzeby.
Pytanie nr 8 Czy Pana zdaniem ograniczenie pozyskania drewna nie wpłynie na wzrost cen
drewna i likwidacje lokalnych małych zakładów przetwórczych, które nie wytrzymają finansowo
tego wzrostu?
Ograniczenie pozyskania drewna nie powinno zasadniczo prowadzić do wzrostu cen, gdyż
podaż surowca powinna pozostać niezmienna wskutek działań określonych w ww. Pakiecie
dla przemysłu drzewnego, tj. wskutek ograniczenia eksportu drewna nieprzetworzonego,
ograniczenia spalania drewna pełnowartościowego w energetyce zawodowej oraz
wykorzystania drewna poużytkowego. Tym samym nie powinno dojść do sytuacji
ekonomicznej, w której ograniczenie pozyskania drewna prowadziłoby do niewydolności
finansowej małych zakładów przetwórstwa drewna.
Pytanie nr 9 Dlaczego mianem pełnowartościowego drzewa określił Pan tylko drzewa stare?
Dlaczego tylko takie drzewa są dla Pana pełnowartościowe?
Należy wskazać, że każde drzewo, niezależnie od wieku, jest wartościowe i każde,
niezależnie od wieku, pełni wiele różnorodnych funkcji. Sugestia Pana Posła, że tylko
drzewa stare są pełnowartościowe nie oddaje stanowiska Głównego Konserwatora
Przyrody. Niemniej rola starodrzewia jest nie do przecenienia.
Stare drzewa zmieniają ogólną różnorodność genetyczną i skład przystosowawczy
otaczających ich populacji, co ma znaczenie dla przetrwania lasu. Najstarsze drzewa
-- 8 of 10 --
przetrwały niezliczone zmiany środowiskowe na przestrzeni setek lat, a ta genetyczna
odporność jest z kolei przekazywana lasom. Co więcej, stare drzewa stanowią siedlisko
dla zagrożonych gatunków. Z wiekiem drzewa stają się siedliskiem dla nadrzewnych
porostów, które są bioindykatorami wskazującymi na poziom czystości powietrza.
Są organizmami wrażliwymi na obecność tlenków siarki w atmosferze.
Niezależnie od powyższego nie można tracić z pola widzenia także walorów estetycznych,
kulturowych i historycznych starodrzewia. Stare drzewa nierzadko stanowią tzw. ostańce,
są świadkami minionych zdarzeń oraz przeobrażeń przestrzeni. Są dziedzictwem
przyrodniczym zasługującym na szacunek i ochronę.
W ocenie Ministra Klimatu i Środowiska, z zasady zachowanie drzew starych, o wymiarach
drzew tzw. pomnikowych (spełniających wymagania pierśnicy dla ustanowienia pomnika
przyrody), powinno stanowić dobra praktykę leśną.
Pytanie nr 10 Proszę podać Pańską definicję drzewa wartościowego i w związku z tym, co jest
logiczne - drzewa małowartościowego?
Należy wskazać, że każde drzewo, niezależnie od wieku, jest wartościowe i każde,
niezależnie od wieku, pełni wiele funkcji.
Wartościowanie drzew w każdym przypadku zależy od konkretnej funkcji, jaką oceniamy.
I tak dla przykładu, drzewa rodzime są bardziej wartościowe od drzew obcych,
czy inwazyjnych. Drzewa o palowym systemie korzeniowym mogą być uznawane za bardziej
wartościowe przy zabezpieczeniu skarp, niż drzewa o płytkim systemie korzeniowym.
Drzewa pionierskie, jako mające zdolność przekształcania skrajnych warunków, mogą być
uznawane za bardziej wartościowe niż drzewa późno sukcesyjne, na terenach nieleśnych.
Pojęcie pełnowartościowości można odnosić także do surowca drzewnego, jaki zgodnie z
ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1436
z późn. zm.) nie powinien być wykorzystywany jako biomasa do produkcji energii
elektrycznej.
Pytanie 11 Poproszę o pełną informację nt. pana wykształcenia i doświadczenia
zawodowego?
Informacje w tym zakresie są publicznie dostępne:
https://www.gov.pl/web/klimat/mikolaj-dorozala
-- 9 of 10 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 10 of 10 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.60.2024.RB
3142255.12353265.9989242
Warszawa, 10-05-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Pana Posła Pawła Sałka w sprawie wypowiedzi w mediach
społecznościowych głównego konserwatora przyrody na temat robinii akacjowej,
K10INT2311, przedstawiam poniżej odpowiedzi na poszczególne pytania zawarte
w przedmiotowym wystąpieniu.
Na wstępie pragnę jednak zauważyć, że zgodnie z art. 192 ust. 1 Regulaminu Sejmu, posłowi
przysługuje prawo złożenia interpelacji w sprawach o zasadniczym charakterze i
odnoszących się do problemów związanych z polityką państwa. Z zainteresowaniem
przychodzi zatem skonstatować, że dla Pana Posła Pawła Sałka kwestia ochrony robinii
akacjowej, inaczej grochodrzewu, oraz jej nasadzeń – jest sprawą o zasadniczym charakterze
i problemem odnoszącym się do polityki państwa.
Pytanie nr 1 Czy w związku z Pana wypowiedzią robinia akacjowa będzie podlegała ochronie
w Lasach Państwowych?
Na wstępie chciałbym zauważyć, że w materiale, do którego odnosi się Pan Poseł nie ma
mowy o ochronie lub jej braku konkretnego gatunku drzew. Przedmiotem wypowiedzi była
potrzeba ochrony „starych, pełnowartościowych drzew” przed „spalaniem w masowej,
zawodowej energetyce” ze względu na ich znaczenie dla człowieka; nie dotyczyła ona
gatunków drzew, lecz ich wieku i stanu zdrowotnego.
Niemniej, odnosząc się ściśle do kwestii ochrony robinii akacjowej (Robinia pseudoacacia)
należy stwierdzić, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie
kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody (Dz. U. z 2017
r. poz. 2300) nie wymienia robinii akacjowej wśród rodzajów i gatunków drzew
-- 1 of 10 --
kwalifikowanych przez określony obwód pierśnicowy pnia do uznawania za pomniki
przyrody. Nie oznacza to, że drzewo robinii akacjowej nie może zostać ustanowione
pomnikiem przyrody. Oznacza to, że obecnie w Polsce przesłanką zastosowania tej formy
ochrony do tego gatunku drzewa może być tylko „wyróżnianie się wśród innych drzew tego
samego (…) gatunku w skali kraju, województwa lub gminy, ze względu na obwód pnia,
wysokość, szerokość korony, wiek, występowanie w skupiskach, w tym w alejach lub
szpalerach, pokrój lub inne cechy morfologiczne, a także inne wyjątkowe walory
przyrodnicze, naukowe, kulturowe, historyczne lub krajobrazowe”. Takie cechy może
również posiadać aleja widoczna na nagraniu, do którego odnosi się Pan Poseł. Ocenę w
tym zakresie przeprowadza rada gminy, podejmując uchwałę o ustanowieniu pomnika
przyrody, zaś wcześniej regionalny dyrektor ochrony środowiska. Wiele egzemplarzy robinii
akacjowej posiada pokrój czy inne walory czyniące z nich drzewa atrakcyjne wizualnie,
potencjalnie zasługujące na zachowanie dla przyszłych pokoleń jako pomniki przyrody.
Robinie objęte tą formą ochrony to w większości szczególnie okazałe drzewa w miastach
oraz w zabytkowych parkach na terenach wiejskich, jak też na cmentarzach, podczas gdy w
lasach w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są to głównie
drzewa wchodzące w skład pomników zbiorowych. Można odnotować 65 pomników
przyrody, czy to w postaci pojedynczych drzew, czy alei, właśnie w przypadku których to
robinia akacjowa została objęta ochroną. Tworzone są kolejne np. w listopadzie 2023 r.
ustanowiono jako pomnik przyrody – aleję drzew – aleję, w skład której wchodzi 5 sztuk
robinii akacjowej (zob. Dz.Urz. Woj. Wielkop. z 2023 r. poz. 9670). Część z tych pomników
znajduje się na terenie Lasów Państwowych, więc – odpowiadając na pytanie – robinia
akacjowa ustanowiona pomnikiem przyrody nie tylko będzie podlegała ochronie jako
pomniki przyrody, ale już podlega takiej ochronie od momentu ustanowienia tej formy
ochrony dla danego drzewa robinii akacjowej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska popiera
ustanawianie form ochrony przyrody, w tym pomników przyrody, także obejmujących
ochroną drzewa robinii akacjowej.
Chciałbym dodać, że na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe robinia akacjowa
w 2014 r. była obecna w 88,5 tys. wydzieleń drzewostanowych, zajmujących łącznie 273
tys. ha.
Nie można tracić z pola widzenia, że żywo zainteresowani utrzymaniem robinii akacjowej w
polskim krajobrazie na dotychczasowym poziomie są pszczelarze. Robinia akacjowa jest w
Polsce drugim po lipie najlepszym drzewem miododajnym.
-- 2 of 10 --
Pytanie nr 2 Czy będą prowadzone nasadzenia grochodrzewu w LP?
Robinia akacjowa to gatunek drzew należący do rodziny bobowatych. Pochodzi
ze wschodniej części Ameryki Północnej, ale został szeroko rozprzestrzeniony
i zaaklimatyzowany na wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy. Robinia akacjowa
nie jest gatunkiem obecnym od niedawna na terenach Polski. Przeciwnie, wpisała się już w
krajowy krajobraz.
Analiza stopnia inwazyjności wykonana w 2018 r. w ramach projektu Generalnej Dyrekcji
Ochrony Środowiska pn. „Opracowanie zasad kontroli i zwalczania inwazyjnych gatunków
obcych wraz z przeprowadzeniem pilotażowych działań i edukacją społeczną” wykazała,
że jest to gatunek umiarkowanie inwazyjny, wymagający zwalczania w uprawach leśnych.
Niemniej, wspomniana analiza wykazała umiarkowanie pozytywny wpływ na usługi
ekosystemowe. GDOŚ generalnie odradza sadzenie robinii w pobliżu lasów, wydm i cieków
wodnych, w krajobrazie otwartym oraz na obszarach chronionych i w ich otulinach. Z tych
względów nie jest planowane dokonywanie nasadzeń robinii akacjowej w lasach
zarządzanych przez Lasy Państwowe. Nie jest również planowane jest specjalne usuwanie.
Jednak, ze względu na swoje walory użytkowe, hodowana na gruntach nieleśnych
(plantacje, grunty porolne, tereny zdegradowane, zadrzewienia) może stanowić dodatkowe
źródło cennego surowca drzewnego i wspomnianego pożytku pszczelego.
Pytanie nr 3 odpowiedź poniżej łącznie z odpowiedzią na pytania nr 6 i 7
Pytanie nr 4 Proszę o informację (z podaniem konkretnego źródła), ile dokładnie drewna zostało
wyeksportowane do Chin w latach 2022, 2023? Kto je eksportował,
czy były to bezpośrednio LP czy firmy, które to drewno od LP kupiły?
Poniżej przedstawiam informacje dotyczące eksportu surowca drzewnego do Chin
przedstawione przez PGL Lasy Państwowe. Dokładne dane za rok 2023 są w opracowaniu
i będą dostępne dopiero na przełomie września i października br. Jaskrawy jest wzrost
eksportu do Chin od 2018 r.
Eksport surowca drzewnego [m3] do Chin
Rok Chiny
2013 -
2015 -
2017 -
2018 470 213
-- 3 of 10 --
2019 1 222 255
2020 1 943 598
2021 1 063 461
2022 924 938
Źródło danych: opracowanie na podstawie danych GUS
Oznacza to, że w ostatnich latach dochodziło do wzrostu eksportu do Chin o 413% w ciągu
zaledwie dwóch lat. Surowiec ten, wskutek wywozu, nie służył polskim producentom.
Poniżej przedstawiam rozkład klientów zagranicznych zakupujących surowiec
w Lasach Państwowych na przełomie ostatnich kliku okresów sprzedażowych. Jak można
zauważyć, żaden z klientów nie pochodził bezpośrednio z Chińskiej Republiki Ludowej.
I okres sprzedaży 2024 r.
Kraj rejestracji klienta
po REGONie
Ilość surowca zakupionego
w PGL LP [tys. m3]
Niemcy 375
Słowacja 24
Czechy 20
Litwa 12
Estonia 8
Austria 1
Źródło: PGL LP
II półrocze 2023 r.
Kraj rejestracji klienta
po REGONie
Ilość surowca zakupionego
w PGL LP [tys. m3]
Niemcy 564
Słowacja 31
Litwa 27
Czechy 25
Estonia 8
Austria 3
Źródło: PGL LP
-- 4 of 10 --
I półrocze 2023 r.
Kraj rejestracji klienta
po REGONie
Ilość surowca zakupionego
w PGL LP [tys. m3]
Niemcy 577
Słowacja 48
Czechy 27
Litwa 10
Estonia 9
Austria 3
Źródło: PGL LP
II półrocze 2022 r.
Kraj rejestracji klienta
po REGONie
Ilość surowca zakupionego
w PGL LP [tys. m3]
Niemcy 534
Słowacja 37
Czechy 29
Litwa 25
Estonia 6
Austria 3
Źródło: PGL LP
I półrocze 2022 r.
Kraj rejestracji klienta
po REGONie
Ilość surowca zakupionego
w PGL LP [tys. m3]
Niemcy 494
Słowacja 32
Czechy 22
Litwa 19
Estonia 6
Austria 1
Źródło: PGL LP
Jak widać z powyższych danych, struktura krajów pochodzenia klientów o REGON-ie
zagranicznym zakupujących drewno w Lasach Państwowych jest w miarę stała i nie ma w
niej firm posiadających swoją siedzibę w Chińskiej Republice Ludowej.
-- 5 of 10 --
Z powyższego wynika, że eksporterami drewna do Chin są przedsiębiorcy krajowi
lub zagraniczni – inni niż chińscy – zakupujący surowiec od Lasów Państwowych. Zaznaczyć
wszelako należy, że okoliczność rejestracji firmy poza Chinami nie oznacza, że nie jest ona
własnością kapitału chińskiego.
Podkreślić należy, że jednym z filarów ogłoszonego przez Minister Klimatu i Środowiska
„Pakietu dla przemysłu drzewnego” jest to, aby drewno z polskich lasów służyło tutejszym
przedsiębiorcom, a w rezultacie nie było eksportowane w takim stopniu, jak w ostatnich
latach.
Pytanie nr 5 Proszę podać łączną kwotę za jaką kupione zostało drewno wyeksportowane
następnie do Chin i odnieść w układzie % tą wielkość do całościowej kwoty sprzedaży drewna w
LP za lata 2022 i 2023. Proszę te dane podać również w układzie m3.
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie poprzednie, eksport surowca drzewnego do Chin
jest prowadzony przez przedsiębiorców. Nie jest możliwe realne oszacowanie ceny
surowca, ponieważ ceny drewna w Lasach Państwowych nie pokrywają się z cenami
surowca w handlu między przedsiębiorcami.
Pytanie nr 3 Proszę dokładnie omówić założenia pakietu ochronnego dla przedsiębiorców
o którym Pan mówi w przedmiotowym materiale. Proszę o wskazanie mechanizmów jego
sformalizowania i wdrożenia w życie (ustawa, rozporządzenie itp.). Proszę omówić konkretnie
mechanizmy jego funkcjonowania, nie tylko zmianę zasad sprzedaży drewna. Proszę o
wyjaśnienie tych mechanizmów i wykazanie ich pozytywnej roli dla przedsiębiorców drzewnych.
Pytanie nr 6 Jak Pan chce premiować lokalne przetwórstwo drewna w rejonach gdzie jest (patrz
rejon powiatu hajnowskiego), lub będzie (rejon rzekomo proponowanego Turnickiego Parku
Narodowego), zakazane pozyskanie?
Pytanie nr 7 Jak chce Pan promować lokalne przetwórstwo drewna w rejonach gdzie pozyskanie
drewna będzie znacznie ograniczone poprzez ograniczenie pozyskania spowodowane
wyłączeniami z użytkowania?
Poniżej przedstawiam odpowiedź łączną na powyższe pytania.
Na wstępie chciałbym poinformować, że użyte w interpelacji bez kontekstu określenie „tzw.
Turnicki Park Narodowy” mylnie sugeruje, jakoby przytoczona nazwa była konstruktem
nowym i kontrowersyjnym. Tymczasem, z informacji medialnych powszechnie dostępnych
w internecie (Borzęcki 1994 , Kamiński 1994 , Bielenin i Okraska 2003 ) wynika, że taka
właśnie nazwa parku narodowego planowanego na przedmiotowym terenie od 1982 r. jest
-- 6 of 10 --
używana przez środowiska eksperckie w dziedzinie ochrony przyrody przynajmniej
od połowy lat dziewięćdziesiątych XX w. Recenzowana specjalistyczna literatura (Buchholz
i in. 2013 , Boćkowski 2018 ) informuje, że nazwa ta została zaproponowana w 1992 r. i
użyta w przygotowanej w 1993 r. dokumentacji projektowej. Taką też nazwą posłużyła się
Państwowa Rada Ochrony Przyrody w swoich opiniach z 1994 r. i 2011 r. popierających
utworzenie tego parku narodowego.
Odnosząc się ściśle do pytań Pana Posła wyjaśniam, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska
stale i aktywnie monitoruje sytuacje przedsiębiorstw w sektorze leśno-drzewnym. Na duży
i wciąż rosnący potencjał polskiego sektora drzewnego ma wpływ fakt, że wytwarza on
2,2% PKB, 3,5% produkcji globalnej i 2,4% krajowej wartości dodanej brutto. Struktura
branżowa zatrudnienia w sektorze drzewnym nie ulega w ostatnich latach większym
zmianom. W 2022 roku sektor drzewny wygenerował sprzedaż na poziomie 228,6 mld zł
(w relacji do przemysłu ogółem było to niecałe 9%, a przemysłu przetwórczego – ponad
10%).
Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozumie potrzeby sektora drzewnego. Właśnie dlatego
został przez Ministra Klimatu i Środowiska we współpracy z Lasami Państwowymi
i Ministerstwem Rozwoju i Technologii ogłoszony wspomniany pakiet dla przemysłu,
którego celem jest stworzenie warunków dla stabilnego rozwoju firm w tym sektorze, w
obecnej sytuacji rynkowej. Pakiet dla przemysłu drzewnego obejmuje:
• zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych klientów;
• większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym większa
premia;
• oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców, a nie
zagranicznych np. z dalekiego wschodu;
• proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej miejsca
pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego transportu drewna;
• eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego sposobu
i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają punktów;
• eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
• większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie opcji
półrocznej umowy na zakup drewna;
• transparentność sprzedaży drewna – pełną jawność nabywców i wartości umów, w tym
deklaracji przerobu;
-- 7 of 10 --
• uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce. Zdefiniowanie kategorii drewna energetycznego.
Pakiet ten został stworzony na bazie licznych postulatów stowarzyszeń i organizacji
zrzeszających przedsiębiorców branży drzewnej. Przed 2024 r. nie było takiej otwartości
Ministerstwa Klimatu i Środowiska na dialog z przemysłem drzewnym, co przyznają sami
przedsiębiorcy np. na komisji sejmowej. Przedstawiony pakiet wyznacza kierunek zmian,
który obecnie przeformułowany jest na konkretne wdrożenia. Szczegółowe rozwiązania
zostają wypracowane na dedykowanych temu tematowi spotkaniach z przedstawicielami
przemysłu drzewnego, Lasów Państwowych oraz strony społecznej. Spotkania
organizowane w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych są transmitowane, zapewniona
jest pełna transparentność; również Pan Poseł ma zapewniony dostęp do nagrań.
Przeprowadzona zostanie przez Lasy Państwowe we współpracy z Ministerstwem Klimatu
i Środowiska ankieta wśród nabywców drewna, właśnie po to, aby ostateczne rozwiązania
wypracowane w dialogu precyzyjnie i konkretnie odpowiadały na ich potrzeby.
Pytanie nr 8 Czy Pana zdaniem ograniczenie pozyskania drewna nie wpłynie na wzrost cen
drewna i likwidacje lokalnych małych zakładów przetwórczych, które nie wytrzymają finansowo
tego wzrostu?
Ograniczenie pozyskania drewna nie powinno zasadniczo prowadzić do wzrostu cen, gdyż
podaż surowca powinna pozostać niezmienna wskutek działań określonych w ww. Pakiecie
dla przemysłu drzewnego, tj. wskutek ograniczenia eksportu drewna nieprzetworzonego,
ograniczenia spalania drewna pełnowartościowego w energetyce zawodowej oraz
wykorzystania drewna poużytkowego. Tym samym nie powinno dojść do sytuacji
ekonomicznej, w której ograniczenie pozyskania drewna prowadziłoby do niewydolności
finansowej małych zakładów przetwórstwa drewna.
Pytanie nr 9 Dlaczego mianem pełnowartościowego drzewa określił Pan tylko drzewa stare?
Dlaczego tylko takie drzewa są dla Pana pełnowartościowe?
Należy wskazać, że każde drzewo, niezależnie od wieku, jest wartościowe i każde,
niezależnie od wieku, pełni wiele różnorodnych funkcji. Sugestia Pana Posła, że tylko
drzewa stare są pełnowartościowe nie oddaje stanowiska Głównego Konserwatora
Przyrody. Niemniej rola starodrzewia jest nie do przecenienia.
Stare drzewa zmieniają ogólną różnorodność genetyczną i skład przystosowawczy
otaczających ich populacji, co ma znaczenie dla przetrwania lasu. Najstarsze drzewa
-- 8 of 10 --
przetrwały niezliczone zmiany środowiskowe na przestrzeni setek lat, a ta genetyczna
odporność jest z kolei przekazywana lasom. Co więcej, stare drzewa stanowią siedlisko
dla zagrożonych gatunków. Z wiekiem drzewa stają się siedliskiem dla nadrzewnych
porostów, które są bioindykatorami wskazującymi na poziom czystości powietrza.
Są organizmami wrażliwymi na obecność tlenków siarki w atmosferze.
Niezależnie od powyższego nie można tracić z pola widzenia także walorów estetycznych,
kulturowych i historycznych starodrzewia. Stare drzewa nierzadko stanowią tzw. ostańce,
są świadkami minionych zdarzeń oraz przeobrażeń przestrzeni. Są dziedzictwem
przyrodniczym zasługującym na szacunek i ochronę.
W ocenie Ministra Klimatu i Środowiska, z zasady zachowanie drzew starych, o wymiarach
drzew tzw. pomnikowych (spełniających wymagania pierśnicy dla ustanowienia pomnika
przyrody), powinno stanowić dobra praktykę leśną.
Pytanie nr 10 Proszę podać Pańską definicję drzewa wartościowego i w związku z tym, co jest
logiczne - drzewa małowartościowego?
Należy wskazać, że każde drzewo, niezależnie od wieku, jest wartościowe i każde,
niezależnie od wieku, pełni wiele funkcji.
Wartościowanie drzew w każdym przypadku zależy od konkretnej funkcji, jaką oceniamy.
I tak dla przykładu, drzewa rodzime są bardziej wartościowe od drzew obcych,
czy inwazyjnych. Drzewa o palowym systemie korzeniowym mogą być uznawane za bardziej
wartościowe przy zabezpieczeniu skarp, niż drzewa o płytkim systemie korzeniowym.
Drzewa pionierskie, jako mające zdolność przekształcania skrajnych warunków, mogą być
uznawane za bardziej wartościowe niż drzewa późno sukcesyjne, na terenach nieleśnych.
Pojęcie pełnowartościowości można odnosić także do surowca drzewnego, jaki zgodnie z
ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1436
z późn. zm.) nie powinien być wykorzystywany jako biomasa do produkcji energii
elektrycznej.
Pytanie 11 Poproszę o pełną informację nt. pana wykształcenia i doświadczenia
zawodowego?
Informacje w tym zakresie są publicznie dostępne:
https://www.gov.pl/web/klimat/mikolaj-dorozala
-- 9 of 10 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 10 of 10 --