telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
Departament
Lecznictwa
DLU.050.16.2024.AŻ
Warszawa, 26 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przesłaną do Ministerstwa Zdrowia interpelację poselską nr 2299 z dnia
28 marca 2024 r. Pana Posła Krzysztofa Szczuckiego w sprawie zmian w składce
zdrowotnej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień, stanowiących odpowiedź
na pytania postawione przez Pana Posła:
1. Czy zaproponowane zmiany wpłyną na budżet Państwa? Jeżeli tak, to w jaki
sposób?
2. Czy jeżeli na skutek zaproponowanych zmian przychody do budżetu Państwa
zmniejszą się, to jakie sektory działalności państwowej ucierpią na tym finansowo?
W Ministerstwie Zdrowia prowadzone są prace dotyczące zmiany zasad obliczania składki
na ubezpieczenie zdrowotne przez przedsiębiorców. Przewiduje się, że poprzez wdrażane
zmiany obniżona zostanie wysokość składki zdrowotnej dla 93% przedsiębiorców
(niezależnie od formy opodatkowania), w tym w szczególności dla tych, którzy osiągają
niskie i średnie dochody. W tym miejscu należy podkreślić, że składka zdrowotna nie
stanowi dochodu budżetu państwa, jest ona natomiast przychodem Narodowego Funduszu
Zdrowia. Zgodnie z przygotowaną oceną skutków regulacji zmniejszenie przychodów
Narodowego Funduszu Zdrowia w pierwszym roku obowiązywania projektowanych
regulacji wyniesie 5,3 mld zł.
Mając na względzie budżet Narodowego Funduszu Zdrowia oraz możliwość zapewnienia
najlepszej opieki zdrowotnej, wypracowane zmiany w składce zdrowotnej stanowią
kompromis pomiędzy interesem płatnika, a interesem podmiotów tworzących gospodarkę.
Należy ponownie podkreślić, że zgodnie z przygotowanym projektem zmiany w sposobie
finansowania składki zdrowotnej oznaczają korzyść szczególnie dla tych przedsiębiorców o
niższych i średnich dochodach. Jednocześnie mając na względzie obowiązujące regulacje
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, dalej: „ustawa zdrowotna”), minimalne
wydatki na ochronę zdrowia w danym roku określane są w stosunku do wysokości PKB. Z
uwagi na konieczność określenia nakładów na ochronę zdrowia w danym roku na poziomie
co najmniej spełniającym referencyjną relację tych nakładów do PKB, zmniejszenie
przychodów NFZ z tytułu projektowanych zmian może oznaczać konieczność zaplanowania

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
wyższej kwoty dotacji podmiotowej dla NFZ, zgodnie z art. 131d ustawy zdrowotnej. W
efekcie skutkiem omawianych zmian w sposobie finansowania składki zdrowotnej przez
przedsiębiorców może być konieczność zwiększenia wydatków budżetu państwa,
rozwiązania te nie wpływają natomiast na zmniejszenie dochodów budżetu państwa.
Mając na uwadze powyższe, należy zauważyć, że zgodnie z zasadą budżetową jedności
materialnej – dochody budżetowe nie powinny być wiązane z konkretnymi zadaniami
finansowanymi z tego budżetu. Innymi słowy – pieniądze w budżecie nie są znaczone na
konkretne wydatki, ale stanowią jednolity zbiór, z którego wydatki określane są ustawą
budżetową. Nie da się zatem odpowiedzieć na pytanie, czy i które sektory działalności
państwowej ucierpią finansowo na proponowanych zmianach, gdyż potencjalny wzrost
wydatków na dotację podmiotową dla NFZ nie jest bezpośrednio powiązany z innymi
wydatkami państwa. Nie można również wykluczyć, iż ewentualne skutki wynikające ze
zwiększenia przedmiotowej dotacji zostaną sfinansowane zwiększonymi dochodami
budżetowymi.
3. Jakie jest uzasadnienie wprowadzanych zmian? Jakie są główne motywy i cele
stojące za wprowadzeniem nowych rozwiązań w zakresie składki zdrowotnej?
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy zdrowotnej regulujące instytucję składki
zdrowotnej przedsiębiorców, z perspektywy ubezpieczonych tworzą nieefektywny i
zwiększający koszty mechanizm, w którym osoba ubezpieczona, opodatkowująca dochody
z działalności gospodarczej na zasadach ogólnych - tj. w oparciu o skalę podatkową (ok. 50%
podatników rozliczających dochody z działalności gospodarczej) lub w formie podatku
liniowego, zmuszona jest do prowadzenia odrębnej ewidencji księgowej dla celów
prawidłowego ustalenia podstawy składki zdrowotnej. Z perspektywy przedsiębiorców
istotnym problemem jest także znaczne obciążenie składką zdrowotną, istotnie wpływające
na rentowność prowadzonej pozarolniczej działalności. Przedsiębiorcy podnoszą w
szczególności zastrzeżenia w odniesieniu do uwzględniania w podstawie wymiaru składki
zdrowotnej przychodów ze sprzedaży środków trwałych. Konieczność zapłaty składki
zdrowotnej od części dochodu wygenerowanego w wyniku sprzedaży środka trwałego
poczytywana jest przez przedsiębiorców jako rozwiązanie niesprawiedliwe, niezwiązane z
wynikiem podstawowej działalności operacyjnej przedsiębiorcy i mogące skutkować
incydentalnym wzrostem dochodu przedsiębiorcy np. gdy zbywana jest nieruchomość, a
tym samym wyższą składką zdrowotną.
Projektowane zmiany będą mieć pozytywny wpływ na przedsiębiorców przede wszystkim
poprzez zmniejszenie obciążeń administracyjnych. Ponadto, zgodnie z przygotowanym
projektem zlikwidowany zostanie również obowiązek płacenia składki zdrowotnej od
zbycia środków trwałych.
4. Czy i w jakim zakresie przedstawione propozycje były przedmiotem konsultacji
społecznych oraz opinii ekspertów z dziedziny ekonomii? Jakie były wyniki tych
konsultacji?
Projekt będzie podlegał konsultacjom publicznym w ramach prowadzonej procedury
legislacyjnej.
5. Jakie środki zostały przewidziane przez rząd w celu minimalizacji potencjalnie
negatywnych skutków wprowadzanych zmian dla najbardziej dotkniętych grup
społecznych?
Zdecydowana większość osób, których dotyczy reforma, zyska na obniżeniu składki
zdrowotnej. Zgodnie z wyliczeniami na rok 2025 – zmiana będzie korzystna lub neutralna
dla zdecydowanej większości osób prowadzących działalność gospodarczą. Jedyną grupą,
dla której składki mogą wzrosnąć są osoby rozliczające się ryczałtem od przychodów
ewidencjonowanych i osiągające wysokie przychody. Dotyczy to około 140 tys. osób.

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Należy jednak pamiętać, że wybór tej formy opodatkowania przychodów z tytułu
prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jest dobrowolny.
6. Jaki jest przewidywany harmonogram wprowadzenia nowych rozwiązań? Jakie
etapy i terminy zostały zaplanowane na wprowadzenie poszczególnych elementów
proponowanych zmian?
Przewiduje się, iż wskazane zmiany wejdą w życie od 1 stycznia 2025 r.
7. W jaki sposób proponowane zmiany wpłyną na atrakcyjność ryczałtowej formy
opodatkowania przedsiębiorców?
Dla osób rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych projekt
przewiduje stałą, niską składkę wynoszącą 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia w
przypadku przedsiębiorców osiągających w danym miesiącu przychód do wysokości
czterokrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym
kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”. Po przekroczeniu czterokrotności przeciętnego wynagrodzenia składka
wyniesie dodatkowo 3,5% od nadwyżki ponad czterokrotność przeciętnego
wynagrodzenia.
Można zatem stwierdzić, że forma ryczałtowa będzie bardziej atrakcyjna niż obecnie dla
osób o niskich przychodach, a mniej konkurencyjna dla osób o wysokich przychodach. Jej
konkurencyjność względem innych form rozliczania podatków i składek będzie uzależniona
od poziomu dochodowości osiąganego przez poszczególnych przedsiębiorców i stawek
podatkowych ryczałtu, które obowiązują dla określonych rodzajów działalności.
8. Czy to prawda, że po wprowadzeniu zaproponowanych zmian większość
przedsiębiorców będzie płaciło niższą składkę zdrowotną niż pracownik zarabiający płacę
minimalną?
Należy podkreślić, że zgodnie z przygotowanym projektem nowa składka zdrowotna
oznacza korzyść szczególnie dla tych przedsiębiorców o niższych i średnich dochodach.
Jednocześnie uprzejmie informujemy, że nie jest jeszcze znana wysokość pensji minimalnej
na 2025 rok, stosując jednak proponowane rozwiązanie do warunków z I poł. 2024 roku –
wysokość minimalnej składki opłacanej przez przedsiębiorców wyniosłaby 286,33 zł, a
składka zdrowotna opłacana przez pracownika na pensji minimalnej, na umowie o pracę
wynosi 329,44 zł. Różnica wynosi zatem 43,11 zł miesięcznie. Zgodnie z szacunkami
Ministerstwa Finansów, po wprowadzeniu planowanych zmian ok. 2 mln przedsiębiorców
będzie opłacało składkę zdrowotną od minimalnej podstawy. W większości będą to
przedsiębiorcy rozliczający się skalą podatkową, którzy osiągają relatywnie niskie dochody.
Szacowany na 2025 r. przeciętny dochód z działalności gospodarczej w tej grupie wyniesie
około 60 tys. zł rocznie, a mediana ok. 41,5 tys. zł, czyli w ujęciu średniomiesięcznym
odpowiednio – 5 tys. zł/m-c oraz 3,5 tys. zł/m-c. W przypadku średniej stanowi to kwotę
niewiele wyższą od pensji minimalnej, a w przypadku mediany – wyraźnie niższą. Należy
mieć również na uwadze fakt, że o ile wynagrodzenie pracownika gwarantowane jest
przepisami regulującymi wysokość pensji minimalnej, o tyle osoby prowadzące działalność
gospodarczą podejmują ryzyko mogące skutkować generowaniem strat. We wspomnianej
grupie 2 mln przedsiębiorców opłacających składkę od minimalnej podstawy, około 200 tys.
to przedsiębiorcy, których koszty prowadzenia działalności przekraczają przychody.
Z wyrazami szacunku

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 4 of 4 --