Interpelacja w sprawie budowy żłobków w każdej gminie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2297
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie budowy żłobków w każdej gminie
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 21-03-2024
W sobotę 9 września 2023 roku w Tarnowie odbyła się konwencja programowa Koalicji Obywatelskiej pod nazwą „100 Konkretów!”. Donald Tusk zapowiedział wówczas, że dzień po wygranych wyborach przystąpicie Państwo do realizacji 100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów. W najbliższych dniach mija 100 dni Państwa rządów. Przed wyborami swój program zaprezentowała również Polska 2050 (Trzecia Droga), która współtworzy rząd.
Niestety do dnia dzisiejszego obiecane przez Polskę 2050 rozwiązania nie zostały wprowadzone w życie. Na jakim etapie jest realizacja poniższej obietnicy wyborczej? Kiedy obietnice zostaną wprowadzone w życie?
"Dostępne żłobki w każdej gminie. Zapewnimy dobre warunki dla aktywności zawodowej młodych rodziców. Wybudujemy nowe żłobki i przedszkola oraz zmienimy prawo tak, aby ułatwiało łączenie kariery zawodowej z macierzyństwem i ojcostwem".
Jakie będą koszty realizacji tej obietnicy?
W ilu gminach nie ma obecnie żłobków? Proszę o listę gmin z podziałem na województwa.
Proszę o wskazanie dat budowy żłobków w powyższych miejscach.
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7562 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.204.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu-/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2297 Pana Posła Dariusza Mateckiego, zawierającą pytania
o realizację obietnicy wyborczej, dotyczącej dostępu do żłobków w każdej gminie i liczbę
gmin, w których dostęp do usługi opiekuńczej nie jest zapewniony, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Program Aktywny Maluch 2022-2029 (wcześniej funkcjonujący pod nazwą „Maluch+ 2022-
2029”) został ogłoszony 19 stycznia 2023 r., z rocznym opóźnieniem. Przesunięcie jego
realizacji spowodowało, że nie udało się osiągnąć wyników zakładanych na etapie ustaleń
z Komisją Europejską, dotyczących utworzenia do końca 2023 r. miejsc opieki nad dziećmi
do lat 3. Do końca 2023 r. miało powstać ponad 32 tys. miejsc opieki – powstało niecałe 4,2
tys., czyli ok. 13,4% planowanej liczby.
W 2023 r., w ramach ogłoszonego Programu zostały rozstrzygnięte trzy tury naboru
wniosków, w czasie których wojewodowie, po przedstawieniu im przez wnioskodawców
niezbędnych i kompletnych dokumentów, powinni zawierać umowy o realizację zadań
dofinansowanych ze środków Programu. Poziom podpisywanych umów w ramach programu
w 2023 r. osiągnął zaledwie 43%. Niski współczynnik liczby podpisanych umów
o dofinansowanie tworzenia miejsc opieki w ramach programu MALUCH+ 2022-2029
przełożył się na obniżenie dynamiki ich przyrostu - także na terenie gmin, które planowały
utworzenie pierwszego miejsca opieki nad małymi dziećmi.
Według informacji przekazanych Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej gminy,
w których na 31.12.2023 r. brakowało dostępu do usługi opiekuńczej nad dziećmi do lat 3,
stanowiły ok. 42% wszystkich gmin w Polsce. Skala zaniedbań zastanych w tym obszarze, po
ustąpieniu ekipy tworzonej przez deklaratywnie prorodzinny obóz Zjednoczonej Prawicy,
była zatem znaczna.
Obecny rząd realizuje programy zmierzające do poprawy tej sytuacji. Nowa formuła
programu Aktywny Maluch ma na celu wsparcie rozwoju instytucji opieki nad dziećmi do
lat 3. Z kolei ustawa z 15 maja 2024 r., o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz
wychowaniu dziecka – „Aktywny Rodzic”, znana jako „babciowe”, a przyjęta przez Senat 23
maja br., podpisana zaś przez Prezydenta 10 czerwca br., wprowadziła 3 nowe rodzaje
świadczeń:
„Aktywni rodzice w pracy” - kierowane do aktywnych zawodowo rodziców dziecka
w wieku od 12 do 35 miesiąca życia. Ustawa definiuje aktywność zawodową, której
poziom/rodzaj będzie uprawniał do otrzymywania ww. świadczenia. Świadczenie
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
„aktywni rodzice w pracy” będzie przysługiwać w wysokości 1500 zł miesięcznie przez
okres 24 miesięcy od 12 do 35 miesiąca życia dziecka.
W przypadku dzieci legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze
wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby
w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz
konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego
leczenia, rehabilitacji i edukacji, powyższe świadczenie będzie przysługiwało
w podwyższonej wysokości 1900 zł miesięcznie.
„Aktywnie w żłobku” zastąpi obecnie funkcjonujące i zdecydowanie mniej korzystne
dofinansowanie obniżenia opłaty za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub
u dziennego opiekuna, które przysługuje w wysokości do maksymalnie 400 zł
miesięcznie, uregulowane w ustawie z dnia z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi
do lat 3. Świadczenie „Aktywnie w żłobku” będzie kierowane do rodziców dzieci
uczęszczających do instytucji opieki nad dziećmi do lat 3 - tj. żłobka, klubu dziecięcego
albo dziennego opiekuna i będzie przysługiwało w wysokości do 1500 zł miesięcznie na
dziecko lub do 1900 zł miesięcznie na dziecko niepełnosprawne, jednak nie więcej
niż wysokość opłaty, jaką rodzic ponosi za pobyt dziecka w instytucji opieki.
Planuje się wprowadzenie także górnej granicy wysokości opłat żłobkowych, której
przekroczenie wykluczy daną instytucję opieki lub dziennego opiekuna z procesu
przyznawania świadczenia „aktywnie w żłobku”, w celu uniknięcia sytuacji, w której
w wyniku wprowadzenia ww. świadczenia nastąpiłby znaczący wzrost opłat za żłobek,
klub dziecięcy lub dziennego opiekuna. W pierwszym okresie obowiązywania ustawy
powyższy próg został określony kwotowo i będzie wynosił 2200 zł miesięcznie.
Wraz z wprowadzeniem świadczenia „aktywnie w żłobku” uchylone zostaną dotychczas
obowiązujące przepisy ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, dotyczące
dofinansowania obniżenia opłaty za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub
u dziennego opiekuna. Rodzic będzie mógł zachować prawo do wcześniej przyznanego
ww. dofinansowania na zasadzie ochrony praw nabytych z możliwością przejścia na
nowe świadczenia, w szczególności zdecydowanie bardziej korzystne świadczenie
„aktywnie w żłobku”.
„Aktywnie w domu” zastąpi dotychczas funkcjonujący i mniej korzystny, gdyż nie
przysługujący na pierwsze dziecko, rodzinny kapitał opiekuńczy. „Aktywnie w domu”
będzie przysługiwało na każde dziecko w rodzinie w wieku od 12 do 35 miesiąca życia
dziecka i będzie wypłacane w wysokości 500 zł miesięcznie przez 24 miesiące
(nie będzie możliwości pobierania świadczenia w wysokości 1000 zł przez 12 miesięcy,
jak ma to miejsce w przypadku rodzinnego kapitału opiekuńczego). Jest to wsparcie
kierowane do tych rodziców dzieci w wieku od 12 do 35 miesiąca życia, którzy nie będą
uprawnieni lub z własnej woli nie zdecydują się na skorzystanie z świadczenia „aktywni
rodzice w pracy” lub „aktywnie w żłobku”, gdyż w szczególności pozostaną nieaktywni
zawodowo lub ich dziecko nie uczęszcza do instytucji opieki.
Wprowadzenie świadczenia „aktywnie w domu” będzie wiązało się z uchyleniem
dotychczas obowiązującej ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale
opiekuńczym, przy jednoczesnym zachowaniu praw nabytych, tj. zagwarantowaniu
rodzicowi prawa do zachowania wcześniej przyznanego rodzinnego kapitału
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
opiekuńczego z możliwością przejścia przez tego rodzica na nowe świadczenie, jeśli jest
ono dla niego bardziej korzystne (np. aktywni zawodowo rodzice pobierający rodzinny
kapitał opiekuńczy będą mogli z zrezygnować z tego świadczenia i ubiegać się
o świadczenie „aktywni rodzice w pracy”).
Co do terminów utworzenia odpowiednich placówek w gminach, w których brakuje dostępu
do form opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, informuję, że dane gromadzone w zasobach
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczą wyłącznie instytucji wpisanych
odpowiednio w rejestry żłobków, klubów dziecięcych lub do wykazu opiekunów
prowadzonych, w zależności od jednostki samorządu terytorialnego, przez wójta, burmistrza
lub prezydenta miasta. Sfera planów poszczególnych gmin, dotycząca tworzenia i rozwijania
opieki instytucjonalnej jest obszarem wysoce zdynamizowanym i zindywidualizowanym,
który – jak można się spodziewać – w najbliższym czasie będzie ulegał coraz szybszym
i pozytywnym przeobrażeniom, w związku z realizowaniem przez Rząd wspomnianych wyżej
działań.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --