Interpelacja nr 228
Interpelacja w sprawie umowy dzierżawy Bałtyckiego Terminalu Zbożowego w Gdyni
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie umowy dzierżawy Bałtyckiego Terminalu Zbożowego w Gdyni
Interpelacja nr 228
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie umowy dzierżawy Bałtyckiego Terminalu Zbożowego w Gdyni
Zgłaszający: Zbigniew Ziejewski
Data wpływu: 11-12-2023
Szanowna Pani Minister,
przedstawiciele Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej alarmują mnie o niepokojącej dzierżawie terminalu zbożowego w Gdyni na okres 30 lat przez Konsorcjum SBT, w którego skład wchodzą: Szczecin Bulk Terminal sp. z o.o., Tapini sp. z o.o. i Ribera sp. z o.o.
Zarówno w ocenie mojej, jak i Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej uzyskanie przez Konsorcjum SBT, nadzorowanego przez Grupę Viterra i CM Holding A/S, kontroli nad terminalem zbożowym spowoduje istotne ograniczenie konkurencji na rynku przeładunku zbóż w terminalach morskich i na rynku eksportu zboża z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez umocnienie pozycji dominującej przez podmioty należące do Grupy Viterra. Kolejną niezwykle istotną sprawą jest możliwość ograniczenia sprzedaży zboża wyprodukowanego przez polskich rolników.
Objęcie przez Grupę Viterra kontroli nad terminalem zbożowym w Gdyni może doprowadzić do sytuacji, w której kontrolowane przez nią spółki będą w stanie wpływać na warunki eksportu zboża, np. poprzez zwiększony wpływ na dostęp do usług przeładunkowych czy na warunki świadczenia tych usług.
Problemy z dostępem do usług przeładunkowych będą znacząco oddziaływać również na ceny zbóż. W sezonie 2022/2023 wyeksportowano prawie 30% polskiej produkcji zbóż. Każdy wzrost produkcji płodów rolnych w Polsce prowadzi do wzrostu eksportu z uwagi na nasycenie rynku krajowego. Biorąc pod uwagę koszty transportu, popyt na wywóz towarów przez polskie porty będzie rósł w zawrotnym tempie. W rezultacie znaczenie dostępu do terminali morskich będzie rzutowało na cały rynek zboża w Polsce.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi popiera podpisanie 30-letniej umowy dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni?
Jakie instytucje skontrolowały przebieg rozmów na temat wieloletniej umowy dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni?
Jakie spółki Skarbu Państwa i w jakim stopniu będą zaangażowane w wieloletnią umowę dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni?
Jaką opinię na temat wieloletniej dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni wydał Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów?
Które spółki Skarbu Państwa były do tej pory zaangażowane w umowę dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni i jaki procentowy udział spółek Skarbu Państwa przewidziany jest w nowej umowie dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni?
Interpelacja nr 228
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie umowy dzierżawy Bałtyckiego Terminalu Zbożowego w Gdyni
Zgłaszający: Zbigniew Ziejewski
Data wpływu: 11-12-2023
Szanowna Pani Minister,
przedstawiciele Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej alarmują mnie o niepokojącej dzierżawie terminalu zbożowego w Gdyni na okres 30 lat przez Konsorcjum SBT, w którego skład wchodzą: Szczecin Bulk Terminal sp. z o.o., Tapini sp. z o.o. i Ribera sp. z o.o.
Zarówno w ocenie mojej, jak i Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej uzyskanie przez Konsorcjum SBT, nadzorowanego przez Grupę Viterra i CM Holding A/S, kontroli nad terminalem zbożowym spowoduje istotne ograniczenie konkurencji na rynku przeładunku zbóż w terminalach morskich i na rynku eksportu zboża z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez umocnienie pozycji dominującej przez podmioty należące do Grupy Viterra. Kolejną niezwykle istotną sprawą jest możliwość ograniczenia sprzedaży zboża wyprodukowanego przez polskich rolników.
Objęcie przez Grupę Viterra kontroli nad terminalem zbożowym w Gdyni może doprowadzić do sytuacji, w której kontrolowane przez nią spółki będą w stanie wpływać na warunki eksportu zboża, np. poprzez zwiększony wpływ na dostęp do usług przeładunkowych czy na warunki świadczenia tych usług.
Problemy z dostępem do usług przeładunkowych będą znacząco oddziaływać również na ceny zbóż. W sezonie 2022/2023 wyeksportowano prawie 30% polskiej produkcji zbóż. Każdy wzrost produkcji płodów rolnych w Polsce prowadzi do wzrostu eksportu z uwagi na nasycenie rynku krajowego. Biorąc pod uwagę koszty transportu, popyt na wywóz towarów przez polskie porty będzie rósł w zawrotnym tempie. W rezultacie znaczenie dostępu do terminali morskich będzie rzutowało na cały rynek zboża w Polsce.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi popiera podpisanie 30-letniej umowy dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni?
Jakie instytucje skontrolowały przebieg rozmów na temat wieloletniej umowy dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni?
Jakie spółki Skarbu Państwa i w jakim stopniu będą zaangażowane w wieloletnią umowę dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni?
Jaką opinię na temat wieloletniej dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni wydał Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów?
Które spółki Skarbu Państwa były do tej pory zaangażowane w umowę dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni i jaki procentowy udział spółek Skarbu Państwa przewidziany jest w nowej umowie dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6295 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGM-6.054.29.2023
Warszawa, 16 lutego 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 228 w sprawie umowy dzierżawy Bałtyckiego Terminalu
Zbożowego w Gdyni, złożoną przez Posła na Sejm RP pana Zbigniewa Ziejewskiego
- niniejszym przekazuję informacje przygotowane we współpracy z Ministrem Rolnictwa
i Rozwoju Wsi, który opracował wkład do punktu nr 1.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi popiera podpisanie 30-letniej umowy
dzierżawy Terminalu Zbożowego w Gdyni?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowało Ministerstwo Infrastruktury, iż nie
popiera podpisania 30-letniej umowy dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni.
W opinii Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydzierżawienie tak istotnej
infrastruktury podmiotowi, w którym Skarb Państwa nie posiada decydującego głosu
stwarza istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa poprzez brak realnego wpływu na
funkcjonowanie łańcuchów dostaw i ich bezpieczeństwo. Nadzór Skarbu Państwa nad
morskimi terminalami zbożowymi jest w pełni uzasadniony i wymagany również ze
względu na konieczność realizacji zadań wynikających z polityki państwa w zakresie
wdrażania i stosowania instrumentów wsparcia rolnictwa, aktywnej polityki rolnej oraz
rozwoju obszarów wiejskich.
2. Jakie instytucje skontrolowały przebieg rozmów na temat wieloletniej umowy
dzierżawy Terminalu Zbożowego w Gdyni?
W sprawie 30-letniej umowy dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni prowadzone jest
publiczne postępowanie ogłoszone przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. w dniu
22 września 2022 r. Oficjalna korespondencja oraz informacje dotyczące przebiegu
postępowania zamieszczone są na stronie internetowej Zarządu Morskiego Portu Gdynia
S.A.
Zgodnie z warunkami postępowania prowadzonego przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia
S.A. w przedmiocie dzierżawy Terminala Zbożowego, do zawarcia ostatecznej umowy
dzierżawy wymagane będzie m.in. uzyskanie przez przyszłego dzierżawcę decyzji
dotyczącej zamiaru koncentracji, w związku z przepisami art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4
ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1689, z późn. zm.) oraz zgody na zawarcie umowy dzierżawy wydawanej przez
Ministra Infrastruktury w oparciu o ustawę z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i
przystaniach morskich. Na etapie tychże postępowań nastąpi ocena stosownej
-- 1 of 3 --
2
dokumentacji i podjęte zostaną stosowne decyzje. Do chwili obecnej do Ministra
Infrastruktury nie wpłynął wniosek o wydanie stosownej zgody w drodze decyzji
administracyjnej.
3. Jakie Spółki Skarbu Państwa i w jakim stopniu będą zaangażowane w wieloletnią
umowę dzierżawy Terminalu Zbożowego w Gdyni?
Podkreślić należy, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, zarządy portów morskich
o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej (tj. Zarząd Morskiego Portu Gdańsk
S.A., Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A., Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście
S.A.) nie mogą same wykonywać usług przeładunkowych. Zadaniem zarządu portu jest
budowa i utrzymywanie ogólnodostępnej infrastruktury portowej, takiej jak akweny
portowe czy obrotnice i oddawanie gruntów portowych w dzierżawę lub najem
w przejrzystych i niedyskryminacyjnych postępowaniach konkursowych.
Operatorzy terminali na dzierżawionych gruntach dokonują inwestycji w infrastrukturę
i suprastrukturę, którą następnie wykorzystują do prowadzenia działalności
przeładunkowej. Jest to powszechnie przyjęty na świecie model działalności portów.
W modelu tym zbudowano m.in. terminal kontenerowy DCT w Gdańsku (obecnie Baltic
Hub), który był pierwszym terminalem kontenerowym na Morzu Bałtyckim, do którego
bezpośrednio zawijały statki z Azji.
Porty morskie stanowią kluczowe ogniwa państwa, zarówno w jego wymiarze społeczno-
gospodarczym, jak i związanym z bezpieczeństwem oraz obronnością – co wyraźnie
potwierdzają aktualne, bardzo wymagające uwarunkowania geopolityczne. Z tego
względu, niezmiernie ważne jest, by dalszy dynamiczny rozwój portów odbywał się przy
aktywnym zaangażowaniu w ten proces krajowych partnerów biznesowych, w tym spółek
Skarbu Państwa.
Wiele wskazuje na to, że możliwe jest wygenerowanie znaczących i bardzo pozytywnych
efektów poprzez odpowiednią współpracę zainteresowanych partnerów, w tym np.
Krajowej Grupy Spożywczej S.A. Z tego względu zupełnie niezrozumiały jest brak udziału
ww. spółki w ogłoszonym w dniu 22 września 2022 r. przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia
S.A. postępowaniu na dzierżawę terminalu zbożowego, co niewątpliwie wymaga
wyjaśnienia.
Pomimo poinformowania w kwietniu 2022 r. przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A.
Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa o zamiarze ogłoszenia postępowania, jak również
wysłania informacji e-mail w dniu 23 września 2022 r. (tj. dzień po oficjalnym ogłoszeniu
postępowania na stronie internetowej Zarządu Morskiego Portu Gdynia S.A.) - żadna ze
spółek Skarbu Państwa nie zdecydowała się na udział w postępowaniu.
4. Jaką opinię na temat wieloletniej dzierżawy Terminalu Zbożowego w Gdyni wydał
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta?
Według informacji posiadanych przez Ministerstwo Infrastruktury, Urząd Ochrony
Konkurencji i Konsumentów nie wydał jak dotąd opinii w sprawie.
-- 2 of 3 --
3
5. Które spółki Skarbu Państwa były do tej pory zaangażowane w umowę dzierżawy
Terminalu Zbożowego w Gdyni i jaki procentowy udział Spółek Skarbu Państwa
przewidziany jest w nowej umowie dzierżawy Terminalu Zbożowego w Gdyni?
Aktualnie na terminalu zbożowym, od czerwca 2022 r., operuje tymczasowy dzierżawca,
tj. firma Mondry sp. z o.o. (terminal ten w 2023 r. zrealizował ok. 13% przeładunków
towarów typu „agro” w Porcie Gdynia). Wcześniej, od października 2005 r., dzierżawcą
terminalu była firma Bałtycki Terminal Zbożowy Sp. z o.o. Żadna z wymienionych wyżej
spółek nie jest spółką Skarbu Państwa.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
Do wiadomości:
- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
- Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGM-6.054.29.2023
Warszawa, 16 lutego 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 228 w sprawie umowy dzierżawy Bałtyckiego Terminalu
Zbożowego w Gdyni, złożoną przez Posła na Sejm RP pana Zbigniewa Ziejewskiego
- niniejszym przekazuję informacje przygotowane we współpracy z Ministrem Rolnictwa
i Rozwoju Wsi, który opracował wkład do punktu nr 1.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi popiera podpisanie 30-letniej umowy
dzierżawy Terminalu Zbożowego w Gdyni?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowało Ministerstwo Infrastruktury, iż nie
popiera podpisania 30-letniej umowy dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni.
W opinii Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydzierżawienie tak istotnej
infrastruktury podmiotowi, w którym Skarb Państwa nie posiada decydującego głosu
stwarza istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa poprzez brak realnego wpływu na
funkcjonowanie łańcuchów dostaw i ich bezpieczeństwo. Nadzór Skarbu Państwa nad
morskimi terminalami zbożowymi jest w pełni uzasadniony i wymagany również ze
względu na konieczność realizacji zadań wynikających z polityki państwa w zakresie
wdrażania i stosowania instrumentów wsparcia rolnictwa, aktywnej polityki rolnej oraz
rozwoju obszarów wiejskich.
2. Jakie instytucje skontrolowały przebieg rozmów na temat wieloletniej umowy
dzierżawy Terminalu Zbożowego w Gdyni?
W sprawie 30-letniej umowy dzierżawy terminalu zbożowego w Gdyni prowadzone jest
publiczne postępowanie ogłoszone przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. w dniu
22 września 2022 r. Oficjalna korespondencja oraz informacje dotyczące przebiegu
postępowania zamieszczone są na stronie internetowej Zarządu Morskiego Portu Gdynia
S.A.
Zgodnie z warunkami postępowania prowadzonego przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia
S.A. w przedmiocie dzierżawy Terminala Zbożowego, do zawarcia ostatecznej umowy
dzierżawy wymagane będzie m.in. uzyskanie przez przyszłego dzierżawcę decyzji
dotyczącej zamiaru koncentracji, w związku z przepisami art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4
ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1689, z późn. zm.) oraz zgody na zawarcie umowy dzierżawy wydawanej przez
Ministra Infrastruktury w oparciu o ustawę z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i
przystaniach morskich. Na etapie tychże postępowań nastąpi ocena stosownej
-- 1 of 3 --
2
dokumentacji i podjęte zostaną stosowne decyzje. Do chwili obecnej do Ministra
Infrastruktury nie wpłynął wniosek o wydanie stosownej zgody w drodze decyzji
administracyjnej.
3. Jakie Spółki Skarbu Państwa i w jakim stopniu będą zaangażowane w wieloletnią
umowę dzierżawy Terminalu Zbożowego w Gdyni?
Podkreślić należy, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, zarządy portów morskich
o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej (tj. Zarząd Morskiego Portu Gdańsk
S.A., Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A., Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście
S.A.) nie mogą same wykonywać usług przeładunkowych. Zadaniem zarządu portu jest
budowa i utrzymywanie ogólnodostępnej infrastruktury portowej, takiej jak akweny
portowe czy obrotnice i oddawanie gruntów portowych w dzierżawę lub najem
w przejrzystych i niedyskryminacyjnych postępowaniach konkursowych.
Operatorzy terminali na dzierżawionych gruntach dokonują inwestycji w infrastrukturę
i suprastrukturę, którą następnie wykorzystują do prowadzenia działalności
przeładunkowej. Jest to powszechnie przyjęty na świecie model działalności portów.
W modelu tym zbudowano m.in. terminal kontenerowy DCT w Gdańsku (obecnie Baltic
Hub), który był pierwszym terminalem kontenerowym na Morzu Bałtyckim, do którego
bezpośrednio zawijały statki z Azji.
Porty morskie stanowią kluczowe ogniwa państwa, zarówno w jego wymiarze społeczno-
gospodarczym, jak i związanym z bezpieczeństwem oraz obronnością – co wyraźnie
potwierdzają aktualne, bardzo wymagające uwarunkowania geopolityczne. Z tego
względu, niezmiernie ważne jest, by dalszy dynamiczny rozwój portów odbywał się przy
aktywnym zaangażowaniu w ten proces krajowych partnerów biznesowych, w tym spółek
Skarbu Państwa.
Wiele wskazuje na to, że możliwe jest wygenerowanie znaczących i bardzo pozytywnych
efektów poprzez odpowiednią współpracę zainteresowanych partnerów, w tym np.
Krajowej Grupy Spożywczej S.A. Z tego względu zupełnie niezrozumiały jest brak udziału
ww. spółki w ogłoszonym w dniu 22 września 2022 r. przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia
S.A. postępowaniu na dzierżawę terminalu zbożowego, co niewątpliwie wymaga
wyjaśnienia.
Pomimo poinformowania w kwietniu 2022 r. przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A.
Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa o zamiarze ogłoszenia postępowania, jak również
wysłania informacji e-mail w dniu 23 września 2022 r. (tj. dzień po oficjalnym ogłoszeniu
postępowania na stronie internetowej Zarządu Morskiego Portu Gdynia S.A.) - żadna ze
spółek Skarbu Państwa nie zdecydowała się na udział w postępowaniu.
4. Jaką opinię na temat wieloletniej dzierżawy Terminalu Zbożowego w Gdyni wydał
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta?
Według informacji posiadanych przez Ministerstwo Infrastruktury, Urząd Ochrony
Konkurencji i Konsumentów nie wydał jak dotąd opinii w sprawie.
-- 2 of 3 --
3
5. Które spółki Skarbu Państwa były do tej pory zaangażowane w umowę dzierżawy
Terminalu Zbożowego w Gdyni i jaki procentowy udział Spółek Skarbu Państwa
przewidziany jest w nowej umowie dzierżawy Terminalu Zbożowego w Gdyni?
Aktualnie na terminalu zbożowym, od czerwca 2022 r., operuje tymczasowy dzierżawca,
tj. firma Mondry sp. z o.o. (terminal ten w 2023 r. zrealizował ok. 13% przeładunków
towarów typu „agro” w Porcie Gdynia). Wcześniej, od października 2005 r., dzierżawcą
terminalu była firma Bałtycki Terminal Zbożowy Sp. z o.o. Żadna z wymienionych wyżej
spółek nie jest spółką Skarbu Państwa.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
Do wiadomości:
- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
- Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --