Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGWiŻŚ-7.054.5.2024
Warszawa, 08 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2270 w sprawie stałego monitoringu rzek wystosowaną
przez Pana Posła Daniela Milewskiego w dniu 28 marca 2024 r., przedstawiam stanowisko
do pytań nr 3 i 5. Jednocześnie informuję, że zgodnie z właściwością odpowiedzi na
pytanie nr 4 udzieli Minister Klimatu i Środowiska, natomiast do pytań nr 1 i 2 stanowisko
w sprawie przekaże Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Pytanie nr 3. Czy istnieją plany na zmodernizowanie istniejących oczyszczalni ścieków lub
budowę nowych?
Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.) sprawy obejmujące m.in.
wodociągi i zaopatrzenie w wodę, kanalizację, usuwanie i oczyszczanie ścieków
komunalnych należą do zadań własnych gminy. Ponadto stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy
z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu
ścieków (Dz. U. z 2023 r. poz. 537 z późn. zm.) zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe
odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Przepisy te są ściśle powiązane
z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1478
z późn. zm.), zgodnie z którym rada gminy, w drodze uchwały będącej aktem prawa
miejscowego, wyznacza aglomeracje. Co dwa lata wójt, burmistrz lub prezydent miasta
dokonuje przeglądu obszarów i granic aglomeracji na podstawie art. 92 ustawy – Prawo
wodne. Kwestie techniczne gospodarki ściekowej zawarte zostały m.in. w rozporządzeniu
Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie
substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy
spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód
opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1311)
i rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lipca 2018
r. w sprawie sposobu wyznaczania obszarów i granic aglomeracji (Dz. U. z 2018 r. poz.
1586).
Mając na uwadze powyższe, władze samorządowe posiadają niezbędne narzędzia prawne
i planistyczne umożliwiające prawidłowe prowadzenie gospodarki ściekowej na swoich
obszarach, w tym na obszarach aglomeracji.

-- 1 of 3 --

2
W związku z wdrażaniem w Polsce dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r.
dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (tzw. dyrektywy ściekowej), Rada
Ministrów zatwierdziła w grudniu 2003 r. Krajowy program oczyszczania ścieków
komunalnych (KPOŚK). Celem Programu, przez realizację ujętych w nim inwestycji, jest
ograniczenie zrzutów niedostatecznie oczyszczanych ścieków, a co za tym idzie – ochrona
środowiska wodnego przed ich niekorzystnymi skutkami. Najnowsza, szósta aktualizacja
KPOŚK (VI AKPOŚK) została zatwierdzona przez Radę Ministrów w maju 2022 r.
Plany inwestycyjne przedstawione w VI AKPOŚK wskazują na dalszy intensywny rozwój
gospodarki ściekowej w aglomeracjach – planowane jest wybudowanie 8 022 km sieci
kanalizacyjnej, zmodernizowanie 3 173 km sieci, a także wybudowanie 60 nowych
oczyszczalni ścieków oraz przeprowadzenie 978 innych inwestycji na istniejących
oczyszczalniach.
Inwestycje w gospodarce ściekowej są finansowane przez gminę ze środków własnych.
Mogą być także finansowane z różnych źródeł publicznych – zarówno krajowych
i zagranicznych – jak i ze środków prywatnych. Istniejące mechanizmy finansowe
przewidują możliwość finansowania zamierzeń inwestycyjnych zarówno w aglomeracjach
ujętych w KPOŚK, jak i na obszarach poza aglomeracjami.
Aglomeracje ujęte w KPOŚK mogą korzystać ze środków unijnych w ramach perspektywy
finansowej UE na lata 2021-2027. Aglomeracje o równoważnej liczbie mieszkańców (RLM)
wynoszącej co najmniej 15 000 mogą ubiegać się o dofinansowanie w ramach programu
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. Mniejsze
aglomeracje (o wielkości w przedziale od co najmniej 2 000 RLM do poniżej 15 000 RLM)
mogą natomiast korzystać z dofinansowania przewidzianego w programach regionalnych.
Ponadto aglomeracje mogą ubiegać się o dofinansowanie z Narodowego Funduszu
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach Programu Priorytetowego 1.1
Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach. Dla obszarów wiejskich poza
aglomeracjami środki finansowe na rozwój gospodarki ściekowej przewidziane zostały
w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz Planie Strategicznym
dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Wsparcie inwestycji w zrównoważoną
gospodarki wodno-ściekowej na terenach wiejskich zapewnione zostało także w ramach
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Gminy mogą ubiegać
się także o wsparcie finansowe w ramach 4 programów Interreg (Południowy Bałtyk,
Polska – Ukraina, Litwa – Polska, Europa Środkowa), Polsko-Szwajcarskiego Programu
Rozwoju Miast oraz Rządowego programu rozwoju obszaru Karpat Wschodnich i Roztocza
na lata 2024-2030. Realizację zamierzeń inwestycyjnych w gospodarce ściekowej
wspierają również PFR Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZAN oraz Samorządowy
Fundusz Pożyczkowy. Inwestycje w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę oraz
kanalizacji wspierane są również z budżetu państwa – zakres wsparcia finansowego
określają przepisy ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego. Instrumentem finasowania inwestycji w zaopatrzeniu w wodę
i odprowadzaniu ścieków jest również partnerstwo publiczno-prywatne. Instrumenty
wsparcia samorządów oraz przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych dla realizacji
ich zadań w obszarze gospodarki wodno-ściekowej oferują także międzynarodowe
instytucje finansowe takie jak Europejski Bank Inwestycyjny, Bank Rozwoju Rady Europy
oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju.

-- 2 of 3 --

3
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom strony samorządowej, Ministerstwo Infrastruktury
zamieściło na swojej stronie internetowej syntetyczną informację o źródłach
finansowania gospodarki ściekowej. Materiał dostępny jest pod adresem
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/finansowanie-gospodarki-sciekowej.
Szczegółowych informacji na temat poszczególnych mechanizmów finansowych udzielają
właściwe jednostki zarządzające.
Pytanie nr 5. Kiedy projekt ustawy w ww. kwestii zostanie przedłożony Sejmowi
Rzeczypospolitej Polskiej?
W chwili obecnej w Ministerstwie Infrastruktury opracowywany jest projekt ustawy
o zmianie ustawy o rewitalizacji rzeki Odry oraz niektórych innych ustaw, który zakłada
wprowadzenie następujących zmian w zakresie wsparcia środowiska wodnego rzeki Odry:
1) likwidację Inspekcji Wodnej;
2) zapewnienie wsparcia dla inwestycji renaturyzacyjnych zmierzające do jak
najszybszego oraz najefektywniejszego samooczyszczania się wód rzeki Odry, którego
celem będzie zwiększenie potencjału zlewni Odry do samooczyszczania, stabilizacji
odpływu oraz poprawa stanu ekologicznego wód – w postaci usprawnienia procedur
administracyjnych, skrócenia terminów i przekierowania wsparcia finansowego
na te inwestycje;
3) wprowadzenie dokonywania specjalnego, cyklicznego (co 2 lata) przeglądu pozwoleń
wodnoprawnych i pozwoleń zintegrowanych na wprowadzanie ścieków do wód
a także realizacji tych pozwoleń, ze szczególnym uwzględnieniem ilości zrzucanych
ścieków w odniesieniu do aktualnego przepływu wody w rzece Odrze, na obszarze
zlewni rzeki Odry;
Projekt powyższej ustawy zostanie przedstawiony Sejmowi Rzeczypospolitej
po zakończeniu rządowego procesu legislacyjnego.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu

-- 3 of 3 --

Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DSA-ZASK.050.2.2024.AZ
3119562.12219772.9874396
Warszawa, 18-04-2024
Pan
Szymon Hołownia,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie stałego
monitoringu rzek (znak: K10INT2270), uprzejmie informuję, że w zakresie posiadanych
kompetencji poniżej przekazuję odpowiedź na pytanie nr 4 przedmiotowej interpelacji,
dotyczącej programu „Czysta Odra”.
4. Na czym będzie polegał program "Czysta Odra"?
Uprzejmie informuję, że program „Czysta Odra” obejmuje działania interwencyjne, jak
i systemowe środki długoterminowe na rzecz ochrony rzeki Odry przed ryzykiem kolejnej
katastrofy ekologicznej.
W zakresie działań interwencyjnych opracowano projekt Katalogu rekomendacji i działań
kryzysowych w zakresie przeciwdziałania toksycznym zakwitom „złotej algi”. Katalog służy
przygotowaniu do reagowania na zagrożenia związane z zakwitami Prymnesium parvum, tzw.
„złotą algą”. Stanowi on katalog rekomendacji i działań, które w wyniku analizy sytuacji
mogą zostać wdrożone przez odpowiednie podmioty. W tym celu przedstawia się katalog
rekomendacji i działań dla czterech faz zarządzania kryzysowego:
1. Zapobieganie - działania podejmowane przed wystąpieniem zakwitu i emisją
toksyn przez Prymnesium parvum, co skutkuje potencjalnym ryzykiem śnięcia
ryb i innych organizmów wodnych;
2. Przygotowanie - działania podejmowane przede wszystkim przed okresem
wegetacyjnym, mające na celu usprawnienie sposobu postępowania służb;
3. Reagowanie - działania podejmowane w momencie wystąpienia sytuacji
zagrożenia ekologicznego, związanego z emisją toksyn przez Prymnesium
parvum oraz śnięciem ryb i innych organizmów wodnych;
4. Usuwanie skutków - działania podejmowane po sytuacji kryzysowej, tj.
w zakresie utylizacji ryb.
Ponadto pragnę poinformować, że od dnia 5 marca 2024 r. co tydzień odbywają się
spotkania Zespołu Zarządzania Kryzysowego Ministra Klimatu i Środowiska (ZZK MKiŚ).
Realizując zadania wynikające z art. 12 ust. 2c pkt. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o
zarządzaniu kryzysowym ww. Zespół na bieżąco wypracował rekomendacje oraz wnioski w
obszarze zapobiegania, a także przeciwdziałania powstałym zagrożeniom. Zakres tych
rekomendacji podlega aktualizacji w zależności m.in. od prognozowanych warunków meteo-

-- 1 of 2 --

hydrologicznych, parametrów fizykochemicznych wód, oraz dynamiki rozwoju „złotej algi”.
W spotkaniach biorą udział również przedstawiciele resortu Infrastruktury oraz Przemysłu,
jak i właściwych Wydziałów Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego województw
odrzańskich tj.: zachodniopomorskiego, lubuskiego, śląskiego, dolnośląskiego oraz
opolskiego. Współpraca z wojewodami umożliwia bieżący monitoring sytuacji na rzece
Odrze, wymianę informacji oraz szybkie podejmowanie odpowiednich działań w ramach
wystąpienia zagrożeń środowiskowych.
Środki systemowe są w chwili obecnej analizowane w ramach spotkań Międzyresortowego
Zespołu ds. Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na
Rzece Odrze powołanego na podstawie zarządzenia nr 256 Prezesa Rady Ministrów (M.P.
2023 poz. 696). Analiza ta obejmuje działania zmierzające do obniżenia zasolenia wód rzeki
Odry, w tym odsalanie wód kopalnianych przez zakłady wydobywcze oraz zwiększenie
możliwości retencyjnych przez zakłady wydobywcze, jak i aspekty dotyczące ograniczania
zawartości biogenów w wodach śródlądowych oraz hydromorfologii rzeki Odry. Przy tym
warto podkreślić, że przy opracowaniu omawianych działań zapewniony jest udział
zainteresowanych stron. W tym celu w dniu 28 marca 2024 r. odbyło się posiedzenia
Zespołu ds. Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na
Rzece Odrze z przedstawicielami PZW i organizacji pozarządowych.
Działania systemowe obejmują również działania prawne, o którym mowa w pytaniu nr. 5
interpelacji. Takie działania są omawiane podczas posiedzeń ww. Zespołu. Przy tym należy
podkreślić, że dział gospodarki wodnej należy do resortu infrastruktury, a nie do resortu
klimatu i środowiska. W związku z powyższym, takie działania są prowadzone przez
Ministerstwo Infrastruktury.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
 Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.

-- 2 of 2 --

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 29 kwietnia 2024 r.
znak sprawy: RYB.rrp.058.1.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 2270 Posła na Sejm RP Pana Daniela
Milewskiego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 44072 Posła na Sejm RP Pana Daniela Milewskiego
w sprawie stałego monitoringu rzek, skierowaną do Ministra Klimatu i Środowiska,
a następnie przekazaną do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z prośbą o udzielenie
odpowiedzi na dwa pytania spośród 5 zamieszczonych w interpelacji, poniżej
przekazuję wyjaśnienia uzyskane z Instytutu Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława
Sakowicza – Państwowego Instytutu Badawczego (IRŚ-PIB). Wyjaśnienia dotyczą
projektu związanego z realizacją stałego monitoringu w automatycznych stacjach
pomiaru czystości, który w ramach umowy zawartej z Narodowym Funduszem
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wykonywany jest przez IRŚ-PIB.
Jednocześnie zwracam uwagę, iż kwestie dotyczące państwowego monitoringu
środowiska i działań wspomagających realizację tych zadań, związanych z przyznanymi
dotacjami ze środków NFOŚiGW, nie znajdują się w kompetencji MRiRW
Ad. 1. Czy planowany monitoring rzek będzie obejmował także ich obszary
przybrzeżne i źródła?
Miejsca posadowienia stacji kontrolno-pomiarowych są dobierane transparentnie
i poprzedzone wieloletnimi badaniami historycznymi oraz w oparciu o badania
prowadzone na bieżąco, a także o doświadczenia kadry naukowców z kraju
i z zagranicy. Ponadto, uzgadniane są z właścicielami infrastruktury wodnej

-- 1 of 3 --

i zarządzającymi żeglugą rzeczną. Przewidywane jest prowadzenie pomiarów wód
przybrzeżnych i początków biegu rzek „źródeł”. Kontrolę obszarów przybrzeżnych
oraz „źródeł” rzek oparto na metodologii doboru lokalizacji punktów pomiarowo-
kontrolnych opierającą się na monitorowaniu:
a) lokalizacji stacji przed i za punktami zrzutu, w wyznaczonych punktach
pomiarowo-kontrolnych, wraz z instalacją urządzeń pomiarowo-kontrolnych,
bezpośrednio przed punktami i za zrzutami ścieków, co pozwala
na monitorowanie jakości wody online 24/h przed jej ewentualnym
zanieczyszczeniem. Daje to obraz bazowy stanu wody, umożliwiający ocenę
wpływu działalności przemysłowej, komunalnej lub rolniczej na jakość wody
i bezpieczeństwo ludności, zwierząt oraz bioróżnorodność;
b) na dopływach: wyznaczone punkty pomiarowo-kontrolne oraz umieszczenie
stacji pomiarowo-kontrolnych na początku biegu rzek i dopływach umożliwia
identyfikację i ocenę zanieczyszczeń pochodzących z różnych źródeł oraz ich
wpływ na główny nurt rzeki, których są dopływem. Pozwala to
na zlokalizowanie specyficznych obszarów, które wymagają interwencji
lub oczyszczania.
Ad. 2. Jakie środki zostaną podjęte w przypadku wykrycia nieprawidłowości
w zrzutach ścieków do rzek?
Zbudowany system wczesnego ostrzegania poprzez monitorowanie stanu zagrożeń
śródlądowych wód powierzchniowych będzie miał na celu gromadzenie
i przekazywanie bieżącej informacji o stanie wód w Polsce, aby zapewnić
bezpieczeństwo środowisku, zamieszkałej ludności oraz zwierzętom. Platforma będzie
zawierała następujące moduły:
1. moduł wizualizacji, który zapewni wyświetlanie parametrów na pulpitach
pomiarowych oraz na stronach www (na platformie gov.pl) IRS,
2. moduł map, który zlokalizuje precyzyjnie badane miejsce, wraz z analizami GIS
i satelitarnym przetwarzaniem telemetrycznym (w tym fotogrametrycznym),
w celu zawansowanej cyfryzacji i wizualizacji danych obszarowych na terenie
Polski,
3. moduł analityczny, który pozwoli na bieżącą analizę przychodzących danych,
a dzięki implementacji algorytmów uczenia maszynowego do przewidywania

-- 2 of 3 --

zmian parametrów będzie można proaktywnie zarządzać procesami
zachodzącymi w wodach,
4. moduł alertów, który przedstawi automatycznie status miejsc pomiarowych
i będzie połączony ze służbami szybkiego reagowania.
IRS-PIB jest odpowiedzialny za monitorowanie jakości wód. W szczególności stacje z
sondami do pomiarów on-line pozwolą na monitorowanie głównych parametrów
fizykochemicznych wód powierzchniowych i stanowić będą system wczesnego
ostrzegania. W przypadku wzbudzenia alarmu – informacja zostanie przekazana
do właściwych organów monitorujących (WIOŚ, GIOŚ, Policja, Straż Pożarna, Sanepid,
RCB, Wody Polskie), które na podstawie alertu informacji z systemu będą mogły
efektywnie reagować, między innymi pobierając próbki z miejsca alarmu
w celu szybkiego przeprowadzenia szczegółowych laboratoryjnych oznaczeń przy
rozszerzonym spektrum badań i zaawansowaną analityką laboratoryjną
i podejmować adekwatne działania do zaistniałych zagrożeń.
Ponadto, pracownicy terenowi Instytutu będą posiadać aplikację mobilną
z powiadomieniami sms lub e-mail.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa RM – Departament Spraw Parlamentarnych
2. Ministerstwo Klimatu i Środowiska

-- 3 of 3 --