Interpelacja w sprawie zapowiedzi ustanowienia społecznego nadzoru nad lasami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2269
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zapowiedzi ustanowienia społecznego nadzoru nad lasami
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 21-03-2024
Szanowna Pani Minister,
w pakiecie zobowiązań zaprezentowanym przez premiera Donalda Tuska znalazła się kwestia „zablokowania niekontrolowanego wywozu nieprzetworzonego drewna z Polski”.
Według stanu w dniu 31 grudnia 2021 r., powierzchnia gruntów leśnych wynosiła 9467,5 tys. ha, w tym lasy zajmowały obszar 9264,7 tys. ha i stanowiły 29,6% powierzchni kraju. Monitoringiem i nadzorem lasów państwowych zajmuje się obecnie bardzo skuteczna formacja jaką jest Straż Leśna.
W związku z planowanymi zmianami zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie narzędzia będą dostępne dla społeczeństwa w celu monitorowania i nadzorowania gospodarki leśnej?
Jakie będą przewidywane procedury związane z możliwością zaskarżania planów urządzenia lasu do sądu?
Jakie kryteria będą brane pod uwagę przy ocenie zgodności planów urządzenia lasu z wymaganiami prawnymi i ekologicznymi?
Jakie instytucje lub organizacje będą zaangażowane w nadzór społeczny nad lasami?
Jakie są oczekiwane korzyści dla środowiska i społeczeństwa z większego zaangażowania społecznego w zarządzanie lasami?
Z wyrazami szacunku
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7295 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.54.2024.RB
3119561.12272982.9926466
Warszawa, 26-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie zapowiedzi
ustanowienia społecznego nadzoru nad lasami, K10INT2269, przedstawiam poniżej
odpowiedzi na poszczególne pytania zawarte w przedmiotowym wystąpieniu.
1. Jakie narzędzia będą dostępne dla społeczeństwa w celu monitorowania i nadzorowania
gospodarki leśnej?
Uprzejmie informuję, że na podstawie obecnie obowiązujących przepisów istnieją narzędzia
służące monitorowaniu gospodarki leśnej. Jednym z podstawowych narzędzi jest możliwość
zgłoszenia skarg i wniosków dotyczących planów lub wykonania działań z zakresu
gospodarki leśnej, jak też uzyskiwanie informacji w tym obszarze na podstawie przepisów o
dostępie do informacji publicznej.
Warto wspomnieć o Banku Danych o Lasach (hurtownia danych gromadząca,
przetwarzająca i udostępniająca informacje dotyczące lasów wszystkich form własności na
terenie Polski), w którym publikowane są szczegółowe dane dotyczące konkretnego
obszaru leśnego, w tym planowane działania z zakresu gospodarki leśnej ujęte w
obowiązującym planie urządzenia lasu.
Jednocześnie informuję, że trwają prace legislacyjne dotyczące fundamentalnego
zwiększenia udziału społecznego w procesie tworzenia i wykonywania planów urządzania
lasów. Zgodnie z zamierzeniem, partycypacja społeczna będzie miała kilka wymiarów.
Zostanie ona rozwinięta już na etapie przygotowywania planu – i to w dwóch wymiarach.
Po pierwsze, w wymiarze indywidualnym, gdyż każdy będzie mógł przedstawiać swoje
uwagi, uczestniczyć w wizytach i spacerach studyjnych czy zaznaczać postulaty w ramach
-- 1 of 4 --
geoankiet. Konsultacje społeczne będą prowadzone zarówno przed, jak i po sporządzeniu i
opublikowaniu projektu planu urządzania lasów. Po drugie, w wymiarze pośrednim, tj. na
forum gminy, gdyż rady gmin nie tylko będą opiniować projekty planów urządzenia lasów,
ale także rozpatrywać sprawozdania nadleśniczych z ich realizacji. Ponadto zapewniona
zostanie pełna transparentność działań związanych z planami urządzania lasu, w tym poza
tradycyjnymi kanałami informacyjnymi także np. serwisy społecznościowe. Nadto
wprowadzona zostanie możliwość zaskarżania planów urządzania lasów przez wszystkich
mających ku temu interes prawny, organizacje społeczne, prokuratora czy Rzecznika Praw
Obywatelskich, która zagwarantuje pewność co do legalności zatwierdzonych planów
urządzenia lasów.
2. Jakie będą przewidywane procedury związane z możliwością zaskarżania planów
urządzenia lasu do sądu?
Przewiduje się, że skarga na rozstrzygnięcie ministra właściwego do spraw środowiska
będzie przysługiwała do sądu administracyjnego zgodnie z procedurą ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz.
1634 z późn. zm.) na zasadach analogicznych do zaskarżania aktów wskazanych w art. 3 § 2
pkt 4 tej ustawy. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia rozstrzygnięcia
ministra w Biuletynie Informacji Publicznej.
3. Jakie kryteria będą brane pod uwagę przy ocenie zgodności planów urządzenia lasu
z wymaganiami prawnymi i ekologicznymi?
Uprzejmie informuję, że podstawowymi kryteriami oceny zgodności planów urządzenia lasu
z wymogami ochrony przyrody będzie analiza zgodności projektów planów urządzenia lasu
z przepisami prawa m.in. przepisami ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z
2024 r. poz. 530) oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2023
r. poz. 1336), aktami wykonawczymi do ww. ustaw oraz planami ochrony poszczególnych
form ochrony przyrody. Ponadto, musi zostać zapewniona zgodność planu urządzenia lasu
z celami i zasadami prowadzenia gospodarki leśnej oraz wymaganiami dobrej praktyki w
zakresie gospodarki leśnej, zgodność z wymaganymi uzgodnieniami, a także rozpatrzenie
wymaganych opinii. Wzorce kontroli będą zarówno materialnoprawne (przesłanki
kształtujące plan urządzenia lasu), jak i formalne (procedura tworzenia). W ramach tego
drugiego wzorca kontrolowana będzie przez sąd administracyjny prawidłowość
przeprowadzenia procesu partycypacji społecznej.
-- 2 of 4 --
4. Jakie instytucje lub organizacje będą zaangażowane w nadzór społeczny nad lasami?
Naszym celem jest, aby każdy członek zainteresowanej społeczności mógł angażować się i
miał określony wpływ na zarządzanie elementami środowiska, w tym lasami (mieszkańcy
gminy na terenie, której znajduje się las, zainteresowane organizacje ekologiczne). Ważnym
forum na tym gruncie są gminy, dlatego zamierza się przyznać radom gmin uprawnienie do
opiniowania projektów planów urządzania lasów, jak też do rozpatrywania sprawozdań
nadleśniczego z ich realizacji na terenie gminy.
5. Jakie są oczekiwane korzyści dla środowiska i społeczeństwa z większego
zaangażowania społecznego w zarządzanie lasami?
Zwiększenie zaangażowania społecznego powinno być odbierane jako funkcja społeczna,
która definiuje i ułatwia dyskusję na temat realizacji szeregu usług ekosystemowych.
Oczekiwaną korzyścią działań podejmowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
będzie m.in. dostosowanie zarządzania lasami do oczekiwań przyrodniczych, społecznych i
gospodarczych, w tym oczekiwań lokalnych społeczności, łagodzenie lokalnych konfliktów,
przejrzystość i zrozumienie mechanizmów zarządzania lasami, w tym wpływu
podejmowanych decyzji m.in. na społeczeństwo, środowisko i gospodarkę. Ważne jest
stworzenie płaszczyzny, na której wszyscy zainteresowani interesariusze będą mogli
wzajemnie przybliżyć swoje perspektywy. Zwiększenie zaangażowania społecznego w
zarządzanie lasami pozwoli istotnie poszerzyć zakres informacji, jaki pozostaje w dyspozycji
projektantów planów urządzenia lasów, w szczególności w zakresie funkcji przyrodniczych
i społecznych, które urządzane lasy pełnią. Wprowadzenie sprawozdań nadleśniczych na
forum gmin umożliwi wzajemne poznanie, jak też dialog lokalnej społeczności z
administracją leśną, celem wypracowania najlepszych kierunków działań. Ważną rolę
odgrywać będą wizyty czy spacery terenowe, będące okazją dla mieszkańców do
poszerzenia wiedzy na temat pobliskiego lasu oraz osób nim zarządzających, jak też do
przedstawienia swoich oczekiwań wobec tego lasu.
Wprowadzenie rozwiązań zwiększających udział społeczeństwa w sporządzaniu planów
urządzenia lasu oraz możliwości sądowej kontroli rozstrzygnięć ministra właściwego
do spraw środowiska w sprawie zatwierdzenia tych planów przyczyni się do zwiększenia
dbałości o środowisko naturalne przez właścicieli lasu i organy państwowe, a także umożliwi
partycypację społeczeństwa w decydowaniu o kształcie środowiska naturalnego na terenie
lasów. Ponadto, kontrola sądowa pozwoli na uzyskanie pewności, że plan urządzenia lasu
nie jest sprzeczny z prawem.
-- 3 of 4 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --