Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-III.050.5.2024.IM
3120015.12156110.9832256
Warszawa, 12-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana posła Daniela Milewskiego z dnia 28 marca 2024 r.
w sprawie zapowiedzi rozwoju energetyki wiatrowej w pakiecie zobowiązań
prezentowanych przez Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska (sygn. K10INT2262), poniżej
przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania.
1. Kiedy Ministerstwo zamierza przedstawić projekt ustawy w tym zakresie Sejmowi
RP?
Projekt nowelizacji ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni
wiatrowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 317), dalej: „ustawa o inwestycjach”, aktualnie znajduje się
na etapie prac wewnątrz-departamentalnych. Celem Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest
przedłożenie nowelizacji ustawy o inwestycjach do konsultacji publicznych oraz uzgodnień
międzyresortowych w II kwartale 2024 r.
Podkreśla się przy tym, iż zmiany prawa w tym zakresie będą procedowane w procesie, który
zagwarantuje pełną transparentność oraz możliwość wypowiedzi najbardziej
zainteresowanym, w tym przedstawicielom jednostek samorządu terytorialnego,
społecznościom lokalnym mieszkającym w pobliżu elektrowni wiatrowej, jak również branży
wiatrowej. Wypracowanie konsensusu w powyższym zakresie ze społecznościami lokalnymi
będzie warunkiem koniecznym do przyjęcia nowelizacji omawianej ustawy. Zgodnie
z powyższym termin przedłożenia nowelizacji omawianej ustawy Sejmowi RP będzie
bezpośrednio związany z czasem trwania konsultacji.
2. Jakie będą kryteria oceny lokalizacji nowych farm wiatrowych i jakie instytucje
będą zaangażowane w ten proces?
Jednym z podstawowych celów nowelizacji ustawy o inwestycjach jest przyjęcie 500-
metrowej, minimalnej odległości elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych. Należy
jednak zwrócić uwagę na fakt, że dużą rolę w lokalizacji elektrowni wiatrowych odgrywają
samorządy terytorialne, które opracowują Miejscowy Plan Zagospodarowania
Przestrzennego (MPZP). Organy te w ramach władztwa planistycznego mogą przyjąć
odległość od budynków mieszkalnych większą niż ustawowa odległość minimalna, o której
mowa powyżej.
Kolejnym założeniem jest wprowadzenie możliwości lokalizowania elektrowni wiatrowej
wraz z inwestycjami towarzyszącymi na podstawie Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego,
dalej: „ZPI”. ZPI to nowa procedura planistyczna wprowadzona ustawą
z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1688).
Uregulowanie możliwości lokalizowania elektrowni wiatrowych na podstawie ZPI pozwoli
na uruchomienie nowych inwestycji w energetyce wiatrowej.

-- 1 of 4 --

Oprócz powyższych przykładów projekt ustawy będzie przewidywał szereg usprawnień
o charakterze proceduralnym.
3. W jakiej formie lokalne społeczności będą otrzymywać swój 5% udział
w sprzedaży energii?
Uprzejmie wyjaśniam, że ustawa z dnia 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy o inwestycjach
w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 553),
dalej: „ustawa z dnia 9 marca 2023 r.”, wprowadziła narzędzie ułatwiające zaangażowanie
mieszkańców gmin w rozwój energetyki wiatrowej.
Na inwestora planującego budowę elektrowni wiatrowej na terenie danej gminy nałożono
obowiązek wydzielenia co najmniej 10% mocy zainstalowanej projektowanego
przedsięwzięcia. Dodatkowo umożliwiono zainteresowanym mieszkańcom nabycie udziału
w wytwarzanej energii. Na podstawie tych przepisów mogą oni zgłosić chęć objęcia udziału
w mocy zainstalowanej elektrowni wiatrowej nie większego niż 2 kW na każdy własny punkt
poboru energii.
Mieszkaniec gminy, który zawarł umowę i pokrył koszt objęcia udziału w mocy
zainstalowanej elektrowni wiatrowej, uzyskuje status prosumenta wirtualnego na okres
kolejnych 15 lat od dnia wytworzenia po raz pierwszy energii elektrycznej w danej
elektrowni wiatrowej.
Udział prosumenta wirtualnego w wytwarzaniu energii przez elektrownię wiatrową jest
proporcjonalny do procentowego udziału w mocy zainstalowanej przysługującej
mieszkańcowi gminy w łącznej mocy zainstalowanej elektrowni wiatrowej.
Prosument wirtualny, zgodnie z regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r.
o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2023 r. poz. 1436 z późń. zm.) będzie rozliczany
w systemie rozliczeń net-billing. Ten sposób rozliczeń prosumentów polega na
wartościowym rozliczeniu wytwarzanej i zużywanej energii elektrycznej. Prosument ponosi
koszty opłaty dystrybucyjnej zmiennej i może rozliczać wartość nadwyżki wyprodukowanej
energii przez 12 miesięcy. Jest także zwolniony z obowiązku odprowadzania podatku
dochodowego PIT, akcyzy i VAT. Nadwyżki energii elektrycznej, które zostaną
wprowadzone do sieci, stanowiąc w danym miesiącu wartość depozytu prosumenckiego, są
ustalane
i przypisywane do konta prosumenckiego w następnym miesiącu kalendarzowym.
4. Czy istnieją środki zaradcze dla ewentualnych negatywnych skutków dla
środowiska i zdrowia ludzi związanych z budową farm wiatrowych?
Warto wyjaśnić, że do podstawowych rodzajów oddziaływań turbin wiatrowych na
środowisko można zaliczyć: emisję hałasu w zakresie dźwięków słyszalnych oraz
infradźwięków, pole magnetyczne, wibracje i drgania, oddziaływania mechaniczne oraz
efekty świetlne (migotanie cienia oraz refleksy świetlne). Mitygując ryzyko występowania
tych negatywnych oddziaływań ustawodawca wprowadził szereg przepisów mających na
celu ochronę środowiska oraz ludzi mieszkających w pobliżu elektrowni wiatrowych.
W ramach planowanych elektrowni wiatrowych wójt, burmistrz lub prezydent mają
obowiązek przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko w MPZP.
Zasada ta ma na celu podniesienie standardów, co do ochrony flory, fauny oraz życia i
zdrowia ludzi.
Dodatkowo, oprócz zasady minimalnej odległości elektrowni wiatrowej od zabudowań,
funkcjonuje zasada minimalnej odległości elektrowni wiatrowych od form ochrony przyrody.
Zakazuje się lokalizacji elektrowni wiatrowych na obszarach parków narodowych,
rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych i obszarów Natura 2000. Natomiast

-- 2 of 4 --

obowiązek zachowania odległości pozostawiono w przypadku parków narodowych – 10 H
(dziesięciokrotność wysokości elektrowni wiatrowej) i rezerwatów przyrody (500 metrów).
Kolejnym wprowadzonym wymogiem jest certyfikacja elementów technicznych turbin
wiatrowych oraz ochrona przed starymi urządzeniami. Regulacje zakładają, że inwestor ma
obowiązek bezpiecznej eksploatacji elementów technicznych elektrowni wiatrowej, w tym
właściwego serwisu tych elementów. Niedostosowanie się do tych regulacji będzie oznaczać
dla inwestora karę pieniężną. Obowiązek serwisowania realizuje certyfikowany podmiot,
który został akredytowany przez Urząd Dozoru Technicznego.
Warto wspomnieć, że ustawa o inwestycjach, wprowadzając regulacje dotyczące certyfikacji
elementów technicznych, wprowadziła również szereg wymogów, które musi spełnić
przedsiębiorca, aby zostać wpisanym do rejestru przedsiębiorców wykonujących czynności
i przeglądy serwisowe elementów technicznych elektrowni wiatrowej. Takie
przedsiębiorstwo musi przejść weryfikacje:
1) spełnienia minimalnych wymagań w zakresie dysponowania personelem
posiadającym niezbędne uprawnienia, doświadczenie i kompetencje zawodowe do
wykonywania czynności i przeglądów serwisowych w elektrowni wiatrowej;
2) dysponowania wdrożonymi procedurami wykonywania czynności i przeglądów
serwisowych elementów technicznych elektrowni wiatrowych;
3) dysponowania wyposażeniem pomiarowo-badawczym, które jest zgodne z listą
przewidzianą w instrukcji konserwacji elektrowni wiatrowej, oraz sprawdzenie, czy
używane wyposażenie pomiarowo-badawcze jest objęte nadzorem metrologicznym,
jeżeli taki nadzór jest wymagany;
4) dysponowania sprzętem i urządzeniami niezbędnymi do wykonywania czynności
i przeglądów serwisowych.
W ten sposób zaproponowane przepisy uzupełniają się z regulacjami już powszechnie
obowiązującymi, które skutecznie zapobiegają stosowaniu przestarzałych turbin
wiatrowych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy – Prawo energetyczne, koncesję
może uzyskać wyłącznie wytwórca energii elektrycznej w elektrowni wiatrowej, która
została wyprodukowana nie wcześniej w okresie 33 miesięcy od rozpoczęcia wytwarzania
energii. Analogiczne rozwiązania zostały zastosowane w przypadku instalacji
obejmowanych wsparciem publicznym w formie aukcji.
Wymienione regulacje mają wpływ na zwiększenie bezpieczeństwa osób dokonujących
serwisowania elektrowni wiatrowych i dają jasny sygnał, jakie wymogi powinien spełniać
pracownik, biorący bezpośredni udział w budowie takiej instalacji.
5. Jakie są plany na promocję i zachęcanie społeczności lokalnych do korzystania
z korzyści związanych z budową farm wiatrowych?
Zakłada się wiele korzyści dla lokalnych społeczności związanych z lokalizacją elektrowni
wiatrowych. Poza bezpośrednimi wpływami do samorządu z tytułu podatków lokalnych,
należy zauważyć wymienione wcześniej korzyści wynikające z możliwość korzystania
z energii wytworzonej w farmach wiatrowych w postaci prosumenta wirtualnego.
Dodatkowo, warto zaznaczyć, że rozwój energii odnawialnej będzie mieć wpływ na
zwiększenie konkurencyjności polskiego przemysłu oraz obniżenie kosztów energii zarówno
dla odbiorców końcowych, a w więc również mieszkańców gmin z elektrowniami
wiatrowymi, jak i dla gospodarki, co pośrednio wpłynie na podniesienie poziomu życia
społeczeństwa.
Kluczowe znaczenie w procesie promowania i zachęcania społeczności lokalnych do
skorzystania z oferty inwestora w zakresie prosumenta wirtualnego ma jednostka

-- 3 of 4 --

samorządu terytorialnego, w tym przypadku gmina, której zadaniem jest określenie liczby
mieszkańców gminy potencjalnie zainteresowanych przystąpieniem do umowy
z inwestorem. Regulacje prawne zawarte w ustawie z dnia 9 marca 2023 r. określają zasady
współpracy mieszkańców gminy z inwestorem, a także inwestora z gminą.
Zgodnie z art. 6g ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. wójt, burmistrz albo prezydent miasta
gminy, na terenie której jest lokalizowana elektrownia wiatrowa, po poinformowaniu przez
inwestora o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej, ogłasza
w prasie miejscowej, przez obwieszczenie oraz udostępnienie w Biuletynie Informacji
Publicznej na stronie podmiotowej urzędu gminy lub miasta, na stronie podmiotowej urzędu
gminy lub miasta, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, informację
o możliwości objęcia udziału w mocy zainstalowanej elektrowni wiatrowej, określając formę,
miejsce i termin składania zgłoszeń objęcia udziału w mocy zainstalowanej. Termin składania
zgłoszeń objęcia udziału w mocy zainstalowanej nie może być krótszy niż 30 dni i dłuższy niż
120 dni od dnia wydania obwieszczenia.
Należy także podkreślić, że poza działaniami wskazanymi powyżej, gmina może dodatkowo
promować możliwość skorzystania z oferty inwestora. Ustawodawca nie wprowadził
żadnych ograniczeń w doborze narzędzi marketingowych tym zakresie, pozostawiając
gminom pełną dowolność w zakresie ich wyboru.
Włączenie mieszkańców gminy do katalogu prosumentów wirtualnych jest spójne
z kierunkami rozwoju rynku prosumenckiego. Przepisy zawarte w ustawie z dnia 9 marca
2023 r. mają na celu zwiększenie opłacalności i zmniejszenie kosztów inwestycyjnych
w odnawialne źródła energii, które musieliby ponieść mieszkańcy gmin planujący podobne
inwestycje samodzielnie. Ponadto, regulacja ma na celu wprowadzenie kompromisu
pomiędzy interesami społeczności lokalnych i inwestorów w elektrownie wiatrowe, poprzez
wdrożenie rozwiązania, dzięki któremu obie strony będą uzyskiwać korzyści z budowy
elektrowni wiatrowej.
Przepisy, które zostały w tym zakresie przyjęte przez Sejm, wymagają jednak dalszych prac.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dąży do tego, aby mechanizm prosumenta wirtualnego
zawarty w ustawie o inwestycjach mógł realnie zafunkcjonować i stanowił znaczące
wsparcie dla społeczności lokalnych i obywateli, którzy zechcą skorzystać z zielonej energii
i włączyć się w transformację energetyczną kraju.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/

-- 4 of 4 --