Interpelacja w sprawie zasad rozliczania produkowanej przez posiadaczy fotowoltaiki energii
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2260
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zasad rozliczania produkowanej przez posiadaczy fotowoltaiki energii
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 21-03-2024
Szanowna Pani Minister,
w pakiecie zobowiązań zaprezentowanym przez premiera Donalda Tuska znalazła się kwestia „przywrócenia korzystnych zasad rozliczania produkowanej energii dla prosumentów – niższe rachunki za prąd dla inwestujących w fotowoltaikę”.
Obecnie system rozliczeniowy jest ściśle związany z nominalną mocą instalacji. Gdy moc instalacji PV nie przekracza 10 kWp, z sieci energetycznej można bezpłatnie odebrać 80% oddanej energii. Natomiast właściciele instalacji o mocy od 10 kWp do 50 kWp otrzymują z sieci zwrot 70% przekazanych nadwyżek energii.
W związku z proponowanymi zmianami zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Kiedy ministerstwo zamierza przedstawić projekt ustawy w tym zakresie Sejmowi RP?
Jakie dokładnie zmiany zostaną wprowadzone w zasadach rozliczania energii dla prosumentów?
Jakie będą oczekiwane skutki finansowe dla gospodarstw domowych inwestujących w fotowoltaikę po wprowadzeniu tych zmian?
Czy istnieć będą ograniczenia dotyczące wielkości instalacji fotowoltaicznych objętych nowymi zasadami?
Jakie instytucje będą odpowiedzialne za monitorowanie i egzekwowanie tych zasad?
Czy istnieją plany na zwiększenie świadomości społecznej na temat korzyści z inwestowania w energię odnawialną?
Jakie są oczekiwane efekty społeczne i środowiskowe wprowadzenia tych zmian?
Z wyrazami szacunku
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13708 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-I.050.7.2024.AJ
3120013.12207056.9847573
Warszawa, 15-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT2260 Pana Posła Daniela Milewskiego z dnia
28.03.2024 roku w sprawie zasad rozliczania produkowanej przez posiadaczy fotowoltaiki
energii, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
1. Kiedy Ministerstwo zamierza przedstawić projekt ustawy w tym zakresie Sejmowi
RP?
Uprzejmie informuję, że propozycje przepisów odnoszące się do systemu rozliczeń net-
billing zostaną ujęte w projekcie ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz
niektórych innych ustaw, dalej: „projekt ustawy”, który w dniu 8 kwietnia 2024 r. został
wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, otrzymując
numer UD41.
Ww. projekt ustawy jest prowadzony w ramach Rządowego Procesu Legislacyjnego.
Szczegółowe informacje dotyczące projektowanych regulacji zostaną przekazane w
procesie konsultacji i uzgodnień.
2. Jakie dokładnie zmiany zostaną wprowadzone w zasadach rozliczania energii dla
prosumentów?
Projekt przepisów zakłada utrzymanie po dniu 1 lipca 2024 r. możliwości rozliczania się
prosumentów w systemie rozliczeń net- billing w oparciu o rynkową miesięczną cenę energii
elektrycznej (dalej: RCEm). Prosumenci będą jednak mogli, składając oświadczenie
sprzedawcy, zmienić sposób rozliczeń na rozliczenie w oparciu o rynkową godzinową cenę
energii elektrycznej (dalej: RCE) od 1 lipca 2024 roku.
Zachętą do rozliczenia się prosumentów w oparciu o RCE będzie możliwość zwiększenia
wartości zwrotu niewykorzystanych przez prosumenta środków za wprowadzoną do sieci
energię elektryczną w okresie kolejnych 12 miesięcy (tzw. nadpłaty), zapisanych na
depozycie prosumenckim do 30%. Jeżeli natomiast prosument zdecyduje się nadal stosować
sposób rozliczeń oparty o RCEm, to wysokość jego nadpłaty nie ulegnie podwyższeniu i jak
-- 1 of 5 --
dotychczas będzie wynosić do 20% wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w
miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.
Projekt zakłada także podniesienie wartości depozytu prosumenckiego dotyczącej danego
miesiąca kalendarzowego o współczynnik korekcyjny.
3. Jakie będą oczekiwane skutki finansowe dla gospodarstw domowych
inwestujących w fotowoltaikę po wprowadzeniu tych zmian?
Dzięki proponowanym zmianom prosumenci rozliczający się w systemie net-billing zwiększą
stopień opłacalności swoich inwestycji w OZE. Możliwość zmiany sposobu rozliczeń w
oparciu o RCE lub RCEm będzie świadomym wyborem prosumenta i pozwoli na osiągnięcie
większych oszczędności poprzez optymalizację swojego zużycia dostosowanego do wyboru
sposobu wyliczenia rynkowej ceny energii.
W efekcie podniesienie wartości depozytu prosumenckiego dotyczącej danego miesiąca
kalendarzowego o współczynnik korekcyjny wpłynie na zmniejszenie dysproporcji pomiędzy
wartością energii jaka jest zapisywana na depozycie prosumenckim, a ceną oferowaną przez
spółki obrotu za pobraną przez prosumenta energię elektryczną z sieci
elektroenergetycznej.
4. Czy istnieć będą ograniczenia dotyczące wielkości instalacji fotowoltaicznych
objętych nowymi zasadami?
Uprzejmie wyjaśniam, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie dostrzega potrzeby
wprowadzania jakichkolwiek dodatkowych ograniczeń dotyczących wielkości
zainstalowanych mikroinstalacji prosumenckich. Wielkość przyłączanej instalacji
odnawialnego źródła energii, dla której mogą być stosowane zasady rozliczeń w systemie
prosumenckim, wynikają z definicji prosumenta energii odnawialnej zawartej w art. 2 pkt 27a
ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1436
z późn. zm.) dalej: „ustawa OZE”, zgodnie z którą prosument energii odnawialnej jest to
odbiorca końcowy wytwarzający energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł
energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy
końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie
stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r.
o statystyce publicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 773). Z kolei zgodnie z definicją mikroinstalacji
zawartą w art. 2 pkt 19 ustawy OZE, mikroinstalacja jest to instalacja odnawialnego źródła
energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączona do
sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy
osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc
zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW.
5. Jakie instytucje będą odpowiedzialne za monitorowanie i egzekwowanie tych
zasad?
Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy OZE, rozliczenia prosumenta energii odnawialnej w
systemie net-billing dokonuje sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1 tej
ustawy, chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii
odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego
energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub
umowy sprzedaży.
-- 2 of 5 --
6. Czy istnieją plany na zwiększenie świadomości społecznej na temat korzyści z
inwestowania w energię odnawialną?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie działa na rzecz zwiększania świadomości
społecznej na temat korzyści z inwestycji w odnawialne źródła energii i rozwoju energetyki
prosumenckiej, czego wyrazem jest ponad 1,39 miliona instalacji prosumenckich,
działających w Polsce. Liczba tych instalacji systematycznie wzrasta, m.in. dzięki
następującym programom wsparcia, których operatorzy są odpowiedzialni za ich promocję
wśród potencjalnych beneficjentów:
Mój Prąd - program ten ma na celu popularyzację i wspieranie inwestycji w instalacje
fotowoltaiczne przez osoby fizyczne. Uczestnicy tego programu mogą otrzymać wsparcie
finansowe w formie dotacji na zakup i montaż paneli fotowoltaicznych, inwertera oraz
elementów związanych z instalacją fotowoltaiczną. Wysokość wsparcia w ramach programu
zależy od rodzaju urządzeń zgłoszonych do dofinansowania, a także całkowitego poziomu
kosztów kwalifikowanych poniesionych przez inwestora i maksymalnego progu dotacji
wynikającego z programu Mój Prąd. Program umożliwia zatem realne zmniejszenie
nakładów inwestycyjnych po stronie beneficjenta umożliwiając obniżenie rachunków za
prąd oraz przyczynia się do zwiększenia zużycia energii z odnawialnych źródeł w Polsce.
Obecnie zakończył się nabór wniosków w ramach V edycji programu. W ramach tej edycji
potencjalni beneficjenci mogli ubiegać się o bezzwrotną dotację, nawet w wysokości do 58
tys. zł. Wsparciem był objęty nie tylko zakup mikroinstalacji PV, ale również magazynów
energii i ciepła oraz kolektorów słonecznych i pomp ciepła. Obecnie trwają prace nad
uruchomieniem szóstej edycji programu ,,Mój Prąd”.
Czyste Powietrze - we wrześniu 2018 r. ruszył rządowy program priorytetowy pn. Czyste
Powietrze, który potrwa do 2029 r. Program ten skupia się na poprawie efektywności
energetycznej budynków, w tym poprzez dotowanie instalacji fotowoltaicznych. W ramach
programu beneficjenci mogą ubiegać się o wsparcie finansowe na termomodernizację
budynku, której częścią może być montaż paneli fotowoltaicznych. Program ma na celu
ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oraz poprawę jakości powietrza poprzez
zmniejszenie zużycia energii konwencjonalnej. Dofinansowanie w tym programie zależy od
spełnienia określonych warunków i uzyskania odpowiednej kalkulacji efektywności
energetycznej budynku. Program ten w szczególności obejmuje inwestycje osób fizycznych
polegające na demontażu nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe oraz zastąpienie go
nowoczesnym ekologicznym rozwiązaniem tj. pompą ciepła typu powietrze woda albo
gruntową pompą ciepła lub innym źródłem ciepła do celów ogrzewania lub ogrzewania
i CWU (ciepła woda użytkowa). Dofinansowaniu podlega również audyt energetyczny,
ocieplenie ścian, stropu, podłogi, wymiana stolarki okiennej i drzwiowej, bram garażowych,
wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła oraz mikroinstalacje fotowoltaiczne.
Agroenergia - celem programu jest zwiększenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych
w sektorze rolniczym. Rodzajami dofinansowywanych przedsięwzięć są: instalacja
fotowoltaiczna, wiatrowa (w tym turbiny pionowe) i pompy ciepła o mocy zainstalowanej
powyżej 10 kW i nie większej niż 50 kW, w tym także instalacje hybrydowe oraz
towarzyszące im magazyny energii elektrycznej, biogazownie rolnicze wraz z towarzyszącą
instalacją wytwarzania biogazu rolniczego oraz elektrownie wodne o mocy nie większej niż
500 kW wraz z towarzyszącymi im magazynami energii. Program dedykowany jest osobie
fizycznej, będącej właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna
powierzchnia użytków rolnych zawiera się w przedziale od 1 ha do 300 ha. Istotne jest aby
co najmniej rok przed złożeniem wniosku beneficjent prowadził osobiście gospodarstwo
-- 3 of 5 --
rolne, bądź powierzył jego prowadzenie osobie prawnej będącej właścicielem lub dzierżawcą
nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych zawiera się w
przedziale od 1 ha do 300 ha oraz co najmniej rok przed złożeniem wniosku o udzielenie
dofinansowania prowadziła ona działalność rolniczą lub działalność gospodarczą w zakresie
usług rolniczych. Program ten realizowany będzie do 2027 r., przy czym zobowiązania
(podpisywanie umów) podejmowane będą do 31.12.2025 r. Dofinansowanie będzie
udzielane w formie dotacji oraz pożyczki.
Energia dla wsi w ramach programu można ubiegać się o dofinansowanie na inwestycje
dotyczące budowy elektrowni wodnych lub instalacji wytwarzania energii z biogazu
rolniczego w warunkach wysokosprawnej kogeneracji. W ramach programu można też
składać wnioski o pożyczkę na inwestycje dotyczące budowy instalacji wiatrowych oraz
instalacji fotowoltaicznych. Można także uzyskać wsparcie na magazyn energii, ale pod
warunkiem zintegrowania go ze źródłem energii, które będzie realizowane równolegle w
ramach ww. inwestycji. Rozpoczęcie projektu nie może nastąpić przed dniem złożenia
wniosku o dofinansowanie. W przypadku, gdy dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, jest
ono udzielane jako pomoc horyzontalna na OZE. Beneficjentami programu są istniejące lub
nowe spółdzielnie energetyczne, a także rolnicy.
Należy także zauważyć, że w ramach ogólnopolskiego projektu realizowanego przez
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) szczegółowych
informacji w zakresie możliwości uzyskania wsparcia w ramach wyżej wymienionych
programów udzielają doradcy energetyczni. Informacje nt. Projektu Doradztwa
Energetycznego oraz dane kontaktowe do doradców znajdują się pod linkiem
https://doradztwo-energetyczne.gov.pl/.
Celem działań MKiŚ jest zapewnienie Polakom szerokiego dostępu do energii z OZE, co
przyczyni się do znacznego obniżenia ich rachunków za energię elektryczną.
Projektowane zmiany w regulacjach prawnych, możliwość korzystania ze wsparcia
finansowego na zakup instalacji OZE oraz szeroka promocja korzyści wynikających z
inwestycji w technologie OZE, takich jak mikroinstalacje fotowoltaiczne odgrywają
kluczową rolę w przyspieszeniu rozwoju sektora prosumenckiego i w efekcie przyczynią się
do osiągnięcia bezpiecznej, zrównoważonej i zielonej przyszłości energetycznej dla Polski.
7. Jakie są oczekiwane efekty społeczne i środowiskowe wprowadzenia tych zmian?
Wprowadzenie projektowanych zmian w systemie net-billing przyniesie liczne korzyści
środowiskowe i społeczne. Po pierwsze zmiany te umożliwią prosumentom korzystanie z
bardziej elastycznego sposobu wyliczenia rynkowej ceny energii RCE lub RCEm. To z kolei
sprawi, że prosument będzie miał większą kontrolę w zakresie wyboru wyliczenia wartości
energii wprowadzonej. Dodatkowo, możliwość skorzystania przez prosumenta z rozliczania
w oparciu o rynkową godzinową cenę energii, umożliwi prosumentom osiągnięcie realnych
oszczędności z powodu optymalizacji produkcji i zużycia energii elektrycznej.
Dzięki monitorowaniu autokonsumpcji i dostosowaniu własnej produkcji energii do zmian
na rynku energii elektrycznej, w zależności od cen energii w ciągu dnia, prosument będzie
mógł efektywniej wykorzystać swoją produkcję energii i uniknąć poboru energii z sieci
elektroenergetycznej w szczytach cenowych, kiedy energia jest najdroższa, odciążając w ten
sposób sieć elektroenergetyczną.
Podniesienie wartości depozytu prosumenckiego będzie miało również istotne znaczenie dla
równowagi na rynku energii. Poprzez zmniejszenie różnicy cenowej pomiędzy wartością
-- 4 of 5 --
energii zapisanej na depozycie prosumenckim, a ceną oferowaną za energię pobraną z sieci
elektroenergetycznej przez sprzedawcę nastąpi równomierny podział kosztów i korzyści w
sektorze energetycznym, co wpłynie pozytywnie na budowę zrównoważonego systemu
elektroenergetycznego.
W rezultacie, proponowane zmiany w systemie rozliczeń net-billing, dzięki rozwojowi
energetyki obywatelskiej, opartej o wykorzystanie odnawialnych źródeł energii przyczynią
się do ograniczenia wykorzystania surowców kopalnych i w ten sposób zmniejszą negatywny
wpływ tego sektora na środowisko naturalne oraz wpłyną pozytywnie na poprawę jakości
życia społeczności lokalnych.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 5 of 5 --