+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Krzysztof Hetman
Znak pisma: DM-II.054.1.2024
Warszawa, 11 kwietnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 2259 Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie
rewitalizacji pustostanów oraz dofinansowania projektów w modelu TBS
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Daniela Milewskiego nr 2259 z 28 marca 2024 r.
w sprawie rewitalizacji pustostanów oraz dofinansowania projektów w modelu TBS,
przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie informuję, że istnieją już instrumenty, które wspierają rewitalizację
pustostanów oraz inwestycje TBS. Są to:
- rządowy program wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego (tzw. program
BSK), realizowany na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym
wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 304),
w ramach którego udzielane jest z bezzwrotne finansowe wsparcie z budżetu
państwa (poprzez Fundusz Dopłat) na rozwój budownictwa zaspokajającego
potrzeby mieszkaniowe osób o niższych dochodach (przede wszystkim
budownictwa komunalnego) oraz
- rządowy program preferencyjnych kredytów dla inwestorów społecznego
budownictwa czynszowego (tzw. program SBC), realizowany na podstawie ustawy
z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa
(Dz.U. z 2023 r. poz. 790), w ramach którego udzielane są preferencyjne kredyty
ze środków własnych Banku Gospodarstwa Krajowego towarzystwom
budownictwa społecznego, społecznym inicjatywom mieszkaniowym,
spółdzielniom mieszkaniowym oraz spółkom gminnym, z dopłatą do
preferencyjnego oprocentowania ze środków budżetowych (poprzez Fundusz
Dopłat).
W ramach programu BSK dofinansowanie z Funduszu Dopłat (FD) na remont istniejącego,
ale niezamieszkanego lokalu/budynku może wynieść nawet 80% kosztów przedsięwzięcia.
Gminy mogą ubiegać się również o wsparcie na udział w inwestycjach innych inwestorów,
takich jak SIM, TBS, spółdzielnie mieszkaniowe. W tym przypadku również możliwe jest
dofinansowanie remontu lokalu/budynku niezamieszkanego, czyli pustostanu.
Finansowe wsparcie z budżetu państwa udzielane jest za pośrednictwem operatora
programu – Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Do zadań BGK należy: przyjmowanie
wniosków o finansowe wsparcie i ich ocena formalna; powiadamianie beneficjentów
wsparcia, którzy złożyli wnioski, o wynikach oceny formalnej oraz o decyzji BGK
o przyznaniu wsparcia, zawieranie z beneficjentami wsparcia umów o udzielenie

-- 1 of 4 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
finansowego wsparcia, dokonywanie wypłat środków finansowych; monitorowanie
przedsięwzięć objętych finansowym wsparciem w zakresie spełnienia warunków
umownych i ustawowych, sprawdzanie prawidłowości rozliczenia udzielonego wsparcia po
zakończeniu realizacji przedsięwzięcia, okresowa weryfikacja poziomu przyznanej
rekompensaty w przypadku przedsięwzięć związanych ze świadczeniem UOiG;
publikowanie w Biuletynie Informacji Publicznej informacji o programie.
Natomiast w ramach programu SBC udzielany jest preferencyjny kredyt (do 80% kosztów
przedsięwzięcia) społecznym inicjatywom mieszkaniowym (SIM), towarzystwom
budownictwa społecznego (TBS), spółkom gminnym oraz spółdzielniom mieszkaniowym
na budowę lokali mieszkalnych na wynajem, z limitowaną ustawowo stawką czynszu
(maksymalnie 5% wartości odtworzeniowej) lub na budowę lokali mieszalnych, do których
ustanowione zostanie spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Również
w tym programie, operatorem programu jest BGK, który działa zgodnie z procedurami
określonymi w przepisach regulujących instrument wsparcia.
Mając powyższe na uwadze, odnosząc się do pytania pierwszego zawartego w interpelacji,
informuję, że to BGK monitoruje i sprawdza prawidłowość wykorzystania udzielonego
w ramach programów BSK i SBC wsparcia bezzwrotnego i zwrotnego.
W przypadku stwierdzenia przez Bank wykorzystania udzielonej w ramach programu BSK
kwoty finansowego wsparcia albo jej części niezgodnie z celem jego udzielenia,
zawinionego przez beneficjenta wsparcia opóźnienia zakończenia realizacji
przedsięwzięcia bądź rażącego opóźnienia w przedłożeniu rozliczenia kosztów
przedsięwzięcia lub oświadczenia, BGK odstępuje od umowy, a beneficjent wsparcia
zwraca do FD kwotę finansowego wsparcia wraz z odsetkami w wysokości określonej jak
dla zaległości podatkowych. Jeśli chodzi zaś o kredyt udzielony w ramach programu SBC,
na podstawie art. 15b ust. 4 ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, w
przypadku, gdy kredytobiorca naruszy warunki, na jakich jest udzielane finansowanie, BGK
może odmówić udzielenia finansowania zwrotnego lub żądać zwrotu (w całości lub w
części) udzielonego finansowania zwrotnego.
Odpowiadając na pytanie drugie informuję, że decyzją Zespołu ds. programowania prac
rządu z dnia 15 marca 2024 r., w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów został zamieszczony projekt ustawy o zmianie ustawy o społecznych formach
rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw (pozycja UA7), który adresuje
zapowiedź zawartą w przywołanym przez Pana Posła pakiecie zobowiązań
zaprezentowanych przez Premiera Donalda Tuska. Planowany termin przyjęcia projektu
przez Radę Ministrów, to II/III kwartał 2024 r. Mając na uwadze, że regulacje
w tym zakresie już istnieją, głównym warunkiem realizacji postulatu jest zapewnienie
odpowiedniego finansowania projektu. Wymaga to ustawowej modyfikacji limitów
wydatków budżetowych w zakresie programów BSK i SBC. Najważniejsze projektowane
zmiany to podwyższenie w 2024 i 2025 r. maksymalnego limitu wydatków budżetu
państwa na program BSK (obecnie limit roczny wynosi 1 mld zł) oraz ustalenie limitu
wydatków na program w kolejnych latach 2026-2030 (stopniowy wzrost wydatków,
docelowo w 2030 r. do wysokości 10 mld zł) oraz wydłużenie o 1 rok aktualnego
programu SBC (zaprogramowanego w 2015 r. do 2024 r.) do czasu opracowania nowego
wraz ze zwiększeniem jego skali. Zmiany te wymagają zwiększenia limitu wydatków
budżetowych na dopłatę dla BGK do preferencyjnego oprocentowania kredytów
oferowanych ze środków własnych Banku inwestorom SBC.
W zakresie pytania trzeciego informuję, że kryteria, jakie muszą spełniać finansowane
przedsięwzięcia, zostały określone w obowiązujących, przywołanych wcześniej
regulacjach. W przypadku programu BSK, wszystkie przedsięwzięcia spełniające kryteria

-- 2 of 4 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
podlegają finansowaniu, pod warunkiem dostępności środków w FD i zgodnie
z kolejnością wpływu. W programie SBC, w przypadku gdy zapotrzebowanie na środki
zwrotne zgłoszone przez inwestorów jest wyższe niż dostępne środki, wówczas do
wyboru finansowanych przedsięwzięć wykorzystywane są kryteria określone
w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 października 2015 r. w sprawie warunków
i trybu finansowania zwrotnego w ramach realizacji przez Bank Gospodarstwa Krajowego
rządowego programu popierania budownictwa mieszkaniowego oraz minimalnych
wymagań dotyczących lokali powstałych przy udziale tego finansowania (Dz.U. z 2021 r.,
poz. 766).
W odniesieniu natomiast do pytania czwartego i piątego wyjaśniam, że gminy coraz
chętniej sięgają do rezerwy lokalowej, jaką są pustostany. Już obecnie jest to jeden
z istotniejszych elementów programu BSK. W 2023 r. zakwalifikowanych zostało 200
wniosków gmin o wsparcie remontu gminnych pustostanów, na kwotę wsparcia 150 mln
zł. W ramach tych wniosków przywrócone do użytkowania w ramach mieszkaniowego
zasobu gminy będą 1294 lokale mieszkalne. Jak wspomniano wcześniej, wszystkie
poprawne pod kątem formalnym wnioski podlegają finansowaniu, pod warunkiem
dostępności środków. Kluczowe jest zatem działanie zmierzające do zwiększenia
dostępności finansowego wsparcia na ten cel w ramach programu BSK w latach 2024-
2025. Przy czym podkreślenia wymaga, że zarówno program BSK jak i SBC mają charakter
podażowy, co w ocenie MRiT będzie działało stabilizująco na rynek komercyjny.
Podmiotem odpowiedzialnym za alokację i monitorowanie wykorzystania środków
w zakresie programu BSK i programu SBC, jak dotychczas, będzie BGK (pytanie szóste).
W kwestii pytania siódmego podkreślenia wymaga fakt, że zwiększenie dostępności
finansowego wsparcia na remont pustostanów w ramach programu BSK jest rozwiązaniem
już sprawdzonym i ekonomicznie uzasadnionym, ze względu na ograniczoną dostępność
gruntów pod budownictwo mieszkaniowe. Zwiększenie dostępności wsparcia na tego typu
inwestycje będzie miało pozytywny wpływ na zahamowanie trendu wyzbywania się przez
gminy „trudnego”, wymagającego inwestycji zasobu i będzie stanowiło istotne wsparcie
dla zaspokajania lokalnych potrzeb mieszkaniowych. Równie istotne jest także wspieranie
nowych inwestycji społecznych czynszowych. Celem polityki mieszkaniowej powinno być
przede wszystkim wsparcie w uzyskaniu mieszkania dla osób o dochodach, które są
niewystarczające do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych na rynku komercyjnym.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz
niektórych innych ustaw ma na celu ułatwienie realizacji lokalnej polityki mieszkaniowej i
znaczne zwiększenie skali budownictwa komunalnego i społecznego czynszowego, które
stanowią przeciwwagę dla własności mieszkaniowej. Zapewnienie adekwatnego
finansowania inwestycji komunalnych pozwoli gminom na odpowiedzialne planowanie
inwestycji mieszkaniowych w kolejnych latach, co w efekcie, łącznie z innymi
instrumentami projektowanymi w obszarze mieszkalnictwa, stworzy kompleksową ofertę
mieszkaniową dla różnych grup dochodowych.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Hetman
Minister Rozwoju i
Technologii

-- 3 of 4 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
/ kwalifikowany podpis
elektroniczny /

-- 4 of 4 --