Interpelacja w sprawie ograniczenia czasu kontroli mikro przedsiębiorców
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2246
do ministra finansów
w sprawie ograniczenia czasu kontroli mikro przedsiębiorców
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 21-03-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w pakiecie zobowiązań zaprezentowanym przez premiera Donalda Tuska znalazła się kwestia "ograniczenia czasu kontroli mikro przedsiębiorców do 6 dni w skali roku".
Czas kontroli przedsiębiorców przez urzędy skarbowe może być zróżnicowany i nie ma ściśle określonych ram czasowych. Kontrole mogą być przedłużane, co może prowadzić do niepewności i niepotrzebnych kosztów. Obecnie nie istnieją ściśle określone ramy czasowe dla kontroli przedsiębiorców, co oznacza, że takie ograniczenie wymagałoby zmian w obowiązującym prawie podatkowym oraz procedurach kontroli. Ponadto, wprowadzenie takiego ograniczenia mogłoby wymagać dostosowania procedur administracyjnych oraz szkoleń dla pracowników urzędów skarbowych. Ostatecznie, ograniczenie czasu kontroli może przyczynić się do zmniejszenia biurokracji oraz zwiększenia przejrzystości i efektywności działań kontrolnych, jednak zmiany wymagają gruntownych konsultacji ze wszystkimi zainteresowanymi stronami.
W związku powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie konkretne działania zostaną podjęte w celu ograniczenia czasu kontroli dla mikroprzedsiębiorców do 6 dni w skali roku, i jakie są przewidywane terminy realizacji tych działań?
Czy przewiduje się zmiany w obecnych procedurach kontroli podatkowych w celu skrócenia czasu kontroli mikroprzedsiębiorców i zapobieżenia nadużyciom?
Jakie są planowane środki zaradcze w przypadku przekroczenia limitu 6 dni kontroli w skali roku, i czy przewiduje się dodatkowe sankcje dla organów skarbowych w przypadku ich nieprzestrzegania?
Czy obecna koalicja rządząca przewiduje monitorowanie skutków ograniczenia czasu kontroli mikroprzedsiębiorców i ocenę wpływu tych zmian na ich działalność gospodarczą?
Jakie są oczekiwane korzyści dla mikroprzedsiębiorców z ograniczenia czasu kontroli do 6 dni w skali roku, i w jaki sposób będą one mierzone i oceniane?
Z wyrazami szacunku
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9312 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 5 kwietnia 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 2246
Znak sprawy: DNK7.054.3.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2246 złożoną przez Posła na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej Pana Daniela Milewskiego w sprawie ograniczenia czasu kontroli
mikroprzedsiębiorców, przekazuję na ręce Pana Marszałka poniższe wyjaśnienia.
Przede wszystkim chciałbym wskazać, że organy administracji publicznej działają na
podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego i są tymi przepisami
związane. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia przesłanek ustawowych, organy
są zobligowane do podjęcia określonego rodzaju działań, a swoboda decyzyjna
w tym zakresie jest mocno ograniczona. Jednocześnie obowiązujące przepisy prawa
zawierają regulacje dające gwarancje stronie postępowania do aktywnego
uczestniczenia w postępowaniach oraz przedstawiania i uzasadniania swoich
działań.
W tym miejscu chciałbym wskazać, że również działania weryfikacyjne
i kontrolne podejmowane przez organy podatkowe wobec podatników, w tym
należących do sektora Małych Przedsiębiorców, prowadzone są w oparciu o
przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Zbiór zasad dotyczących reguł
postępowania w tych sprawach zawarty został w ustawie Ordynacja podatkowa 1.
Wśród ogólnych zasad postepowania, jako gwarantujące stronie jej prawa,
wymienić należy m.in. :
1 Ustaw z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.)
-- 1 of 4 --
2/4
zasadę praworządności, która oznacza, że wszelkie działania organów
podatkowych muszą mieć umocowanie w przepisach prawa;
zasadę zaufania do organów podatkowych, która obliguje organy
do prowadzenia postępowania w sposób bezstronny, staranny
i z poszanowaniem przepisów prawa;
zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy podatkowe powinny
podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu
faktycznego oraz załatwienia sprawy;
zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, która stanowi, że organy
podatkowe obowiązane są zapewnić stronom (także pełnomocnikom,
przedstawicielom stron) czynny udział w każdym stadium postępowania,
a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych
dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
zasadę szybkości i prostoty postępowania, zgodnie z którą organy
podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się
możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Należy mieć na uwadze, że powyższe zasady nie są jedynie pewnymi wytycznymi, czy
zaleceniami kierowanymi do organów podatkowych, ale bezpośrednio wynikają
z obowiązujących przepisów prawa, zatem ich naruszenie może skutkować
podważeniem prawidłowości czynności organu podatkowego czy rozstrzygnięcia
wydanego w konkretnej sprawie.
Ponadto, chciałbym wskazać, że również obowiązująca ustawa Prawo
przedsiębiorców2, którą organy podatkowe są obowiązane stosować, wprowadza
regulacje ochronne dla tej grupy podatników. Przykładowo można tutaj wskazać
regulacje dotyczące zasad kontroli prowadzonych wobec przedsiębiorców, które
mają zminimalizować ryzyko zakłócenia prowadzonej działalności gospodarczej
i bieżącego funkcjonowania kontrolowanego podmiotu. Ustawa ta szczególną
ochroną obejmuje właśnie małych i średnich przedsiębiorców. Do najważniejszych
regulacji w tym zakresie należą:
art. 54 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym zasadą jest zakaz równoczesnego
podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności
przedsiębiorcy;
art. 55 ust.1 ww. ustawy, wprowadzający limity czasu trwania kontroli,
zgodnie z którym czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli
u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać
określonej liczby dni roboczych odrębnie ustalonych do poszczególnych
grup przedsiębiorców,
art. 58 ust. 1 ww. ustawy, wprowadzający zakaz powtórnej kontroli,
w przypadku gdy ma ona dotyczyć przedmiotu kontroli objętego uprzednio
zakończoną kontrolą przeprowadzoną przez ten sam organ.
2 Ustawa z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236)
-- 2 of 4 --
3/4
W tym miejscu, chciałbym zapewnić, że dokładamy wszelkich starań aby organy
podatkowe działały z poszanowaniem obowiązujących przepisów, szczególnie
w zakresie respektowania praw podatników.
Odnosząc się natomiast do poszczególnych pytań zawartych w interpelacji Pana
Posła uprzejmie wyjaśniam, co następuje.
Pytanie nr 1
Jakie konkretne działania zostaną podjęte w celu ograniczenia czasu kontroli dla
mikroprzedsiębiorców do 6 dni w skali roku, i jakie są przewidywane terminy
realizacji tych działań?
Krajowa Administracja Skarbowa dostrzega konieczność zapewnienia, by
podejmowane przez naczelników urzędów skarbowych kontrole podatkowe w
stosunku do mikroprzedsiębiorców były proporcjonalne tj. w jak najmniejszym
stopniu absorbowały prowadzących działalność gospodarczą i nie powodowały
nadmiernych utrudnień w jej wykonywaniu.
W tym celu Zastępca Szefa KAS pismem z 22 lutego 2024 r., znak
DNK2.8623.4.2024 wydał zalecenie dla wszystkich dyrektorów izb administracji
skarbowej dotyczące kontroli podatkowych podejmowanych wobec
mikroprzedsiębiorców, aby w przypadku wszczęcia i przeprowadzenia kontroli
podatkowych czas ich trwania nie przekraczał w roku 6 dni wliczanych do limitu
czasu kontroli.
Pytanie nr 2
Czy przewiduje się zmiany w obecnych procedurach kontroli podatkowych w celu
skrócenia czasu kontroli mikroprzedsiębiorców i zapobieżenia nadużyciom?
Zalecenia wskazane powyżej nie tylko zobowiązują do skrócenia czasu kontroli, ale
także wskazują, że w pierwszej kolejności powinny być podejmowane działania
mniej angażujące podatnika niż kontrola, tj. czynności sprawdzające, wyjaśniające
itp., a wszczynanie kontroli podatkowej powinno mieć miejsce tylko wtedy, gdy jest
to absolutnie niezbędne.
Pytanie nr 3
Jakie są planowane środki zaradcze w przypadku przekroczenia limitu 6 dni kontroli
w skali roku, i czy przewiduje się dodatkowe sankcje dla organów skarbowych
w przypadku ich nieprzestrzegania?
W ww. piśmie zobowiązano dyrektorów izb administracji skarbowej do
wzmocnienia nadzoru nad działaniami podejmowanymi przez naczelników urzędów
skarbowych w odniesieniu do przedstawionych czynności, podejmowanych
w stosunku do mikroprzedsiębiorców.
Jednocześnie w tym miejscu chciałbym wskazać, że organy wymienione w ustawie
z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej, w uzasadnionych
przypadkach, korzystają z trybu kontroli wewnętrznej, który służy do oceny
działalności jednostki kontrolowanej. W chwili obecnej toczy się w całym kraju
ponad 200 kontroli wewnętrznych w urzędach skarbowych dotyczących
-- 3 of 4 --
4/4
prawidłowości wszczynania kontroli podatkowych w stosunku do
mikroprzedsiębiorców.
Pytanie nr 4
Czy obecna koalicja rządząca przewiduje monitorowanie skutków ograniczenia
czasu kontroli mikroprzedsiębiorców i ocenę wpływu tych zmian na ich działalność
gospodarczą?
W związku z wydaniem przedmiotowych zaleceń będzie monitorowany czas trwania
i skuteczność kontroli podatkowych wobec mikroprzedsiębiorców. Naszym celem
jest by kontrola była krótka i skuteczna tj. trafiała jedynie do tych przedsiębiorców
u których będą występowały nieprawidłowości. Docelowo oczekujemy, że te zmiany
pozytywnie wpłyną na ich działalność, niemniej z uwagi na złożoność zagadnienia
prowadzenia działalności gospodarczej oraz ilość zmiennych czynników, które na
nią wpływają, dokładne uchwycenie wpływu zmian nie wydaje się być możliwe.
Pytanie nr 5
Jakie są oczekiwane korzyści dla mikroprzedsiębiorców z ograniczenia czasu
kontroli do 6 dni w skali roku, i w jaki sposób będą one mierzone i oceniane?
Celem zaleceń dotyczących czasu kontroli podatkowych podejmowanych wobec
mikroprzedsiębiorców jest zapewnienie, by podejmowane przez naczelników
urzędów skarbowych kontrole podatkowe w stosunku do mikroprzedsiębiorców w
jak najmniejszym stopniu absorbowały prowadzących działalność gospodarczą i nie
powodowały nadmiernych utrudnień w jej wykonywaniu.
Tak jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 4 oczekujemy, że te zmiany
pozytywnie wpłyną na działalność mikroprzedsiębiorców, należy jednak pamiętać o
złożoności zagadnienia prowadzenia działalności gospodarczej oraz ilości
zmiennych i czynników, które na nią wpływają.
Powyższe przepisy oraz wytyczne mają na celu ograniczenie uciąż liwości
spowodowanych prowadzoną kontrolą, dając jednocześnie organom kontrolnym
możliwość weryfikacji prawidłowości działań przedsiębiorcy.
Limit trwania kontroli u mikroprzedsiębiorców został uregulowany w przywołanej
powyżej ustawie Prawo przedsiębiorców, w związku z czym resortem właściwym do
zaproponowania zmian legislacyjnych w tym zakresie jest Ministerstwo Rozwoju i
Technologii, które pełni rolę wiodącą w tym zakresie.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, wyrażam nadzieję, że zostaną one uznane
przez Pana Marszałka i Pana Posła za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu
Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
-- 4 of 4 --