Interpelacja w sprawie wprowadzenia bonu opiekuńczego dla opiekunów osób niesamodzielnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2223
do ministra ds. polityki senioralnej
w sprawie wprowadzenia bonu opiekuńczego dla opiekunów osób niesamodzielnych
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 21-03-2024
Szanowna Pani Minister,
w pakiecie zobowiązań zaprezentowanym przez premiera Donalda Tuska znalazła się kwestia „odciążenia pracujących opiekunów osób niesamodzielnych poprzez wprowadzenie bonu opiekuńczego w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia dla aktywnych zawodowo opiekunów”.
Obecnie wynagrodzenie minimalne wynosi 4242 zł brutto, a w drugiej połowie roku wzrośnie do 4300 zł brutto. Oznacza to, że tzw. bon opiekuńczy opiewałby na kwotę ok. 2121 zł, a potem 2150 zł. Obecnie brakuje jednak informacji o planach realizacji tego projektu. Zgodnie z zapowiedzią bon opiekuńczy ma być świadczeniem dla zawodowych opiekunów, którzy zajmują się osobami niezdolnymi do samodzielnego życia.
W związku z tym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy istnieją obawy co do ewentualnych skutków finansowych dla budżetu państwa związanych z wprowadzeniem bonu opiekuńczego?
Kiedy ministerstwo zamierza przedłożyć Sejmowi ustawę w tej kwestii i na kiedy planowane jest wdrożenie realizacji tego projektu?
Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia sprawiedliwego i skutecznego przyznawania bonu opiekuńczego, aby uniknąć nadużyć oraz nieuczciwego wykorzystywania tego świadczenia?
Czy przewiduje się jakiekolwiek kryteria kwalifikacyjne dla osób ubiegających się o bon opiekuńczy oraz jakie będą warunki dostępu do tego świadczenia?
W jaki sposób planuje się monitorować i oceniać skutki wprowadzenia bonu opiekuńczego dla opiekunów osób niesamodzielnych oraz dla samych podopiecznych?
Czy przewiduje się jakiekolwiek wsparcie dodatkowe dla opiekunów osób niesamodzielnych, które mogłoby zwiększyć ich możliwości zarobkowe i poprawić ich sytuację życiową?
Jakie są oczekiwane długoterminowe korzyści społeczne i ekonomiczne związane z wprowadzeniem bonu opiekuńczego i jakie są plany dot. ich oceny i monitorowania?
Z wyrazami szacunku
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Marzena Okła-Drewnowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5538 znakówadres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DSP.INT.4610.850.2024
Warszawa, 29 kwietnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 2223 z 28 marca 2024 r. Pana Posła na Sejm RP Daniela
Milewskiego w sprawie wprowadzenia bonu opiekuńczego dla opiekunów osób niesamodzielnych,
przedstawiam stosowne informacje.
22 marca br. w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowany został
projekt ustawy o bonie senioralnym. Rozwiązanie skierowane będzie do seniorów w wieku 75 lat i
więcej, i ich pracujących zstępnych. W ramach bonu, osoba starsza będzie mogła otrzymać usługi
o charakterze opiekuńczym, świadczone w miejscu jej zamieszkania.
Określenie skutków finansowych projektowanego rozwiązania uzależnione jest od szczegółowych
rozwiązań w zakresie dostępu do bonu senioralnego. Projekt ustawy będzie przedmiotem
szerokich uzgodnień i konsultacji publicznych, które będą miały wpływ na ostateczny kształt
przepisów. Proponowany termin przedłożenia projektu Radzie Ministrów to III kwartał 2024 r.
Bon senioralny nie będzie świadczeniem pieniężnym przyznawanym osobom starszym, ale usługą
którą świadczyć będą opiekunowie po odbyciu minimum 30 godzinnych szkoleń. Wartość bonu
odpowiadać będzie liczbie godzin przemnożoną przez stawkę za jedną godzinę usług. Ostateczny
koszt rozwiązania dla budżetu państwa wynikać będzie między innymi ze skali zainteresowania
osób uprawnionych do złożenia wniosku o wsparcie w ramach bonu, czy zidentyfikowanych
niezaspokojonych potrzeb osób starszych. Ponadto konstrukcja rozwiązania przewiduje, że część
z wydatków na realizację bonu zasili ponownie budżet państwa w postaci składek na
ubezpieczenia społeczne i podatek dochodowy od osób fizycznych związanych z zatrudnieniem
osób świadczących usługi w ramach bonu.
Planuje się, że wniosek o przyznanie bonu senioralnego będzie składany do gminy właściwej ze
względu na miejsce zamieszkania osoby starszej. Przewiduje się, że elementem wniosku będzie
kwestionariusz pozwalający na ocenę poziomu niezaspokojonych potrzeb, który będzie podstawą
określenia rodzaju i intensywności wsparcia. Gmina będzie mogła przeprowadzić weryfikację
złożonego wniosku w środowisku osoby na rzecz której został on złożony, w celu potwierdzenia
informacji dotyczącej zakresu jej niezaspokojonych potrzeb.
Projektowane rozwiązanie będzie nakierowane na osoby aktywne zawodowo, które w związku z
wykonywaną pracą nie mogą zapewnić wsparcia bliskiej osobie starszej w zakresie
podstawowych czynności dnia codziennego. Jednocześnie bon senioralny zapewnieni wsparcie
osobom w wieku 75 lat i więcej, którzy doświadczają niezaspokojonych potrzeb w realizacji
czynności dnia codziennego.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Przewidywane jest wprowadzenie kryteriów dochodowych zarówno dla osób składających
wniosek (najczęściej dzieci osoby starszej), jak i samej osoby starszej. Planowane jest, że kryteria
te pozwolą na dostęp do wsparcia tym osobom i rodzinom, które uzyskują dochody z pracy (lub
dochody z emerytury lub renty w przypadku osoby starszej) na poziomie wyższym niż kryteria
dochodowe w pomocy społecznej.
Projektowane rozwiązania zakładają, że dochód zstępnego uprawniający do ubiegania się
o przyznanie bonu senioralnego nie może być niższy niż wysokość wynagrodzenia minimalnego za
pracę oraz nie może przekraczać wysokości:
dwukrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę dla gospodarstwa jednoosobowego
lub
trzykrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę dla gospodarstwa wieloosobowego
(bez względu na liczbę osób w rodzinie).
Jednocześnie dochód ze świadczeń emerytalno-rentowych osoby na rzecz której świadczone
będą usługi, nie będzie mógł przekroczyć kwoty 5000 zł brutto miesięcznie.
Planuje się, prowadzenie cyklicznej ewaluacji efektów wprowadzenia bonu senioralnego na
podstawie danych pochodzących z systemu teleinformatycznego pozwalającego na obsługę
wniosków. Informacja na ten temat będzie też mogła zostać przedstawiona w dokumencie pn.
„Informacja o osobach starszych”, przedkładanym corocznie Sejmowi RP na podstawie ustawy z
dnia 11 września 2015 r. o osobach starszych.1
Zakłada się, że projektowana regulacja przyczyni się do utrzymania aktywności zawodowej osób,
na których ciąży obowiązek alimentacyjny względem swoich rodziców. Zapewnienie poprzez bon
senioralny, usług o charakterze opiekuńczym dla osób w wieku 75 lat i więcej, przyczyni się do
lepszego godzenia ról zawodowych i rodzinnych przez osoby aktywne zawodowo, na których
ciąży obowiązek zapewnienia opieki nad starszymi rodzicami lub też zmniejszy ich obciążenia
finansowe związane z zakupem usług opiekuńczych na rynku prywatnym.
Ponadto, wprowadzenie bonu senioralnego stworzy możliwość powrotu na rynek pracy
nieformalnych opiekunów (w tym opiekunów rodzinnych), których praca opiekuńcza mogłaby być
zastąpiona przez osoby udzielające świadczeń w ramach bonu senioralnego. Zakłada się, że bon
senioralny będzie stymulował rozwój rynku usług opiekuńczych w Polsce i przyczyni się do
zwiększenia dostępu wszystkich zainteresowanych do tego typu wsparcia.
Z wyrazami szacunku
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
1 Dz. U. 2015 poz. 1705.
-- 2 of 2 --