Interpelacja w sprawie wsparcia działalności hospicjów perinatalnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2193
do ministra zdrowia, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wsparcia działalności hospicjów perinatalnych
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Jan Kanthak, Maria Kurowska, Jacek Ozdoba, Edward Siarka, Marcin Romanowski, Piotr Uruski, Tadeusz Woźniak, Sebastian Łukaszewicz, Janusz Kowalski, Sebastian Kaleta
Data wpływu: 20-03-2024
Hospicja perinatalne odgrywają niezwykle istotną rolę w opiece nad rodzinami, których dzieci rodzą się z ciężkimi lub nieuleczalnymi schorzeniami. Świadczenie kompleksowej opieki medycznej, psychologicznej i duchowej w takich sytuacjach jest niezbędne dla zapewnienia godności i wsparcia zarówno dla rodziców, jak i ich dzieci.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie środki finansowe są obecnie przeznaczane na wsparcie działalności hospicjów perinatalnych? Czy rząd przewiduje zwiększenie tych środków w nadchodzącym okresie budżetowym?
Czy rząd planuje inwestycje w rozwój i modernizację infrastruktury hospicjów perinatalnych w celu zapewnienia odpowiednich warunków dla pacjentów i personelu medycznego?
Jakie działania podejmuje rząd w zakresie edukacji personelu medycznego oraz pracowników hospicjów perinatalnych, aby zapewnić wysoki standard opieki pacjentom i ich rodzinom?
Czy istnieją programy wsparcia psychologicznego dla rodziców, którzy korzystają z usług hospicjów perinatalnych? Czy rząd przewiduje zwiększenie dostępności usług psychologicznych dla tych rodzin?
Jakie działania podejmuje rząd w celu promowania świadomości społecznej na temat istnienia hospicjów perinatalnych oraz ich roli w opiece nad rodzinami w trudnych sytuacjach?
Czy rząd podejmuje działania mające na celu zacieśnienie współpracy między sektorem publicznym, prywatnym i organizacjami pozarządowymi w celu wsparcia hospicjów perinatalnych oraz zapewnienia im stabilności finansowej i zasobów?
Czy rząd przewiduje wsparcie badań naukowych i rozwoju nowych modeli opieki perinatalnej, które mogą przyczynić się do poprawy efektywności, dostępności i skuteczności opieki nad rodzinami w trudnych sytuacjach?
Czy rząd podejmuje działania na rzecz współpracy międzynarodowej w zakresie wymiany najlepszych praktyk oraz dostępu do nowoczesnych rozwiązań w dziedzinie opieki hospicyjnej perinatalnej?
Czy rząd przewiduje jakiekolwiek świadczenia finansowe dla rodzin korzystających z usług hospicjów perinatalnych, które mogą pomóc im w pokryciu dodatkowych kosztów związanych z opieką nad ciężko chorym dzieckiem?
Proszę także o przedstawienie informacji na temat ewentualnych planów rządu dotyczących poprawy wsparcia dla hospicjów perinatalnych oraz kwoty środków przewidzianych w budżecie na ich wsparcie.
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
23349 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BON-II.059.4.2024.AB
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 2193 Dariusza Mateckiego wraz z grupą posłów, w sprawie
wsparcia działalności hospicjów perinatalnych, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień
w zakresie właściwości Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Wsparcie rodzin i dzieci z wadą letalną, przez zapewnienie możliwości opieki psychologicznej
rodzinie i godnych warunków umierania dzieciom z nieuleczalną wadą letalną jest celem
działania 1.3. pn. „Opieka paliatywna i hospicyjna”, realizowanego w ramach Programu
kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem”1, zwanego dalej Programem „Za życiem”.
Działanie polega na zwiększeniu dostępności do świadczeń z zakresu opieki paliatywnej
i hospicyjnej dla wymagających takiej formy opieki dzieci, z uwzględnieniem świadczeń
udzielanych na rzecz dzieci z nieuleczalną wadą letalną, a także zapewnieniu opieki
psychologicznej matce w ciąży z płodem z nieuleczalną wadą letalną i po porodzie przez
wykwalifikowany zespół psychologów.
Odnosząc się do pytań, które są we właściwości Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej:
Jakie środki finansowe są obecnie przeznaczane na wsparcie działalności hospicjów
perinatalnych? Czy rząd przewiduje zwiększenie tych środków w nadchodzącym okresie
budżetowym?
W Planie finansowym Programu „Za życiem” na lata 2022-20262 przewidziano środki
w wysokości 2 850 tys. zł, w tym w 2024 r. – 570 tys. zł, w 2025 r. – 600 tys. zł, a w 2026 r. –
630 tys. zł.
Jakie działania podejmuje rząd w celu promowania świadomości społecznej na temat
istnienia hospicjów perinatalnych oraz ich roli w opiece nad rodzinami w trudnych
sytuacjach?
Jednym z działań Programu „Za życiem” jest „Utworzenie i utrzymanie portalu
informacyjnego oraz infolinii „Za życiem”” (działanie 5.2.), którego celem jest zapewnienie
1 Załącznik nr 1 do uchwały nr 160 Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2016 r.
w sprawie programu kompleksowego
wsparcia dla rodzin „Za życiem” (M.P. poz. 1250, z późn. zm.).
2 Załącznik nr 2 do uchwały
w sprawie programu kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem”.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
informacji o dostępnych formach wsparcia dla rodzin, osób niepełnosprawnych i ich
opiekunów.
W grudniu 2022 r. pod adresem www.zazyciem.gov.pl uruchomiony został portal
informacyjnym „Za życiem”, na którym można znaleźć informacje m.in. o uprawnieniach
wynikających z ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin
„Za życiem” (Dz.U. z 2023 r. poz. 1923), Programu „Za życiem”, jak również o sposobach
postępowania w przypadku urodzenia się dziecka, którego rozwój jest zaburzony i stanowi
ryzyko wystąpienia niepełnosprawności, w tym w zakresie wsparcia medycznego, edukacji,
udzielanych świadczeń. Na portalu znajduje się również wyszukiwarka instytucji, placówek,
podmiotów, organizacji oferujących wsparcie dla grup docelowych wskazanych
w ww. ustawie i Programie „Za życiem”.
Przykładowe formy wsparcia m.in. w zakresie dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej
przedstawione zostały również w informatorze o uprawnieniach przysługujących na
podstawie ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, który znajduje się m.in. na
stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia (https://www.gov.pl/web/zdrowie/informator-
za-zyciem-). W informatorze „Za życiem” wymienione zostały także inne formy wparcia niż
te wskazane w ustawie o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, z jakich mogą
korzystać osoby niepełnosprawne (w tym dzieci z orzeczoną niepełnosprawnością).
Jednocześnie należy podkreślić, że wszelkie wyjaśnienia w zakresie form wsparcia
przewidzianych ustawą czy Programem „Za życiem” udzielane są przez pracowników Biura
Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych. Osoby zainteresowane
uzyskaniem informacji w ww. zakresie mają możliwość przesyłania pytań, uwag lub
postulatów pocztą tradycyjną, elektroniczną na adres e-mail, a także za pośrednictwem
formularza kontaktowego na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz
Biura Pełnomocnika. Zainteresowani mogą otrzymać informację w ww. zakresie również
drogą telefoniczną.
W przypadku pytań, których zakres tematyczny należy do kompetencji innego
departamentu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (np. pytania dotyczące
jednorazowego świadczenia w wysokości 4 000 zł) lub resortu (np. pytania dotyczące
hospicjów perinatalnych, korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej)
Biuro Pełnomocnika zwraca się do tych podmiotów z prośbą o przekazanie informacji
wnioskowanych przez zainteresowanego, na podstawie których przygotowywana jest
zbiorcza odpowiedź lub przekazuje korespondencję zainteresowanego do podmiotu
właściwego do udzielenia odpowiedzi.
Wyjaśnienia udzielają również bezpośrednio pracownicy biur i departamentów w ramach
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz pracownicy Ministerstwa Zdrowia,
Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Kancelarii Prezesa
Rady Ministrów, a także Ministerstwa Sprawiedliwości, w zakresie tych aspektów ustawy
„Za życiem”, czy działań Programu „Za życiem”, za realizację których ww. podmioty
odpowiadają.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Czy rząd przewiduje jakiekolwiek świadczenia finansowe dla rodzin korzystających z usług
hospicjów perinatalnych, które mogą pomóc im w pokryciu dodatkowych kosztów
związanych z opieką nad ciężko chorym dzieckiem?
Od 1 stycznia 2017 r. matka, ojciec, opiekun prawny dziecka albo opiekun faktyczny dziecka
(osoba faktycznie zajmująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła do sądu z wnioskiem
o przysposobienie dziecka) mogą ubiegać się w gminie właściwej dla swojego miejsca
zamieszkania o jednorazowe świadczenie w wysokości 4 000 zł, przyznawane na podstawie
przepisów ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”. Jednorazowe świadczenie
przysługuje bez względu na osiągane dochody.
Jednorazowe świadczenie przysługuje z tytułu urodzenia się żywego dziecka z ciężkim
i nieodwracalnym upośledzeniem albo nieuleczalną chorobą zagrażającą życiu.
Zgodnie ze zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2140), warunkiem otrzymania ww. jednorazowego świadczenia jest złożenie
wniosku w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a w przypadku gdy wniosek
dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego –
w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia, nie później niż
do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.
Ponadto warunkiem otrzymania ww. świadczenia jest posiadanie przez dziecko
zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo
nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju
dziecka lub w czasie porodu. Zaświadczenie takie może być wystawione przez lekarza
ubezpieczenia zdrowotnego, w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146),
posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie: położnictwa
i ginekologii, perinatologii, neonatologii, neurologii dziecięcej, kardiologii dziecięcej
lub chirurgii dziecięcej.
Przyznanie ww. świadczenia jest wsparciem, które ma pozwolić na zabezpieczenie
podstawowych potrzeb dziecka i rodziny tuż po urodzeniu się dziecka, a przed
uruchomieniem pozostałych, już funkcjonujących, systemowych rozwiązań takich, jak
możliwość korzystania ze świadczeń dla rodziców, wsparcia związanego
z niepełnosprawnością czy wsparcia rehabilitacyjnego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPR.050.9.2024.JK
Warszawa, 15 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 2193 Posła Dariusza Mateckiego i grupy posłów w sprawie
wsparcia działalności hospicjów perinatalnych, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
informacji będących w kompetencjach Ministra Zdrowia.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące środków finansowych przeznaczanych na wsparcie
działalności hospicjów perinatalnych, uprzejmie wyjaśniam, że łączna wartość umów
zawartych przez Narodowy Fundusz Zdrowia na rok 2023 na świadczenia w ramach
perinatalnej opieki paliatywnej wyniosła 2 763 662,01 zł. Wartość realizowanych i
sfinansowanych świadczeń w 2023 rok wyniosła 1 338 201,89 zł., co oznacza realizację
świadczeń na poziomie 48% wartości zawartych umów. Niewykorzystane środki po
zakończeniu roku i ostatecznym rozliczeniu umów przeznaczone zostały na finansowanie
świadczeń w innych zakresach, m.in. hospicjów domowych dla dzieci.
W związku z brakiem realizacji w roku 2023 świadczeń perinatalnej opieki paliatywnej na
zakontraktowanym poziomie, w 2024 roku nie było potrzeby zwiększania wartości umów.
Wartość umów zawartych na pierwsze półrocze 2024 r. wynosi 1 574 143,91 zł.
Świadczenia perinatalnej opieki paliatywnej realizowane są w 13 województwach.
Z uwagi na brak deklaracji świadczeniodawców do udziału w postępowaniu konkursowym,
pomimo corocznie ogłaszanych konkursów, nie udaje się w tym zakresie zakontraktować
świadczeń w województwach:
kujawsko – pomorskim,
świętokrzyskim,
zachodniopomorskim.
Jednocześnie informuję, że w dniu 31 marca b.r. zakończył swoje prace powołany przez
Ministra Zdrowia Zespół do spraw przygotowania projektu długookresowej strategii
rozwoju opieki paliatywnej i hospicyjnej. Poza zniesieniem od 1 kwietnia br. limitów w
opiece paliatywnej i hospicyjnej w zakresie opieki domowej, stacjonarnej i ambulatoryjnej,
Ministerstwo Zdrowia poleciło także pilne wprowadzenie przez NFZ nowych taryf dla
świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej, przygotowanych
przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Wprowadzenie w życie
zwiększonych taryf świadczeń będzie wiązało się z dodatkowymi środkami w wysokości
213,07 mln zł, co odpowiada zwiększeniu ponoszonych kosztów, w obszarze analizowanych
świadczeń. W kolejnych krokach planowane są zmiany koszyka świadczeń
gwarantowanych, w zakresie kryteriów kwalifikacji pacjentów, celem zapewnienia
dostępności do tego rodzaju świadczeń pacjentom najbardziej tego potrzebującym, w tym
również w zakresie perinatalnej opieki paliatywnej.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W odpowiedzi na pytanie czy planowane są inwestycje w rozwój i modernizację
infrastruktury hospicjów perinatalnych, uprzejmie wyjaśniam, że dofinansowanie zadania
polegającego na budowie, modernizacji, przebudowie lub doposażeniu podmiotów
leczniczych w ramach subfunduszu modernizacji podmiotów leczniczych jest jednym z
celów Funduszu Medycznego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 października 2020 r. o
Funduszu Medycznym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1758). Ze środków Funduszu możliwe jest
finansowanie działań w następujących obszarach:
1) wsparcie rozwoju infrastruktury udzielania świadczeń opiekuńczo— leczniczych,
świadczeń z zakresu opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień oraz świadczeń z zakresu
opieki paliatywnej i hospicyjnej udzielanych w warunkach stacjonarnych;
2) wsparcie procesów konsolidacyjnych podmiotów leczniczych;
3) wsparcie infrastruktury ratownictwa medycznego;
4) wymiana łóżek szpitalnych;
5) wsparcie tworzenia centrów zdrowia 75+, o których mowa w ustawie z dnia 17 sierpnia
2023 r. o szczególnej opiece geriatrycznej.
O wsparcie w formie dotacji celowej mogą ubiegać się podmioty udzielające świadczeń
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Do 2029 r. na modernizację
podmiotów leczniczych przewidziano około 7 mld zł.
Nawiązując do pytania, jakie działania są podejmowane w zakresie edukacji personelu
medycznego oraz pracowników hospicjów perinatalnych, na wstępie informuję, że weszło w
życie rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 29 września 2023 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania
zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty
laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego (Dz. U. 2152), w którym wskazano,
że zmienione standardy na kierunku lekarskim i lekarsko-dentystycznym będą
obowiązywać od roku akademickiego 2024/2025. Standardy te są zbiorem reguł i wymagań
w zakresie kształcenia dotyczących sposobu organizacji kształcenia, osób prowadzących to
kształcenie, ogólnych i szczegółowych efektów uczenia się, a także sposobu weryfikacji
osiągniętych efektów uczenia się. W ww. standardzie kształcenia na kierunku lekarskim w
zakresie umiejętności absolwent potrafi:
komunikować się z pacjentem i jego rodziną w atmosferze zaufania, z uwzględnieniem
potrzeb pacjenta, oraz przekazać niekorzystne informacje, stosując zasady
profesjonalnej komunikacji;
dostosować sposób komunikacji werbalnej do potrzeb pacjenta, wyrażając się w
sposób zrozumiały i unikając żargonu medycznego;
przekazywać pacjentowi informacje, dostosowując ich ilość i treść do potrzeb i
możliwości pacjenta, oraz uzupełniać informacje werbalne modelami i informacją
pisemną, w tym wykresami i instrukcjami oraz odpowiednio je stosować;
podejmować wspólnie z pacjentem decyzje diagnostyczno-terapeutyczne (oceniać
stopień zaangażowania pacjenta, jego potrzeby i możliwości w tym zakresie, zachęcać
pacjenta do brania aktywnego udziału w procesie podejmowania decyzji, omawiać
zalety, wady, spodziewane rezultaty i konsekwencje wynikające z decyzji) i uzyskiwać
świadomą zgodę pacjenta.
W zakresie wiedzy absolwent zna i rozumie:
postawy społeczne wobec choroby, niepełnosprawności i starości oraz specyficzne
oddziaływanie stereotypów, uprzedzeń i dyskryminacji;
pojęcie niepełnosprawności.
Należy również dodać, że kształcenie lekarzy w zakresie perinatalnej opieki paliatywnej
odbywa się w szczególności w zakresie szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie: medycyny
paliatywnej, pediatrii i neonatologii. Ponadto we wszystkich specjalizacjach, zawierających
moduł podstawowy z zakresu pediatrii, po ukończeniu tego modułu, lekarz powinien
wykazać się wiedzą na temat zasad opieki paliatywnej.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Odnosząc się do kształcenia pielęgniarek i położnych, to wskazać należy, że pielęgniarki i
położne w ramach kształcenia zawodowego przygotowane są do sprawowania opieki nad
pacjentem w różnych stanach zdrowia i choroby, jak też uzyskują wiedzę i umiejętności
m.in. w zakresie oceniania funkcjonowania człowieka w sytuacjach trudnych (stres,
frustracja, konflikt, trauma, żałoba) oraz przedstawiania elementarnych form pomocy
psychologicznej. Położne ponadto nabywają wiedzę i umiejętności także w zakresie
podstawowych zagadnień z zakresu psychologii prenatalnej i prokreacyjnej oraz
rozpoznawania problemów psychologicznych związanych z prokreacją (zaburzenia
płodności, aborcja, poronienie, utrata dziecka w okresie okołoporodowym) i udzielania
wsparcia psychicznego. Pielęgniarki i położne mają możliwość aktualizowania swojej
wiedzy i umiejętności zawodowych w tym zakresie w różnych rodzajach kształcenia
podyplomowego. Zagadnienia dotyczące opieki paliatywnej realizowanej w hospicjum
perinatalnym zawarte są w ramach wybranych modułów szkoleń specjalizacyjnych w
dziedzinie pielęgniarstwa pediatrycznego dla pielęgniarek, pielęgniarstwa opieki
paliatywnej dla pielęgniarek oraz kursu specjalistycznego „Wsparcie psychologiczne
pacjenta i jego rodziny” dla pielęgniarek i położnych. Natomiast kurs specjalistyczny
„Pediatryczna domowa opieka paliatywna” dla pielęgniarek, przygotuje pielęgniarki do
zastosowania metod terapeutycznych poprawiających jakość życia nieuleczalnie chorego
dziecka objętego domową opieką paliatywną oraz jego rodziców lub opiekunów. W toku
szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologiczno-położniczego
położne uzyskują wiedzę i umiejętności w zakresie regulacji prawnych i norm etycznych
odnoszących się do wykonywanych specjalistycznych świadczeń zdrowotnych m.in.
dotyczące wsparcia psychicznego kobiet rodzących oraz znajomości regulacji prawnych i
norm etycznych w tym zakresie. Uzyskują też wiedzę i umiejętności w zakresie
rozpoznawania i interpretowania zachowania położnicy o obniżonym nastroju psychicznym
i podejmowania działań terapeutycznych adekwatnych do sytuacji.
Należy nadmienić, że szkolenia specjalizacyjne dla pielęgniarek i położnych, co roku są
dofinansowywane przez Ministra Zdrowia.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące programów wsparcia psychologicznego dla rodziców,
którzy korzystają z usług hospicjów perinatalnych, informuję, że w przypadku rozpoznania
ciężkiej choroby lub wady dziecka, rodzice powinni zostać otoczeni szczególną opieką i
wsparciem psychologicznym. Hospicja perinatalne są zobowiązane do zatrudnienia
personelu mającego odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie w postępowaniu i pomocy w
ww. sytuacjach, jak również współpracy ze szpitalami położniczymi, w których kobiety
otrzymują niepomyślną informację dotyczącą stanu zdrowia ich nienarodzonych dzieci.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz.U. z 2022 r. poz. 262), świadczenia realizowane
w warunkach perinatalnej opieki paliatywnej obejmują m.in. porady psychologa w poradni
medycyny paliatywnej, w hospicjum domowym dla dzieci lub w hospicjum stacjonarnym
oraz wsparcie w żałobie po śmierci dziecka przez udział w grupie wsparcia w żałobie. Bez
względu na powyższe, w przypadku stwierdzenia wady letalnej płodu, rodzice dzieci mają
również zagwarantowane prawo do korzystania (poza perinatalną opieką paliatywną) ze
świadczeń udzielanych przez lekarza i psychologa w ramach świadczeń w rodzaju opieka
psychiatryczna i leczenie uzależnień oraz w leczeniu szpitalnym.
W odniesieniu do promowania świadomości społecznej na temat istnienia hospicjów
perinatalnych oraz ich roli w opiece nad rodzinami w trudnych sytuacjach, informuję, że w
ramach zadania z zakresu zdrowia publicznego, pn. Upowszechnianie rozwiązań
systemowych w zakresie zdrowia prokreacyjnego, w tym w opiece prekoncepycjnej i
okołoporodowej, w ramach Celu Operacyjnego 5: Wyzwania demograficzne Narodowego
Programu Zdrowia na lata 2021-2025, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, opracował i
zapewnieni wydruk i dystrybucję Informatora „ABC opieki okołoporodowej” do
świadczeniodawców posiadających umowę zawartą z Narodowym Funduszem Zdrowia na
udzielanie specjalistycznych porad w zakresie położnictwa i ginekologii oraz Okręgowych
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Izb Pielęgniarek i Położnych, w celu przekazania Informatora położnym podstawowej
opieki zdrowotnej. Informator będzie dystrybuowany w latach 2024-2025. Ważną jego
częścią jest rozdział poświęcony sytuacjom szczególnym i prawom przysługującym
rodzicom w takich okolicznościach. W rozdziale dotyczącym opieki nad kobietą w
sytuacjach szczególnych zostały rozwinięte informacje dotyczące świadczeń realizowanych
przez hospicja perinatalne, obowiązującym stanie prawnym, w zakresie przepisów o aktach
stanu cywilnego, zabezpieczenia społecznego i prawa pracy dotyczącego sytuacji, w jakiej
kobieta się znalazła, jak również o możliwości pochówku. Powyższe działanie powinno
przyczynić się do większej świadomości pacjentek i osób im bliskich również w zakresie roli
hospicjum perinatalnego w przypadku diagnozy wady letalnej płodu.
W odniesieniu do pytania czy podejmowane są działania mające na celu zacieśnienie
współpracy między sektorem publicznym, prywatnym i organizacjami pozarządowymi w
celu wsparcia hospicjów perinatalnych oraz zapewnienia im stabilności finansowej i
zasobów, należy pamiętać, że zwiększenie dostępności do świadczeń z zakresu opieki
paliatywnej i hospicyjnej było jednym z działań wskazanych w Programie kompleksowego
wsparcia dla rodzin „Za życiem” z dnia 20 grudnia 2016 r., (M.P. poz. 1250). W związku z
powyższym, rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 31 stycznia 2017 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i
hospicyjnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 236) wprowadzono nowe świadczenie gwarantowane
„Perinatalną opiekę paliatywną", jako świadczenie gwarantowane z zakresu opieki
paliatywnej i hospicyjnej. Zapewnienie finansowania ww. świadczenia w ramach
powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego powinno zarówno ujednolicić standard
udzielania świadczeń w tym obszarze jak również zwiększyć dostęp do nich rodzinom
i dzieciom w szczególnej sytuacji.
W odniesieniu do świadczeń finansowych dla rodzin korzystających z usług hospicjów
perinatalnych, należy mieć na uwadze, że przepisy ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o
wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. z 2023 r. poz. 1923) określają
szczególne uprawnienia dla kobiet w ciąży i ich rodzin do wsparcia, zarówno w zakresie
dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, jak i instrumentów polityki na rzecz rodziny w
przypadku posiadania dziecka, u którego zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne
upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą jego życiu, które powstały w
prenatalnym okresie jego rozwoju lub w czasie porodu. Rodziny te mają prawo m.in. do
skorzystania z jednorazowego świadczenia z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 4000 zł,
jak również odpowiednich świadczeń opieki zdrowotnej. W celu skorzystania z wyżej
wymienionych uprawnień niezbędne jest zaświadczenie potwierdzające ciężkie i
nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w
prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu. Zaświadczenie uprawniające do
przyznania jednorazowego świadczenia z tytułu urodzenia dziecka, u którego
zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę
zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie
porodu wystawiane jest na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy „Za życiem”. Przedmiotowe
zaświadczenie zgodnie z ww. ustawą wystawia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, w
rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r, poz. 146), posiadający specjalizację
II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie: położnictwa i ginekologii, perinatologii,
neonatologii, neurologii dziecięcej, kardiologii dziecięcej lub chirurgii dziecięcej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --