Interpelacja w sprawie wstrzymania remontu Mostu Tczewskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 218
do ministra infrastruktury
w sprawie wstrzymania remontu Mostu Tczewskiego
Zgłaszający: Agnieszka Buczyńska
Data wpływu: 07-12-2023
Gdańsk, 6 grudnia 2023 r.
Zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania dotyczące wstrzymanego w 2019 r. przez pomorskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków remontu historycznego Mostu Tczewskiego:
Czy zostały zakończone prowadzone przez pomorskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków uzgodnienia z projektantem odpowiedzialnym za odbudowę Mostu Tczewskiego, o czym donosiły media we wrześniu 2023 r.?
Kiedy pomorski wojewódzki konserwator zabytków planuje wydanie decyzji umożliwiającej Starostwu Powiatowemu w Tczewie ogłoszenie przetargu na odbudowę mostu?
Czy do wydania decyzji, o której mowa w pkt 2, niezbędne jest podjęcie jakichś dodatkowych czynności przez służby pomorskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków np. w postaci wykonania ekspertyz, zasięgnięcia opinii lub przeprowadzenia konsultacji?
Z jakich powodów do dnia dzisiejszego jeszcze nie została wydana decyzja, o której mowa w pkt 2?
Umożliwienie prac remontowych pod nadzorem konserwatora zabytków, a następnie przywrócenie do ruchu mostu drogowego jest absolutnie niezbędne dla mieszkańców Tczewa i powiatu tczewskiego oraz części powiatu malborskiego. Najbliższy Most Knybawski przez Wisłę zlokalizowany jest na południe od Tczewa w ciągu drogi krajowej nr 22. Brak przeprawy samochodowej w Tczewie powoduje, że mieszkańcy dojeżdżający do pracy czy szkoły muszą każdego dnia pokonywać dodatkowo nawet 20 kilometrów. Koszty remontu i przywrócenia do użytkowania mostu są szacowane nawet na 200 mln zł. W sytuacji, w której możliwe jest wykonanie od lat planowanego remontu z wykorzystaniem wysokiego wsparcia środkami pochodzącymi spoza budżetu powiatu wydanie stosownych decyzji administracyjnych i odblokowanie zamrożonego w 2019 r. remontu jest zagadnieniem niecierpiącym dalszej zwłoki.
Z poważaniem
Agnieszka Buczyńska
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Paweł Gancarz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9770 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-5.054.21.2023
Warszawa, 16 stycznia 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 218 Posłanki na Sejm RP, Pani Agnieszki Buczyńskiej
w sprawie wstrzymania remontu zabytkowego Mostu Tczewskiego, przekazuję
następujące informacje.
Na wstępie pragnę zauważyć, że przedmiotowy most na rzece Wiśle w Tczewie znajduje
się w ciągu drogi powiatowej. Zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.
o drogach publicznych (Dz.U. 2023 poz. 645 z późn. zm.) zarządcą dróg powiatowych jest
zarząd powiatu. Zatem organem właściwym zarządzającym ww. mostem jest Zarząd
Powiatu Tczewskiego.
W myśl art. 20 powołanej ustawy do zarządcy drogi należy m.in. opracowywanie
projektów planów finansowania budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony
dróg oraz drogowych obiektów inżynierskich, pełnienie funkcji inwestora.
Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu
infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. z 2021 r., poz. 688 z późn. zm.) zadania
w zakresie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz zarządzania
nimi w odniesieniu do dróg powiatowych finansowane są przez samorząd powiatowy.
W myśl art. 17 ust. 1 pkt. 6 ustawy o drogach publicznych, minister właściwy do spraw
transportu sprawuje nadzór jedynie nad Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych
i Autostrad, który jest zarządcą dróg krajowych.
Minister nie nadzoruje pozostałych zarządców dróg i nie ma możliwości formalnych
ingerowania w sprawy pozostające w kompetencji organów samorządowych.
Pragnę również zauważyć, że Minister Infrastruktury nie nadzoruje wojewódzkich
konserwatorów zabytków, a także nie ma możliwości prawnych do dokonywania
uzgodnień dotyczących obiektów zabytków znajdujących się w sieci dróg samorządowych.
Zgodnie z art. 89 ust. 2 oraz art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. 2022 poz. 840 z późn. zm.) wojewódzki
konserwator zabytków wykonuje zadania w imieniu wojewody, w tym przypadku
Wojewody Pomorskiego oraz jest przez niego powoływany na wniosek Generalnego
Konserwatora Zabytków.
-- 1 of 4 --
2
Mimo, że realizacja zadań na drogach samorządowych leży po stronie zarządców tych
dróg, to Minister Infrastruktury ma świadomość, że kluczowym znaczeniem dla
zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego wspólnot samorządowych jest
rozwój bezpiecznej, spójnej, funkcjonalnej i efektywnej infrastruktury drogowej. Rozwój
infrastruktury drogowej przyczyni się natomiast do zwiększenia dostępności
komunikacyjnej w całym kraju oraz ułatwi rozwój transportu lokalnego. Istnieje potrzeba,
aby inwestycje dotyczące dróg samorządowych mogły być dofinansowane ze środków
pochodzących z budżetu Państwa.
W gestii Ministra Infrastruktury na wsparcie zadań własnych jednostek samorządu
terytorialnego znajdują się Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg oraz rezerwa subwencji
ogólnej.
Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg został powołany ustawą z dnia 23 października 2018 r.
o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg (Dz.U. 2023 poz. 1983 z późn. zm.). Środki Funduszu
są przekazywane na dofinansowanie między innymi budowy, przebudowy i remontu dróg
powiatowych i dróg gminnych,
Wsparcie finansowe ze środków Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg na zadania
powiatowe i gminne jest przyznawane na podstawie wniosków o dofinansowanie,
składanych przez jednostki samorządu terytorialnego w ramach naborów
przeprowadzonych przez wojewodów na terenie danego województwa, którzy będą
oceniać również wnioski o dofinansowanie.
Jednocześnie, wskazać należy, że zgodnie art. 4 ust. 1 ustawy o RFRD środki Funduszu
gromadzone są m. in. na budowę, przebudowę lub remont dróg powiatowych oraz dróg
gminnych. Tymczasem w myśl art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, drogę rozumie
się jako budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub
drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art.
7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-
użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów,
ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego
ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Zgodnie z art. 4 pkt 12 i pkt 13, obiekt
mostowy (m. in.: most, wiadukt, estakada, kładka) jest drogowym obiektem inżynierskim.
Istnieje zatem możliwość dofinansowania budowy, przebudowy lub remontu obiektu
inżynierskiego w ciągu dróg powiatowych i gminnych.
Dodatkowym źródłem dofinansowania zadań samorządowych może być rezerwa
subwencji ogólnej. Rezerwa tworzona jest w budżecie państwa na mocy art. 26 ust. 1
ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
(Dz.U. 2022 poz. 2267, z późn. zm.). Środki rezerwy subwencji ogólnej przeznacza się na
dofinansowanie:
1. inwestycji na drogach publicznych powiatowych i wojewódzkich oraz na drogach
powiatowych, wojewódzkich i krajowych w granicach miast na prawach powiatu;
2. utrzymania rzecznych przepraw promowych o średnim natężeniu ruchu w skali
roku powyżej 2000 pojazdów na dobę, wskazanych przez ministra właściwego do
spraw transportu;
3. remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami krajowymi i wojewódzkimi
w granicach miast na prawach powiatu.
-- 2 of 4 --
3
Zgodnie z art. 26 ust. 3 ww. ustawy, rezerwą tą dysponuje minister właściwy do spraw
finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, po
zasięgnięciu opinii reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego.
O środki z rezerwy subwencji ogólnej może ubiegać się ustawowy zarządca drogi.
Dofinansowanie inwestycji w ramach rezerwy jest możliwe po spełnieniu kryteriów
kwalifikacyjnych, a dofinansowanie nie może przekroczyć 50% wartości zadania.
W 2014 r. Zarząd Powiatu Tczewskiego uzyskał dofinansowanie I etapu przebudowy
mostu w Tczewie w wysokości 22,7 mln zł, co stanowiło ok. 75% kosztów realizacji
wnioskowanego wówczas zadania.
Warunkiem uzyskania kolejnego dofinansowania było pełne wykorzystanie przyznanych
w 2014 r. środków rezerwy oraz deklarowanego udziału własnego. Realizacja zadania
trwała 18 miesięcy od dnia podpisania umowy z Wykonawcą. Zarząd Powiatu Tczewskiego
nie mógł złożyć kolejnego wniosku o dofinansowanie z omawianej rezerwy w 2015 r.
i w 2016 r., z uwagi na trwające roboty na I etapie.
Po zakończeniu i rozliczeniu I etapu, w 2017 r. Zarząd Powiatu Tczewskiego, złożył wniosek
o dofinansowanie z ww. rezerwy kontynuacji zadania pn. „Przebudowa mostu
Tczewskiego - etap II”. Uzyskał dofinansowanie w wysokości 31,2 mln zł.
Mimo że dofinansowanie zostało przyznane w 2017 r., zgłoszenie deklarujące zakończenie
realizacji zadania zostało przedłożone dopiero w czerwcu 2020 r. W toku prowadzonej
dalszej korespondencji pomiędzy resortem infrastruktury a Zarządem Powiatu
Tczewskiego nastąpiła weryfikacja kolejnych wyjaśnień oraz załączonych przez
beneficjenta dokumentów. Z przesłanych materiałów wynika, że planowany efekt
realizacji zdania nie został uzyskany, a środki wydatkowano na roboty, które nie były
przewidziane w złożonym w 2017 r. wniosku. W dalszym ciągu brak rzetelnego
uzasadnienia dla zmniejszenia udziału środków własnych w kosztach realizacji zadania –
udział na poziomie 25% był warunkiem przyznania dofinansowania w podanej wyżej
wysokości.
Pragnę zaznaczyć , że w 2020 r. pojawił się mechanizm bezzwrotnego wsparcia dla
samorządów (Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych, powołany Uchwałą nr 102 Rady
Ministrów z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie wsparcia na realizację zadań inwestycyjnych
przez jednostki samorządu terytorialnego), z którego środki można było przeznaczyć
również na wkład własny do inwestycji finansowanych z udziałem innych środków
publicznych w zakresie, w jakim zakładano finansowanie tego wkładu z dochodów
jednostek. Co ważne, zadanie inwestycyjne nie musiało rozpocząć się w 2020 r.
Finansowanie mogło być przeznaczone zarówno na inwestycję, która rozpoczęła się
w poprzednich latach, jak również na inwestycję, która dopiero się rozpocznie.
W 2021 r. ustanowiony został Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji
strategicznych, powołany Uchwałą nr 84 Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2021 r. Jest to
Program polegający na bezzwrotnym dofinansowaniu inwestycji publicznych
realizowanych przez gminy, powiaty i województwa w całej Polsce. Zgodnie z § 3 ust. 2
wyżej wymienionej uchwały jednym z priorytetów jest budowa lub modernizacja
infrastruktury drogowej. Maksymalny poziom dofinansowania w ramach Programu dla
zadań drogowych wynosi 95%.
-- 3 of 4 --
4
Jak wynika z przedstawionych powyżej informacji, istnieją różne mechanizmy wsparcia
finansowego samorządów w realizacji ich zadań własnych, w omawianym przypadku
zadań na drogach powiatowych, jednakże we wszystkich tych programach konieczne jest
złożenie przez jednostkę samorządu terytorialnego wniosku aplikacyjnego.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie informuję, że Minister Infrastruktury nie nadzoruje
organów związanych z ochroną zabytków jak i również nie uczestniczy w procesie
inwestycyjnym na drogach zarządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego i poza
rezerwą subwencji ogólnej oraz Rządowym Funduszem Rozwoju Dróg nie ma obecnie
innych formalnych możliwości finansowego wsparcia inwestycji realizowanych
na drogach powiatowych, a także nie zarządza procesem przygotowania samorządowych
inwestycji związanych z infrastrukturą drogową.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Paweł Gancarz
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --