Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPM-WJP.050.6.2024.MW
3119796.12169196.9839941
Warszawa, 12-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską pana Dariusza Mateckiego, z dnia 28 marca 2024 r.,
nr K10INT2177, w sprawie powszechnego alarmowania o zanieczyszczeniu powietrza przy
przekroczeniu norm stosowanych w państwach Unii Europejskiej, przedstawiam odpowiedź
resortu środowiska i klimatu na pytania Pana posła.
Na wstępie wskazuję, że w państwach Unii Europejskiej, zgodnie z zapisami Dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości
powietrza i czystszego powietrza dla Europy, wprowadzony został obowiązek informowania
społeczeństwa o sytuacjach wystąpienia poziomu informowania i alarmowego w
odniesieniu do ozonu (O3) oraz o sytuacjach wystąpienia poziomu alarmowego dla
dwutlenku siarki (SO2), dwutlenku azotu (NO2). Prawodawstwo UE nie określa poziomów
informowania i alarmowych dla pozostałych zanieczyszczeń, w tym pyłu zawieszonego
PM10 i PM2,5 i nie nakłada obowiązku przyjmowania poziomu informowania i alarmowych
dla pyłu zawieszonego PM10 i PM2,5. Decyzja o wprowadzeniu takiej regulacji leży po
stronie państwa członkowskiego. Mając powyższe na uwadze, każde z państw
członkowskich EU może przyjmować inne wartości poziomów informowania i alarmowania
w odniesieniu do pyłu zawieszonego PM10 i PM2,5. Zapisy Dyrektywy 2008/50/WE w
zakresie poziomów informowania i alarmowych zostały transponowane do prawa
krajowego poprzez rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie
poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2021 r. poz. 845) – w którym poziomy
alarmowe określono w załączniku nr 4, a poziomy informowania w załączniku nr 5. Oprócz
transpozycji przepisów UE w odniesieniu do O3, SO2 i NO2 w załącznikach do ww.
rozporządzenia określono poziom informowania i poziom alarmowy dla pyłu zawieszonego
PM10.
Zgodnie z art. 94 ust. 1b i 1c ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
(Dz. U. z 2024 r. poz. 54), zwanej dalej: „ustawa Poś”, w przypadku ryzyka wystąpienia
przekroczenia poziomu informowania lub alarmowego substancji w powietrzu oraz w
przypadku wystąpienia przekroczenia poziomu informowania lub alarmowego Główny
Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: „GIOŚ”) powiadamia, poprzez wysłanie
odpowiedniego powiadomienia za pomocą poczty elektronicznej, właściwe obszarowo
wojewódzkie centrum zarządzania kryzysowego (wczk) oraz zarząd województwa.
Proces przygotowywania powiadomień przez pracowników Głównego Inspektoratu
Ochrony Środowiska jest poprzedzony analizą dostępnych danych tj. wyników pomiarów,

-- 1 of 3 --

2
wyników prognoz krótkoterminowych jakości powietrza przygotowywanych codziennie
przez Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB) oraz prognoz
meteorologicznych, i jest wykonany w określonym rygorze czasowym. Zadanie to,
realizowane jest przez GIOŚ przez cały rok, w tym w dni wolne od pracy.
Zgodnie z art. 93 ust. 2 ustawy Poś, powiadomienie przygotowywane przez GIOŚ zawiera:
 datę, godzinę i obszar, na którym wystąpiło ryzyko przekroczenia albo przekroczenie
oraz przyczyny tego stanu;
 prognozy zmian poziomów substancji w powietrzu łącznie z przyczynami tych zmian,
obszaru, którego dotyczy oraz czasu trwania przekroczenia albo ryzyka jego
wystąpienia;
 wskazanie grup ludności wrażliwych na przekroczenie, obejmujących w szczególności
osoby starsze i dzieci oraz środki ostrożności, które mają być przez nie podjęte;
 informację o obowiązujących ograniczeniach i innych środkach zaradczych.
Po otrzymaniu z GIOŚ powiadomienia, wojewódzkie centrum zarządzania kryzysowego
zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy Poś niezwłocznie powiadamia społeczeństwo oraz
podmioty, o których mowa w art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy Poś w sposób zwyczajowo przyjęty
na danym terenie, o ryzyku wystąpienia przekroczenia poziomu informowania lub
alarmowego oraz o wystąpieniu przekroczenia poziomu informowania lub alarmowego
substancji w powietrzu.
Ponadto funkcjonuje system wysyłania powiadomień przez GIOŚ do Rządowego Centrum
Bezpieczeństwa (RCB). Powiadomienia takie, przekazywane są w przypadku stwierdzenia w
danym dniu ryzyka wystąpienia przekroczenia poziomu alarmowego dla pyłu zawieszonego
PM10. Po otrzymaniu powiadomienia, RCB rozsyła informacje o złej jakości powietrza, w
formie wiadomości SMS, na numery telefonów komórkowych znajdujących się na obszarze
powiatu, którego dotyczyło ryzyko przekroczenia.
Informacje o złej jakości powietrza udostępniane są na portalu Jakość Powietrza Głównego
Inspektoratu Ochrony Środowiska (https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/home) w zakładce
Ostrzeżenia. Na stronach regionalnych (wojewódzkich) ww. portalu umieszczane są
ponadto powiadomienia o ryzyku wystąpienia przekroczenia poziomu informowania lub
alarmowego oraz o wystąpieniu przekroczenia poziomu informowania lub alarmowego
substancji w powietrzu (np. dla województwa mazowieckiego:
https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/rwms/7/overruns/0).
Jednocześnie na portalu Jakość Powietrza GIOŚ dostępne są bieżące wyniki pomiarów
jakości powietrza prowadzone w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska
(https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/current) oraz prognozy krótkoterminowe jakości
powietrza wykonywane przez IOŚ-PIB (https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/airPollution).
Podsumowując należy stwierdzić, iż resort klimatu i środowiska w ramach obowiązków i
kompetencji wywiązuje się z obowiązków nałożonych prawem UE i krajowym, w zakresie
przygotowywania i przesyłania powiadomień o złej jakości powietrza. Jednocześnie
dostrzegamy potrzebę usprawnienia w zakresie ścieżki przekazywania powiadomień, by
zapewnić jak najszybsze ostrzeganie obywateli o zagrożeniu związanym z wysokim
zanieczyszczeniem powietrza. Aktualnie w województwach mazowieckim i małopolskim
wdrożony został pilotażowo System Lokalnych Ostrzeżeń Publicznych (SYSLOP), który jest
elektronicznym systemem powiadamiania o wprowadzonych stopniach zagrożenia złą
jakością powietrza. Jest to narzędzie, które powstało w ramach projektu finansowanego
przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach Programu Operacyjnego Polska

-- 2 of 3 --

3
Cyfrowa. Doświadczenia w zakresie funkcjonowania pilotażu zostaną wykorzystane w
ramach planowania rozwiązań ogólnopolskich.
Należy wskazać, że trwają prace nad projektem nowej dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (AAQD) ,która
wprowadza nowe wyzwania określone w AAQD:
1. zaostrzenie standardów jakości powietrza do osiągnięcia do 2030 r.,
2. rozszerzenie systemu monitoringu i oceny jakości powietrza w państwach
członkowskich UE – pomiar nowych zanieczyszczeń i zwiększenie liczby stacji
pomiarowych,
3. rozbudowa przepisów dotyczących przygotowania i realizacji programów ochrony
powietrza, a także wprowadzenie nowych instrumentów zarządzania jakością
powietrza tzw. plany działania dotyczące jakości powietrza (tzw. air quality
roadmaps),
4. wprowadzenie nowych narzędzi prawnych, mających na celu przeciwdziałanie
naruszeniom przepisów prawa w zakresie jakości powietrza, czyli kary i
odszkodowania za szkody, także w procesach cywilnych i zapewnienia
obligatoryjnego dostępu do wymiaru sprawiedliwości;
Planowane przyjęcie przez Radę UE oraz wejście w życie AAQD to I półrocze 2024 r. Po
tym terminie Polska będzie miała 24 miesiące na transpozycję przepisów do polskiego
prawa.
W związku z powyższym system oceny powszechnego alarmowania o zanieczyszczeniu
powietrza przy przekroczeniu norm stosowanych w państwach Unii Europejskiej, będzie
stanowił przedmiot analiz i przygotowania nowych rozwiązań dla Polski.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 3 of 3 --