Odpowiedź na interpelację w sprawie bezpłatnych obiadów dla uczniów Odpowiedź na interpelację nr 2175 w sprawie bezpłatnych obiadów dla uczniów Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 18-04-2024 Szanowny Panie Pośle, obecnie uczniom może przysługiwać pomoc w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych[1]. Ww. wsparcie dostępne jest w ramach realizowanego przez Ministra Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej modułu 1 „dla dzieci i młodzieży” – wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028[2]. Gminy udzielają tego wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy określone w ustawie o pomocy społecznej[3] oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 200 % kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy uczeń albo dziecko nie spełnia wymagań, o których mowa powyżej, a wyraża chęć zjedzenia posiłku, odpowiednio dyrektor szkoły lub przedszkola informuje ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych[4], właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ucznia lub dziecka, o potrzebie udzielenia pomocy w formie posiłku. Przyznanie tej pomocy[5], nie wymaga wydania decyzji administracyjnej w sprawie i ustalenia sytuacji rodziny w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego. Przyznana pomoc ma charakter doraźny. Z dniem 1 września 2022 r. wszedł w życie przepis art. 106a ustawy – Prawo oświatowe[6], zgodnie z którym szkoła podstawowa[7] zapewnia uczniom jeden gorący posiłek w ciągu dnia i stwarza możliwość jego spożycia w czasie pobytu w szkole. Korzystanie z tego posiłku jest dobrowolne i odpłatne, co oznacza, że organ prowadzący szkołę nie ma obowiązku finansowania tego posiłku. Dożywianie dzieci jest obowiązkowym zadaniem własnym gminy[8], a kwestia ta pozostająca w zakresie działania gminy, jest we właściwości rady gminy[9]. Rada gminy określa w drodze uchwały zasady zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej (w tym posiłki), będące w zakresie ww. zadań własnych[10]. Nadzór wojewody nie uchyla uchwał rady gminy przewidujących dofinansowanie posiłku uczniom z budżetu gminy[11]. Nie ma więc przepisów, które uniemożliwiałyby gminie dofinansowywanie dożywiania uczniów ze środków własnych. Zgodnie z ustawą – Prawo oświatowe organ prowadzący szkołę może również zwolnić rodziców albo pełnoletniego ucznia z całości lub części opłat w przypadku szczególnie trudnej sytuacji materialnej rodziny lub w szczególnie uzasadnionych przypadkach losowych[12]. Obecnie organy prowadzące publiczne szkoły podstawowe mogą ubiegać się o wsparcie finansowe w ramach modułu 3 programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028[13]. Termin składania wniosków przez organy prowadzące szkoły do wojewodów upływa 30 kwietnia 2024 r. Wsparcie finansowe w ramach programu będzie udzielane na realizację zadania obejmującego: doposażenie i poprawę standardu funkcjonujących stołówek szkolnych (własnej kuchni i jadalni); doposażenie stołówek szkolnych, które obecnie nie funkcjonują, tak aby mogły zostać uruchomione; stworzenie nowych stołówek szkolnych; wsparcie w zakresie adaptacji i wyposażenia pomieszczeń przeznaczonych do spożywania posiłków (jadalni). Maksymalna wysokość wsparcia finansowego dla organu prowadzącego szkołę podstawową, w przypadku realizacji zadań w zakresie punktów 1 - 3 wynosi 80 000 zł, natomiast w zakresie punktu 4 wynosi 25 000 zł. Moduł 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 cieszy się zainteresowaniem organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe, co będzie miało wpływ na poprawę warunków żywienia w szkołach. Ministerstwo Edukacji Narodowej analizuje: jakość posiłków organizowanych w szkołach, które są oferowane w różnych formach, występujące różnice w cenach posiłków przygotowywanych dla uczniów w całej Polsce, potrzeby dietetyczne, zróżnicowanie i dostosowanie oferty żywieniowej do potrzeb zdrowotnych uczniów, (wypracowanie prawidłowych sposobów wprowadzania diet eliminacyjnych). Po sporządzeniu analiz, we współpracy z Ministerstwem Zdrowia i innymi resortami, jak również po zakończeniu kontroli prowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli dotyczącej organizacji żywienia w szkołach, Ministerstwo Edukacji Narodowej przystąpi do realizacji zaleceń i wniosków wypracowanych w toku ww. działań. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Wieloletni rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 stanowiący załącznik do uchwały nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. (M.P. poz. 881). [2] Uchwała nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 (M.P. poz. 881). [3] Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901, z późn. zm.). [4] w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818). [5] w przypadku przyjęcia przez gminę odpowiedniego programu osłonowego, o którym mowa w art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej. [6] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm.). [7] Z wyjątkiem szkoły podstawowej dla dorosłych. [8] Art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej. [9] Art. 18 ust. 1 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.). [10] Art. 96 ust. 2 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. [11] Np. Uchwała nr LII/397/2023 Rady Gminy Kramsk z dnia 28 marca 2023 r. w sprawie określenia zasad zwrotu wydatków za dożywianie, w tym za zakupione posiłki (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2023 r. poz. 3894). [12] Art. 106 ust. 5 pkt 1-2 ustawy – Prawo oświatowe. [13] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2024 r. w sprawie realizacji modułu 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” dotyczącego wspierania w latach 2024–2028 organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki przez organizację stołówek i miejsc spożywania posiłków (Dz. U. poz. 91).