Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-I.050.11.2024.SB
3121441.12209024.9866489
Warszawa, 17-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT2164 Pana Posła Dariusza Mateckiego z 28 marca
2024 r. w sprawie stworzenia 700 lokalnych wspólnot energetycznych generujących własny,
tańszy prąd, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie uprzejmie informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska, mając na uwadze, że
rozwój energetyki obywatelskiej, opartej o wspólnoty lokalne, generujące własny, tańszy
prąd jest jednym z głównych kierunków transformacji energetycznej, zrealizowało szereg
działań stymulujących ten rozwój, z których najważniejsze to inicjatywy ustawodawcze w
odniesieniu do obywatelskich społeczności energetycznych, a także spółdzielni
energetycznych i klastrów energii.
W ramach implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z
dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych,
dalej: „dyrektywa RED II”, ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1681), wprowadzone zostały regulacje
dotyczące obywatelskich społeczności energetycznych dalej: OSE.
Przedmiotem działalności obywatelskiej społeczności energetycznej może być wytwarzanie,
dystrybucja, obrót, agregacja, magazynowanie energii elektrycznej, realizowanie
przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej oraz świadczenie usług w
zakresie ładowania pojazdów elektrycznych swoim członkom lub udziałowcom, w sieci
dystrybucyjnej o napięciu znamionowym nie wyższym niż 110 kV.
Stworzenie ram prawnych działania OSE miało na celu umożliwienie odbiorcom końcowym
energii elektrycznej bezpośredniego udziału w wytwarzaniu, zużyciu oraz dzieleniu się
energią elektryczną z innymi odbiorcami. Pozwala to na zapewnienie jej członkom
przystępnej cenowo energii elektrycznej w odróżnieniu od tradycyjnych przedsiębiorstw
energetycznych, których głównym celem działania jest dążenie do osiągnięcia zysku.
Uczestnictwo w obywatelskiej społeczności energetycznej przysłużyć się może również do
zwiększenia efektywności energetycznej na poziomie gospodarstw domowych dzięki
zmniejszeniu zużycia energii elektrycznej i obniżeniu cen dostaw.
Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego OSE, poprzez implementację dyrektywy
RED II, to szansa na zwiększenie efektywności energetycznej na poziomie gospodarstw
domowych oraz pomoc w zwalczaniu ubóstwa energetycznego na terenie działania
społeczności energetycznych.

-- 1 of 5 --

Należy także podkreślić, że w Polsce współpraca w zakresie produkcji energii z odnawialnych
źródeł energii na poziomie lokalnym może być prowadzona także w formie klastrów energii
i spółdzielni energetycznych.
W celu wzmocnienia roli tych społeczności energetycznych w krajowym systemie
energetycznym, w odpowiedzi na postulaty branży, Ministerstwo Klimatu i Środowiska
przygotowało nowe rozwiązania legislacyjne, które zostały zawarte w ustawie z dnia
17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych
ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1762), dalej: „ustawa z 17 sierpnia 2023 r.”. Celem tej interwencji
prawnej było zapewnienie przejrzystych zasad współpracy w ramach klastrów energii,
obejmujących usprawnienia administracyjno-prawne i dedykowany system wsparcia, a także
stymulowanie rozwoju spółdzielni energetycznych, co wpłynie na zwiększenie udziału
odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym i zwiększy niezależność
energetyczną społeczności lokalnych.
Zaproponowane w ustawie rozwiązania promujące funkcjonowanie klastrów energii mają
za zadanie pobudzić rozwój tych inicjatyw oraz przygotować je do w pełni profesjonalnego
funkcjonowania na zmieniającym się rynku energii, w którym energetyka rozproszona będzie
odgrywać coraz większą rolę.
Dzięki nowym regulacjom klastry energii będą mogły korzystać ze wsparcia, którego
uzyskanie będzie uzależnione od posiadania wpisu w rejestrze klastrów energii
prowadzonego przez Prezesa URE, a także od spełnienia określonych warunków
wskazanych w ustawie. Proponowany system wsparcia odnosi się do ilości energii
elektrycznej wytworzonej z OZE przez strony porozumienia klastra energii, wprowadzonej
do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, a następnie pobranej z tej sieci w celu jej
zużycia przez strony porozumienia tego klastra energii, dla danej godziny okresu
rozliczeniowego.
Mechanizm wsparcia obejmuje następujące elementy:
 Zwolnienie energii elektrycznej zużywanej przez członków klastra z opłaty OZE
oraz z obowiązku umarzania świadectw pochodzenia.
 Zwolnienie energii elektrycznej zużywanej przez członków klastra z opłaty
kogeneracyjnej oraz obowiązku umarzania świadectw efektywności energetycznej.
 Obniżenie kosztów usług dystrybucji, tj. składnika zmiennego stawki sieciowej i
stawki jakościowej, które jest uzależnione od spełnienia warunków w zakresie
osiągnięcia odpowiedniego poziomu zużycia własnego dla danej godziny okresu
rozliczeniowego. Jest ono przewidziane dla członków klastrów energii, które
wykażą wyższy poziom autokonsumpcji. Ten instrument wsparcia zakłada 5% upust
przy osiągnieciu zużycia własnego powyżej 60%. Wraz ze wzrostem o kolejne 10%
członkowie klastra energii uzyskują dodatkowe 5%. W przypadku 100% zużycia
własnego upust ten wynosi 25%.
W ramach ustawy z 17 sierpnia 2023 r. wprowadzono także nowe regulacje, których celem
jest poprawa warunków dla rozwoju energetyki rozproszonej na terenach wiejskich
w formie spółdzielni energetycznej. Nowe, atrakcyjne przepisy mają ułatwić tworzenie
i funkcjonowanie tej formy lokalnego zrzeszenia, a także zachęcić podmioty do angażowania
się w tego rodzaju inicjatywy. Rozwój spółdzielni energetycznych, wykorzystujących do
produkcji energii lokalne zasoby energetyczne, wpłynie pozytywnie na rozwój społeczno -

-- 2 of 5 --

gospodarczy obszarów wiejskich, które zajmując około 93% powierzchni kraju, mają
największe problemy z zapewnieniem stałych dostaw energii.
Należy także podkreślić, że obowiązujące obecnie przepisy zapewniają preferencyjny dla
spółdzielni energetycznych system rozliczeń. Zgodnie z art. 38c ust. 3 ustawy z dnia
20 lutego 2015 roku o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2023 poz. 1436 z późn. zm.)
sprzedawca zobowiązany, dokonuje ze spółdzielnią energetyczną rozliczenia ilości energii
elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości
energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez
spółdzielnię energetyczną i jej członków w stosunku ilościowym 1 do 0,6.
Celem Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest przyśpieszenie transformacji energetycznej
kraju poprzez wdrażanie regulacji prawnych mających wpływ na rozwój obywatelskich
społeczności energetycznych, spółdzielni energetycznych i klastrów energii. Obecnie
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace związane między innymi z:
1. projektem nowelizacji ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii
oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja ta zakłada m.in. szczególnie istotne
z punktu widzenia rozwoju kooperatyw energetycznych, wprowadzenie do
krajowego porządku prawnego stałego, proceduralnego uproszczenia dotyczącego
skrócenia terminów wydawania zezwoleń dla montowanych na budynkach instalacji
odnawialnego źródła energii wykorzystujących do wytwarzania energii energię
promieniowania słonecznego i położonych na tym samym terenie magazynów
energii elektrycznej, pomp ciepła, urządzeń i instalacji niezbędnych do przyłączenia
do sieci danej instalacji OZE oraz remontu, odbudowy, przebudowy, nadbudowy lub
rozbudowy instalacji OZE.
2. projektem nowelizacji ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie
elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten ma na celu dokonanie
dalszych zmian w przepisach dedykowanych dla inwestycji w nowe moce wytwórcze
OZE, których efektem będzie zwiększenie ogólnego udziału odnawialnych źródeł
energii w krajowym zużyciu energii brutto, ze szczególnym uwzględnieniem
energetyki wiatrowej na lądzie.
3. transpozycją Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2023/2413 z dnia 18
października 2023 r. zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2018/2001, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i
dyrektywę 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do
promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylającej dyrektywę Rady (UE)
2015/652 do polskiego porządku prawnego. Rewizja Dyrektywy RED II wprowadza
istotne zmiany w kontekście energii odnawialnej między innymi dotyczące
społeczności energetycznych. Dyrektywa opiera się na wzmocnieniu współpracy
społeczności w projektach lokalnych. Umożliwia zachęcanie lokalnych i
regionalnych organów administracyjnych do uwzględniania miejscowej
społeczności w zakresie energii odnawialnej w planach operatorów dotyczących
zakresu rozwoju infrastruktury sieciowej. Wprowadza uproszczone procesy
rejestracji i zmniejszone opłaty rejestracyjne dla małych instalacji o mocy poniżej 50
kW dla społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej.
Dodatkowo w dyrektywie 2023/2413 uwzględniono efektywny udział społeczności
energetycznych w zakresie energii odnawialnej w odniesieniu do wykorzystania
ciepła i chłodu w ciepłownictwie i chłodnictwie.

-- 3 of 5 --

Podsumowując, projektowane zmiany dokonywane są w wielu obszarach dotyczących
odnawialnych źródeł energii, a ich wspólnym celem jest zwiększenie ich udziału w krajowym
zużyciu energii brutto, a także szeroko pojęty rozwój sektora energii zgodny z ambicjami
redukcji emisyjności gospodarki i spełniania zobowiązań międzynarodowych. Należy
przyjąć, iż wprowadzenie powyższych zmian będzie miało pozytywny wpływ na otoczenie
legislacyjne sprzyjające również rozwojowi społeczności energetycznych.
Ogromne znaczenie dla dynamicznego rozwoju lokalnych wspólnot energetycznych mają
jednostki samorządu terytorialnego i instytucje wspierające działalność rolniczą na
obszarach wiejskich i wiejsko - miejskich, które aktywnie uczestniczą w procesie edukacji i
doradztwa lokalnej społeczności. W tym miejscu należy podkreślić rolę Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które wraz z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa (dalej:
„KOWR”) służą wsparciem na każdym etapie tworzenia lokalnych wspólnot energetycznych.
W 2023 r. KOWR przeprowadził m.in. w poszczególnych województwach cykle szkoleń w
formie warsztatów dla pracowników jednostek samorządu terytorialnego oraz mieszkańców
gmin wiejskich i wiejsko – miejskich z zakresu:
 zakładania i funkcjonowania spółdzielni energetycznych;
 zakładania i funkcjonowania biogazowni rolniczych i jej roli w spółdzielni
energetycznej.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w odniesieniu do spółdzielni energetycznych został
opracowany Podręcznik „Jak założyć i prowadzić spółdzielnię energetyczną?”, skierowany
do wszystkich zainteresowanych założeniem i prowadzeniem spółdzielni energetycznej, w
którym omówiono aspekty związane z założeniem i działalnością operacyjną spółdzielni
energetycznej. Publikacja zawiera także niezbędne dokumenty wraz z objaśnieniami do
wykorzystania w procesie tworzenia lokalnej spółdzielni energetycznej.
Podręcznik jest dostępny pod linkiem https://www.gov.pl/web/kowr/podrecznik-renaldo-
pn-jak-zalozyc-i-prowadzic-spoldzielnie-energetyczna.
Ponadto oprócz wyżej wymienionych form wsparcia na stronach internetowych KOWR poza
ww. podręcznikiem znajdują się:
 kalkulator umożliwiający oszacowanie bilansu energetycznego i korzyści z założenia
spółdzielni energetycznych;
 webinar z zakresu zakładania spółdzielni energetycznych;
 materiały animowane o ww. tematyce;
 broszury i materiały informacyjne opisujące m.in. dobre praktyki, wyzwania i bariery
w zakładaniu i funkcjonowaniu spółdzielni energetycznych.
Jak wskazano we wstępie najnowsze regulacje prawne umożliwiające rozwój obywatelskich
społeczności energetycznych, a także spółdzielni energetycznych i klastrów energii zostały
już wprowadzone do krajowego porządku prawnego.
Dzięki solidnym ramom prawnym, preferencyjnemu systemowi wsparcia i działaniom
edukacyjnym, promującym współpracę na poziomie lokalnym, widoczna jest dużo większa
aktywność w sektorze spółdzielni energetycznych wśród samorządów, przedsiębiorców
i rolników. Obecnie w Polsce działają 33 spółdzielnie energetyczne, a wg danych Krajowej
Izby Klastrów Energii i Odnawialnych Źródeł Energii działa także około 170 klastrów energii,
w tym 66 klastrów, które w latach 2017-2018, w konkursach przeprowadzonych przez

-- 4 of 5 --

Ministerstwo Energii uzyskały Certyfikat Pilotażowego Klastra Energii i zostały wpisane
na Listę Pilotażowych Klastrów Energii.
Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia jestem głęboko przekonany, że ustanowione ramy
prawne, ocena skutków wdrożenia regulacji prawnych oraz odpowiadanie na potrzeby
zgłaszane przez społeczności energetyczne wpłyną na ich zrównoważony i dynamiczny
rozwój w Polsce.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/

-- 5 of 5 --