Interpelacja nr 2145
Interpelacja w sprawie ponownego przystąpienia w bieżącym roku do Małego ZUS plus przez mikroprzedsiębiorców osiągających roczne przychody poniżej 120 tys. złotych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (45%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ponownego przystąpienia w bieżącym roku do Małego ZUS Plus przez mikroprzedsiębiorców osiągających roczne przychody poniżej 120 tys. złotych
Interpelacja nr 2145
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ponownego przystąpienia w bieżącym roku do Małego ZUS Plus przez mikroprzedsiębiorców osiągających roczne przychody poniżej 120 tys. złotych
Zgłaszający: Bartosz Zawieja
Data wpływu: 18-03-2024
Szanowna Pani Ministro,
obywatelki i obywatele zwrócili uwagę na to, że osoby korzystające z Małego ZUS Plus w latach 2019-2022 nie mogą, zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponownie skorzystać z tego przywileju od 1 stycznia 2024 r. Otrzymują wiadomość zwrotną, że kolejne przystąpienie do tej ulgi możliwe jest dopiero od 2025 r. Za pośrednictwem korespondencji mailowej przekazano mojej osobie, że ZUS blokuje elektroniczną wysyłkę dokumentów, przysyła pisma o odmowie (nie wydaje decyzji administracyjnych), wszczyna postępowania.
Na stronie Ministerstwa Rozwoju i Technologii widnieje informacja, że od 1 stycznia bieżącego roku rozpoczyna się nowy pięcioletni okres, w którym przez trzy lata można korzystać z Małego ZUS Plus (https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/maly-zus-plus). Podobna wzmianka pojawiła się również na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (https://www.gov.pl/web/premier/maly-zus-plus).
Ponadto w styczniu 2024 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw wstąpił z interwencją do Pana Premiera Donalda Tuska (https://rzecznikmsp.gov.pl/zus-wprowadza-w-blad-przedsiebiorcow/). Przedsiębiorcy deklarują, że nie odczuli żadnych konkretnych przedsięwzięć w zakresie przedmiotowej sprawy.
W związku z tym chciałbym otrzymać następujące odpowiedzi:
Jakie jest obecne stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w tej sprawie? Czy istnieje możliwość ponownego przystąpienia do programu Mały ZUS Plus w roku bieżącym przez mikroprzedsiębiorców, którzy w poprzednich latach już z niego skorzystali?
Na podstawie jakich przepisów Zakład Ubezpieczeń Społecznych uniemożliwia ponowne skorzystanie z ulgi przez przedsiębiorców korzystających z Małego ZUS Plus w latach 2019-2022?
Czy działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostały uznane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jako organu nadzorującego, za zgodne z przepisami prawa? Jeśli nie, to jakie działania naprawcze zostały wystosowane?
Pozdrawiam
Bartosz Zawieja
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 2145
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ponownego przystąpienia w bieżącym roku do Małego ZUS Plus przez mikroprzedsiębiorców osiągających roczne przychody poniżej 120 tys. złotych
Zgłaszający: Bartosz Zawieja
Data wpływu: 18-03-2024
Szanowna Pani Ministro,
obywatelki i obywatele zwrócili uwagę na to, że osoby korzystające z Małego ZUS Plus w latach 2019-2022 nie mogą, zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponownie skorzystać z tego przywileju od 1 stycznia 2024 r. Otrzymują wiadomość zwrotną, że kolejne przystąpienie do tej ulgi możliwe jest dopiero od 2025 r. Za pośrednictwem korespondencji mailowej przekazano mojej osobie, że ZUS blokuje elektroniczną wysyłkę dokumentów, przysyła pisma o odmowie (nie wydaje decyzji administracyjnych), wszczyna postępowania.
Na stronie Ministerstwa Rozwoju i Technologii widnieje informacja, że od 1 stycznia bieżącego roku rozpoczyna się nowy pięcioletni okres, w którym przez trzy lata można korzystać z Małego ZUS Plus (https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/maly-zus-plus). Podobna wzmianka pojawiła się również na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (https://www.gov.pl/web/premier/maly-zus-plus).
Ponadto w styczniu 2024 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw wstąpił z interwencją do Pana Premiera Donalda Tuska (https://rzecznikmsp.gov.pl/zus-wprowadza-w-blad-przedsiebiorcow/). Przedsiębiorcy deklarują, że nie odczuli żadnych konkretnych przedsięwzięć w zakresie przedmiotowej sprawy.
W związku z tym chciałbym otrzymać następujące odpowiedzi:
Jakie jest obecne stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w tej sprawie? Czy istnieje możliwość ponownego przystąpienia do programu Mały ZUS Plus w roku bieżącym przez mikroprzedsiębiorców, którzy w poprzednich latach już z niego skorzystali?
Na podstawie jakich przepisów Zakład Ubezpieczeń Społecznych uniemożliwia ponowne skorzystanie z ulgi przez przedsiębiorców korzystających z Małego ZUS Plus w latach 2019-2022?
Czy działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostały uznane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jako organu nadzorującego, za zgodne z przepisami prawa? Jeśli nie, to jakie działania naprawcze zostały wystosowane?
Pozdrawiam
Bartosz Zawieja
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6547 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
DUS-III.059.17.2024.AO
Warszawa /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na wystąpienie znak: K10INT2145 przesyłające interpelację wniesioną przez Pana
Posła Bartosza Zawieję w sprawie ponownego przystąpienia w bieżącym roku do Małego ZUS Plus
przez mikroprzedsiębiorców osiągających roczne przychody poniżej 120 tys. złotych, uprzejmie
wyjaśniam co następuje.
Ad 1.
„Mały ZUS plus” to obniżone składki dla małych przedsiębiorców (z przychodem do 120 tys. zł),
obliczane od podstawy równej połowie przeciętnego dochodu przedsiębiorcy
z poprzedniego roku. Ulgę wprowadzono przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2019 r. Z ulgi
tej nie mogą dalej korzystać przedsiębiorcy, którzy korzystali z niej przez 36 miesięcy
kalendarzowych w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych.
Pierwsi uprawnieni, przy założeniu ciągłości działalności, opłacali obniżone składki na
ubezpieczenia społeczne „Mały ZUS plus” od stycznia 2019 r. do grudnia 2021 r., następnie w latach
2022–2023 opłacali składki na zasadach ogólnych. W oparciu o obowiązujące przepisy, w stosunku
do tej grupy, możliwe jest zbudowanie co najmniej dwóch odmiennych interpretacji przepisów, od
których zależy, na jakich zasadach będą mogli oni ponownie korzystać z „Małego ZUS plus”.
Pierwsza interpretacja zakłada, że badanie warunku „36/60” następuje raz w roku,
w styczniu albo w innym pierwszym miesiącu prowadzenia działalności w danym roku
(co uniemożliwia powrót do ulgi w trakcie roku kalendarzowego), a badanie to przebiega na
pierwszy dzień tego miesiąca. W tym ujęciu osoby z przywołanej grupy mogłyby skorzystać
ponownie z „Małego ZUS plus” od stycznia 2025 r.
Druga interpretacja przewiduje, że przedsiębiorca może korzystać z „Małego ZUS plus” przez 36
miesięcy, dalej przez 24 miesięcy nie może, a następnie znowu może przez trzy lata. Zgodnie z tym
stanowiskiem powrót do ulgi jest możliwy w każdym momencie roku.
W rezultacie osoby z przywołanej grupy mogłyby powrócić do stosowania „Małego ZUS plus” od
2024 r. i opłacać ponownie obniżone składki uzależnione od średnich dochodów uzyskiwanych
przez danego przedsiębiorcę.
Zarówno pierwsza, jak i druga interpretacja dotyczy art. 18c ust. 11 pkt 6 ustawy z dnia 13
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230,
z późn. zm., dalej u.s.u.s.).
Ad 2.
Za stosowanie przepisów określających, kiedy można powrócić do korzystania z „Małego ZUS plus”,
w tym ich wykładnię odpowiada Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Minister Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej nie ma możliwości wydawania ZUS wiążących poleceń
i wytycznych, a stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie jest środkiem
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
umożliwiającym wiążącą zmianę praktyki stosowania prawa przez ZUS. Temu celowi służą
indywidualne interpretacje składkowe przewidziane w art. 83d u.s.u.s. oraz art. 34 ustawy z dnia 6
marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236), wydawane w stosunku do
przedstawionego przez przedsiębiorcę stanu faktycznego oraz zajętego przez niego stanowiska
dotyczącego interpretacji przepisów u.s.u.s. Podkreślenia wymaga fakt, że indywidualne
interpretacje składkowe wydawane są przez ZUS
w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie do sądu powszechnego.
Każdy przedsiębiorca może kwestionować stanowisko ZUS co do wykładni określonych przepisów
prawa na drodze sądowej. Dotyczy to także sporów między płatnikami składek
a ZUS w zakresie stosowania przepisów u.s.u.s. o „Małym ZUS plus” w sprawach indywidualnych.
Jeśli przedsiębiorca nie zgadza się ze stanowiskiem ZUS, ZUS wyda mu jako płatnikowi składek
decyzję, od której przysługuje mu odwołanie do sądu powszechnego.
Ad 3.
Omawiane przepisy, które przygotował rząd Prawa i Sprawiedliwości, oceniam jako
niejednoznaczne. Ich wykładnia była w przeszłości, przed grudniem 2023 r., przedmiotem
uzgodnień między ZUS, ówczesnym Ministerstwem Rodziny i Polityki Społecznej oraz
Ministerstwem Rozwoju i Technologii. Niemniej ich nieprecyzyjne brzmienie wciąż powoduje, że
pojawiają się wątpliwości wśród płatników składek i zainteresowanych środowisk. W ocenie
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej właściwą drogą usunięcia tych wątpliwości jest
ewentualne doprecyzowanie przepisów prawa w tym zakresie. Podjęcie stosownej inicjatywy leży
jednak w gestii Ministerstwa Rozwoju
i Technologii, które jest autorem przepisów dotyczących „Małego ZUS plus”.
W opinii Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej sama zmiana stanowiska przez ZUS w
zakresie wykładni przepisów o „Małym ZUS plus”, bez zmiany przepisów u.s.u.s., mogłaby okazać
się niewystarczająca i rodzić ryzyka prawne związane z możliwością zakwestionowania przez sąd
interpretacji proponowanej przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców i Ministerstwo
Rozwoju i Technologii. W sprawie spornej pomiędzy ZUS
a płatnikiem składek w zakresie wysokości ulgi „Mały ZUS plus” (a nie prawa do korzystania z niej)
sąd, który rozpoznając odwołanie od decyzji ZUS orzeka w granicach sprawy, a nie
w granicach wyznaczonych treścią odwołania i kwestionowanego rozstrzygnięcia zaskarżonej
decyzji ZUS, mógłby zająć stanowisko prezentowane obecnie przez ZUS, tj.
o braku prawa do „Małego ZUS plus” przedsiębiorcy, który w ostatnich 5 latach wyczerpał prawo
do tej ulgi.
Dodatkowo nadmieniam, że kwestie poruszone przez Pana Posła Bartosza Zawieję,
a wcześniej przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, były przedmiotem dyskusji w
gronie partnerów społecznych podczas posiedzenia Zespołu Problemowego ds. Ubezpieczeń
Społecznych w Radzie Dialogu Społecznego. Partnerzy społeczni, choć prezentowali różne
stanowiska dotyczące prawidłowej wykładni przepisów o „Małym ZUS plus” (zarówno popierające
stanowisko ZUS, jak i jemu przeciwstawne) podnosili, że ewentualne spory z tego zakresu najlepiej
rozstrzygnąć na drodze sądowej.
Stanowisko o analogicznej treści przekazałem Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców w
odpowiedzi na jego wystąpienie, o którym wspomina w interpelacji Pan Poseł Bartosz Zawieja.
Z wyrazami szacunku
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
DUS-III.059.17.2024.AO
Warszawa /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na wystąpienie znak: K10INT2145 przesyłające interpelację wniesioną przez Pana
Posła Bartosza Zawieję w sprawie ponownego przystąpienia w bieżącym roku do Małego ZUS Plus
przez mikroprzedsiębiorców osiągających roczne przychody poniżej 120 tys. złotych, uprzejmie
wyjaśniam co następuje.
Ad 1.
„Mały ZUS plus” to obniżone składki dla małych przedsiębiorców (z przychodem do 120 tys. zł),
obliczane od podstawy równej połowie przeciętnego dochodu przedsiębiorcy
z poprzedniego roku. Ulgę wprowadzono przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2019 r. Z ulgi
tej nie mogą dalej korzystać przedsiębiorcy, którzy korzystali z niej przez 36 miesięcy
kalendarzowych w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych.
Pierwsi uprawnieni, przy założeniu ciągłości działalności, opłacali obniżone składki na
ubezpieczenia społeczne „Mały ZUS plus” od stycznia 2019 r. do grudnia 2021 r., następnie w latach
2022–2023 opłacali składki na zasadach ogólnych. W oparciu o obowiązujące przepisy, w stosunku
do tej grupy, możliwe jest zbudowanie co najmniej dwóch odmiennych interpretacji przepisów, od
których zależy, na jakich zasadach będą mogli oni ponownie korzystać z „Małego ZUS plus”.
Pierwsza interpretacja zakłada, że badanie warunku „36/60” następuje raz w roku,
w styczniu albo w innym pierwszym miesiącu prowadzenia działalności w danym roku
(co uniemożliwia powrót do ulgi w trakcie roku kalendarzowego), a badanie to przebiega na
pierwszy dzień tego miesiąca. W tym ujęciu osoby z przywołanej grupy mogłyby skorzystać
ponownie z „Małego ZUS plus” od stycznia 2025 r.
Druga interpretacja przewiduje, że przedsiębiorca może korzystać z „Małego ZUS plus” przez 36
miesięcy, dalej przez 24 miesięcy nie może, a następnie znowu może przez trzy lata. Zgodnie z tym
stanowiskiem powrót do ulgi jest możliwy w każdym momencie roku.
W rezultacie osoby z przywołanej grupy mogłyby powrócić do stosowania „Małego ZUS plus” od
2024 r. i opłacać ponownie obniżone składki uzależnione od średnich dochodów uzyskiwanych
przez danego przedsiębiorcę.
Zarówno pierwsza, jak i druga interpretacja dotyczy art. 18c ust. 11 pkt 6 ustawy z dnia 13
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230,
z późn. zm., dalej u.s.u.s.).
Ad 2.
Za stosowanie przepisów określających, kiedy można powrócić do korzystania z „Małego ZUS plus”,
w tym ich wykładnię odpowiada Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Minister Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej nie ma możliwości wydawania ZUS wiążących poleceń
i wytycznych, a stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie jest środkiem
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
umożliwiającym wiążącą zmianę praktyki stosowania prawa przez ZUS. Temu celowi służą
indywidualne interpretacje składkowe przewidziane w art. 83d u.s.u.s. oraz art. 34 ustawy z dnia 6
marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236), wydawane w stosunku do
przedstawionego przez przedsiębiorcę stanu faktycznego oraz zajętego przez niego stanowiska
dotyczącego interpretacji przepisów u.s.u.s. Podkreślenia wymaga fakt, że indywidualne
interpretacje składkowe wydawane są przez ZUS
w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie do sądu powszechnego.
Każdy przedsiębiorca może kwestionować stanowisko ZUS co do wykładni określonych przepisów
prawa na drodze sądowej. Dotyczy to także sporów między płatnikami składek
a ZUS w zakresie stosowania przepisów u.s.u.s. o „Małym ZUS plus” w sprawach indywidualnych.
Jeśli przedsiębiorca nie zgadza się ze stanowiskiem ZUS, ZUS wyda mu jako płatnikowi składek
decyzję, od której przysługuje mu odwołanie do sądu powszechnego.
Ad 3.
Omawiane przepisy, które przygotował rząd Prawa i Sprawiedliwości, oceniam jako
niejednoznaczne. Ich wykładnia była w przeszłości, przed grudniem 2023 r., przedmiotem
uzgodnień między ZUS, ówczesnym Ministerstwem Rodziny i Polityki Społecznej oraz
Ministerstwem Rozwoju i Technologii. Niemniej ich nieprecyzyjne brzmienie wciąż powoduje, że
pojawiają się wątpliwości wśród płatników składek i zainteresowanych środowisk. W ocenie
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej właściwą drogą usunięcia tych wątpliwości jest
ewentualne doprecyzowanie przepisów prawa w tym zakresie. Podjęcie stosownej inicjatywy leży
jednak w gestii Ministerstwa Rozwoju
i Technologii, które jest autorem przepisów dotyczących „Małego ZUS plus”.
W opinii Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej sama zmiana stanowiska przez ZUS w
zakresie wykładni przepisów o „Małym ZUS plus”, bez zmiany przepisów u.s.u.s., mogłaby okazać
się niewystarczająca i rodzić ryzyka prawne związane z możliwością zakwestionowania przez sąd
interpretacji proponowanej przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców i Ministerstwo
Rozwoju i Technologii. W sprawie spornej pomiędzy ZUS
a płatnikiem składek w zakresie wysokości ulgi „Mały ZUS plus” (a nie prawa do korzystania z niej)
sąd, który rozpoznając odwołanie od decyzji ZUS orzeka w granicach sprawy, a nie
w granicach wyznaczonych treścią odwołania i kwestionowanego rozstrzygnięcia zaskarżonej
decyzji ZUS, mógłby zająć stanowisko prezentowane obecnie przez ZUS, tj.
o braku prawa do „Małego ZUS plus” przedsiębiorcy, który w ostatnich 5 latach wyczerpał prawo
do tej ulgi.
Dodatkowo nadmieniam, że kwestie poruszone przez Pana Posła Bartosza Zawieję,
a wcześniej przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, były przedmiotem dyskusji w
gronie partnerów społecznych podczas posiedzenia Zespołu Problemowego ds. Ubezpieczeń
Społecznych w Radzie Dialogu Społecznego. Partnerzy społeczni, choć prezentowali różne
stanowiska dotyczące prawidłowej wykładni przepisów o „Małym ZUS plus” (zarówno popierające
stanowisko ZUS, jak i jemu przeciwstawne) podnosili, że ewentualne spory z tego zakresu najlepiej
rozstrzygnąć na drodze sądowej.
Stanowisko o analogicznej treści przekazałem Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców w
odpowiedzi na jego wystąpienie, o którym wspomina w interpelacji Pan Poseł Bartosz Zawieja.
Z wyrazami szacunku
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --