telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DSP.INT.4610.817.2024
Warszawa, 18 kwietnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2144 grupy Posłów na Sejm RP - Pana Dariusza
Mateckego, Pana Michała Wosia oraz Pana Jan Kanthak, w sprawie planów rządu
w zakresie podnoszenia standardów w domach opieki, przekazuję poniżej stosowne
wyjaśnienia.
Domy pomocy społecznej są instytucjami pomocy społecznej, działającymi na podstawie
ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Ustawa o pomocy społecznej
reguluje również prowadzenie placówek zapewniających całodobową opiekę osobom
z niepełnosprawnościami, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku.
Również rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r.
w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 734, z późn. zm.) określa:
 sposób funkcjonowania określonych typów domów pomocy społecznej
i obowiązujący standard podstawowych usług świadczonych przez domy,
 wzór wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie domu,
 tryb kierowania i przyjmowania osób ubiegających się o przyjęcie do domu.
Ministerstwem wiodącym w tym zakresie jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej.
Odnosząc się do kwestii wprowadzenie nowych regulacji lub zmian legislacyjnych
mających na celu zwiększenie jakości opieki nad osobami starszymi w domach pomocy
społecznej, a także zwiększenia nakładów finansowych na opiekę długoterminową, w tym
z przeznaczeniem na zapewnienie odpowiedniej liczby personelu medycznego i
opiekuńczego, należy wskazać, że aktualnie prowadzony jest przegląd systemu opieki
długoterminowej w Polsce w ramach realizacji reformy A4.6 Zwiększenie udziału
niektórych grup w rynku pracy poprzez rozwój systemu opieki długoterminowej,
zaplanowanej w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Za
przeprowadzenie przeglądu odpowiedzialne są Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej (MRPiPS) oraz Ministerstwo Zdrowia. Prace nad tym opracowaniem mają
zakończyć się w I półroczu 2024 r. i być wstępem do zaplanowania niezbędnych zmian
prawnych i organizacyjnych.

-- 1 of 2 --

telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Opieka długoterminowa stanowi jeden z obszarów szczególnie istotnych w kontekście
opieki nad osobami starszymi. Aktualnie w Polsce przez opiekę długoterminową, zgodnie
z formalnym nazewnictwem, rozumie się świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze
w systemie ochrony zdrowia, które są udzielane jako „świadczenia opieki
długoterminowej”. Świadczenia opiekuńcze udzielane w ramach systemu pomocy
społecznej przyjmują formalnie inną nazwę, stosownie do ich rodzaju i zakresu, chociaż
wsparcie to – z praktycznego punktu widzenia – ma charakter opieki długoterminowej i
tak jest klasyfikowane.
W nawiązaniu do kwestii zapewnienia odpowiedniej liczby personelu medycznego
i opiekuńczego, należy wskazać, że mając na uwadze wykorzystanie istniejącego
potencjału zawodu opiekuna medycznego od 1 września 2021 r. weszły w życie przepisy
wprowadzające zmiany w kształceniu opiekunów medycznych. Dotychczasowe stricte
pielęgnacyjne czynności opiekuna medycznego zostały rozszerzone również o czynności
pielęgnacyjno-medyczne. Rozszerzenie kompetencji opiekuna medycznego pozwoli na
wsparcie kadry pielęgniarskiej w systemie ochrony zdrowia również domach opieki.
Jednocześnie informuję, że w sprawach związanych z szeroko pojętą polityką senioralną,
ściśle współpracuję z przedstawicielami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
oraz Ministerstwa Zdrowia, a także innych resortów w kompetencjach których pozostają
zadania związane z szeroko pojętym wsparciem osób starszych. Współpraca ta odbywa się
między innymi w ramach Międzyresortowego Zespołu do spraw systemowych rozwiązań
związanych z opieką nad osobami starszymi, który został powołany Zarządzeniem
nr 30 Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 marca 2024 r. Do zadań zespołu należy między
innymi: analiza systemowych rozwiązań związanych z opieką nad osobami starszymi,
proponowanie kierunków działań w obszarach dotyczących opieki nad osobami starszymi,
czy opracowanie rekomendacji dla założeń rozwiązań legislacyjnych dotyczących opieki
nad osobami starszymi.
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/

-- 2 of 2 --

+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Katarzyna Kotula
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek RP
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację nr 2144 posłów na Sejm RP pana Jana Kanthaka, Dariusza
Mateckiego i Michała Wosia w sprawie planów rządu w zakresie podnoszenia standardów
w domach opieki, uprzejmie przedstawiam następujące stanowisko.
Przepis art. 68 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że władze publiczne są obowiązane do
zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom z
niepełnosprawnościami i osobom w podeszłym wieku. Ponadto, władze publiczne
powinny dążyć do zapewnia godnego życia wszystkim obywatelom, pamiętając, że
poszanowanie i ochrona godności człowieka stanowiąca źródło wolności i praw człowieka
i obywatela jest obowiązkiem nałożonym na państwo przez najważniejszy akt prawny
jakim jest Konstytucja Rzeczpospolitej Polski zgodnie z art. 30 Konstytucji.
Zagwarantowanie opieki osobom starszym jest częścią polityki rządu dążącego do
zwiększania nakładów finansowych, zwiększania świadomości społecznej na temat
potrzeb osób starszych, a także rozwijania programów majach na celu ochronę zdrowia
osób starszych i polepszenia warunków życia w miejscach opieki instytucjonalnej, w tym
w Domach Pomocy Społecznej. Ministra do Spraw Równości popiera wszystkie działania
mające na celu otoczenie opieką zarówno ze strony legislacyjnej, finansowej jak i
systemowej osoby pozostające w domach opieki.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Kotula
Ministra do spraw Równości
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 1 of 1 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.197.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na z interpelację nr 2144 Pana Posła Dariusza Mateckiego, piszącego wraz
z grupą posłów w sprawie planów rządu w zakresie podnoszenia standardów w domach
opieki, przesyłam wyjaśnienia pozostające we właściwości Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
Prowadzenie Domów Pomocy Społecznej, zgodnie z przepisami Ustawy z 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.), jest zadaniem własnym jednostki
samorządu terytorialnego: gminy, powiatu, bądź samorządu województwa. Jednostki te
mają swobodę decydowania o sposobie prowadzenia DPS - mogą prowadzić Domy
samodzielnie lub zlecać ich prowadzenie podmiotom do tego uprawnionym, o których mowa
w art. 25 ww. ustawy. Zgodnie z danymi ze sprawozdań resortowych MRPiPS-05, według
stanu na 31 grudnia 2023 r. (dane wstępne w trakcie weryfikacji), w Polsce funkcjonowało
820 Domów Pomocy Społecznej, prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego
lub na ich zlecenie.
Odnosząc się do kwestii poruszanych w interpelacji należy zaznaczyć, że promowany
obecnie model opieki długoterminowej zakłada odchodzenie od wsparcia osób w dużych
instytucjach na rzecz zapewnienia dostępności wysokojakościowych usług, świadczonych
w środowisku lokalnym. Plan, którego celem jest wzmocnienie opieki przy jednoczesnym
wsparciu zarówno świadczeniobiorców, jak świadczeniodawców, przedstawiony został
w Strategii rozwoju usług społecznych, polityka publiczna do roku 2030 (z perspektywą do
w 2035 r.). Strategia określa cele i kierunki zmian systemowych, zmierzających do
deinstytucjonalizacji usług społecznych w Polsce.
Jednym z nakreślonych w dokumencie celów strategicznych jest zbudowanie skutecznego
i trwałego systemu świadczenia usług społecznych dla osób potrzebujących wsparcia
w codziennym funkcjonowaniu. Planowane kierunki działań służących jego realizacji to m.in.
 wdrożenie systemu koordynacji i standaryzacji usług społecznych;
 wsparcie rodziny i opiekunów osób potrzebujących wsparcia w codziennym
funkcjonowaniu;
 rozwój środowiskowych form wsparcia w postaci usług społecznych;
 trwały system finansowania opieki długoterminowej w obszarze usług społecznych;
 wsparcie i rozwój kadr świadczących usługi społeczne.

-- 1 of 4 --

2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W przyjętej Strategii zaplanowano też kierunek pn. Zmiana sposobu funkcjonowania
stacjonarnej instytucji opieki długoterminowej (Domy Pomocy Społecznej). W jego ramach
przewiduje się podjęcie takich działań jak:
 przeprowadzenie audytu Domów Pomocy Społecznej w zakresie wskazań do pobytu
w nich przebywających tam osób, pod kątem możliwości ich powrotu do społeczności
lokalnej;
 cykliczna weryfikacja możliwości usamodzielnienia osoby korzystającej z usług
instytucji, a w przypadku jej stwierdzenia podjęcie działań to usamodzielnienie
ułatwiających;
 przekształcanie Domów Pomocy Społecznej w środowiskowe centra opieki, gdzie
opieka stacjonarna będzie oferowana tylko w ramach krótkotrwałego pobytu lub jeśli
wsparcie środowiskowe nie będzie możliwe z uwagi na stan zdrowia, stopień
samodzielności, albo poziom wydolności opiekuńczej rodziny;
 zmianę standardów świadczenia usług stacjonarnej opieki długoterminowej
(Domy Pomocy Społecznej) w zakresie warunków bytowych, w tym zapewnienie
osobom korzystającym z tych usług pokoi jednoosobowych (w miarę możliwości
poszczególnych DPS).
Proces wprowadzania regulacji legislacyjnych, mających na celu zmianę sposobu
funkcjonowania Domów Pomocy Społecznej, już się rozpoczął. 1 listopada 2023 r. weszły
w życie zmiany do Ustawy o pomocy społecznej, które przewidują m.in. wprowadzenie
regulacji umożliwiających świadczenie usług wsparcia krótkoterminowego przez Domy
Pomocy Społecznej (w formie pobytu całodobowego, jak i dziennego). Usługa może być
przyznana na czas określony nie dłuższy niż 30 dni w roku, z możliwością przedłużenia
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, ale nie dłużej, niż o kolejne 30 dni. Dodatkowo
ustawa zakłada ograniczenie do minimum formalności związanych z przyznaniem
usługi, a w przypadku, gdy osoba będąca jej beneficjentką deklaruje ponoszenie pełnej
odpłatności, odstępuje się od ustalania jej sytuacji dochodowej i majątkowej.
Odpłatność ponoszona jest do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania
mieszkańca z jego własnego dochodu, dochodu osób mu bliskich oraz odpłatności gmin
kierujących go do Domu Pomocy Społecznej. Przy czym, zgodnie z art. 87 Ustawy z 13
listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2022 poz. 2267, z
późn. zm.), powiat otrzymuje dotację z budżetu państwa na mieszkańców Domów Pomocy
Społecznej, prowadzonych w ramach zadania własnego lub na jego zlecenie, umieszczonych
na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004 roku (tzw. „stare zasady”).
Zgodnie z Ustawą o pomocy społecznej, w zależności od sytuacji finansowej Domów Pomocy
Społecznej w powiecie, a także od uzyskanych dochodów z tytułu odpłatności za pobyt
w Domu, wojewoda może zwiększyć kwotę dotacji dla powiatu do 20%, a w przypadku
Domów Pomocy Społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie,
w których są najniższe odpłatności za pobyt, nawet o 50%.
Ponadto należy podkreślić, że w Ministerstwie istnieje pełna świadomość faktu, iż zakres
obowiązków pracowników pomocy społecznej jest ogromny, a pracownicy jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej, w tym Domów Pomocy Społecznej, odgrywają bardzo

-- 2 of 4 --

3
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ważną rolę w realizacji zadań państwa oraz samorządów na rzecz rodzin i osób
wymagających wsparcia.
Mając to na uwadze, Ministerstwo zainicjowało wprowadzenie zmian prawnych, których
celem jest wdrożenie rozwiązań w zakresie możliwości wsparcia finansowego wynagrodzeń
pracowników służb społecznych, w tym pracowników Domów Pomocy Społecznej, ze
środków budżetu państwa. Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy
społecznej oraz niektórych innych ustaw, zakładająca możliwość przyjmowania programów
rządowych, które umożliwią dofinansowanie wynagrodzeń wypłacanych przez samorządy
pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę w jednostkach organizacyjnych pomocy
społecznej, w tym Domach Pomocy Społecznej, została 15 maja br. podpisana przez
Prezydenta RP. Aktualnie trwają prace nad przyjęciem programu rządowego,
umożliwiającego przyznanie i wypłatę dodatków do wynagrodzeń pracowników jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej.
Odnosząc się do kwestii kadr medycznych, zatrudnionych w Domach Pomocy Społecznej,
wyjaśniam, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej inicjuje działania
zmierzające do przeanalizowania zagadnienia realizacji usług medycznych na rzecz
mieszkańców DPS i finansowania usług świadczonych przez Domy w ramach Narodowego
Funduszu Zdrowia. MRPiPS zaprosiło do rozmów w tej sprawie Ministerstwo Zdrowia,
podkreślając wagę problemu i pilną konieczność dokonania zmian w tym zakresie, a także
deklarując pełną gotowość do współpracy przy wypracowywaniu stosownych rozwiązań.
W ramach przeprowadzania reformy nr A 4.6 KPO, pn. Wzrost uczestnictwa niektórych grup
w rynku pracy poprzez rozwój opieki długoterminowej, przewidziano dwa kamienie milowe:
A69G - Strategiczny przegląd opieki długoterminowej w Polsce w celu określenia
priorytetów reformy oraz A70G - Wejście w życie nowelizacji odpowiednich aktów
prawnych w celu wdrożenia priorytetów reform, określonych w strategicznym przeglądzie
opieki długoterminowej w Polsce (zgodnie z kamieniem milowym A69G).
Aktualnie, na zlecenie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, realizowany jest
pierwszy z kamieni milowych - strategiczny przegląd opieki długoterminowej w Polsce.
Obejmuje on aspekty funkcjonowania systemu opieki długoterminowej związane m.in.
z koordynacją, podnoszeniem kwalifikacji kadr, systemami gwarantującymi jakość usług,
zwiększaniem dostępności usług, wsparciem dla rodzin i innych opiekunów nieformalnych,
świadczenia usług opieki długoterminowej w ramach systemów opieki zdrowotnej i pomocy
społecznej, a także szeroki wachlarz zadań realizowanych przez sektor ochrony zdrowia, jak
również dotyczących innych elementów i polityk.

-- 3 of 4 --

4
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zakres działań, które powinny zostać podjęte w ramach planowanych reform, zostanie
określony dopiero na podstawie wyników raportu. Zakończenie realizacji kamienia
milowego A69G prognozowane jest na II kwartał 2024 r. Rekomendowane we wstępnym
raporcie z przeglądu kierunki zmian wiążą się z dalekosiężnymi i złożonymi działaniami
o charakterze legislacyjnym, analitycznym, organizacyjnym i finansowym.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
Do wiadomości:
1. Marzena Okła-Drewnowicz – Ministra do spraw Polityki Senioralnej
2. Katarzyna Kotula – Ministra do spraw Równości

-- 4 of 4 --