Interpelacja w sprawie wymian pokrycia dachowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2131
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie wymian pokrycia dachowego
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 18-03-2024
Gdańsk, dnia 13 marca 2024 r.
Szanowny Panie Ministrze,
azbest jest zaliczany do substancji o udowodnionym działaniu chorobotwórczym, jako przyczyna pylicy azbestowej, chorób opłucnej oraz nowotworów. Na dachach wielu polskich domów nadal znajduje się azbest, występujący pod postacią eternitu.
W sprawie rozwiązania tego problemu podjęto już pierwsze kroki, mające na celu rozwiązanie tej sytuacji. W 2002 r. Rada Ministrów przyjęła krajowy „Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terytorium Polski”. Zgodnie ze wspomnianym planem z dniem 31 grudnia 2032 roku ma zostać zakazane używanie azbestu.
Obawy budzi jednak tempo wymiany pokryć dachowych. Według danych NIK przy zachowaniu dotychczasowego tempa realizacji zadań programu wyroby takie będą usuwane co najmniej przez 60 lat – licząc od zakończenia programu. Wg NIK przez pierwsze 12 lat programu usunięto jedynie 17 proc. wyrobów azbestowych. Problem stanowi także zdolność obywateli do pokrycia kosztów usunięcia azbestu ze swoich budynków.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy ministerstwo planuje przyspieszenie tempa usuwania azbestu?
2. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie wsparcia finansowego dla obywateli, których nie stać na usunięcie azbestu z własnych środków finansowych?
Podsekretarz stanu Ignacy Niemczycki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6253 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DGN-I.054.2.2024
Warszawa, 09 kwietnia 2024 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację poselską nr 2131 Pana Posła Jarosława Wałęsy
w sprawie wymian pokrycia dachowego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 2131 dotyczącą przyspieszenia tempa usuwania
wyrobów zawierających azbest oraz wprowadzenia wsparcia finansowego dla obywateli,
których nie stać na usunięcie wyrobów azbestowych z własnych środków, przedstawiam
następujące informacje.
W Ministerstwie Rozwoju i Technologii trwają prace nad projektem ustawy o wyrobach
zawierających azbest, którego celem jest transpozycja do polskiego porządku prawnego
przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2668 z 22 listopada
2023 r. w sprawie zmiany dyrektywy 2009/148/WE w sprawie ochrony pracowników
przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie azbestu w miejscu pracy [1,2].
W projekcie ustawy zawarto szereg zapisów, które powinny przyczynić się do zwiększenia
tempa usuwania wyrobów zawierających azbest. Należy jednak podkreślić, że tematyka
azbestowa jest niezwykle złożona i obejmuje swym zakresem kwestie nie tylko związane
z finansowaniem procesu oczyszczania kraju z azbestu, ale także zasady bezpiecznego
postępowania z wyrobami zawierającymi azbest, ochronę pracowników przed narażeniem
na działanie azbestu, szkolenia pracowników, uzyskiwanie zezwoleń na usuwanie lub
zabezpieczanie wyrobów zawierających azbest.
Dostrzegając potrzebę zwiększenia wsparcia osób użytkujących wyroby zawierające
azbest i chcących je usunąć, cały czas podejmowane są również działania pozalegislacyjne.
Przykładowo w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi uruchomił program dofinansowania do wymiany
w gospodarstwach rolnych pokryć dachu wykonanych z materiałów zawierających azbest.
Program realizuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Należy zaznaczyć,
że to właśnie na terenach wiejskich występuje najwięcej wyrobów zawierających azbest
pozostających w dyspozycji osób fizycznych.
Od 2009 r., nadzorowany przez Ministra Klimatu i Środowiska, Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej zwany: „NFOŚiGW”) we współpracy
z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej wdraża
„Ogólnopolski program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest”, który jest
odpowiedzią na konieczność wprowadzenia rozwiązań mających na celu unieszkodliwianie
odpadów zawierających azbest. Obecna odsłona Programu NFOŚiGW realizowana jest
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
w latach 2019-2024 z budżetem w wysokości 100 mln zł. W sprawie kontynuacji
przedmiotowego programu oraz uwzględnienia w różnych programach wsparcia kosztów
związanych z usuwaniem, demontażem wyrobów azbestowych oraz montażem i zakupem
nowych wyrobów bezazbestowych, głównie pokryć dachu, Ministerstwo wystosowało w
listopadzie 2023 r. pismo do Ministra Klimatu i Środowiska. Jest to także niezwykle istotne
w kontekście realizacji uchwalonej w 2022 r. Długoterminowej strategii renowacji
budynków, która wskazuje na potrzebę ujmowania usuwania wyrobów zawierających
azbest i zastępowania ich wyrobami bezazbestowymi w publicznych programach wsparcia
renowacji budynków w zakresie poprawy efektywności energetycznej i transformacji
do gospodarki neutralnej klimatycznie.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej uczestniczyło zaś w negocjacjach
regionalnych programów operacyjnych, w perspektywie 2021-2027 polityki spójności.
Wsparcie działań związanych z usuwaniem azbestu z budynków publicznych i prywatnych
zostało zaplanowane w 8 programach regionalnych województw: lubelskiego, lubuskiego,
małopolskiego, opolskiego, podlaskiego, warmińsko-mazurskiego, wielkopolskiego
i zachodniopomorskiego na ogólną kwotę ponad 22 mln euro (według zapisów programów
regionalnych przesłanych do zatwierdzenia przez Komisję Europejską w październiku 2022
r.). W związku z niekorzystną interpretacją przepisów Rozporządzenia w sprawie
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności 2021/1058
w zakresie kwalifikowalności wydatków na transport i składowanie odpadów
zawierających azbest podjęto działania zmierzające do zmiany stanowiska Komisji
Europejskiej w tym zakresie. We wrześniu 2023 r. uzyskano pozytywną opinię Komisji
Europejskiej w zakresie interpretacji art. 7.1 (f) Rozporządzenia dopuszczającą
finansowanie wydatków związanych z transportem odpadów zawierających azbest
na składowisko i kosztów ich składowania, co umożliwia ujęcie tych wydatków
w programach regionalnych w perspektywie finansowej 2021-2027.
Usuwanie wyrobów zawierających azbest i zastępowanie ich wyrobami bezazbestowymi
zostało także uwzględnione w Krajowej Polityce Miejskiej 2030 w ramach Wyzwania V –
Poprawa jakości środowiska przyrodniczego w miastach, jako element działań
poprawiających efektywność energetyczną budynków.
Warto również podkreślić, że Unia Europejska wymienia Polskę wśród liderów w zakresie
postępowania z wyrobami zawierającymi azbest oraz czerpie z naszych doświadczeń
podczas prac nad regulacjami unijnymi.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Ignacy Niemczycki
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Podstawa prawna
[1] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2668 z dnia 22 listopada 2023 r.
w sprawie zmiany dyrektywy 2009/148/WE w sprawie ochrony pracowników przed
ryzykiem związanym z narażeniem na działanie azbestu w miejscu pracy (Dz. Urz. UE L
2023/2668 z 30.11.2023);
[2] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/148/WE z dnia 30 listopada 2009 r.
w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie
azbestu w miejscu pracy (wersja ujednolicona) (Dz. Urz. UE L 330 z 16.12.2009, str. 28, Dz.
Urz. L 198, 25.07.2019, str. 241).
-- 3 of 3 --