tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.181.2024
Warszawa /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na wystąpienie znak: K10INT2130 przesyłające interpelację wniesioną przez Pana Posła
Jarosława Wałęsę w sprawie problemów związanych z programem Mały ZUS Plus, przekazuję wyjaśnienia na
pytania postawione w interpelacji.
Ad 1.
Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej znany jest temat opłacania obniżonych składek na
ubezpieczenia społeczne przez przedsiębiorców uzyskujących niewysokie przychody z działalności w ramach
ulgi „Mały ZUS plus”. Ta ulga to obniżone składki dla małych przedsiębiorców (z przychodem do 120 tys. zł),
obliczane od podstawy równej połowie przeciętnego dochodu przedsiębiorcy z poprzedniego roku. „Mały ZUS
plus” wprowadzono przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2019 r. Z ulgi tej nie mogą dalej korzystać
przedsiębiorcy, którzy korzystali z niej przez 36 miesięcy kalendarzowych w ciągu ostatnich 60 miesięcy
kalendarzowych. Pierwsi uprawnieni, przy założeniu ciągłości działalności, opłacali obniżone składki na
ubezpieczenia społeczne „Mały ZUS plus” od stycznia 2019 r. do grudnia 2021 r., następnie w latach 2022–
2023 opłacali składki na zasadach ogólnych.
W oparciu o obowiązujące przepisy, w stosunku do tej grupy, możliwe jest zbudowanie co najmniej dwóch
odmiennych interpretacji przepisów, od których zależy, na jakich zasadach będą mogli oni ponownie korzystać
z „Małego ZUS plus”.
Pierwsza interpretacja zakłada, że badanie warunku „36/60” następuje raz w roku, w styczniu albo w innym
pierwszym miesiącu prowadzenia działalności w danym roku (co uniemożliwia powrót do ulgi w trakcie roku
kalendarzowego), a badanie to przebiega na pierwszy dzień tego miesiąca. W tym ujęciu osoby z przywołanej
grupy mogłyby skorzystać ponownie z „Małego ZUS plus” od stycznia 2025 r. Stanowisko opierające się na tej
interpretacji zajmuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Druga interpretacja przewiduje z kolei, że przedsiębiorca może korzystać z „Małego ZUS plus” przez 36
miesięcy, dalej przez 24 miesięcy nie może, a następnie znowu może przez trzy lata. Zgodnie z tym
stanowiskiem powrót do ulgi jest możliwy w każdym momencie roku. W rezultacie osoby z przywołanej grupy
mogłyby powrócić do stosowania „Małego ZUS plus” od 2024 r. i opłacać ponownie obniżone składki
uzależnione od średnich dochodów uzyskiwanych przez danego przedsiębiorcę. Z drugą interpretacją
przepisów zgadzają się Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Zarówno pierwsza, jak i druga interpretacja dotyczy art. 18c ust. 11 pkt 6 ustawy z dnia 13 października 1998
r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, dalej u.s.u.s.).
Za stosowanie przepisów określających, kiedy można powrócić do korzystania z „Małego ZUS plus”, w tym ich
wykładnię odpowiada Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie ma
możliwości wydawania ZUS wiążących poleceń i wytycznych, a stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i
Polityki Społecznej nie jest środkiem umożliwiającym wiążącą zmianę praktyki stosowania prawa przez ZUS.
Temu celowi służą indywidualne interpretacje składkowe przewidziane w art. 83d u.s.u.s. oraz art. 34 ustawy
wydawane w stosunku do przedstawionego przez przedsiębiorcę stanu faktycznego oraz zajętego przez niego
stanowiska dotyczącego interpretacji przepisów u.s.u.s. Podkreślenia przy tym wymaga, że indywidualne
interpretacje składkowe wydawane są przez ZUS w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie do sądu

-- 1 of 2 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
powszechnego. Każdy przedsiębiorca może kwestionować stanowisko ZUS co do wykładni określonych
przepisów prawa na drodze sądowej. Dotyczy to także sporów między płatnikami składek a ZUS co do
stosowania przepisów u.s.u.s. o „Małym ZUS plus” w sprawach indywidualnych. Przedsiębiorcy nie
zgadzającemu się ze stanowiskiem ZUS zostanie wydana decyzja, od której przysługuje odwołanie do sądu
powszechnego.
Ad 2.
Omawiane przepisy, które przygotował rząd Prawa i Sprawiedliwości, oceniam jako niejednoznaczne. Ich
wykładnia była w przeszłości, przed grudniem 2023 r., przedmiotem uzgodnień między ZUS, ówczesnym
Ministerstwem Rodziny i Polityki Społecznej oraz Ministerstwem Rozwoju i Technologii. Niemniej ich
nieprecyzyjne brzmienie wciąż powoduje, że pojawiają się wątpliwości wśród płatników składek i
zainteresowanych środowisk. W ocenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej właściwą drogą
usunięcia tych wątpliwości jest ewentualne doprecyzowanie przepisów prawa w tym zakresie. Podjęcie
stosownej inicjatywy leży jednak w gestii Ministerstwa Rozwoju i Technologii, które jest autorem przepisów
dotyczących „Małego ZUS plus”.
W opinii Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej sama zmiana stanowiska przez ZUS w zakresie
wykładni przepisów o „Małym ZUS plus”, bez zmiany przepisów u.s.u.s., mogłaby okazać się niewystarczająca
i rodzić ryzyka prawne związane z możliwością zakwestionowania przez sąd interpretacji proponowanej przez
Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców i Ministerstwo Rozwoju i Technologii. W sprawie spornej
pomiędzy ZUS a płatnikiem składek w zakresie wysokości ulgi „Mały ZUS plus” (a nie prawa do korzystania z
niej) sąd, który rozpoznając odwołanie od decyzji ZUS orzeka w granicach sprawy, a nie w granicach
wyznaczonych treścią odwołania i kwestionowanego rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji ZUS, mógłby zająć
stanowisko prezentowane obecnie przez ZUS, tj. o braku prawa do „Małego ZUS plus” przedsiębiorcy, który
w ostatnich 5 latach wyczerpał prawo do tej ulgi.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotowało zmianę przepisu art. 18c ust. 11 pkt 6 u.s.u.s. w ramach
projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz
doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego, który został wpisany pod nr UA9 w Wykazie prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
Dodatkowo nadmieniam, że kwestie poruszone przez Pana Posła Jarosława Wałęsę, a wcześniej przez
Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, były przedmiotem dyskusji w gronie partnerów społecznych
podczas posiedzenia Zespołu Problemowego ds. Ubezpieczeń Społecznych w Radzie Dialogu Społecznego.
Partnerzy społeczni, choć prezentowali różne stanowiska dotyczące prawidłowej wykładni przepisów o „Małym
ZUS plus” (zarówno popierające stanowisko ZUS, jak i jemu przeciwstawne) podnosili, że ewentualne spory
z tego zakresu najlepiej rozstrzygnąć na drodze sądowej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 2 of 2 --