Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOZE-I.050.6.2024.SB
3119508.12386259.9948015
Warszawa, 02-05-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT2126 Pana Posła Jarosława Sachajko, Pani Poseł
Anny Gembickiej i Pana Posła Marka Jakubiaka z dnia 28 marca 2024 roku w sprawie
wysokich rachunków za energię elektryczną związanych z nieoptymalną produkcją energii
przez panele fotowoltaiczne, proszę o przyjęcie poniższych odpowiedzi na pytania w niej
zawarte.
1. Ilu w Polsce w roku 2013, 2015, 2019, 2023 było użytkowników mikroinstalacji
fotowoltaicznych, prosumentów?
W ostatnich latach w Polsce obserwowaliśmy dynamiczny wzrost wykorzystania
mikroinstalacji fotowoltaicznych (PV) jako alternatywnego źródła produkcji energii
w stosunku do wykorzystania surowców kopalnych. Dynamikę tego wzrostu w latach: 2013,
2015, 2019 i 2023 przedstawia poniższy wykres.
40 4,217
154,426
1,383,123
2013 2015 2019 2023
0
200,000
400,000
600,000
800,000
1,000,000
1,200,000
1,400,000
1,600,000
Liczba prosumenckich mikroinstalacji PV w latach 2013-2023
Lata
Liczba mikroinstalacji PV
Wykres 1. Liczba mikroinstalacji PV w latach 2013-2023 (opracowanie własne na podstawie danych
Stowarzyszenia Branży Fotowoltaicznej Polska PV, URE i ARE)

-- 1 of 6 --

W 2013 roku wg danych Stowarzyszenia Branży Fotowoltaicznej Polska PV w Polsce
działało 40 mikroinstalacji fotowoltaicznych. W 2015 roku, wg danych Urzędu Regulacji
Energetyki ich liczba wzrosła do 4 217 instalacji, a w 2019 roku działało ich już ponad
154 tysiące (wg danych Agencji Rynku Energii, dalej: ARE). Najbardziej dynamiczny wzrost
mikroinstalacji został odnotowany w latach 2020-2022, kiedy przybyło ich ponad milion.
Na koniec 2023 roku działało w Polsce ponad 1,38 tys. mikroinstalacji fotowoltaicznych
o łącznej mocy ponad 10,67 GW. Wg danych ARE na dzień 29.02.2024 roku liczba
mikroinstalacji fotowoltaicznych wyniosła 1 404 380, a ich łączna moc 10 874,52 MW.
Powyższe dane wskazują na ogromne zaangażowanie społeczeństwa w produkcję własnej
zielonej energii i dążenie do niezależności energetycznej, co ma szczególne znaczenie
w kontekście dużej amplitudy wahań cen energii i kryzysu energetycznego wywołanego
działaniem nierzetelnych i nieodpowiedzialnych dostawców surowców energetycznych.
2. Ile w Polsce w roku 2013, 2015, 2019, 2023 było zainstalowanych pomp ciepła?
Czy Ministerstwo posiada wiedzę dotyczącą użytkowników pomp ciepła którzy są
równocześnie użytkownikami mikroinstalacji fotowoltaicznych?
W ciągu ostatniej dekady zauważalny jest znaczący wzrost zainteresowania pompami ciepła
jako alternatywnym źródłem produkcji energii do ogrzewania domów oraz
przygotowywania ciepłej wody użytkowej, który przedstawia poniższy wykres.
[]tyś [] tyś
[] tyś
[] tyś
2013 2015 2019 2024
0
50
100
150
200
250
300
350
400
Liczba zainstalowanych pomp ciepła
w latach 2013-2024
Lata
Zakumulowna liczba pomp
ciepła
[tyŚ]
Wyk 2. Zakumulowana liczba zainstalowanych pomp ciepła na potrzeby C.O. lub C.W.U ( opracowanie własne na
podstawie danych PORT PC i CEEB)
W 2013 roku zainstalowano 43 tysiące pomp ciepła, a w 2025 roku było już 60 tysięcy takich
urządzeń. Na koniec 2019 roku liczba tych urządzeń podwoiła się, co potwierdza

-- 2 of 6 --

wzrastające zainteresowanie tą ekologiczną technologią do ogrzewania budynków
i produkcji ciepłej wody użytkowej w Polsce. Wskazuje także na rosnące zrozumienie i
akceptację społeczną dla zielonych technologii oraz dążenie do redukcji emisji gazów
cieplarnianych. Najnowsze dane, z 2024 roku, tylko potwierdzają ten trend. W ciągu
ostatnich czterech lat liczba pomp ciepła zainstalowanych do celów ogrzewania lub
przygotowywania ciepłej wody użytkowej wzrosła aż do 368 tysięcy. To nie tylko znaczny
wzrost w porównaniu do poprzednich lat, ale także potwierdzenie coraz większej
świadomości ekologicznej oraz chęci działania na rzecz bardziej zrównoważonego sposobu
życia.
Zwiększone zainteresowanie montażem pomp ciepła stymuluje możliwość skorzystania ze
wsparcia finansowego na zakup i montaż tych urządzeń w ramach programów wsparcia
oferowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej:
NFOŚIGW). Liczbę zainstalowanych pomp ciepła z dofinansowaniem NFOŚiGW
przedstawia poniższa tabela.
Program 2013 r. 2015 r. 2019 r. 2023 r.
Program „Czyste Powietrze” - - 2 844 72 580
Program „Moje Ciepło” - - - 14 438
Program „Mój Prąd” - - - 15 899
Razem liczba zamontowanych
pomp ciepła
102 917
Program „Czyste Powietrze”
Nabór programu rozpoczął się 19.09.2018 r. Zatem liczba zainstalowanych pomp ciepła
dotyczy okresu od 19.09.2018 do 31.12.2019 r. łącznie. W 2023 r. zainstalowano 72 580
sztuk pomp ciepła w okresie od 01.01.2023 do 31.12.2023 r.
Program „Moje Ciepło”
Nabór programu rozpoczął się 01.04.2022 r. Ilość zainstalowanych pomp ciepła w okresie od
01.01.2023 do 31.12.2023 r. wyniosła 14 438 sztuk.
Program „Mój Prąd”
Program rozszerzył możliwość dofinansowania na pompy ciepła w V naborze. W okresie od
22.04.2023 r. do 31.12.2023 r. trwał nabór umożliwiający uzyskanie dofinansowania na
instalację pomp ciepła w budynkach mieszkalnych. W 2023 roku zostało zainstalowanych
15 899 pomp ciepła.
NFOŚiGW realizuje dodatkowo dwa programy: „Ciepłe Mieszkanie”, realizowany od
21.07.2022 r. oraz „Stop Smog”, realizowany od 01.01.2021 r., które mają na celu wymianę
nieefektywnych źródeł ciepła na paliwa stałe na m.in. pompy ciepła. Jednakże za realizację
tych programów odpowiedzialne są gminy, które zbierają informacje dotyczące liczby oraz
rodzaju wykonanych inwestycji w tym zakresie. NFOŚiGW nie dysponuje na bieżąco

-- 3 of 6 --

informacjami o aktualnej liczbie zainstalowanych pomp ciepła w zakresie tych programów.
Sprawozdanie w zakresie zainstalowanych pomp ciepła dla odbiorców programu „Ciepłe
Mieszkanie” w 2023 r. z uwagi na sposób rozliczania przedsięwzięć przez gminy będzie
dostępne do końca I połowy 2024 r.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie dysponuje informacjami dotyczącymi jednocześnie
zainstalowanych pomp ciepła i mikroinstalacji przez prosumentów energii odnawialnej,
ze względu na brak prowadzonej ewidencji w tym zakresie.
3. Czy Ministerstwo ma wiedzę o wyżej opisanym problemie? (nieoptymalne
umiejscowienie paneli na istniejącym dachu)
Problematyka prawidłowego umiejscowienia paneli fotowoltaicznych na dachu wynika
z wielu czynników o charakterze indywidualnym, takich jak: kierunek i nachylenie dachu,
lokalne warunki pogodowe oraz możliwość zacienienia z powodu obiektów znajdujących się
w pobliżu. W takim przypadku, nawet jeśli instalacja produkuje energię elektryczną, to jej
generacja może okazać się niewystarczająca do pokrycia zapotrzebowania prosumenta na
energię elektryczną, zwłaszcza jeśli dodatkowo zdecydował się on na założenie pompy
ciepła. Dlatego kluczowe jest prawidłowe zaplanowanie i wykonanie instalacji
fotowoltaicznej, aby uniknąć takich problemów i zagwarantować maksymalną wydajność
mikroinstalacji prosumenckiej i jej optymalne dopasowanie do potrzeb energetycznych
użytkownika.
Istotne jest, aby prosument był świadomy wpływu różnych uwarunkowań na wydajność
paneli fotowoltaicznych i podejmował decyzje w oparciu o rzetelną analizę. Natomiast
obowiązkiem instalatora jest nie tylko odpowiednie wykonanie instalacji, ale także
poinformowanie prosumenta o konsekwencjach nieoptymalnego ułożenia paneli.
W przypadku, gdy już zainstalowane panele nie zapewniają wymaganej wydajności ze
względu na kształt oraz powierzchnię dachu, istnieje możliwość zwiększenia produkcji
poprzez umiejscowienie mikroinstalacji na gruncie. Taka zmiana może znacząco poprawić
wydajność instalacji, minimalizując negatywne skutki nieoptymalnego ułożenia paneli na
dachu oraz ułatwić konserwację instalacji.
4. Czy właściciel mikroinstalacji ma prawo zwiększyć liczbę paneli by osiągnąć
produkcje zbliżoną do zgodnej z podpisaną umową, w celu wyprodukowania
wystarczającej ilości prądu aby pokryć koszty związane z zamontowaniem pompy
ciepła?
5. Czy istnieje potrzeba zgłaszania zmiany liczby paneli fotowoltaicznych
operatorowi systemu energetycznego, gdy produkcja energii elektrycznej jest
niższa niż ta na którą użytkownik podpisał umowę z zakładem energetycznym?
Jeżeli tak to jaka jest podstawa prawna.

-- 4 of 6 --

Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 2 ust. 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku
o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2023 poz. 1436 z późn. zm.), mikroinstalacja to
instalacja odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie
większej niż 50 kW, przyłączona do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym
niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW,
w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW.
Prosument ma prawo rozbudować posiadaną mikroinstalację, ale tylko do maksymalnej
mocy określonej w ww. definicji. Należy jednak pamiętać, że dokonując modyfikacji instalacji
fotowoltaicznej, na wytwórcy energii elektrycznej ciąży obowiązek zgłoszenia rozbudowy
instalacji fotowoltaicznej do operatora systemu elektroenergetycznego dystrybucyjnego.
Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1436 z późn. zm.), wytwórca (prosument), którego mikroinstalacja jest
podłączona do sieci operatora sieci dystrybucyjnej ma obowiązek poinformować operatora
o zmianie mocy zainstalowanej mikroinstalacji w terminie 5 dni od dnia dokonanej zmiany.
Niedopełnienie tego obowiązku, zgodnie z art. 168 pkt 12, w związku z art. 170 ust. 4 pkt 2
ustawy o odnawialnych źródłach energii, wiąże się z nałożeniem przez Prezesa Urzędu
Regulacji Energetyki kary w wysokości 1000 zł.
Należy także podkreślić, że od relacji pomiędzy wydanymi warunkami przyłączenia, a mocą
mikroinstalacji zależy proces jej przyłączenia do sieci elektroenergetycznej.
Zgodnie z art. 7 ust. 8d4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 - Prawo Energetyczne (Dz.U. 2024
poz. 266), w przypadku gdy podmiot, ubiegający się o przyłączenie mikroinstalacji do sieci
dystrybucyjnej, jest przyłączony do sieci jako odbiorca końcowy, a moc zainstalowana
mikroinstalacji, o przyłączenie której ubiega się ten podmiot, nie jest większa niż określona
w wydanych warunkach przyłączenia, przyłączenie do sieci odbywa się na podstawie
zgłoszenia przyłączenia mikroinstalacji, złożonego w przedsiębiorstwie energetycznym, do
sieci którego ma być ona przyłączona, po zainstalowaniu odpowiednich układów
zabezpieczających i urządzenia pomiarowo-rozliczeniowego. W innym przypadku
przyłączenie mikroinstalacji do sieci dystrybucyjnej odbywa się na podstawie umowy
o przyłączenie do sieci. Koszt instalacji układu zabezpieczającego i urządzenia pomiarowo-
rozliczeniowego ponosi operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego.
6. Ile podobnych sytuacji zostało zgłoszonych do Ministerstwa?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie otrzymywało dotychczas sygnałów na temat
nieoptymalnego ułożenia instalacji PV.
W tym kontekście należy podkreślić, że decyzja dotycząca właściwego umiejscowienia paneli
i ewentualnej rozbudowy mikroinstalacji fotowoltaicznej leży poza kompetencjami
Ministerstwa. Jest to w pełni świadoma decyzja prosumenta energii odnawialnej, która
wymaga odpowiedniego planowania i dostosowania parametrów instalacji do własnych
potrzeb oraz dostępnych uwarunkowań technicznych.
W celu zapewnienia profesjonalnej obsługi klientów w procesie planowania i montażu
instalacji fotowoltaicznej, a także montażu pompy, zwracam uwagę na przepisy odnoszące

-- 5 of 6 --

się do certyfikacji instalatorów świadczących usługę montażu instalacji OZE, które są
zawarte w art.136 - 145 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Jednocześnie chcę podkreślić, że MKiŚ stale monitoruje sytuację na rynku prosumenckim
i analizuje zgłaszane postulaty, a także opracowuje regulacje prawne oraz instrumenty
wsparcia będące odpowiedzią na potrzeby tego sektora, których celem jest stymulacja
rozwoju tego rynku.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Maciej Bando
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/

-- 6 of 6 --